Wyzwania rozwojowe Polski 2020


Zwiększenie konkurencyjności gospodarki



Pobieranie 1.8 Mb.
Strona6/24
Data24.10.2017
Rozmiar1.8 Mb.
1   2   3   4   5   6   7   8   9   ...   24

Zwiększenie konkurencyjności gospodarki


Strategia wykorzystania Europejskich Funduszy Strukturalnych i Inwestycyjnych (EFSI) na rzecz zwiększenia konkurencyjności gospodarki opiera się przede wszystkim na wsparciu działań proinnowacyjnych i prozatrudnieniowych w gospodarce. W porównaniu z okresem 2007-2013 na działania proinnowacyjne zostanie skierowanych więcej środków unijnych. Zgodnie ze Strategią Rozwoju Kraju zakłada się, że do roku 2020 udział nakładów publicznych na B+R w PKB wzrośnie do poziomu 0,9% PKB, co powinno pociągnąć za sobą znaczny kapitał prywatny, a w konsekwencji umożliwić osiągnięcie przyjętych przez Polskę zobowiązań wynikających ze strategii Europa 2020 – nakłady na B+R na poziomie 1,7% PKB. Kluczowym celem będzie zwiększenie wykorzystania wyników prac badawczo-rozwojowych w gospodarce. Wsparcie będzie opierać się na dwóch filarach. Pierwszy dotyczyć będzie działań na rzecz tworzenia własnych rozwiązań innowacyjnych – począwszy od działań miękkich związanych z rozwojem umiejętności kadry naukowej i przedsiębiorstw w zakresie B+R oraz zarządzania procesem innowacyjnym, aż po wsparcie badań oraz wdrażania rozwiązań w gospodarce. Wspierane będą te dziedziny, które mogą stanowić przewagi konkurencyjne kraju lub jego regionów (inteligentne specjalizacje). Drugi filar opierać się będzie na zwiększeniu stopnia wykorzystania istniejących rozwiązań innowacyjnych w przedsiębiorstwach. Dzięki wykorzystaniu i rozwojowi istniejącego potencjału instytucji naukowych i dydaktycznych oraz doradztwa opracowywane oraz wdrażane będą do praktyki gospodarczej nowe, innowacyjne rozwiązania w zakresie rolnictwa i przetwórstwa. Kluczowym czynnikiem innowacyjności gospodarki są konkurencyjne przedsiębiorstwa, wysokiej jakości kadry oraz otoczenie sprzyjające innowacjom (ramy prawne i organizacyjne). Podstawowym zadaniem jest więc rozwijanie działalności przedsiębiorstw, gdzie istotnym elementem jest dostęp do kapitału. Konkurencyjne i stabilne MŚP są bardziej prozatrudnieniowe i skłonne do ponoszenia ryzyka związanego z proinnowacyjną działalnością. Wzmacnianie konkurencyjności polskiego sektora rolnego następować będzie poprzez ukierunkowane wsparcie restrukturyzacji i modernizacji gospodarstw rolnych, także tych o niewystarczającym obecnie poziomie towarowości. Pomoc skierowane a będzie także na ułatwianie podejmowania działalności rolniczej przez młodych ludzi. Pogłębienie integracji poziomej i pionowej w łańcuchu żywnościowym oraz rozwój rynku produktów wysokojakościowych służyć będzie wzmocnieniu pozycji producentów rolnych i ich lepszemu powiązaniu z rynkiem.

Konkurencyjność przedsiębiorstw w dużej mierze zależy jednak od jakości kapitału ludzkiego. Interwencje ukierunkowane będą na działania związane z poprawą jakości nauczania oraz dostosowaniem umiejętności do potrzeb nowoczesnej gospodarki. Konsekwentnie realizowane działania w obszarze edukacji wspomagać będą – w dłuższej perspektywie - rozwój kadr odpowiadających na zapotrzebowanie zarówno krajowych inteligentnych specjalizacji jak i regionalnych.

Istotnym czynnikiem zwiększającym konkurencyjność gospodarki będzie lepsze wykorzystanie zasobów na rynku pracy. Niekorzystne tendencje demograficzne – niewielki przyrost naturalny oraz proces starzenia się społeczeństwa spowodują kurczenie się zasobów pracy. Stopniowo eliminowane są rozwiązania systemu emerytalno-rentowego, które pozwalają na wczesną dezaktywację, przy jednoczesnym podnoszeniu wieku emerytalnego. Zmiany te wspierać będą działania aktywizujące osoby młode, kobiety oraz osoby starsze finansowane z środków europejskich. Powrotowi osób, w szczególności kobiet, na rynek pracy sprzyjać będą zwłaszcza rozwiązania na rzecz dostępu do usług opiekuńczych nad osobami zależnymi. Zasadniczym wyzwaniem jest rozwój i wzrost zatrudnienia na obszarach wiejskich. Dlatego wspierana będzie przedsiębiorczość i tworzenie pozarolniczych miejsc pracy, uzupełniane instrumentami o charakterze szkoleniowym i doradczym. Z uwagi na dłuższe pozostawanie na rynku pracy, wsparcie ukierunkowane będzie na ochronę zdrowia. Przede wszystkim finansowana będzie profilaktyka, wczesna diagnostyka oraz rehabilitacja lecznicza ułatwiająca powrót do pracy. Realizowane będą działania odnoszące się do tych jednostek chorobowych, których występowanie ma najwyższy wpływ na przerywanie aktywności zawodowej.

Czynnikiem niezbędnym dla zwiększenia konkurencyjności gospodarki jest nowoczesna infrastruktura. Zwiększenie transportowej dostępności kraju w układzie europejskim jak i wewnętrznym tworzy warunki dla rozwoju przedsiębiorczości, mobilności siły roboczej a w konsekwencji - wzrostu zatrudnienia. W latach 2014-2020 przede wszystkim realizowane będą inwestycje wypełniające luki w sieci transportowej kraju. Priorytetowym zadaniem będzie dokończenie budowy sieci TEN-T oraz podłączenie doń regionalnych ośrodków wzrostu – miast i ich obszarów funkcjonalnych. Z uwagi na wysokie koszty inwestycyjne tego rodzaju działania będą nadal angażowały przeważającą część przyznanych Polsce środków finansowych. Dla zapewnienia konkurencyjności gospodarki kluczowe jest również zapewnienie stabilnych dostaw energii. Dotyczy to przede wszystkim budowy nowych źródeł wytwórczych, które zaspokoją przyszłe zapotrzebowanie na energię oraz rozbudowy, modernizacji i unowocześnienia infrastruktury energetycznej. Przy inwestycjach infrastrukturalnych istotna będzie analiza występujących na danych terytoriach trendów demograficznych tak, by przy podejmowaniu decyzji o lokalizacji uwzględnić występującą depopulację.

W związku z przyjętymi przez Polskę tzw. zobowiązaniami klimatycznymi wskazanymi w strategii Europa 2020, jednym z wyzwań dla wzmocnienia konkurencyjności gospodarki jest pogodzenie procesów rozwojowych z wymogami ochrony środowiska. Rozwój pociąga za sobą rosnące zapotrzebowanie na surowce i energię. Kluczowym jest szukanie takich rozwiązań, które ograniczając negatywny wpływ na środowisko, nie będą stanowić bariery dla wzrostu gospodarczego. Środki europejskie wspierać będą działania na rzecz zmniejszenia emisyjności gospodarki. Kluczowym elementem jest tutaj przede wszystkim ograniczenie negatywnego wpływu na środowisko największych emitentów – zarówno w ujęciu sektorowym (transport i energetyka) jak i terytorialnym (miasta). Wspierane będą inwestycje związane z rozwojem odnawialnych źródeł energii oraz zwiększające efektywność energetyczną Jak również poprawiające bilans gazów cieplarnianych poprzez zmniejszenie ich emisji i zwiększenie sekwestracji dwutlenku węgla, a także racjonalizować zużycie wody przez sektor rolny. Działania na rzecz gospodarki niskoemisyjnej będą generowały wysokiej jakości miejsca pracy, dlatego też wspierany będzie rozwój i nabywanie odpowiednich umiejętności przez pracowników. Z kolei działania w zakresie gospodarki wodnej i gospodarowania odpadami przyczynią się do zwiększenia efektywności wykorzystania zasobów naturalnych i kulturowych oraz ich zachowania (np. ochrona zabytków i innych materialnych i niematerialnych elementów dziedzictwa kulturowego). Efektywny system gospodarki odpadami oraz wodą stanowi istotny czynnik sprzyjający działalności inwestycyjnej przedsiębiorstw, a co za tym idzie tworzeniu nowych miejsc pracy. Na znacznych obszarach Polski produkcja rolnicza napotyka na ograniczenia wynikające z różnego rodzaju uwarunkowań naturalnych lub środowiskowych – w celu utrzymania produkcji rolnej na tych obszarach stosowane będzie odpowiednie wsparcie, przewidziane w ramach II filaru WPR. W celu zapewnienia zrównoważonego rozwoju obszarów wiejskich promowane będą praktyki rolnicze sprzyjające zachowaniu bioróżnorodności, krajobrazu oraz walorów środowiska naturalnego, w szczególności jakości gleb i wód.

Nie bez znaczenia dla realizacji działań na rzecz konkurencyjności będzie miała większa zdolność gospodarki do reagowania na zmiany klimatu. Skutki postępujących zmian klimatu odczuwalne są zarówno dla gospodarki jak i społeczeństwa, dotykając wielu dziedzin życia. Szczególnie widoczne jest to w takich sektorach jak np. rolnictwo, budownictwo, czy energetyka. Zmianom klimatu nie da się zapobiec, niemniej jednak kluczowym wyzwaniem jest szukanie takich rozwiązań, które minimalizowałyby ich skutki. Środki europejskie będą skoncentrowane przede wszystkim na inwestycjach zwiększających odporność sektorów gospodarki na zmiany klimatu oraz wzmacniających system monitorowania, prognozowania i ostrzegania przed negatywnymi skutkami zjawisk atmosferycznych. Priorytetowo traktowane będą interwencje skierowane na działania związane z zarządzaniem ryzykiem przeciwpowodziowym nie tylko ze względu na ochronę ludności i mienia, ale również ze względu na zabezpieczenie infrastruktury i działalności gospodarczej prowadzonych na terenach zagrożonych powodzią. Działania te służyć będą również stabilizacji potencjału produkcji rolnej.

Procesy wzrostu konkurencyjności i innowacyjności gospodarki wspierać będą inwestycje na rzecz szerszego wykorzystania technologii informacyjno-komunikacyjnych. Ze środków europejskich, na obszarach, gdzie nie można zapewnić szerokopasmowego dostępu do internetu na warunkach rynkowych oraz przy zachowaniu neutralności technologicznej, przewidywana jest interwencja zapewniająca realizację infrastruktury szerokopasmowej o przepustowości co najmniej 30 Mbps.

W przypadku obszarów szczególnie zagrożonych trwałym wykluczeniem cyfrowym, ze względu na bardzo niskie nasycenie usługami szerokopasmowego dostępu do internetu, gdzie nie zostanie wykreowana podaż infrastruktury szerokopasmowej zapewniającej przepustowość co najmniej 30 Mbps, uzasadnione może być podjęcie działań pozwalających na zapewnienie przynajmniej podstawowego dostępu do internetu szerokopasmowego. Sieci stanowić będą podstawowy warunek dla zwiększenia wykorzystania ICT w gospodarce, niemniej jednak nie jest to warunek wystarczający. Stronę podażową wzmacniać będą działania na rzecz rozwoju e-usług publicznych oraz wykorzystania nowoczesnych i innowacyjnych rozwiązań informacyjno-komunikacyjnych w przedsiębiorstwach. Stronę popytową napędzać będzie wsparcie rozwoju kompetencji cyfrowych i e-integracji. Wykorzystanie ICT w gospodarce wzmacnia jej konkurencyjność, stanowi jednocześnie instrument sprzyjający zwiększaniu spójności społecznej i terytorialnej. Daje bowiem możliwość szerszego włączenia w procesy gospodarcze społeczności marginalizowanych.

W wymiarze terytorialnym obszarami, do których dedykowane będą specjalne działania wzmacniające konkurencyjność gospodarki będą przede wszystkim miasta (miasta wojewódzkie oraz miasta subregionalne) i powiązane z nimi funkcjonalnie obszary wiejskie.

Warunkiem niezbędnym dla zwiększenia innowacyjności i konkurencyjności gospodarki jest stabilne i przejrzyste otoczenie regulacyjne. Dotyczy to zarówno powstawania regulacji prawnych, stosowanych przez administrację procedur, jak również możliwości i szybkości egzekwowania prawa w obrocie gospodarczym.

Konkurencyjna gospodarka stanowi kluczowy warunek zapewnienia trwałego i zrównoważonego rozwoju kraju, dlatego na działania wspierające konkurencyjność skierowany będzie największy strumień funduszy europejskich, zarówno w ramach Polityki Spójności, Wspólnej Polityki Rolnej, (która będzie się koncentrować na poprawie konkurencyjności gospodarstw rolnych oraz skracaniu łańcucha żywnościowego), jak i Wspólnej Polityki Rybołówstwa. Należy podkreślić wpływ konkurencyjności gospodarki na poprawę spójności terytorialnej i społecznej kraju – bardziej konkurencyjna gospodarka staje się katalizatorem pozytywnych przemian w zakresie spójności.

Aby do 2020 r. zwiększyć innowacyjność i konkurencyjność polskiej gospodarki, wsparcie ze środków unijnych powinno koncentrować się na następujących celach szczegółowych:



Cele szczegółowe wsparcia

Cele tematyczne

Cele szczegółowe EFRROW

Zwiększenie wykorzystania wyników prac badawczo-rozwojowych w gospodarce

Cel tematyczny 1.

Wspieranie badań naukowych, rozwoju technologicznego i innowacji



1A. Zwiększanie innowacyjności i bazy wiedzy na obszarach wiejskich

1B. Wzmacnianie powiązań między rolnictwem i leśnictwem, a badaniami i innowacją

Wzrost konkurencyjności przedsiębiorstw

Cel tematyczny 3.

Podnoszenie konkurencyjności małych i średnich przedsiębiorstw, sektora rolnego oraz sektora rybołówstwa i akwakultury



2A. Ułatwianie restrukturyzacji gospodarstw stojących przed problemami strukturalnymi, szczególnie gospodarstw o niskim poziomie uczestnictwa w rynku, gospodarstw prowadzących działalność o charakterze rynkowym w określonych sektorach i gospodarstw wymagających zróżnicowania produkcji rolnej

2B. Ułatwianie wymiany pokoleniowej w sektorze rolnym

3A. Lepsze zintegrowanie głównych producentów z łańcuchem żywnościowym poprzez systemy jakości, promocję na rynkach lokalnych i krótkie cykle dostaw, grupy producentów i organizacje międzybranżowe

Poprawa kompetencji kadr gospodarki

Cel tematyczny 10.

Inwestowanie w edukację, umiejętności i uczenie się przez całe życie



1C. Promowanie uczenia się przez całe życie oraz szkolenia zawodowego w sektorach rolnym i leśnym

Lepsze wykorzystanie zasobów na rynku pracy

Cel tematyczny 8

Wspieranie zatrudnienia i mobilności zawodowej pracowników



6A.Ułatwianie różnicowania działalności, zakładania nowych, małych przedsiębiorstw i tworzenia miejsc pracy

Zwiększenie transportowej dostępności kraju

Cel tematyczny 7

Promowanie zrównoważonego transportu i usuwanie niedoborów przepustowości w działaniu najważniejszych infrastruktur sieciowych






Poprawa bezpieczeństwa energetycznego kraju

Cel tematyczny 7

Promowanie zrównoważonego transportu i usuwanie niedoborów przepustowości w działaniu najważniejszych infrastruktur sieciowych



Zmniejszenie emisyjności gospodarki

Cel tematyczny 4

Wspieranie przejścia na gospodarkę niskoemisyjną we wszystkich sektorach



Poprawa zdolności adaptacji do zmian klimatu

Cel tematyczny 5

Promowanie dostosowania do zmian klimatu, zapobiegania ryzyku i zarządzania ryzykiem



3B. Wspieranie zarządzania ryzykiem w gospodarstwach rolnych

Zwiększenie efektywności wykorzystania zasobów naturalnych i kulturowych

Cel tematyczny 6

Ochrona środowiska naturalnego i wspieranie efektywności wykorzystania zasobów



4A. Odtwarzanie i zachowanie różnorodności biologicznej, w tym na obszarach Natura 2000, oraz rolnictwa o wysokiej wartości przyrodniczej i stanu europejskich krajobrazów

4B. Poprawa gospodarowania wodą

4C. Poprawa gospodarowania glebą

5E. Zwiększenie sekwestracji dwutlenku węgla w rolnictwie i leśnictwie

Zwiększenie wykorzystania technologii informacyjno-komunikacyjnych

Cel tematyczny 2.

Zwiększenie dostępności, stopnia wykorzystania i jakości technologii informacyjno-komunikacyjnych







Pobieranie 1.8 Mb.

Share with your friends:
1   2   3   4   5   6   7   8   9   ...   24




©operacji.org 2020
wyślij wiadomość

    Strona główna