Uwagi wstępne


/ koszty sądowe i zwrot kosztów postępowania między stronami



Pobieranie 2.27 Mb.
Strona6/26
Data24.02.2019
Rozmiar2.27 Mb.
1   2   3   4   5   6   7   8   9   ...   26

6/ koszty sądowe i zwrot kosztów postępowania między stronami
W tej grupie zagadnień zwrócić należy uwagę na zarządzenia Przewodniczącego Wydziału wydane w sprawach o sygn. akt od II SA/Ol 757/10 do II SA/Ol 771/12. Sprawy te dotyczyły bowiem skarg na decyzje Okręgowego Inspektora Pracy w przedmiocie umieszczenia w ewidencji pracowników wykonujących prace w szczególnych warunkach lub o szczególnym charakterze. Przewodniczący Wydziału, uznał, że podstawę prawną zaskarżonych decyzji stanowił między innymi art. 41 ust. 4 pkt 2 ustawy z dnia 19 grudnia 2008 r. o emeryturach pomostowych (Dz. U. Nr 237, poz. 1656 ze zm.), statuujący obowiązek płatnika składek prowadzenia ewidencji pracowników wykonujących prace w szczególnych warunkach lub o szczególnym charakterze, za których jest przewidziany obowiązek opłacania składek na Fundusz Emerytur Pomostowych. Umieszczenie pracownika w tej ewidencji stanowi natomiast jedną z przesłanek uzyskania przez niego prawa do emerytury pomostowej. Skoro zaś emerytura pomostowa jest szczególnym świadczeniem z zakresu ubezpieczenia społecznego przyjąć należało, że sprawa umieszczenia pracownika w tej ewidencji mieści się w katalogu zwolnień od obowiązku uiszczania kosztów sądowych, o którym mowa w art. 239 pkt 1 lit. „e” p.p.s.a.

Kwestia dopuszczalności weryfikowania wartości przedmiotu zaskarżenia jako podstawy określenia wysokości wpisu od skargi była przedmiotem rozstrzygnięć w sprawie o sygnaturze akt I SA/Ol 643/11. W sprawie tej strona wezwana została do uzupełnienia wpisu sądowego od skargi już na etapie postępowania po wydaniu wyroku, gdy zweryfikowana (podwyższona) została wartość przedmiotu zaskarżenia. Skutkowało to podwyższeniem wysokości wpisu od skargi i skargi kasacyjnej. Strona wniosła zażalenie na wezwanie o uzupełnienie wpisu. Naczelny Sąd Administracyjny, postanowieniem z dnia 29 maja 2012 r., sygnatura akt II FZ 342/12, uchylił zaskarżone zarządzenie. W uzasadnieniu sąd ten stwierdził, że wprawdzie art. 218 p.p.s.a. nie zakreśla ram czasowych sprawdzenia wartości przedmiotu zaskarżenia, lecz w zasadzie powinno to nastąpić we wstępnej fazie postępowania, co wynika z systemowej wykładni art. 62, art. 218 i art. 220 p.p.s.a. oraz § 32 rozporządzenia Prezydenta RP z dnia 18 września 2003 r. Regulamin wewnętrznego urzędowania sądów administracyjnych. Nadto na etapie postępowania kasacyjnego nie jest już możliwe ponowne ustalanie czy weryfikowanie wpisu od skargi. Wskazuje na to treść art. 223 p.p.s.a. Możliwość zmiany wartości przedmiotu sporu, skutkująca zmianą wysokości wpisu sądowego, jest w związku z tym dopuszczalna do momentu wydania orzeczenia kończącego postępowanie w danej instancji, przy czym po rozprawie nakazać ściągnięcie wyższego wpisu może wyłącznie sąd wydający orzeczenie kończące postępowanie w sprawie. Art. 220 p.p.s.a. stosuje się więc wyłącznie przed wyznaczeniem terminu rozprawy

Jeśli chodzi natomiast o zwrot kosztów postępowania między stronami, wskazać należy na postanowienia tutejszego Sądu wydane w sprawach o sygnaturach akt: II SA/Ol 410/12, II SA/Ol 411/12 i II SA/Ol 412/12 na skutek uchylenia przez Naczelny Sąd Administracyjny rozstrzygnięć o kosztach postępowania zawartych w sentencjach wyroków wydanych przez tutejszy Sąd w tych sprawach. Sprawy te dotyczyły skarg na decyzje Dyrektora Izby Celnej w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej z tytułu urządzania gier na automacie poza kasynem gry. Sąd zaś wydając powołane postanowienia - będąc związany oceną prawną wyrażoną przez Naczelny Sąd Administracyjny, oparł swe ustalenia w przedmiocie wysokości należnych stronie kosztów zastępstwa procesowego o przepisy rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu (Dz. U. Nr 163, poz. 1349 ze zm.). Podał, że w myśl § 14 ust. 2 pkt 1 lit. „a” tego rozporządzenia, stawki minimalne wynoszą w postępowaniu przed sądami administracyjnymi w pierwszej instancji w sprawie, w której przedmiotem zaskarżenia jest należność pieniężna - stawkę obliczoną na podstawie § 6 rozporządzenia. Stwierdził więc, że w rozpoznawanych sprawach przedmiotem zaskarżenia są należności pieniężne w wysokości 12.000 zł (w każdej sprawie), a zatem zgodnie z § 6 pkt 5 wskazanego rozporządzenia, stawka minimalna wynagrodzenia pełnomocnika wynosi 2.400 zł (w każdej sprawie).

Z orzeczeń dotyczących omawianej tu problematyki na uwagę zasługują także rozstrzygnięcia w sprawach o sygnaturach akt I SA/Ol 613/12 i I SA/Ol 634/12. W sprawach tych organ uchylił zaskarżone decyzje w trybie tzw. autokontroli (art. 54 § 3 p.p.s.a.), a następnie strona skarżąca cofnęła skargę. W postanowieniach z dnia 28 grudnia 2012 r. Sąd stwierdził zbieg podstaw umorzenia postępowania (art. 161 § 1 pkt 1 i 3 p.p.s.a.) W konsekwencji orzekł o zwrocie uiszczonego wpisu na zasadzie art. 232 § 1 pkt 1 oraz na mocy art. 201 § 1 i art. 205 § 2 i 3 p.p.s.a. zasądził


na rzecz skarżącego od organu tytułem zwrotu kosztów postępowania kwotę obejmującą tylko wynagrodzenie pełnomocnika.

2. Zagadnienia dotyczące funkcjonowania Wydziału I orzekającego w sprawach finansowych i celnych
Uwagi ogólne dotyczące funkcjonowania Wydziału I
W 2012 roku przedmiotowy zakres spraw rozpoznawanych w Wydziale I nie uległ zmianie. Obok rozpoznawanych od początku funkcjonowania Wydziału, skarg na akty lub czynności oraz na bezczynność organów administracji publicznej w sprawach podatkowych i celnych, a także skarg na akty nadzoru nad działalnością organów samorządu terytorialnego (rozstrzygnięcia nadzorcze) w zakresie dotyczącym zobowiązań podatkowych i finansów publicznych, do właściwości Wydziału I należały sprawy ze skarg na decyzje w przedmiocie pomocy finansowej związanej z Unią Europejską (tzw. dopłaty dla rolników, symbol 655), sprawy ze skarg na rozstrzygnięcia Zakładu Ubezpieczeń Społecznych w przedmiocie umorzenia, odroczenia terminu płatności lub rozłożenia na raty należności z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne (symbol 6536), sprawy z zakresu sądowej kontroli oceny projektów ubiegających się o dofinansowanie ze środków programów operacyjnych (symbol 6559), sądowej kontroli czynności koncesjodawcy w ramach procedury zamówień i zawierania umów o partnerstwie publiczno - prywatnym.

Działalność w 2012 r. Wydział rozpoczął z zaległością 127 spraw niezałatwionych w roku poprzednim.

W 2012 roku do Wydziału wpłynęło ogółem 758 spraw, to jest o 21 spraw mniej niż w roku 2011. Spadek wyniósł ok. 2,7 %. Nastąpiła więc pewna stabilizacja wpływu. W poprzednich latach odnotowywany był coroczny wzrost wpływu (w 2006r. w stosunku do 2005r. o 7,5%; w 2007r. w stosunku do 2006r. o 19,54%; w 2009r. w stosunku do 2008r. o 30,25%; w 2010r. w stosunku do 2009r. o 0,78 %; spadek wystąpił w 2008r. o 16% w stosunku do 2007r. i w 2011r. o 13% w stosunku do 2010r.).

W 2012 r. załatwiono w Wydziale 754 sprawy, to jest o 49 (6 %) mniej niż w roku poprzednim. Na rozprawie załatwiono 570 spraw, tj. ok. 76 % łącznej liczby załatwionych spraw. Mimo mniejszej o jednego sędziego obsady, udało się utrzymać wielkość załatwień na zbliżonym do ubiegłego roku poziomie. W efekcie do załatwienia w następnym roku pozostało 131 spraw (129 SA, 1 SAB, 1 SO). Jest to tylko o 4 sprawy więcej niż na koniec 2011 r., w którym pozostało do załatwienia 127 spraw.

Szybkość postępowania mierzona stosunkiem zaległości do średniego miesięcznego wpływu wyniosła 2,07 (2011r. - 1,96; 2010r. - 2,02; 2009r. - 2,18; 2008r. - 2,67).
1/ stosowanie Ordynacji podatkowej
W ramach zagadnień odnoszących się do stosowania przepisów ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2005 r. Nr 8, poz. 60 ze zm.) w 2012 r. do Wydziału I Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie wpłynęło 45 skarg (sprawy o symbolach 6117 i 6119), co stanowiło 1,89 % ogólnego wpływu spraw do Sądu. Łącznie w 2012 r. rozpoznano 50 spraw, co odpowiadało 2,09 % ogółu załatwionych w tym okresie spraw w sądzie. W wyniku rozpoznania tych spraw 25 skarg oddalono, w 5 sprawach skargi uwzględniono, odrzucono 12 skarg oraz załatwiono sprawę w inny sposób w 9 sprawach. Do rozpoznania w 2013 r. pozostało 8 spraw. W 12 sprawach zostały wniesione skargi kasacyjne do Naczelnego Sądu Administracyjnego.

Wydane przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie orzeczenia, traktujące o zagadnieniach prawnych objętych regulacją Ordynacji podatkowej, analogicznie do poprzednich okresów, w zasadniczym zakresie dotyczyły problematyki wykładni i stosowania przepisów dotyczących następujących zagadnień: zabezpieczenia wykonania zobowiązań podatkowych, zaliczenia wpłaty podatku, ulg w spłacie zobowiązań podatkowych, stwierdzenia nadpłaty podatku, odpowiedzialności podatkowej osób trzecich oraz trybów nadzwyczajnych wzruszania decyzji ostatecznych.



W odniesieniu do pierwszego z powołanych wyżej zagadnień na szczególną uwagę zasługiwały orzeczenia Sądu z dnia z dnia 6 września 2012 r., o sygnaturach akt I SA/Ol 368/12 i I SA/Ol 369/12, w których uznano, że choć Ordynacja podatkowa nie normuje wprost trybu postępowania zabezpieczającego, w którym postępowanie to inicjuje wniosek organu kontroli skarbowej, to niewątpliwie również w przypadku postępowania zabezpieczającego zastosowanie znajdują dwie klasyczne formy działania administracji publicznej - z urzędu (art. 33 Ordynacji podatkowej) i na wniosek strony (art. 33d Ordynacji podatkowej). W ocenie Sądu, w świetle tego podziału działanie organu podatkowego, który inicjuje postępowanie zabezpieczające po uzyskaniu danych zgromadzonych w toku postępowania prowadzonego przez organ kontroli skarbowej, należy uznać za działanie z urzędu. Odwołując się do poglądów przedstawicieli doktryny prawa administracyjnego, Sąd wskazał, że działanie z urzędu może być poprzedzone czynnościami wewnętrznymi ustalającymi fakt istnienia sprawy otwartej do rozpatrzenia i załatwienia w drodze decyzji. Wówczas postępowanie w sprawie toczy się z urzędu, po dokonaniu przez właściwy organ w fazie jeszcze przedprocesowej oceny co do wyłaniającej się z takiego żądania sprawy administracyjnej. W przypadku analizowanej instytucji takim przyczynkiem do wszczęcia przez właściwy organ podatkowy postępowania zabezpieczającego może być również uzyskanie przez ten organ danych co do wysokości podstawy opodatkowania zebranych przez inny organ. Zdaniem Sądu, powyższe potwierdzały unormowania zawarte w art. 154 i nast. ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 2005 r. Nr 229, poz. 1954 ze zm.), które przewidują, że zabezpieczenie może być dokonane również przed ustaleniem albo określeniem kwoty należności pieniężnej lub obowiązku o charakterze niepieniężnym, jeżeli brak zabezpieczenia mógłby utrudnić lub udaremnić skuteczne przeprowadzenie egzekucji, a przepisy odrębne zezwalają na takie zabezpieczenie. W ocenie Sądu, przepisami odrębnymi, na które wskazano wyżej, są m.in. przepisy art. 33 Ordynacji podatkowej. W sytuacji zatem, gdy art. 155a § 2 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji przewiduje, że wniosek o zabezpieczenie może również złożyć organ kontroli skarbowej, niezasadne okazały się zarzuty złożonej w rozpoznawanej sprawie skargi, podważające uprawnienie organu kontroli skarbowej do złożenia wniosku o dokonanie zabezpieczenia.

W analizowanej kategorii spraw istotną uwagę należało skierować również na orzeczenia dotyczące udzielania ulg w spłacie zobowiązań podatkowych podatnikom prowadzącym działalność gospodarczą, zwłaszcza w kontekście przepisów prawa unijnego normujących zasady przyznawania pomocy de minimis. Rozpoznając tę kwestię w aspekcie możliwości zwolnienia od podatku od nieruchomości podatnika prowadzącego działalność w zakresie przetwarzania i wprowadzania do obrotu produktów rolnych, Sąd w wyroku z dnia 29 listopada 2012 r., o sygnaturze akt I SA/Ol 589/12, uznał, że ten przedmiot działalności nie jest wyłączony z zakresu rozporządzenia Komisji (WE) Nr 1998/2006 z dnia 15 grudnia 2006 r. w sprawie stosowania art. 87 i 88 Traktatu do pomocy de minimis (Dz. Urz. UE L 379 z dnia 28 grudnia 2006 r.). Zdaniem Sądu, prawo unijne nie wyklucza bowiem co do zasady pomocy de minimis w sektorze rolnictwa, ale ogranicza jej zakres w tym przypadku z uwagi na „specjalne zasady w sektorze rolnym”, o których mowa w pkt 2 preambuły rozporządzenia Komisji (WE) nr 1535/2007 z dnia 20 grudnia 2007 r. w sprawie zastosowania art. 87 i 88 Traktatu WE w odniesieniu do pomocy de minimis w sektorze produkcji rolnej (Dz. Urz. UE L 337 z 21 grudnia 2007r., s. 35). Na podobieństwo zaś pomiędzy działalnością w zakresie przetwórstwa i wprowadzania do obrotu produktów rolnych do działalności przemysłowej, a nie rolnej, wskazywała treść preambuł ww. rozporządzeń Komisji (WE) nr 1535/2007 oraz nr 1998/2006. Ponadto, jak ocenił Sąd, w analizowanej sprawie organy podatkowe bezpodstawnie przyjęły, że zakres działalności podatnika wykluczał przyznanie mu ulgi stanowiącej pomoc de minimis w oparciu o rozporządzenie Komisji (WE) Nr 1998/2006. Rozstrzygnięcia w dalszym ciągu wymagała bowiem kwestia, czy przedmiotem działalności podatnika była produkcja podstawowa produktów rolnych (dyskwalifikująca z objęcia pomocą de minimis na gruncie rozporządzenia Komisji (WE) Nr 1998/2006), czy też działania w zakresie przetwarzania i wprowadzania do obrotu produktów rolnych (uprawniające do objęcia pomocą de minimis na gruncie ww. rozporządzenia Komisji (WE) Nr 1998/2006). Zdaniem Sądu, przedwczesnej oceny organów nie mogły uzasadniać wyprowadzone przez nie konkluzje, w świetle których podatnik, funkcjonując w postaci spółki z ograniczoną odpowiedzialnością, prowadził produkcję rolną poprzez swych wspólników, odsprzedających płody rolne ze swej produkcji na rzecz spółki. Z ustaleń postępowania wynikało bowiem, że grunty, na których wspólnicy prowadzili uprawy, nie zostały wniesione do spółki. Ponadto, zdaniem Sądu, fakt wpisania spółki do rejestru wstępnie uznanych grup producentów rolnych i uzyskania przez nią znaczącej pomocy ze środków unijnych przewidzianych dla grup producentów rolnych, nie oznaczał automatycznie, że spółka prowadzi działalność w zakresie produkcji pierwotnej produktów rolnych. Z unormowań prawa unijnego dotyczących organizacji producentów wynikało bowiem, że członkami takiej grupy mogą być także podmioty niebędące rolnikami, a ponadto, że działalność główna organizacji jest związana z koncentracją podaży i wprowadzaniem do obrotu produktów swoich członków, nie zaś z produkcją rolną.

Rozpoznając natomiast kwestię uprawnienia płatnika do złożenia wniosku o stwierdzenie nadpłaty podatku dochodowego od osób fizycznych pobranego nienależnie z wynagrodzenia przysługującego zagranicznemu kontrahentowi, Sąd w wyroku z dnia 21 listopada 2012 r., o sygnaturze akt I SA/Ol 556/12, wskazał, że kryterium uszczuplenia majątkowego – czyli kwestia kto poniósł uszczerbek w swoim majątku z powodu uiszczenia świadczenia podatkowego w wyższej wysokości niż wynikająca z przepisów prawa podatkowego, bądź świadczenia nienależnego – nie przesądza o tym, który z podmiotów: płatnik czy podatnik, jest uprawniony do złożenia wniosku o stwierdzenie nadpłaty podatku. Odwołując się do orzecznictwa Naczelnego Sądu Administracyjnego, uznano, że niezasadne było stwierdzenie organów podatkowych, że płatnik może wystąpić z wnioskiem o stwierdzenie nadpłaty wyłącznie wówczas, gdy sam poniesie uszczerbek w swoim majątku z powodu wpłaty do organu podatkowego podatku w większej od pobranej lub należnej wysokości. Zdaniem Sądu, w każdym z przypadków uregulowanych w art. 75 § 2 pkt 2 lit. a)-c) Ordynacji podatkowej przepisy dają płatnikowi prawo do wystąpienia z wnioskiem o stwierdzenie nadpłaty podatku. Sąd nie podzielił przy tym stanowiska organów, że ich ocena znajdowała oparcie w uzasadnieniu rządowego do projektu zmian do Ordynacji podatkowej. Jak wskazał, przepisy art. 75 § 2 pkt 2 lit. b) i c) ustawy wprawdzie uzależniają prawo do wystąpienia przez płatnika z wnioskiem o stwierdzenie nadpłaty od wpłaty przez niego podatku w wysokości większej od należnej, jednakże nie uzależniają tego prawa od tego, aby po stronie płatnika doszło do uszczuplenia majątku z powodu wpłaty podatku w kwocie wyższej od należnej. Tym samym uregulowania te znajdują zastosowanie również w takiej sytuacji, gdy płatnik pobrał podatek od podatnika w wysokości wyższej od należnej, a więc gdy doszło do uszczerbku po stronie samego podatnika. Sąd wskazał dodatkowo, że w sytuacji kolizji wniosków o stwierdzenie nadpłaty podatku złożonych przez podatnika i płatnika, organ podatkowy powinien stosownie do art. 165 § 3a Ordynacji podatkowej zawiadomić o wszczęciu postępowania na wniosek jednej ze stron wszystkie pozostałe podmioty będące stroną w sprawie, zaś w toku postępowania organ powinien ustalić, z czyją nadpłatą w konkretnym przypadku ma do czynienia (podatnika czy płatnika).


2/ sprawy związane z nadzorem Regionalnej Izby Obrachunkowej oraz skargi na uchwały i zarządzenia organów jednostek samorządu terytorialnego dotyczące finansów
W 2012 r. do Wydziału I wpłynęło 8 skarg na uchwały Kolegium Regionalnej Izby Obrachunkowej, co stanowiło 0,33 % ogólnego wpływu do sądu. W wyniku rozpoznania na rozprawie w 5 sprawach skargi oddalono, a w 3 uwzględniono. W 2 sprawach zostały wniesione skargi kasacyjne, które nie zostały w analizowanym okresie sprawozdawczym rozpoznane przez Naczelny Sąd Administracyjny. Ponadto Sąd oddalił 2 skargi dotyczące rozstrzygnięć nadzorczych Wojewody Warmińsko-Mazurskiego. W obu tych sprawach wniesiono skargi kasacyjne. W omawianym okresie wpłynęły również 2 skargi organów nadzoru na uchwały jednostek samorządu terytorialnego, które zostały uwzględnione, a ponadto 1 skarga podatnika na uchwałę rady gminy w przedmiocie podatku od nieruchomości, która została odrzucona z uwagi na nieuiszczenie wpisu sądowego od skargi. Sąd oddalił ponadto 1 skargę z zakresu spraw budżetowych jednostek samorządu terytorialnego oznaczonych symbolem 6532.

W uzasadnieniach wyroków z dnia 12 lipca 2012 r., o sygnaturach akt I SA/Ol 222/12 i I SA/Ol 255/12, Sąd podzielił stanowisko Regionalnej Izby Obrachunkowej w kwestii podstaw stwierdzenia nieważności uchwały budżetowej związku gmin. Jak wskazano w uzasadnieniach tych orzeczeń, prawidłowe było stanowisko organu nadzoru, który zakwestionował zapis uchwały budżetowej, ustanawiający wysokość łącznych spłat pożyczek w 2012 r. w wysokości odpowiadającej 69,16% planowych dochodów. Nie uwzględnił przy tym argumentacji związku gmin, w świetle której jego działalność jest finansowana ze składek wnoszonych przez gminy, w związku z czym nie posiada dochodów własnych, obciążają go natomiast zobowiązania z tytułu zawartych umów pożyczki na realizację zadania, dla którego związek ten został powołany. W ocenie Sądu, ustanowiony w art. 169 ust. 1 ustawy z dnia 30 czerwca 2005 r. o finansach publicznych (Dz. U. Nr 249, poz. 2104 ze zm.) wskaźnik 15 % dla omawianej proporcji spłat rat kredytów i pożyczek do planowanych dochodów, ma również poprzez art. 171 tej ustawy zastosowanie do budżetów związków gmin. I choć na dochody jednostek samorządu terytorialnego, do których ten przepis znajduje głównie zastosowanie, składają się wpływy z zasadniczo odmiennych źródeł, niż w przypadku związków tych jednostek, przyjęcie modyfikacji np. w zakresie wysokości limitów procentowych stanowiłoby wkroczenie w kompetencje ustawodawcy. Reasumując, Sąd stwierdził, że art. 169 ww. ustawy ma charakter bezwzględnie obowiązujący i nie przewiduje możliwości przekroczenia wskazanego w nim limitu.

Z kolei w wyrokach z dnia 9 maja 2012 r., o sygnaturach akt I SA/Ol 184/12 i I SA/Ol 185/12, oraz z dnia 17 maja 2012 r., o sygnaturze akt I SA/Ol 177/12, wydanych w związku z działalnością Wojewody Warmińsko-Mazurskiego, jako organu sprawującego nadzór nad Zarządem Województwa Warmińsko-Mazurskiego, Sąd badając zgodność z prawem uchwał Zarządu Województwa w przedmiocie zatwierdzenia regulaminu naboru i oceny wniosków o dofinansowanie projektów ze środków Regionalnego Programu Operacyjnego Warmia i Mazury na lata 2007-2013, powołał się na utrwalone już orzecznictwo sądów administracyjnych, według którego umieszczenie projektu na liście rezerwowej jest tożsame z negatywną oceną projektu, o której mowa w art. 30b ust. 1 ustawy z dnia 6 grudnia 2006 r. o zasadach prowadzenia polityki rozwoju (Dz. U. z 2009 r., Nr 84, poz. 712 ze zm.). Stanowisko w tej kwestii zostało przedstawione w sposób bardziej szczegółowy w części dotyczącej zagadnień związanych ze stosowaniem przepisów ustawy o zasadach prowadzenia polityki rozwoju.
3/ podatek od towarów i usług
W 2012 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny Wydział I rozpoznał 113 spraw, w których przedmiotem zaskarżenia były decyzje określające zobowiązania w podatku od towarów i usług oraz indywidualne interpretacje przepisów prawa podatkowego, dotyczące tego podatku. Stanowi to 4,76 % spraw załatwionych w Sądzie Z wymienionej ilości 25 spraw toczyło się ze skarg wniesionych w roku 2011. W okresie sprawozdawczym odnotowano wpływ 100 skarg, z których do rozpatrzenia w 2013 r. pozostało 12. Z ogólnej ilości spraw, które wpłynęły do sądu w 2012 r. odrzucono 17 skarg, w 4 sprawach postępowanie umorzono, 3 sprawy załatwiono w inny sposób.

W zakresie podatku od towarów i usług Wojewódzki Sąd Administracyjny wydał 73 wyroki: w 27 sprawach skargi uwzględniono, w 46 sprawach skargi oddalono. W 16 przypadkach skargi zostały połączone do wspólnego rozpoznania i rozstrzygnięcia. Od orzeczeń w wymienionym zakresie, w 2012 r. wniesiono 37 skargi kasacyjne spośród których WSA w Olsztynie odrzucił 3.

W 2012 r. WSA orzekał w sprawach ze skarg na decyzje organów podatkowych, jak też na indywidualne interpretacje przepisów prawa podatkowego, w których materialną podstawę zaskarżonych aktów administracyjnych stanowiły przepisy ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (tj. Dz. U Nr 177, poz. 1054) zwanej dalej ustawą o VAT. Stwierdzić należy, że w 2012r. nastąpił znaczący spadek ilości spraw z zakresu podatku od towarów i usług, które wpłynęły do Sądu. Wynika to zapewne zarówno z rozstrzygnięcia w orzecznictwie sądowym, w tym orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego oraz w orzecznictwie Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej wielu problemów wyłaniających się na tle stosowania przepisów ustawy o VAT, jak i rozwiązań prawnych w zakresie kontroli poprawności wykonywania obowiązku podatkowego (możliwość korekt deklaracji po zakończeniu kontroli).

Można stwierdzić, że w przypadku skarg na decyzje określające wysokość zobowiązań, w zasadzie nie pojawiły się nowe, nie występujące dotychczas zagadnienia. Znaczna ilość spraw rozstrzyganych przez Sąd w 2012 r. dotyczyła stwierdzonych przez organy podatkowe nieprawidłowości rozliczeń podatku VAT, polegających na przyjmowaniu przez podatników do odliczenia od podatku należnego podatku naliczonego z faktur potwierdzających czynności, które nie zostały dokonane. Chodziło zatem o stosowanie art. 86 ust.1 i art. 88 ust. 3a pkt 4 lit. a) ustawy o VAT. W powyższym zakresie Sąd kierował się utrwalonym w orzecznictwie Trybunału Sprawiedliwości UE i sądów administracyjnych stanowiskiem, że prawo do odliczenia nie znajduje zastosowania do podatku, który jest należny wyłącznie z tego powodu, że został wykazany na fakturze.

Rozstrzygane sprawy dotyczyły także decyzji organów podatkowych określających zobowiązania na podstawie art. 108 ust.1 ustawy o VAT. W wyroku z dnia 6 grudnia 2012 r. o sygnaturze akt I SA/Ol 572/12 Sąd stwierdził, że art. 108 ust. 1 ustawy o podatku od towarów i usług, stanowiący implementację art. 203 Dyrektywy 2006/112/WE jest jasny, bezwarunkowy i nie zawiera elementu uznania, czyli spełnia warunki do bezpośredniego stosowania. Niezależnie zatem od tego, czy w sprawie zaistniał obrót będący podstawą opodatkowania podatkiem od towarów i usług, jak również niezależnie od rozmiarów i konsekwencji podatkowych tego obrotu, każdy wystawca tzw. pustej faktury powinien liczyć się z koniecznością zapłaty wykazanego w niej podatku.

W kilku sprawach wystąpił spór między organami podatkowymi a podatnikami odnośnie do pojęcia zorganizowanej części przedsiębiorstwa, zdefiniowanej w art. 2 pkt 27e ustawy. W wyroku z dnia 19 września 2012 r. o sygnaturze akt I SA/Ol 756/12 Sąd wyraził stanowisko, że dostawa określonego obszaru gruntów, podzielonego na działki i zaopatrzonego nawet w infrastrukturę celem przeznaczenia pod budownictwo, nie powoduje, że ta część majątku podatnika z towaru handlowego, jaki zgodnie z art. 2 pkt 6 ustawy o VAT należy przypisać poszczególnym działkom, przekształca się w zorganizowaną część przedsiębiorstwa, niezależnie od tego, czy spółka nabywająca ma zamiar dokonywać na gruntach dalszych inwestycji. Działki gruntu, podzielone zgodnie z planem zagospodarowania przestrzennego i tworzące pewien kompleks, mający stanowić w przyszłości ulicę czy osiedle, same w sobie nie stanowią organizacyjnie i finansowo wyodrębnionego w istniejącym przedsiębiorstwie zespołu składników materialnych i niematerialnych przeznaczonych do określonych zadań gospodarczych, które mogłyby zarazem stanowić niezależne przedsiębiorstwo realizujące te zadania - jak to zostało zdefiniowane w art. 2 pkt 27e) ustawy o VAT.

W przypadku skarg na indywidualne interpretacje przepisów prawa podatkowego rozstrzyganych przez Sąd w 2012 r. dała się zauważyć wyraźna tendencja podatników do zwiększania zakresu „świadczenia usług w pakietach” Przykładowo, kwestii uznawania kilku usług za jedno świadczenie, opodatkowane jedną stawką, bądź też braku podstaw do takiego uznawania dotyczyły sprawy o sygnaturach akt I SA/Ol 330/12, I SA/Ol 415/12, I SA/Ol 416/12, I SA/Ol 453/12, I SA/Ol 575/12. Ponieważ pojęcie świadczeń złożonych nie występuje w ujęciu normatywnym w ustawie o VAT ani w Dyrektywie 2006/112/WE, a w orzecznictwie TSUE nie zostały wypracowane jednolite kryteria uznawania kilku świadczeń za jedną usługę opodatkowaną właściwą stawką VAT to wydaje się, iż jest to problem istotny z punktu widzenia stosowania przepisów o podatku VAT. W wyroku z dnia 6 września 2012 r. o sygnaturze akt I SA/Ol 330/12 Sąd wypowiedział się także w kwestii sprzedaży pakietów usług za pośrednictwem firm dysponujących platformami internetowymi, w formie kuponów/voucherów. Uznał za prawidłowe stanowisko organu interpretującego, że uiszczona przez nabywcę kwota za kupon/voucher związana jest z przyszłą konkretną transakcją, co pozwala traktować ją jako zaliczkę/przedpłatę w rozumieniu art. 19 ust. 11 ustawy o VAT. Sąd wyraził stanowisko, że specyfika sprzedaży usług przez platformy internetowe i związane z tym uwarunkowania techniczne w żaden sposób nie wywołują potrzeby, by traktować tę sprzedaż, jako w pewien sposób uprzywilejowaną.



Pobieranie 2.27 Mb.

Share with your friends:
1   2   3   4   5   6   7   8   9   ...   26




©operacji.org 2020
wyślij wiadomość

    Strona główna