Wyzwania rozwojowe Polski 2020


Cel tematyczny 8. Wspieranie zatrudnienia i mobilności zawodowej pracowników



Pobieranie 1.8 Mb.
Strona15/24
Data24.10.2017
Rozmiar1.8 Mb.
1   ...   11   12   13   14   15   16   17   18   ...   24

Cel tematyczny 8. Wspieranie zatrudnienia i mobilności zawodowej pracowników


Interwencja na rzecz zatrudnienia i mobilności ukierunkowana jest na realizację jednego z wyzwań zidentyfikowanych w Strategii Rozwoju Kraju 2020 polegającego na zapewnieniu rynku pracy charakteryzującego się wysokim poziomem zatrudnienia, łatwym przechodzeniem z edukacji (kształcenia i szkolenia) do aktywności zawodowej, niskim bezrobociem oraz dużą płynnością i mobilnością. Dokumentem wiodącym w tym obszarze jest „Strategia rozwoju kapitału ludzkiego”.

Cel szczegółowy Umowy Partnerstwa - bardziej efektywne wykorzystanie zasobów na rynku pracy - będzie realizowany poprzez następujące priorytety:



  • Zwiększenie zatrudnienia osób bezrobotnych i poszukujących pracy:

    • Wspieranie osób znajdujących się w szczególnie trudnej sytuacji na rynku pracy (w szczególności osób młodych, osób po 50 roku życia, osób niepełnosprawnych, długotrwale bezrobotnych, osób zainteresowanych wyjściem z rolnictwa itp.) w celu ich reintegracji z rynkiem pracy, w tym wspieranie mobilności zawodowej,

    • Zwiększenie dostępu do opieki nad osobami zależnymi (np. dzieci 0-3, osoby starsze, osoby niepełnosprawne),

    • Wspieranie rozwoju przedsiębiorczości uwzględniając samozatrudnienie i tworzenie nowych miejsc pracy,

    • Podniesienie efektywności działań instytucji rynku pracy w odniesieniu do zmieniającej się sytuacji na rynku pracy oraz profesjonalizacja i rozwój usług, narzędzi i instrumentów rynku pracy świadczonych na rzecz osób znajdujących się w najtrudniejszej sytuacji,

  • Poprawa adaptacyjności osób aktywnych zawodowo i pracodawców, w tym w szczególności przedsiębiorstw:

    • Wzrost mobilności zawodowej i terytorialnej pracowników,

    • Upowszechnienie elastycznych form zatrudnienia,

    • Budowanie trwałych przewag konkurencyjnych pracodawców, w tym przedsiębiorstw, poprzez inwestowanie w rozwój kwalifikacji pracowników, w tym rozwój kompetencji kadry kierowniczej w zakresie zarządzania zasobami ludzkimi,

    • Poprawa jakości podejmowanej i prowadzonej działalności przedsiębiorstw,

    • Poprawa jakości zarządzania przedsiębiorstwami sektora MMSP (zarządzanie strategiczne i zarządzanie w sytuacji kryzysowej),

    • Wspieranie pracodawców przechodzących procesy modernizacyjne i adaptacyjne oraz ich pracowników.

  • Poprawa zdrowia zasobów pracy:

    • Poprawa dostępu do profilaktyki, diagnostyki i rehabilitacji leczniczej ułatwiającej powrót do pracy,

    • Eliminowanie zdrowotnych czynników ryzyka w miejscu pracy.

Działania z zakresu zwiększenia aktywności zawodowej odpowiadają na zalecenia Rady odnoszące się do „zmniejszenia bezrobocia wśród ludzi młodych (...), zwalczania segmentacji rynku pracy (...)” (zalecenie nr 3 z 2013 r.) oraz „wzmocnienia wysiłków na rzecz zwiększenia udziału kobiet w rynku pracy, w szczególności poprzez inwestycje w przystępną opiekę nad dziećmi i edukację, poprzez zapewnienie stabilnego finansowania i wykwalifikowany personel; wsparcie reformy emerytalnej działaniami promującymi zatrudnianie starszych pracowników” (zalecenie nr 4 z 2013 r.).

Wśród największych problemów rynku pracy można wymienić m.in.: wysoki poziom bezrobocia wśród osób młodych oraz osób po 50 roku życia, wczesny wiek dezaktywizacji zawodowej (zwłaszcza kobiet), trudna sytuacja osób niepełnosprawnych na rynku pracy, nierówność szans kobiet i mężczyzn (mniejsze szanse zawodowe kobiet), brak lub niedostosowanie wykształcenia do potrzeb rynku pracy.

Kwestią problemową pozostaje bezrobocie wśród osób młodych oraz ich przejście z systemu edukacji na rynek pracy. Jak wykazują badania osoby w wieku 15-24 lata charakteryzują się najwyższym poziomem kapitału ludzkiego – rozumianego zarówno jako zasób wiedzy, umiejętności i kwalifikacji czy stan zdrowia, który określa zdolności do pracy, przystosowania do zmian i kreatywność. Jest to również grupa wiekowa osób, które w największym stopniu deklarują uczestnictwo w jakiejkolwiek aktywności związanej z podnoszeniem swoich kwalifikacji zawodowych lub innych umiejętności. Cechy te powinny czynić grupę osób w wieku 15-24 lata jedną z bardziej pożądanych na rynku pracy. Tymczasem to właśnie osoby należące do tej grupy wiekowej w dużej mierze stają się bezrobotnymi, co jest istotnym problemem zarówno Polski, jak i innych krajów UE. Młodzież opuszczająca szkoły jest wyposażona w pewien zasób wiedzy teoretycznej, która w zetknięciu z rynkiem pracy bardzo często okazuje się niewystarczająca do znalezienia zatrudnienia. Dotyczy to wszystkich etapów kształcenia. W związku z powyższym podejmowane działania powinny w sposób szczególny koncentrować się na wsparciu tej grupy docelowej. W tym kontekście istotne będzie zapewnienie komplementarności realizacji działań na rzecz osób młodych w ramach EFS oraz Inicjatywy na rzecz osób młodych, która częściowo tylko finansowana będzie ze środków EFS. Zasady realizacji przedsięwzięć związanych z wdrożeniem Inicjatywy na rzecz osób młodych zostaną określone przez MRR po uzyskaniu ostatecznych decyzji co do warunków realizacji tych przedsięwzieć na szczeblu unijnym.

Warunkiem niezbędnym dla zwiększania zatrudnienia są efektywnie działające instytucje rynku pracy, a w szczególności zindywidualizowane usługi rynku pracy. Opracowaniu i wdrożeniu systemowych zmian dotyczących modeli, standardów i narzędzi wykorzystywanych w procesie aktywizacji osób bezrobotnych Służyć będą przedsięwzięcia związane z modernizacją struktur organizacyjnych, podnoszeniem kwalifikacji kadr publicznych służb zatrudnienia, zastosowaniem nowoczesnych technologii komunikacyjnych i informacyjnych, a także modernizacją systemu zarządzania informacjami wykorzystywanymi w usługach rynku pracy. W ramach podniesienia kwalifikacji pracowników instytucji rynku pracy oraz ich dostosowania do systemowych zmian w polityce rynku pracy szczególny nacisk zostanie położony na doskonalenie usług pośrednictwa pracy, poradnictwa zawodowego i pomocy w aktywnym poszukiwaniu pracy, świadczonych przez służby zatrudnienia. Zredefiniowane zostaną także zasady modelu współpracy z pracodawcami, którzy są najlepszym źródłem informacji dotyczących popytu na pracę. Działania będą wpisywać się w zaproponowane w założeniach zmiany do ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy.

Ponieważ rynek pracy w Polsce charakteryzuje wysoka stopa bezrobocia w jednych regionach i obszarach oraz słabe kwalifikacje pracowników w innych, istotne z punktu widzenia rozwoju gospodarczego jest podniesienie mobilności pracowników, rozumianej zarówno, jako mobilność zawodowa, a także terytorialna. Przez mobilność zawodową rozumie się zwiększanie umiejętności przystosowania się pracowników i przedsiębiorstw do zmian, a więc podnoszenie kompetencji zawodowych oraz przekwalifikowywanie zawodowe, czyli umiejętność dostosowania do potrzeb rynku. Mobilność terytorialna powinna być rozumiana jako gotowość do zmiany miejsca zamieszkania w celu uzyskania zatrudnienia.

Osoby chcące pozostać na rynku pracy powinny wciąż się dokształcać, aby podążać za zmianami na rynku pracy. Zgodnie z danymi w raporcie Polska 2030 wskaźniki uczestnictwa w edukacji ustawicznej są bardzo niskie, co może przyczyniać się do obniżania kwalifikacji i produktywności w związku z dynamicznie rozwijającą się gospodarką i technologią, zwłaszcza wśród pracowników o niskich kwalifikacjach. Tym samym, niskie uczestnictwo w edukacji ustawicznej powoduje trudności w utrzymaniu lub znalezieniu pracy. Jest to szczególnie widocznie w grupie osób 50+, w której udział w kształceniu jest najniższy w Europie. Niskie kwalifikacje i brak umiejętności powoduje problemy ze znalezieniem i utrzymaniem pracy. Poprawa sytuacji w tym zakresie wymaga zaangażowania przedsiębiorców, w szczególności z sektora MŚP. Ma to znaczenie szczególnie w przypadku pracowników o niskich kwalifikacjach. Trwała zmiana w zakresie poziomu zatrudnienia i rozwoju kompetencji pracowników wymaga także działań mających na celu poprawę jakości zarządzania przedsiębiorstwami sektora MMSP (zarządzanie strategiczne i zarządzanie w sytuacji kryzysowej).

W Polsce spośród szeregu przewidzianych w polskim prawie elastycznych form świadczenia pracy pracodawcy korzystają głównie z umów na czas określony. Znacznie słabiej rozpowszechnione zatrudnienie w niepełnym wymiarze, albo inne formy pracy np. telepraca. Niewielkie wykorzystanie elastycznych form zatrudnienia również utrudnia podejmowanie i utrzymanie zatrudnienia dla osób, które np. nie mogą pracować w pełnym wymiarze godzin. Jest to bariera szczególnie często wskazywana przez kobiety, które na różnych etapach życia zmuszone są do zajmowania się osobami zależnymi, czy to dziećmi czy też osobami starszymi. Jako jeden z czynników uniemożliwiających powrót na rynek pracy kobiety równie często wskazywały trudności z łączeniem życia zawodowego i prywatnego. Spowodowane jest to niską dostępnością do opieki nad dziećmi w wieku 0-3, ale również w wieku przedszkolnym tj. powyżej 3 lat49. Podejmowane przedsięwzięcia powinny stanowić odpowiedź na ten problem i obejmować wprowadzenie stosownych rozwiązań zapewniających szerszy dostęp do usług opieki, a co za tym idzie niwelowanie barier powrotu na rynek pracy dla osób opiekujących się dziećmi w wieku 0-3.

Dodatkowo kobiety w późniejszym okresie życia zajmują się również starszymi osobami zależnymi, dlatego też istotne jest stałe zwiększanie dostępności opieki nad starszymi osobami zależnymi. Jednocześnie wciąż większość obowiązków domowych spoczywa na kobietach, co również ogranicza ich możliwości zawodowe związane z utrzymaniem czy znalezieniem pracy.

Zgodnie ze strategią Europa 2020 przedsiębiorczość i praca na własny rachunek są kluczem do osiągnięcia inteligentnego i zrównoważonego wzrostu sprzyjającego włączeniu społecznemu. Dlatego też istotne jest ukierunkowanie wsparcia na rozwój przedsiębiorczości rozumianej jako zakładanie, prowadzenie i rozwijanie własnej działalności gospodarczej oraz zwiększenia przeżywalności nowopowstałych przedsiębiorstw. Wsparcie tego typu powinno być realizowane przede wszystkim w formule zwrotnej – przy wykorzystaniu instrumentów finansowych – co wpłynie na podniesienie trwałości i efektywności podejmowanych działań. Potrzebne są ułatwienia natury finansowej ale również wsparcie doradcze dla osób planujących założenie nowej, albo prowadzących własną działalność gospodarczą.

Zasadniczym czynnikiem budowania przewagi konkurencyjnej przedsiębiorstw jest zdolność do bycia elastycznym i dostosowania się do zmian zachodzących na rynku. Organizacje posiadające te umiejętności mają przejrzystą wizję i strategię rozwoju, a także traktują zasoby ludzkie jako najważniejsze zasoby organizacji. Udział pracowników w kształceniu ustawicznym stanowi jeden z podstawowych warunków pozwalających na dostosowanie się do zmian zachodzących na rynku pracy. Jednocześnie Bilans Kapitału Ludzkiego [PARP 2012] wyraźnie wskazuje, iż 64% Polaków w wieku produkcyjnym w ostatnich 12 miesiącach nie podniosło w żaden sposób swoich kompetencji. Z punktu widzenia polityk publicznych niezbędne jest wzmocnienie działań mających na celu wzrost inwestycji w kapitał ludzki zarówno przez przedsiębiorców jak i samych pracowników. Jednocześnie doświadczenia perspektywy 2007-2013 pokazują, że istnieje silny związek pomiędzy jakością usług edukacyjnych a skłonnością przedsiębiorstw i pracowników do inwestowania w rozwój kompetencji. Kluczowym wyzwaniem na kolejne lata jest zatem wypracowanie mechanizmów systemowych zapewniających wysoką jakość usług edukacyjnych, świadczonych na rzecz przedsiębiorców oraz osób pracujących.

Jedną z zasad dotyczących realizacji wsparcia na rzecz podnoszenia adaptacyjności przedsiębiorstw i pracowników będzie utworzenie systemu dystrybucji środków przeznaczonych na kształcenie i szkolenie opartego na podejściu popytowym (odbiorca wsparcia samodzielnie decyduje o rodzaju i zakresie usługi rozwojowej) oraz zintegrowanego z krajowym systemem zapewniania jakości usług rozwojowych. Wspierane będą między innymi działania związane ze szkoleniami przedsiębiorstw i pracowników oraz systemem szkoleń dla przedsiębiorstw i pracowników.

Jednocześnie biorąc pod uwagę zmiany demograficzne zachodzące w polskim społeczeństwie istotne jest również wspieranie działań dotyczących ochrony zdrowia. W Polsce nadal dostępność usług medycznych zarówno podstawowych jak i specjalistycznych jest niewystarczająca. Czas oczekiwania na wizytę u lekarzy pierwszego kontaktu i specjalistów wciąż jest zbyt długi. Wzmocnienia wymagają działania profilaktyczne pozwalające na wykrycie chorób we wczesnym ich stadium i na rozpoczęcie leczenia. Ogromne znaczenie ma również prowadzenie kompleksowej i specjalistycznej diagnostyki, zwłaszcza w odniesieniu do chorób o największym wpływie na przerywanie aktywności zawodowej. Szybka i dobra diagnoza, a następnie dostęp do nowoczesnych metod leczenia oraz wysokiej jakości rehabilitacji mogą znacząco wpłynąć na poprawę stanu zdrowia Polaków, a tym samym przyczynić się do wzrostu i wydłużenia aktywności zawodowej. W celu zwiększenia dostępności do opieki zdrowotnej wysokiej jakości należy podejmować i wspierać działania projakościowe (akredytacje, przekształcenia, restrukturyzacje), gdyż pomimo istotnej poprawy jakości świadczeń zdrowotnych system wymaga dalszych usprawnień.

Realizacja działań w ramach CT 8 przyczyni się do realizacji celu strategicznego SRK jakim jest spójność społeczna i terytorialna przez zwiększenie poziomu zatrudnienia, rozwój kompetencji pracowników i pracodawców i zwiększenie mobilności zawodowej i terytorialnej. Zaproponowane podejście w pełni koresponduje z wizją zawartą w  strategii „Europa 2020”, zgodnie, z którą, nowy model gospodarczy powinien opierać się nie tylko na innowacyjności oraz zrównoważonym rozwoju, ale również na wzroście gospodarczym sprzyjającym włączeniu społecznemu. Powinien być on jednak oparty nie tyle na transferach pomiędzy różnymi grupami społecznymi, ale wzroście dostępności do zatrudnienia, co ma być środkiem do większej spójności społecznej, gospodarczej oraz terytorialnej. Strategia Europa 2020 wśród swoich celów wskazuje wzrost zatrudnienia (wskaźnik zatrudnienia osób w wieku 20-64 lat na poziomie 75 proc., a dla Polski na poziomie 71 %).

Działania dotyczące aktywizacji zawodowej i mobilności zawodowej oraz terytorialnej pracowników będą wspierane przez działania realizowane w ramach celu tematycznego 8, a także w ramach celu tematycznego 10 (Inwestowanie w edukację, umiejętności i uczenie się przez całe życie). Działania na rzecz wzrostu zatrudnienia i zwiększenia mobilności na rynku pracy wspierane będą interwencjami związanymi z podnoszeniem innowacyjności gospodarki – powstawanie wysokiej, jakości miejsc pracy, jak również związanymi z realizacją celów klimatycznych – zielone miejsca pracy oraz z rozwojem medycznego rynku pracy – białe miejsca pracy. Pracownicy będą bowiem zmuszeni do dostosowywania swoich kompetencje do potrzeb rynku pracy, a także będą bardziej skłonni do przenoszenia się w te regiony, w których będzie największe zapotrzebowanie na posiadane już przez nich umiejętności. Jednocześnie, projakościowe zmiany w systemie edukacji oraz jego większe powiązanie z rynkiem pracy tworzyć będą warunki dla odpowiedniego przygotowania kadr niezbędnych dla nowoczesnej gospodarki, co pozytywnie wpłynie na możliwość znalezienia zatrudnienia.



Działania wspomagające wzrost zatrudnienia podejmowane są w ramach różnych instrumentów finansowanych zarówno z krajowych środków publicznych, jak i środków unijnych. Z jednej strony potrzebna będzie komplementarność działań finansowanych w ramach funduszy WRS oraz innych instrumentów unijnych. Z drugiej zaś - koordynacja działań finansowanych z środków UE z działaniami finansowanymi z krajowych środków publicznych, w tym w szczególności z Funduszu Pracy, Narodowego Funduszu Zdrowia, budżetu samorządów, czy też innych źródeł. W tym miejscu należy podkreślić, że zostaną wprowadzone mechanizmy umożliwiające ujednolicenie zasad EFS i Funduszu Pracy zmierzające do zintegrowania obu systemów. Środki powyższe będą względem siebie komplementarne. W celu osiągnięcia powyższej synergii Fundusz Pracy będzie wpisany obok EFS do przedsięwzięć realizowanych w ramach kontraktów terytorialnych.

Podstawowe zasady wsparcia realizowanego w celu tematycznym 8:

  • przedsięwzięcia dotyczące zdobywania i podnoszenia kwalifikacji są zgodne ze zidentyfikowanymi potrzebami występującymi na regionalnych rynkach pracy;

  • przedsięwzięcia realizowane w ww. celu tematycznym są zgodnie z zasadą efektywności zatrudnieniowej (odpowiedni odsetek uczestników projektów jest podejmuje zatrudnienie po zakończeniu udziału w projekcie);

  • przedsięwzięcia dotyczące rozwój przedsiębiorczości i samozatrudnienia realizowane są z wykorzystaniem instrumentów finansowych;

  • przedsięwzięcia dotyczące adaptacyjności pracowników i przedsiębiorstw opierają się o system popytowy;

  • wsparcie w regionalnych programach operacyjnych skoncentrowane jest tematycznie oraz terytorialnie; silniejsza koncentracja środków na obszarach cechujących się największymi opóźnieniami społeczno-gospodarczymi jest niezbędna w kontekście zróżnicowań wewnątrzregionalnych i potrzeby osiągnięcia większej spójności społeczno-gospodarczej w poszczególnych województwach;

  • samorządy województw angażują środki Funduszu Pracy do przedsięwzięć podejmowanych w programach regionalnych, tworząc zintegrowany system finansowania EFS i FP, w oparciu o zasady określone w wytycznych horyzontalnych;

  • Przedsięwzięcia realizowane w obszarze rynku pracy powinny być względem siebie komplementarne.

W realizację działań zaangażowany będzie przede wszystkim EFS. Na poziomie krajowym (Program Operacyjny Wiedza, Edukacja, Rozwój - POWER) realizowane będą działania związane z poprawą ram funkcjonowania polityki rynku pracy, np. poprawa efektywności usług świadczonych na rzecz klientów instytucji rynku pracy (m.in. modernizacja struktur organizacyjnych oraz usprawnianie systemów zarządzania instytucjami rynku pracy) oraz wypracowaniem mechanizmów wczesnego ostrzegania (w kontekście instrumentów szybkiego reagowania i radzenia sobie przedsiębiorstw w sytuacjach kryzysowych), a także mających na celu podniesienie świadomości przedsiębiorstw w obszarze zarządzania strategicznego. Ponadto na poziomie centralnym realizowane będą działania wspierające zatrudnienie i utrzymanie się na rynku pracy osób niepełnosprawnych oraz działania mające na celu podnoszenie kompetencji pracowników instytucji działających w obszarze niepełnosprawności.

Większość działań będzie realizowanych na poziomie regionalnym (RPO). Kierowane one będą do przedsiębiorców, osób pozostających poza rynkiem pracy, które mają trudności z wejściem i utrzymaniem się na rynku pracy, np. identyfikacja potrzeb i diagnoza możliwości rozwoju zawodowego; wspieranie mobilności zawodowej, podnoszenie kwalifikacji i kompetencji zawodowych, podejmowanie lokalnych inicjatyw; wspieranie przedsiębiorczości i samozatrudnienia; wspieranie zdolności przystosowania się przedsiębiorstw i pracowników do zmian. Działania te będą w szczególności uwzględniały osoby znajdujące się w najtrudniejszej sytuacji na rynku pracy (w szczególności: osoby młode, starsze, osób niepełnosprawne, osoby długotrwale bezrobotne, kobiety oraz inne grupy, które z punktu widzenia regionalnych rynków pracy znajdują się w najtrudniejszej sytuacji). Pomocą szkoleniowo-doradczą objęta będzie tez ludność rolnicza, co umożliwi jej podjęcie zatrudnienia lub działalności poza sektorem rolnym. Realizowane przedsięwziecia będą zapewniać efektywność zatrudnieniową w stopniu zależnym od poziomu rozwoju społeczno-gospodarczego regionu, która ma za zadanie zapewnić wysoką skuteczność prowadzonych działań.

Poprzez interwencje Europejskiego Funduszu Społecznego zwiększy się wykorzystanie rezerw występujących na rynku pracy. Jednocześnie poprzez ukierunkowaną profilaktykę, diagnostykę i rehabilitację, zwiększą się możliwości dłuższego pozostawania na rynku pracy.

W ramach EFRROW (PROW) wspierany będzie rozwój działalności pozarolniczej przyczyniającej się do wzrostu zatrudnienia na obszarach wiejskich. EFMR (PORM) będzie wspierał zatrudnienie i mobilność, ułatwianie różnicowania działalności i tworzenia nowych miejsc pracy na obszarach rybackich oraz wsparcie dla osób odchodzących z rybactwa.

Interwencje w ramach funduszy EFSI zbliżą Polskę do realizacji wynikającego ze strategii Europa 2020 71% wskaźnika zatrudnienia.


Program operacyjny

Fundusz

Program Operacyjny Wiedza, Edukacja, Rozwój

Europejski Fundusz Społeczny

Program Rozwoju Obszarów Wiejskich

Europejski Fundusz Rolny na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich

Regionalne Programy Operacyjne

Europejski Fundusz Społeczny

Program Operacyjny „Rybactwo i Morze”

Europejski Fundusz Morski i Rybacki



Pobieranie 1.8 Mb.

Share with your friends:
1   ...   11   12   13   14   15   16   17   18   ...   24




©operacji.org 2020
wyślij wiadomość

    Strona główna