W poniższej pracy chciałbym przedstawić jeden z teatrów drugiej wojny światowej



Pobieranie 0.98 Mb.
Strona3/4
Data29.10.2017
Rozmiar0.98 Mb.
1   2   3   4

Bitwa pod El Alamejn

23 czerwca 1942 roku, Panzerarmee ścigając wycofującego się przeciwnika przekroczyła granicę Libijsko - Egipską. Rommel mimo kłopotów logistycznych i znacznego osłabienia swoich sił w bitwie pod El-Gazelą postanowił wykorzystać zwycięstwo i rozbić pozostałości 8 Armii, zanim ta zdoła przygotować się do skutecznej obrony. Po opanowaniu Mersa Matruch skierował uderzenie na wojska Auchinlecka(który zdymisjonował Ritchiego i sam objął dowództwo) w rejonie El-Alamejn, jednak chaotyczne i krwawe walki[1 lipca] nie przyniosły rozstrzygnięcia. Był to teren dobrze nadający się do obrony - 50 kilometrowy korytarz poprzecinany pasmami wzniesień, od północy ograniczony morzem, od południa niedostępną depresją El-Kattara, stanowiący równocześnie ostatnią linię brytyjskiej obrony przed znajdującą się o 100 kilometrów na wschód Aleksandrią. Przygotowania do kolejnych szturmów utrudniały brytyjskie kontrataki wsparte silną artylerią i lotnictwem, które już od pewnego czasu niemal całkowicie panowało w powietrzu. Kolejny atak 13 lipca załamał się w dobrze zorganizowanym ogniu brytyjskich dział. Przez kolejne dni niemieckie i włoskie dywizje z trudem powstrzymywały ataki Australijczyków i Nowozelandczyków na środkowym i północnym odcinku frontu, a konkluzja ponad dwutygodniowych walk była jedna - Rommel utracił inicjatywę strategiczną23.


Po klęsce pod Alam el-Halfa żołnierze "Osi" przyjęli pozycję defensywną, co kończyło okres zmagań zwany pierwszą bitwą o El-Alamejn. Niemieccy i włoscy saperze zainstalowali około pół miliona min, które wraz z przygtowywanymi pozycjami obronnymi miały powstrzymać spodziewaną ofensywę 8 Armii. 23września Rommel udał się na urlop zdrowotny do Rzeszy, dowództwo przekazując generałowi Stummemu, który w razie ataku Montgomery`ego mógł być pewny powrotu feldmarszałka[21 czerwca 1942 r. Rommel po zdobyciu Tobruku zostaje awansowany do stopnia marszałka polnego] do swoich Afrykańczyków24. O godzinie 20.40, 23 października 1942 roku na pozycje niemiecko-włoskie spadł grad pocisków artyleryjskich mających "zmiękczyć" ich obronę i ułatwić brytyjskim saperom torowanie drogi czołgom i piechocie. Za dochodzącym do 10 kilometrów szerokości pasem pól minowych czekało na żołnierzy Montgomery`ego 12 dywizji nieprzyjaciela, gotowych twardo bronić każdej piędzi egipskiej ziemi25.

Wieczorem 25 października do sztabu Panzerarmee przybył Rommel, podejmując energiczne próby zatkania wyłomu w okolicach Mitejrija, skierował do walki stacjonujące w pobliżu dywizje pancerne i nakazał 90 Dywizji generała Sponecka i 21 generała Randowa jak najszybsze przybycie w zagrożony rejon. Tymczasem Montgomery widząc, że obrona nieprzyjaciela okrzepła, postanowił przejść w tym miejscu do obrony, by główne siły 30 Korpusu wraz z 10 Korpusem pancernym rzucić 28 października na północ. Głównym wykonawcą tego planu została 9 Dywizja Australijska generała Morsheada, która po przełamaniu obrony przeciwnika winna wraz z innymi jednostkami 8 Armii przedrzeć się przez powstały we froncie wyłom i kierując się wzdłuż wybrzeża wejść na tyły Panzerarmee. Kilkudniowe krwawe walki nie przyniosły rozstrzygnięcia, więc dowódca 8 Armii przystąpił 2 listopada do operacji "Supercharge" atakując wzmocnioną Dywizją Nowozelandzką ze wzgórza 28 w centralny odcinek frontu, Freybergowi rozkazał jednak ponawiać szturmy wzdłuż wybrzeża, licząc na ostateczne przełamanie nadwyrężonej obrony nieprzyjaciela. Mimo, że DAK po krwawych walkach liczył jedynie 35 sprawnych czołgów, to udany kontratak powstrzymał Nowozelandczyków... na kilka godzin. Dalsze ataki wojsk Montgomery`ego wraz ze skoncentrowanym ogniem artylerii i nieustannymi atakami z powietrza przyspieszyły podjęcie przez dowódcę Panzerarmee dramatycznej decyzji - odwrotu na zachód, tak by choć część jego sił zdołała się uratować. Mimo kategorycznego zakazu odwrotu przesłanego przez Hitlera, o godzinie 15.50 4 listopada Rommel pełen wewnętrznych sprzeczności zarządził zajęcie przez podległe mu siły pozycji pod Fuką - około 100 kilometrów na zachód od El-Alamejn. Nawet mimo późniejszej zgody Fuhrera na odwrót, Rommel musiał się liczyć ze stratą nie mobilnych dywizji włoskich, które jak dotąd wiernie wypełniały postawione im cele, będąc zarazem znaczną częścią sił Panzerarmee. Tragiczna sytuacja w Egipcie nie była jedynym powodem ewakuacji niemiecko-włoskiej armii. Według danych wywiadowczych, ogromna flota inwazyjna Aliantów skupiona w Giblartarze miała niebawem wylądować w Afryce Północnej zajmując francuskie kolonie, stanowiła tym samym śmiertelne zagrożenie dla bezbronnej Trypolandii i groziła odcięciem resztek Armii Pancenej od jej zaplecza26.

Bitwa pod El-Alamejn była niewątpliwie punktem zwrotnym wojny w Afryce. Wojska "Osi" dotąd skutecznie radzące sobie z przeciwnikiem poniosły olbrzymie straty - 54 tysiące żołnierzy zabitych lub wziętych do niewoli, setki dział i samolotów oraz niemal wszystkie czołgi uległy zniszczeniu. Błyskawiczny odwrót Rommla z Egiptu umożliwił jednak ocalenie wielu żołnierzy, którzy aż przez ponad pól roku(do 12maja `43) zaciekle walczyli w Tunezji z przeważającymi siłami XVIII Grupy Armii generała Eisenhowera.

Walki w Tunezji 1943 rok

Po odwrocie z Egiptu wojska „Osi” podjęły błyskawiczny odwrót do Trypolandii, a powolna pogoń 8 Armii umożliwiła Rommlowi ocalenie wielu żołnierzy. Tak jak po zwycięstwie Brytyjczyków w operacji „Crusader”, OKW i Commando Supremo postanowiło skupić się na obronie Trypolandii, jednak desant anglo-amerykański w Afryce zachodniej i zagrożenie walką na dwa fronty w niedogodnym terenie przekonało Hitlera i Duce, by wycofać się do Tunezji. Tam Rommel miał przygotować się do długotrwałej obrony by trzymać „afrykańską twierdzę” 27.



14 lutego wydzielona z Panzerarmee 21 Dywizja Pancerna(gen. Hildebauma[gen. Von Randow zginął w grudniu podczas odwrotu z Egiptu] wraz z 10 Dywizją(gen. Von Broicha) przekraczając przełęcze Faid i Maizila, rozbiły czołówki wojsk amerykańskich pod Sidi Bou Zid, zagrażające wejściem na tyły wojsk niemiecko-włoskich organizujących obronę na linii Mareth. II Korpus Amerykański(gen. Fredendalla) wkraczający od zachodu do Tunezji, mógł stać się łatwym celem,a jego rozbicie z pewnością opóźniłoby koncentrację głównych sił Eisenhowera28.

DAK[chwilowo składające się jedynie z 15 Dywizji Pancernej] wraz z włoską dywizją pancerną „Centauro” opanowały Gafse i Feriane, a następnie połączywszy się z 10 Dywizją Pancerną i 21 Dywizją Pancerną ruszyły dowodzone przez Rommla na Le-Kef. Feldmarszałek postanowił przy okazji opanował przełęcz Kasserine, przez którą przebiegał jeden z traktów wiodący do Le-Kef. Miała ona niespełna kilometr szerokości, a strome stoki ponad 1000 metrowej wysokości obsadzali żołnierze amerykańscy, brytyjscy i francuscy, gotowi twardo bronić zajmowanych pozycji. Szturm niemieckiej piechoty ułatwił przebicie się przez przełęcz pancerniaków generała von Broicha i Pizolatiego, którzy natychmiast ruszyli ku Tebessie i Thali nie napotykając na skuteczny opór wroga. 21 lutego Niemcy zdobyli Thali, jednak natarcie na Tebessę zostało odwołane, gdyż Rommel mając skąpe zapasy paliwa i nie widząc korzyści wynikających z dalszego prowadzenia ofensywy, postanowił zająć się zagrożonym atakiem 8 Armii rejonem Mareth29.

26 lutego wojska von Armina przystąpiły do operacji „Ochsenkopf”, a kilkudniowe walki prowadzone bez uprzedniej konsultacji z dowódcą Grupy Armii Afryka – Rommlem, przyniosły jedynie straty w nacierających na Beję i Mejdez-el-Bab jednostkach pancernych. 5 marca 1 Armia Włoska pod bezpośrednim dowództwem Messego przystąpiła do operacji oznaczonej kryptonimem „Capri”. Atak z linii Mareth na Madenime, zajęte przez Montgomery`ego miał osłabić 8 Armię i w konsekwencji opóźnić jej atak, jednak poznanie zamierzeń Rommla przez wywiad angielski i ogromna przewaga Brytyjczyków skazały go na klęskę30.

9 marca komędę nad wojskami „Osi” w Afryce przejął od Rommla generał von Armin, który jednak w obliczu nieuchronnej klęski nie mógł być zadowolony z otrzymanej nominacji. Do ciężkich walk doszło pod Enfidaville, jednak mimo zaciekłej obrony niemiecko-włoskiej rozpoczęta 5 maja ostateczna ofensywa Sprzymierzonych zakończyła się zdobyciem Tunisu. 9 maja skapitulowała 5 Armia Pancerna, a 5 dni później 1 Armia Włoska, kończąc tym samym wojnę w Afryce Północnej31.


Pobieranie 0.98 Mb.

Share with your friends:
1   2   3   4




©operacji.org 2020
wyślij wiadomość

    Strona główna