Łukasz Modzelewski



Pobieranie 129.94 Kb.
Strona2/2
Data29.10.2017
Rozmiar129.94 Kb.
1   2

Spis treści:

1.Przyczyny wciągnięcia Norwegii do wojennej machiny oraz plany zajęcia tego kraju przez siły alianckie i hitlerowskie...................................................................................................2

2.Rozpoczęcie działań wojennych.....................................................................................................4

3.Zajęcie Norwegii przez Niemców , ewakuacja rządu i alianckich sił oraz ustanowienie władzy prohitlerowskiej...........................................................................................6

4.Wprowadzenie hitlerowskiego terroru i organizowanie oddziałów walczących po stronie Niemiec.........................................................................................................8

5.Działalność rządu i armii norweskiej na emigracji oraz organizowanie ruchu oporu w Norwegii.......................................................................................................9

6.Zakończenie działań wojennych i powrót rządu emigracyjnego do kraju............................................................................................................11

7.Podsumowanie bilansu wojny dla Norwegii.....................................................................................................12
1.Przyczyny wciągnięcia Norwegii do wojennej machiny oraz plany zajęcia tego kraju przez siły alianckie i hitlerowskie.
Norweska deklaracja o neutralności okazała się mieć niewielkie znaczenie gdyż 9 kwietnia 1940 wojska niemieckie zaatakowały Norwegię. Po trwających dwa miesiące intensywnych walkach i pomimo pomocy militarnej, której udzieliły Wielka Brytania i Francja, Norwegia musiała się poddać a „neutralna” Norwegia stała się podczas drugiej wojny światowej terenem wpływów Niemieckich hitlerowców , a ten fakt stał się realny dzięki współpracy Vikunda Quislinga1 z hitlerowcami jeszcze przed drugą wojną światową, kiedy kontaktował się z kierownictwem najwyższych władz niemieckich w sprawie kolaboracji i utworzenia w przyszłości swojego profaszystowskiego rządu w Norwegii. Sytuacja Norwegii podczas wybuchu drugiej wojny światowej nie była już taka oczywista jak podczas trwania pierwszej wojny światowej. Norwegia ,kraj jak by się wcześniej wydawało , oddalony od frontów i działań wojennych , dzięki zmianom techniczno militarnym , a co idzie w parze , rozwojem lotnictwa bojowego, już takim krajem niedostępnym nie była. Także obu stronom konfliktu zależało na wykorzystaniu Norwegii w walce z przeciwnikiem. Sama Norwegia jak i inne kraje skandynawskie , bardziej była zaabsorbowana wydarzeniami fińsko- radzieckimi (tzw. wojny zimowej) , która wybuchła 30 listopada 1939 roku. Jeśli chodzi o sytuację międzynarodową Norwegii,

Aliantów niepokoił fakt , iż Norwegia eksportuje do Niemiec szwedzką rudę żelaza z Kiruny przez port w Narwiku. Na domiar złego dowództwo marynarki Niemiec widziało korzyści płynące z możliwości wykorzystania norweskich fiordów ,zatok i całej skalistej linii brzegowej tego kraju w działaniach przeciwko Wielkiej Brytanii.



Przebieg wydarzeń pierwszych miesięcy wojny, oraz działania wojenne odbywały się w tym czasie na wodach terytorialnych Norwegii i zbliżyły kraj do wojny. Już 6stycznia 1940 roku rząd brytyjski poinformował rząd Norweski , że rozciąga działania swojej marynarki na obszary wód terytorialnych, gdyż na wodach tych niemieckie łodzie zatopiły brytyjskie transportowce. Trochę później Brytyjczycy zażądali zaminowania ich wód terytorialnych, gdyż na obszarze tym niemieckie łodzie podwodne zatopiły brytyjskie transportowce. Trochę później Brytyjczycy zażądali zaminowania ich wód. tak aby utrudnić niemieckim transportowcom, wiozącym rudę żelaza z Narwiku2 , przepłynięcie i aby statki te znalazły się na pełnym morzu, gdzie łatwiej było prowadzić ataki na nie. Sytuacja Norwegii w tym czasie była dość dziwna, gdyż obie strony konfliktu były zainteresowane wpływami w tym kraju i obie strony roszczyły pretensje do Norwegii i w ten sposób Norwegia znalazła się w centrum zainteresowania uczestników konfliktu.

Już na początku kwietnia, a mianowicie 8 kwietnia 1940 roku rozpoczęły się przygotowania do działań zbrojnych. Brytyjczycy rozpoczęli mianowanie norweskich wód terytorialnych i przygotowywali plany lądowania w wyznaczonych miejscach a plan ochrzczono nazwą „R-4”.Niemcy nie czekając na ruchy alianckie rozpoczęli działania z udziałem całej floty morskiej i sześciu dywizji wojsk lądowych wraz z lotnictwem bojowym i transportowym. Patrząc na skalę przygotowań i rozmach , Niemcy z największą powagą traktowali tą operację ,wiedząc iż ten kraj jest bardzo ważnym strategicznie punktem , data 8 kwietnia była datą końcowego okresu przygotowań , gdyż tę operację militarną przygotowywano w Niemczech już od kilku miesięcy. Prace nad tymi planami ochrzczono już w lutym 1940 roku nazwą „Wesserubung”, czyli w skrócie „Wezera wpływa do morza północnego , stosunkowo łatwą do rozszyfrowania .Plan ten podzielono na dwie części , a jedną z nich nazwano „Wasserubung Nord” i właśnie ona dotyczyła akcji przeciw Norwegii. . Opanowanie tego państwa wymagało wysadzenia desantów w portach odległych od Rzeszy o 1.500-2.000 km, co narażało niemieckie okręty na ataki znacznie silniejszej floty brytyjskiej oraz lotnictwa. Już w marcu 1940 r. głównodowodzący Kriegsmarine wielki admirał Erich Raeder ostrzegł Hitlera że operacja taka jest sprzeczna z zasadami prowadzenia wojny morskiej i podstawowym warunkiem jej powodzenia będzie całkowite zaskoczenie przeciwnika. Hitler podtrzymał swoją decyzję. Plan "Weserubung Nord" przewidywał przerzucenie na pokładach okrętów wojennych i 200 transportowców, siedmiu dywizji XXI korpusu (dowódca Nicolaus von Falkenhorst), które wspierane przez 800 samolotów bojowych, miały opanować porty: Narvik Trondheim, Bergen, Kristiansand, Oslo, Egersund i Arendal; jednocześnie żołnierze 1 pułku strzelców spadochronowych mieli opanować lotniska w Oslo i Stavanger. Rząd brytyjski 5 kwietnia 1940 r. wystosował do rządów Norwegii i Szwecji noty ostrzegające, że neutralność tych państw jest korzystna dla Niemców i zastrzegał sobie prawo podjęcia kroków, które umożliwiłyby wykorzystywanie ich bogactw naturalnych przez III Rzeszę. W brytyjskim porcie Rosyth zaokrętowano oddziały inwazyjne, które miały przystąpić do prewencyjnego uderzenia (plan "R4"), a okręty brytyjskie postawiły miny (operacja "Wilfred") w celu sparaliżowania transportu rudy żelaza do Niemiec3.
2.Rozpoczęcie działań wojennych.
Dnia 7 kwietnia admiralicja brytyjska otrzymała meldunki o ruchach okrętów niemieckich; chodziło o 10 niszczycieli z wojskiem z grupy kmdr. Friedricha Bontego zmierzającej do Narviku, oraz ciężki krążownik "Admiral Hipper" z 4 niszczycielami i 3 torpedowcami z grupy kmdr. Hellmutha Heyego, idącej w strone Trondheim.

Dowódca Floty Macierzystej adm. Charles M. Forbes uznał że okręty niemieckie zamierzają przedrzeć się na Atlantyk i skierował swoje siły w północne rejony Morza Północnego. 8 kwietnia polski okręt podwodny "Orzeł" storpedował w pobliżu Kristiansand transportowiec z wojskiem ("Rio de Janeiro"); uratowani żołnierze zeznali że zmierzali do Bergen. Informację tę zlekceważył rząd Norwegii, który nie ogłosił pełnej mobilizacji. 9 kwietnia rano jednostki niemieckie wysadziły pierwsze desanty w nadbrzeżnych miastach Norwegii. W kraju powołano do wojska 50.000 ludzi, którzy podjęli ofiarną walkę, ale niedostatecznie wyszkoleni, albo słabo uzbrojeni (magazyny mobilizacyjne wpadły w ręce Niemców) nie mogli odeprzeć dobrze wyekwipowanych i wyszkolonych oddziałów niemieckich; główny opór stawiały jednostki 2 dywizji piechoty na północ od Oslo i 6 dywizji piechoty w północnej części kraju. Admiralicja brytyjska uznała, że wszystkie okręty Floty Macierzystej będą potrzebne do walki z okrętami niemieckimi, i zrezygnowała z realizacji planu "R4". Ta decyzja opóźniła wsparcie norweskich sił lądowych i podjęcie walk z niemieckimi oddziałami desantowymi. Niemcy do 10 kwietnia zajęli Narvik, Trondheim, Bergen, Egersund, Arendal, Oslo i Stavanger. Największe straty ponieśli na morzu; norweskie baterie nabrzeżne uszkodziły szkolny okręt artyleryjski "Bremse", krążownik "Konigsberg", zatopiły ciężki krążownik "Blucher". Zatopienie tego statku opóźniło zajęcie Oslo o około 8 godzin i dzięki temu Król, parlament i rząd Norweski zdążyli opuścić stolicę oraz zdążono wywieść z Banku Norweskiego zapasy pieniędzy , złota i dewiz 4. Również dnia 9 kwietnia odbyła się nadzwyczajna sesja parlamentu w miejscowości Elverum , gdzie uchwalono dokument , który dał rządowi nieograniczoną włądzę na czas trwania wojny i stał się on podstawą prawną działań norweskiej władzy wykonawczej do maja 1945 roku.

10 kwietnia alianci wysłali na wody norweskie swoją flotę, a 14 kwietnia przystąpili do wysadzania desantów, lecz oddziały desantowe w Namsos (lądowały 16/17 kwietnia) były za słabe i niedostatecznie uzbrojone, by mogły udzielić pomocy wojskom norweskim broniącym się na południu; zostały pobite i na początku maja ewakuowane, a wojsko norweskie w tej części kraju skapitulowało. Dłużej trwały walki na północy Norwegii. Tam 14 kwietnia krążownik "Southampton" wysadził pierwsze jednostki w rejonie Narviku, gdzie opór Niemcom stawiała norweska 6 dywizja piechoty. 27 kwietnia przybyły następne oddziały brytyjskie, francuskie i polskie (Samodzielna Brygada Strzelców Podhalańskich). W nocy z 27 na 28 maja opanowały Narvik, jednakże ze względu na niepomyślny dla aliantów rozwój sytuacji we Francji oraz załamanie się operacji w rejonie Trondheim (co umożliwiło Niemcom skierowanie posiłków drogą lądową) ewakuowano całość sił z tego miasta (24.500 żołnierzy); ewakuację zakończono 9 czerwca. Dzień później skapitulowały wojska norweskie walczące w północnej części kraju. Opanowanie Norwegii dało niemieckim okrętom dogodne wyjście na Morze Północne i Atlantyk, bazy dla samolotów atakujących aliancką żeglugę oraz bezpiecznne przystanie dla największych okrętów Kriegsmarine. Niemcy przejęli ok. 1.000 jednostek norweskiej floty handlowej i wojennej oraz zapewnili sobie dostawy szwedzkiej rudy żelaza przez norweskie porty.

W kampanii norweskiej alianci (bez Norwegów) stracili 3.734 ludzi, 50 samolotów, 1 lotniskowiec, 2 krążowniki, 10 niszczycieli (w tym polski niszczyciel "Grom") i 6 okrętów podwodnych oraz 5 transportowców (w tym polski "Chrobry").

Zwycięstwo niemieckie zostało okupione stratą 5.296 ludzi, 242 samolotów, 1 ciężkiego krążownika, 2 lekkich krążowników, 1 okrętu artyleryjskiego, 10 niszczycieli, 4 okrętów podwodnych i 10 mniejszych jednostek.


3.Zajęcie Norwegii przez Niemców , ewakuacja rządu i alianckich sił oraz ustanowienie władzy prohitlerowskiej.
Bardzo szybko po rozpoczęciu agresji niemieckiej w rękach hitlerowców znalazły się miasta Oslo , Bergen ,Trondhein , Stavanger , Kristiansand, Narvik Horten , Arenal i Egersund. Niemcy jednak nie spodziewali się że nie zastaną przychylnych władz norweskich co spowodowało , iż polityczny plan przejęcia , się początkowo nie powiódł. Ze względu na wyjazd władz norweskich ze stolicy postanowiono , iż za władzami należy się udać i złożyć propozycję „roztoczenia niemieckiej opieki nad Królestwem Norwegii” a zadania tego podjął się niemiecki poseł Brauer i ok. godziny 4.30 nad ranem złożył ową notę na ręce ministra spraw zagranicznych Halvdana Kohta. Oczywiście propozycja została odrzucona przez rząd. Brauer także zażądał aby król mianował Vikunda Quislinga premierem co zostało również odrzucone . Sam Quisling próbował siebie ogłosić premierem i stworzyć rząd , ale nie zyskał poparcia , a władze niemieckie 15 kwietnia zmusiły Quislinga aby zrezygnował z zajętego stanowiska.

Cała południowa część kraju została zajęta przez Niemców, a na północy gdzie w walkach brały udział także siły brytyjskie, francuskie i polskie osiągając niestety tylko lokalne sukcesy na froncie oraz opanowując miasto i port Narvik 28 maja , w związku ze złą sytuacją na froncie we Francji, aliancki korpus ekspedycyjny został z Norwegii odwołany i ewakuowany w dniach 3-8 czerwca 1940 roku.

Król wraz z rządem norweskim odpłynął z Tromso do Wielkiej Brytanii na pokładzie brytyjskiego krążownika HMS Devonshire. Ewakuowano także znaczne oddziały norweskich wojsk lądowych , sił morskich i powietrznych. Pozostale jednostki broniły się jeszcze przez kilka dni , a trwające 62 dni działania bojowe zaskoczyły Niemców.

Dnia 15 kwietnia 1940 roku Sąd Najwyższy w Oslo mianował za zgodą strony niemieckiej tymczasową Radę Administracyjną kraju. Jednak nadzieje Niemiec na uzyskanie legalności i wszystkich kompetencji oraz znaczenia rządu legalnego okazały się płonne. Hitler obserwując sytuację w Norwegii postanowił mianować „Komisarza Rzeszy” w tym kraju w osobie zaufanego Josefa Tervobena z pełnią władzy cywilnej 25 września 1940 roku.Terboven zlikwidował i rozwiązał Radę Administracyjną , a na czele jej utworzył radę „komisarycznych ministrów” , która działała do 1 lutego 1942 roku .Od tej daty miejsce rady zajął rząd kolaboracyjny pod kierownictwem Vikunda Quislinga który przejął tytuł „prezesa ministrów”. Zajęcie Norwegii przez Niemców w czerwcu 1940 roku stworzyło duże zagrożenie dla floty alianckiej .Droga na morze Północne i Atlantyk stanęła otworem5.

Wydłużenie się granic Niemiec przy specyficznej topografii wybrzeża Norwegii spowodowało szybką rozbudowę fortyfikacji nadbrzeżnych.



Powstanie nowego systemu obrony wybrzeża rozpoczęło się w roku 1940.Zostaje utworzona Artyleria Nadbrzeżna Wojsk Lądowych(Heereskustenartillerieabteilung), która wraz z nowymi jednostkami bojowymi ma zadanie wesprzeć działania Artylerii Nadbrzeżnej Marynarki Wojennej. W kwietniu 1941 roku dowództwo Artylerii Nadbrzeżnej Wojsk Lądowych podjęło decyzję o utworzeniu wzdłuż wybrzeża Norwegii niezależnych Baterii Nadbrzeżnych Wojsk Lądowych .Jedną z nich była bateria o numerze 966 (Heereskustenbatterie 996) , która miała powstać w pobliżu miejscowości Bud i Ergen ( miasto Ergen znajduje się na cyplu Hustadvika , niewielki port rybacki). Zadaniem baterii była obrona fiordu w głębi którego , znajdowało się duże miasto portowe Molde. Przygotowania do budowy instalacji wojskowych rozpoczęto w maju 1940 roku. Po wykonaniu pełnej dokumentacji technicznej wiosną 1941 roku rozpoczęto budowę stanowisk artylerii nadbrzeżnej , a w póżniejszym terminie budowę schronów bojowych i tuneli podziemnych. Pracę przerwano w kwietniu 1943 roku , wznowienie prac nastąpiło z chwilą podjęcia decyzji wzmocnienia systemu obrony wybrzeża tzw.”Wału Atlantyckiego” ciągnącego się od miejscowości Petsamo w Finlandii do granic z Hiszpanią6.
4.Wprowadzenie hitlerowskiego terroru i organizowanie oddziałów walczących po stronie Niemiec.
Ze względu na występowanie oporu , początkowo biernego a następnie czynnego, w Norwegii bardzo szybko rozpoczął się hitlerowski terror. W miejscowości Grini koło Oslo utworzono obóz koncentracyjny, przez który w czasie okupacji przeszło 19 788 osób w tym znaczna ilość nauczycieli szkół podstawowych i śrenich. Wielu aresztowanych wysłano do obozów koncentracyjnych w Niemczech a zwłaszcza do Sachsenhausen. W latach 1942 –43 w więzieniach przebywało równocześnie ponad 10 000 tysięcy osób. Również represje dotknęły studentów , gdyż przeszło siedmiuset z uniwersytetu z Oslo wysłano na roboty przymusowe do Niemiec. Większość oficerów rezerwy powracających do domów po zakończeniu działań wojennych , zostało wysłanych w charakterze jeńców wojennych do Niemiec. Wiele ludzi ginęło bez oficjalnych wyroków w obozach i więzieniach , a tych co skazano na śmierć , obwieszczenia z wyrokami wywieszano publicznie dla zastraszenia społeczeństwa7. Hitlerowcy także prowadzili program ulepszania rasy panów poprzez łączenie Niemców z Norweżkami , które następnie rodziły dzieci o tzw. „idealnych cechach aryjskich” gdyż zakładano iż piękne , niebieskookie i o blond włosach Norweżki , w których żyłach szumiała krew wikingów i przystojni niemieccy żołnierze nadawali się do tego znakomicie. Armia niemiecka w Norwegii w latach 1940- 45 liczyła pół miliona żołnierzy. Oblicza się, że w tym czasie z nieformalnych związków urodziło się od 1o do 14 tysięcy dzieci, choć oficjalnie potwierdzono osiem tysięcy. Najczęściej określa się je mianem dzieci wojny. Władze nazistowskie popierały te kontakty , gdyż były one zgodne , jak się pisze , z jednym z najbardziej tajnych programów Heinricha Himlera, tzw. Lebensborn , co można przetłumaczyć na „żródło życia”. Do takich kontaktów dochodziło , mimo ostrzeżeń norweskiego rządu podziemnego, że po wojnie takie kobiety będą miały z tego powodu poważne kłopoty. W Niemczech powstało kilka klinik Lebensborn. W Norwegii , gdy dziewczyna zaszła w ciąże , mogła niemal od pierwszych dni znależć się pod opieką lekarzy. Następnie urodzić dziecko poza oczyma rodziców i sąsiadów i pozostać w dyskretnych i wygodnych domach matki. Kilka setek takich dzieci wysłano też do Niemiec , gdzie zostały adoptowane przez rodziny niemieckie.

Jeśli chodzi o funkcjonowanie partii politycznych w Norwegii , zezwolono jedynie na działalnośc partii Nasjonal Samling – Quislinga. W roku 1941 liczyła ona około 7 tysięcy członków , a w maju 1945 roku liczyła już 46 909 członków. Rząd emigracyjny zabronił wstępowania do tej partii gdyż uznał iż jest to równoznaczne ze zdradą kraju.

Podobnie orzeczono o tych którzy wstąpili do różnych oddziałów , walczących po stronie Niemiec, a było ich kilka :


  • Standarte Nordand (dla ochotników norweskich , duńskich i szweckich)

  • - SS Panzer – Grenadier – Regiment Norge ( w której służyli także ochotnicy rumuńscy i węgierscy)

Oba te oddziały były związane z niemiecką dywizją SS Wiking gdzie oficerami byli Niemcy i używano i używano języka niemieckiego w komendach.

Oddziały w których używano języka norweskiego , składające się z oficerów norweskich były to:



  • Den norske bataljon Norge(batalion narciarski Norwegi)

  • Sam Quisling posiadał osobistą gwardię zwaną Germanske SS Norge. Łącznie oddziały te liczyły około 7 tysięcy osób8.



5. Działalność Rządu i armii Norweskiej na emigracji oraz organizowanie ruchu oporu w Norwegii.
Władze na uchodżctwie w Wielkiej Brytanii utrzymywały jedynie stosunki dyplomatyczne z krajami , które nie współpracowały z Niemcami i Włochami , a także z rządami emigracyjnymi krajów, które były okupowane przez Niemcy. Niepodległa Norwegia wraz z rządem emigracyjnym , dzięki istniejącej flocie nadal istniała i nie tylko formalnie. Najważniejszym bogactwem, jakie Norwegia miała do zaoferowania Siłom Sprzymierzonym, była norweska flota handlowa. Składała się ona z ponad 1000 statków, ogółem o pojemności przewyższającej 4 miliony ton rejestrowych (BRT)9. Jednostki wojenne floty norweskiej zostały połączone wspólną organizacją o nazwie The Norwegian Shipping and Trade Mission. Pod koniec wojny marynarka Norweska dysponowała 52 jednostkami , a lotnictwo bojowe miało bazy na terenie Wielkiej Brytanii oraz Islandii , a ośrodki szkoleniowe w Kanadzie. Główne siły lądowe stacjonowały w Islandii , oraz na terenie Svalbaradu.

Jeśli chodzi o ruch oporu , rosnący w siłę już od końca 1941 roku , przybierał formę coraz bardziej zorganizowaną. Całość została nazwana Frontem Krajowym – Hjemmmefronten – a w rzeczywistości organizacja składającą się z wielu członków zajmujących się odrębnymi zagadnieniami. Główna rolę odgrywały dwie organizacje cywilne i jedna wojskowa , a mianowicie organizacją cywilną był tak zwany Krąg- Kretsen , który miał za zadanie utrzymywać kontakty z rządem norweskim w Wielkiej Brytanii oraz tak zwany Komitet koordynujący – Koordinasjonskomiteen – który kierował działaniami całego ruchu oporu. Natomiast organizacją wojskową była Militaer Organisasjonen , zwana w skrócie Milorg. W obydwu organizacjach główną rolę odgrywali sędziowie Sądu Najwyższego oraz Ci, których 15 kwietnia 1940 roku Sąd Najwyższy wybrał do Rady Administracyjnej , rozwiązanej póżniej przez Terbvoena. Niekwestionowanym szefem całego cywilnego ruchu oporu w Norwegii był prezes Sądu Najwyższego. Paul Berg. Dzięki temu stanowisku miał on wpływ na Milorg , choć organizacja ta była w większości podporządkowana i uzależniona od norweskiego dowództwa na terenie Wielkiej Brytanii10. Fizyczna działalność rządu na emigracji była łatwiejsza np. niż w przypadku Polski , gdyż Norwegów od Wielkiej Brytanii dzieliło jedynie Morze Północne , które Norwegowie traktowali jak swoje i doskonale im znane. Z tego powodu mimo istnienia na morzu jednostek niemieckich ruch małych , szybkich jednostek pomiędzy Norwegią a Szkocją był stale utrzymywany.

Jeśli chodzi o spektakularne akcje , które wielkim echem przeszły do historii świata i II wojny światowej to nie można zapomnieć o fakcie , który być może uratował świat od hitlerowskiej bomby atomowej, a mianowicie chodzi o zniszczenie w miejscowości Rjukan urządzeń do produkcji „ciężkiej wody”. Akcje mające na celu zniszczenie urządzeń do produkcji „ciężkiej wody” miały miejsce w dniach 27 lutego 1943 roku oraz 19 lutego 1944 roku i były efektem współdziałania krajowego ruchu oporu z Norwegami z Wielkiej Brytanii , zrzuconymi na spadochronach.
6.Zakończenie działań wojennych i powrót rządu emigracyjnego do kraju.
Dnia 8 maja 1945 roku , czyli dnia w którym Keitel podpisywał bezwarunkową kapitulację Niemiec , na lotniskach norweskich wylądowały oddziały brytyjskie i amerykańskie. Następnie w Lillehammer delegacja sojuszniczego naczelnego dowództwa odebrała od dowództwa sił niemieckich w Norwegii akt poddania się. Zważając na fakt , iż siły niemieckie w tym kraju liczyły około 350 tysięcy żołnierzy , był to szczęśliwy zbieg okoliczności dla Norwegii. Decyzją rządu na emigracji kierownictwo Frontu Krajowego objęło tymczasową władzę . Siły Milorgu liczące 44 tysiące ludzi obsadziły najważniejsze punkty kraju. Dnia 14 maja powrócił do Norwegii rząd Emigracyjny, a powrót króla Hakona nastąpił 7 czerwca.
7.Podsumowanie bilansu wojny dla Norwegii.
W drugiej wojnie światowej 1939-1945 brało udział ponad 1000 statków norweskich handlowych i okrętów wojennych. Statki handlowe przewiozły 145 milionów ton wyposażenia i towarów , niezbędnych dla sojuszników. Statki handlowe były uzbrojone i też brały udział w walkach. Więcej niż polowa statków zaginęła na morzu. Służyło na nich 35 tysięcy marynarzy z czego 4500 zginęło.

Norwegowie, którzy ocaleli z niemieckich obozów koncentracyjnych, zaczęli wracać do domu. U schyłku wojny, 92 000 Norwegów znajdowało się za granicą, z których 46 000 przebywało w Szwecji. Natomiast oprócz niemieckich okupantów w Norwegii przebywało wówczas 141 000 cudzoziemców, w większości jeńców wojennych, z których 84 000 to byli Rosjanie.

Podczas wojny Niemcy zarekwirowali 40 procent norweskiego PKB. Do tego doszły zniszczenia wojenne. W regionie Finnmark były one znaczące. W rezultacie taktyki spalonej ziemi realizowanej przez Niemców w trakcie ich odwrotu, zostały tam zniszczone wielkie obszary. Inne miasta i osiedla uległy zniszczeniu w wyniku bombardowań lub celowych podpaleń.

Ogółem 10 262 Norwegów straciło życie podczas działań wojennych lub w więzieniach . Około 40000 było więzionych11.


Bibliografia:

1.Bereza – Jarociński Andrzej , Zarys dziejów Norwegi, Warszawa 1991.

2Norwegia w pierwszej połowie XX wieku .Studia pod redakcją Emilii Denkiewicz- Szczepaniak, Toruń 2004.

3.Cieślak Tadeusz , Walka Norwegów z hitleryzmem, „Gdańskei Zeszyty Humanistyczne „1969, nr 18.



Spis stron internetowych:

www.amb-norwegia.pl

www.kriegsmarine.pl

Spis rysunków:

1.Miasta w Norwegii

1 Vidkun Abraham Lauritz Jonsson Quisling (urodzony 18 lipca 1887 - zmarł 24 października 1945) - norweski nacjonalista, twórca faszyzujacej partii Nasjonal Samling, w czasie drugiej wojny światowej kolaborował z hitlerowskimi Niemcami, za co został po wojnie osądzony i rozstrzelany.W dniu święta narodowego Norwegii, 17 maja 1933 roku założył z Johanem Bernhardem Hjortem partię narodowosocjalistyczną Nasjonal Samling (Narodowa Jedność), głoszącą program zjednoczenia nordyckiego (Niemcy, Skandynawia, Wielka Brytania). W grudniu 1939 został za namową admirała Readera przyjęty przez Hitlera, który zaproponował mu współpracę. Po opanowaniu Norwegii przez wojska niemieckie w roku 1940 stanał na czele kolaboracyjnego rządu, współpracującego z III Rzeszą. Jego nazwisko stało się synonimem przywódcy podbitego państwa, kolaborującego z hitlerowskimi Niemcami

2 Narwik (nor. Narvik) - miasto portowe w północnej Norwegii, położone ok. 240 km za kołem polarnym nad Morzem Norweskim na wybrzeżu Ofotfjordu; ponad 19 tys. mieszkańców. Niezamarzający port przeładunkowy rudy żelaza(średnia roczna temperatura +3,7°C), ok 30 mln ton rocznie, dostarczanej linią kolejową z Kiruny w Szwecji oraz port rybacki. Przystań promowa.

3 www.kriegsmarine.pl

4 .Bereza – Jarociński Andrzej , Zarys dziejów Norwegi, Warszawa 1991.s.75.

5 Ibidem, s.75.

6 Norwegia w pierwszej połowie XX wieku .Studia pod redakcją Emilii Denkiewicz- Szczepaniak, Toruń 2004.s.54.

7,Bereza – Jarociński Andrzej,op.cit. s.78.

8 Ibidem,s.80.

9 www.amb-norwegia.pl


10 Cieślak Tadeusz , Walka Norwegów z hitleryzmem, „Gdańskie Zeszyty Humanistyczne „1969, nr 18.s.8.


11 www.amb-norwegia.pl




Pobieranie 129.94 Kb.

Share with your friends:
1   2




©operacji.org 2020
wyślij wiadomość

    Strona główna
warunków zamówienia
istotnych warunków
przedmiotu zamówienia
wyboru operacji
Specyfikacja istotnych
produktu leczniczego
oceny operacji
rozwoju lokalnego
strategii rozwoju
kierowanego przez
specyfikacja istotnych
Nazwa przedmiotu
Karta oceny
ramach działania
przez społeczno
obszary wiejskie
dofinansowanie projektu
lokalnego kierowanego
Europa inwestująca
Regulamin organizacyjny
przetargu nieograniczonego
kryteria wyboru
Kryteria wyboru
Lokalne kryteria
Zapytanie ofertowe
Informacja prasowa
nazwa produktu
Program nauczania
Instrukcja obsługi
zamówienia publicznego
Komunikat prasowy
programu operacyjnego
udzielenie zamówienia
realizacji operacji
opieki zdrowotnej
przyznanie pomocy
ramach strategii
Karta kwalifikacyjna
oceny zgodno
Specyfikacja techniczna
Instrukcja wypełniania
Wymagania edukacyjne
Regulamin konkursu
lokalnych kryteriów
strategia rozwoju
sprawozdania finansowego
ramach programu
ramach poddziałania
kryteriów wyboru
operacji przez
trybie przetargu