Rada ministróW


Profilaktyka skierowana do dzieci i młodzieży



Pobieranie 1.65 Mb.
Strona4/15
Data29.10.2017
Rozmiar1.65 Mb.
1   2   3   4   5   6   7   8   9   ...   15

1.2 Profilaktyka skierowana do dzieci i młodzieży


Picie alkoholu przez młodzież to jeden z poważniejszych problemów społecznych. Eksperci oceniają, że picie alkoholu jest główną przyczyną zgonów i inwalidztwa osób
w wieku 15-21 lat. Niezbędnym elementem polityki zdrowotnej państwa w odniesieniu
do dzieci i młodzieży, powinno być zapobieganie i zmniejszanie szkód powstałych na skutek używania przez nich alkoholu i innych substancji psychoaktywnych, a także zapobieganie przyszłym szkodom, w tym uzależnieniu, które mogą się pojawić po dłuższym okresie picia. Na pierwszy plan wysuwa się jednak nie tyle problem uzależnienia od alkoholu, co straty bieżące, takie jak: wypadki (w tym śmiertelne), konflikty z prawem, przedwczesna inicjacja seksualna, konflikty z rówieśnikami i w rodzinie, problemy z nauką, sięganie po inne substancje psychoaktywne, itp.

1.2.1 Działania gminne



Działania samorządów lokalnych

Ustawa o wychowaniu w trzeźwości jako jedno z zadań własnych samorządów lokalnych wskazuje „prowadzenie profilaktycznej działalności informacyjnej i edukacyjnej


w zakresie rozwiązywania problemów alkoholowych i przeciwdziałania narkomanii,
w szczególności dla dzieci i młodzieży, w tym prowadzenie pozalekcyjnych zajęć sportowych, a także działań na rzecz dożywiania dzieci uczestniczących w pozalekcyjnych programach opiekuńczo-wychowawczych i socjoterapeutycznych”.

W ramach działalności informacyjnej i edukacyjnej ukierunkowanej na dzieci i młodzież, samorządy gminne realizowały na terenie szkół programy profilaktyczne.


W 2010 r. uczestniczyło w nich ok. 2.210.000 dzieci, czyli ponad 450 tys. więcej niż w roku ubiegłym. Ponadto nastąpił wzrost, jeżeli chodzi o zasięg programów profilaktycznych realizowanych w szkołach. Zwiększyła się także do ponad 117 tys. liczba nauczycieli biorących udział w wypełnianiu tych działań. Zgodnie z założeniami skutecznej profilaktyki, w działania te powinni być włączani także rodzice.

W 2010 r. w realizacji programów profilaktycznych uczestniczyło ponad 321 tys. rodziców. W ankietach w 2010 r. po raz pierwszy wprowadzono rozgraniczenie na programy profilaktyczne dotyczące substancji psychoaktywnych oraz programy dotyczące innych zachowań ryzykownych (np. agresji). Okazało się, że ok. 1/3 nauczycieli zaangażowanych


w ich realizację prowadzi właśnie te „inne” programy. Obejmują one swoim zasięgiem
ok. 1/3 powyższej grupy młodych odbiorców.

Rycina 7. Młodzież biorąca udział w szkolnych programach profilaktycznych w latach


2005-2010.
W 2010 r. wzrosła łączna wysokość środków finansowych przeznaczonych
w budżetach gmin, w ramach gminnych programów profilaktyki i rozwiązywania problemów alkoholowych, na realizację szkolnych programów profilaktycznych. Wyniosła ona 33.298.000 zł.

Zaangażowanie rodziców i nauczycieli w programy profilaktyczne

Rycina 8. Zaangażowanie rodziców i nauczycieli w programy profilaktyczne w latach


2006-2010.
W 2010 r. oprócz szkolnych programów profilaktycznych, samorządy lokalne podejmowały także profilaktyczne działania środowiskowe. Uczestniczyło w nich 545.434 dzieci, czyli ponad 25% mniej niż w roku ubiegłym, 23.812 nauczycieli i 111.488 rodziców. Na tego typu działania w 2010 r. samorządy wydatkowały ponad 27.867.000 zł, czyli o 5% mniej niż w roku 2009.

W sumie na realizację szkolnych i pozaszkolnych (środowiskowych) programów profilaktycznych w 2010 r. samorządy lokalne wydatkowały blisko 61,2 mln zł, czyli nieznacznie więcej niż w poprzednim roku.

Niepokoi fakt, że w kolejnych latach zmniejsza się ilość młodzieży zaangażowanej
w nurt działań lidersko-rówieśniczych. W 2010 r. w takich projektach brało udział
niecałe 94 tys. młodych ludzi. Ten kierunek działań wymaga wsparcia i promocji, gdyż jest zgodny z rekomendacjami Rady Europy2), dotyczącymi działań profilaktycznych skierowanych do młodzieży.

Dodatkowo ponad 159 tys. młodych osób uczestniczyło w koloniach i obozach


z programem zajęć profilaktycznych, a na ich organizację wydatkowano 36,8 mln zł.

Ważnym zadaniem prowadzonym przez samorządy lokalne jest realizacja specjalnych programów interwencyjno-profilaktycznych dla upijającej się młodzieży. W 2010 r.


tylko 139 gmin realizowało takie programy, a uczestniczyło w nich 19 tys. uczniów.

W 2010 r. w pozalekcyjnych zajęciach sportowych, realizowanych przez samorządy lokalne, brało udział ponad 744 tys. dzieci i młodzieży, a więc o 20% mniej niż rok wcześniej. Na zadanie to gminy wydały ponad 40 mln zł. Warto też zaznaczyć, że to kwota zdecydowanie wyższa, niż ta wydatkowana na realizację szkolnych programów profilaktycznych, podczas gdy skuteczność metody alternatywnych form spędzania czasu wolnego w profilaktyce używania substancji psychoaktywnych jest podważana przez środowiska naukowe. Jednocześnie tylko w przypadku niespełna 600 gmin takie zajęcia były częścią szerszego programu profilaktycznego, a w przypadku 391 gmin w ramach zajęć sportowych prowadzony był program profilaktyczny.

Jednym z działań podejmowanych przez samorządy lokalne w zakresie ograniczania dostępności alkoholu osobom nieletnim jest prowadzenie szkoleń edukacyjnych
dla sprzedawców napojów alkoholowych. W 2010 r. jedynie 497 gmin (tj. niewiele ponad 20% spośród tych, które nadesłały sprawozdanie), przeprowadziło takie spotkania.
Łącznie odbyło się 749 takich szkoleń i wzięło w nich udział ponad 15.800 sprzedawców.

1.2.2 Działania wojewódzkie



Województwo dolnośląskie

Na terenie województwa dolnośląskiego, w ramach realizacji Wojewódzkiego Programu Profilaktyki i Rozwiązywania Problemów Alkoholowych, na działania związane


z profilaktyką dzieci i młodzieży wydatkowano łącznie kwotę ok. 85.000 zł.

Realizowane działania to m.in.:



  1. wsparcie programu profilaktyki realizowanego przez Gminę Wrocław;

  2. wsparcie realizacji projektu „Pomagamy w sieci – komunikator Gadu-Zaufania” oraz konferencji promującej ten projekt;

  3. dofinansowanie sympozjum naukowego „Zagrożenia zdrowotne wśród dzieci
    i młodzieży”, którego uczestnikami byli pracownicy oświaty oraz służby zdrowia
    (90 osób);

  4. zakup i przekazanie materiałów edukacyjno-informacyjnych dla pełnomocników gminnych komisji rozwiązywania problemów alkoholowych oraz innych osób działających w obszarze przeciwdziałania alkoholizmowi; prowadzono również dystrybucję materiałów w ramach ogólnopolskiej kampanii „Brałeś? Nie jedź!
    Po alkoholu i narkotykach rozum wysiada”.

Na terenie województwa, w ramach programów skierowanych do grup ryzyka, zrealizowano również następujące zadania:

  1. w ramach profilaktycznych działań środowiskowych, skierowanych także do osób dorosłych, wyprodukowano i wyemitowano dwie audycje telewizyjne na antenie TVP Wrocław. Ponadto zrealizowano i wyemitowano 35 trzydziestosekundowych filmów reklamowych na temat profilaktyki HIV/AIDS oraz uzależnień;

  2. badanie ankietowe przeprowadzone na temat problemu używania substancji psychoaktywnych (narkotyków i alkoholu) oraz opinii i postaw społecznych w tym zakresie.

W 2010 r. Urząd Wojewódzki nie przekazywał środków finansowych na realizację działań profilaktycznych. Współpraca z jednostkami samorządu terytorialnego polegała m.in. na udzielaniu pomocy merytorycznej.
Województwo kujawsko-pomorskie

Na terenie województwa kujawsko-pomorskiego, w ramach realizacji Wojewódzkiego Programu Profilaktyki i Rozwiązywania Problemów Alkoholowych, na działania związane


z profilaktyką dzieci i młodzieży wydatkowano łącznie kwotę ok. 290.000 zł.

Realizowane działania to m.in.:



  1. wsparcie realizacji programu artystyczno-profilaktycznego „poPaTrz”, który zorganizowało II Liceum Ogólnokształcące w Inowrocławiu;

  2. narady szkoleniowe dla członków gminnych komisji rozwiązywania problemów alkoholowych i pełnomocników m.in. nt. działań profilaktycznych i edukacyjnych;

  3. dofinansowanie szkolnych programów profilaktycznych m.in.: „Alternatywa dla Freda” zajęcia edukacyjne dla uczniów, rodziców, nauczycieli (blisko 2.500 uczestników), „Bezpiecznie w dorosłość-życie bez używek” – warsztaty dla młodzieży ze szkół gimnazjalnych (około 500 uczestników), „Odpowiedzialne wybory” – warsztaty dla gimnazjalistów, zajęcia akcentujące czynniki chroniące
    (36 klas), „Świadomi zagrożeń” – edukacja rodziców i warsztaty dla młodzieży
    w ramach profilaktyki uzależnień (prawie 900 osób);

  4. realizacja programów i kampanii profilaktycznych: „Własny świat” oraz „Bliżej siebie, dalej od narkotyków”;

  5. „Uczmy się dobrze wychowywać” – program profilaktyczny dla rodziców dzieci
    i młodzieży oraz nauczycieli.

Na terenie województwa, w ramach programów skierowanych do grup ryzyka, zrealizowano również następujące zadania:

  1. dofinansowano prowadzenie programu „Działania terapeutyczne i pomoc psychospołeczna” oraz prowadzenie punktu konsultacyjnego dla młodych ludzi zagrożonych uzależnieniem/upijających się;

  2. wspierano realizację różnorodnych konkursów oraz wydarzeń o charakterze profilaktycznym na terenie województwa, np.:

  1. program „Wiem – wygrywam – pomagam”,

  2. wojewódzki konkurs „Trzeźwy umysł, zdrowy umysł”,

  3. Maraton Trzeźwości oraz lokalne festyny rodzinne,

  4. kampanie profilaktyczno-edukacyjne, np.: „Dlaczego STOP narkotykom?”, akcję promującą zdrowy styl życia „Żyć lepiej”, program pt. „Rzuć nałogi – stań na nogi!”.

  1. dofinansowano zorganizowanie jednego szkolenia dla sprzedawców napojów alkoholowych, przeprowadzono i opracowano badanie ankietowe wśród dzieci
    i młodzieży dotyczące problemów uzależnień od alkoholu, nikotyny, narkotyków, dopalaczy, leków, pogłębione wywiadami z nauczycielami, pedagogami szkolnymi
    i rodzicami.

W 2010 r. Urząd Wojewódzki nie przekazywał środków finansowych na realizację działań profilaktycznych. Współpraca z jednostkami samorządu terytorialnego polegała m.in. na udzielaniu pomocy merytorycznej.
Województwo lubelskie

Na terenie województwa lubelskiego, w ramach realizacji Wojewódzkiego Programu Profilaktyki i Rozwiązywania Problemów Alkoholowych, na działania związane


z profilaktyką dzieci i młodzieży wydatkowano łącznie kwotę ok. 214.000 zł.

Realizowane działania to m.in.:



  1. konferencja dotycząca m.in. tworzenia i realizacji programów profilaktycznych
    (15 uczestników);

  2. wspieranie różnorodnych działań profilaktycznych, np.: obozów, kolonii, programów realizowanych lokalnie: „Ścieżka lepszego jutra”, „Wolny czas – jak go wykorzystać”, „Klucz do sukcesu”;

  3. wspieranie spartakiad międzyszkolnych, zawodów sportowych, biegów powiatowych pod nazwą „Wolni od nałogów”.

Na terenie województwa, w ramach programów skierowanych do grup ryzyka, zrealizowano m.in.: program „Mogę odzyskać wiarę”, prowadzono grupy wsparcia dla młodzieży, wspierano tworzenie warsztatów profilaktycznych czy programów resocjalizacyjnych.

W 2010 r. Urząd Wojewódzki nie przekazywał środków finansowych na realizację działań profilaktycznych. Współpraca z jednostkami samorządu terytorialnego polegała m.in. na udzielaniu pomocy merytorycznej.


Województwo lubuskie

Na terenie województwa lubuskiego, w ramach realizacji Wojewódzkiego Programu Profilaktyki i Rozwiązywania Problemów Alkoholowych, na działania związane


z profilaktyką dzieci i młodzieży wydatkowano łącznie kwotę ok. 42.000 zł.

Realizowane działania to m.in.:



  1. program pt. „Szkoła dojrzałości” skierowany do uczniów gimnazjum. Uczestnicy mieli okazję korzystać z różnych form alternatywnych aktywności oraz warsztatów profilaktycznych;

  2. dofinansowanie programu „Wakacje bez granic”, skierowanego głównie do społeczności wiejskiej. W ramach programu zaproponowano dzieciom i młodzieży atrakcyjne formy spędzania czasu wolnego oraz warsztaty profilaktyczne (ponad 240 uczestników). Wsparto również organizację Gminnego Dnia Dziecka „Mamo! Tato! Ja też potrafię!” (celem zadania było pokazanie rodzinom alternatywnych form spędzania czasu wolnego);

  3. program „Razem łatwiej”, skierowany do młodzieży zagrożonej wykluczeniem społecznym, w tym do osób niepełnosprawnych. Celem programu było m.in.: zwiększenie dostępności pomocy terapeutycznej oraz rozwój programów pomocy dla osób eksperymentujących, uzależnionych oraz współuzależnionych od alkoholu (blisko 1.500 odbiorców);

  4. kampania społeczno-informacyjna „Postaw na rodzinę!” (m.in. działania profilaktyczne i edukacyjne w gminie Kostrzyn).

Na terenie województwa, w ramach programów skierowanych do grup ryzyka, zrealizowano również następujące zadania:

  1. program „Dwa kroki”, adresowany szczególnie do młodych ludzi objętych opieką placówek wsparcia dziennego (ponad 70 osób). W ramach programu odbywały się spotkania integracyjne i zajęcia profilaktyczne;

  2. badania dotyczące diagnozy używania substancji psychoaktywnych wśród dzieci, młodzieży i dorosłych na terenie województwa lubuskiego. Badania przeprowadzono na specjalnie dobranych grupach reprezentacyjnych z całego województwa. Zrealizowano je w formie ankiet, wywiadów pogłębionych oraz zastosowano metodę CATI. Obejmowały one szerokie spektrum zachowań, od przyczyn sięgania po środki odurzające, przez częstotliwość spożywania substancji psychoaktywnych, aż do opinii i postaw na ten temat.


Działaniem podjętym przez Wojewodę Lubuskiego w 2010 r. na rzecz
profilaktyki i rozwiązywania problemów alkoholowych
było przeprowadzenie otwartego
konkursu ofert na realizację zadań m.in. z zakresu przeciwdziałania uzależnieniom od alkoholu dla organizacji pozarządowych z terenu województwa lubuskiego. Przedmiotem konkursu była m.in. szeroko rozumiana profilaktyka realizowana wśród dzieci, młodzieży, rodzin oraz działania nakierowane na grupy szczególnego ryzyka. Kwota dotacji przeznaczona przez Wojewodę Lubuskiego na przeciwdziałanie uzależnieniom od alkoholu
w 2010 r. wyniosła 20.000 zł.
Województwo łódzkie

Na terenie województwa łódzkiego, w ramach realizacji Wojewódzkiego Programu Profilaktyki i Rozwiązywania Problemów Alkoholowych, na działania związane


z profilaktyką dzieci i młodzieży wydatkowano łącznie kwotę ok. 280.000 zł.

Realizowane działania to m.in.:



  1. VII edycja warsztatów szkoleniowych pt. „Bezpieczeństwo w szkole”, prowadzonych na podstawie założeń rządowego programu „Razem bezpieczniej”;

  2. wsparcie realizacji zadania pt. „Prowadzenie działań informacyjno-konsultacyjno-terapeutycznych dla osób i rodzin uwikłanych w działalność sekt i innych grup psychomanipulacyjnych”;




  1. wsparcie projektu Nadwarciański Kampus Profilaktyczny, w ramach którego odbyły się zajęcia, warsztaty prowadzone dla dzieci i młodzieży, dwudniowa konferencja poświęcona doskonaleniu pracy wychowawczej i profilaktycznej (łącznie ponad 2000 odbiorców działań);

  2. „Mądrzy rodzice” – kampania społeczna na rzecz wzmacniania rodziny, zainicjowana przez Rzecznika Praw Dziecka oraz Fundację KidProtect.pl. Celem kampanii pod hasłem „Wychowaj swoje dziecko, zanim zrobią to obcy” jest wzmacnianie rodziny. W ramach kampanii m.in. przeszkolono liderów, którzy potem prowadzili warsztaty
    z rodzicami.

Na terenie województwa, w ramach programów skierowanych do grup ryzyka, zrealizowano również zadania:

  1. wsparcie realizacji programu „Pomarańczowa Linia”, skierowanego m.in. do rodziców młodzieży eksperymentującej z alkoholem i narkotykami. W ramach zadania prowadzone były konsultacje: psychologiczne, pedagogiczne, prawne oraz mediacje
    i negocjacje rodzinne, dyżur w punkcie konsultacyjno-informacyjnym, w tym obsługa telefonu „Pomarańczowa Linia”;

  2. w ramach współpracy z organizacjami pozarządowymi przekazano z budżetu województwa dotację dla Caritas Archidiecezji Łódzkiej. Prowadzone były działania informacyjno-konsultacyjno-terapeutyczne dla dzieci, młodzieży i ich rodzin.
    W placówkach opiekuńczo-wychowawczych Caritas realizował program pomocy psychologicznej i pedagogicznej dla podopiecznych tych placówek, ich rodziców
    i rodzin. Wśród podopiecznych świetlic i punktu wsparcia znalazła się duża grupa dzieci i młodzieży (około 80%), która funkcjonuje bądź funkcjonowała w rodzinie alkoholowej. Część z nich sięga już po środki odurzające, zwłaszcza napoje alkoholowe. Działania konsultacyjno-informacyjne zrealizowane w projekcie zasadniczo opierały się na indywidualnej pracy z dzieckiem. Niektóre z nich w dużym stopniu wymagały współpracy z rodziną. Pożądanym uzupełnieniem pracy indywidualnej były oddziaływania grupowe, co stanowiło swoistą edukację w zakresie usprawniania umiejętności społecznych dzieci i rodzin alkoholowych;

  3. w ramach współpracy z organizacjami pozarządowymi przekazano z budżetu województwa dotację dla Ogólnopolskiego Stowarzyszenia Liderów Działań Psychospołecznych, Koło Województwa Łódzkiego. W ramach otrzymanej dotacji zorganizowano warsztaty komunikacji w rodzinie, warsztat z zakresu komunikacji
    w środowisku i rozwiązywania problemów, a także warsztat psychoedukacji
    z elementami edukacji zdrowotnej i socjoterapii „Czy warto”, „Konflikt pokoleń”. Warsztaty połączone były z imprezami aktywnego wypoczynku typu: zlot, biwak, spływ kajakowy, bieg/marsz na orientację, obóz lub wycieczka.

W 2010 r. Urząd Wojewódzki nie przekazywał środków finansowych na realizację działań profilaktycznych. Współpraca z jednostkami samorządu terytorialnego polegała m.in. na udzielaniu pomocy merytorycznej.
Województwo małopolskie

Na terenie województwa małopolskiego, w ramach realizacji Wojewódzkiego Programu Profilaktyki i Rozwiązywania Problemów Alkoholowych, na działania związane


z profilaktyką dzieci i młodzieży wydatkowano łącznie kwotę ok. 250.000 zł.

Realizowane działania to m.in.: wspieranie realizacji środowiskowych programów profilaktycznych, np. akcji społecznej „Trzeźwa Małopolska. No promil, No problem” (ponad


30 gmin zaangażowało się w różnego rodzaju przedsięwzięcia, takie jak marsze, warsztaty, konkursy, konferencje), czy programu „Ślepy zaułek” (warsztaty profilaktyczno-edukacyjne, zajęcia integracyjne dla dzieci i młodzieży).

Dofinansowano również siedmiotygodniowy program „Do szkoły bez ryzyka”, realizowany w gminie Wieliczka (zajęcia sportowe, integracyjne, zajęcia profilaktyczne).

Województwo Małopolskie przystąpiło w 2010 r. do badania dotyczącego rozpowszechniania oraz używania substancji psychoaktywnych (narkotyki i alkohol). Badanie obejmowało także opinię i postawy w tym zakresie na reprezentatywnej próbie mieszkańców województwa
(500 osób) w wieku od 15 do 64 lat. Badanie zostało zlecone przez Krajowe Biuro do Spraw Przeciwdziałania Narkomanii.

W 2010 r. Urząd Wojewódzki nie przekazywał środków finansowych na realizację działań profilaktycznych. Współpraca z jednostkami samorządu terytorialnego polegała m.in. na udzielaniu pomocy merytorycznej.


Województwo mazowieckie

Na terenie województwa mazowieckiego, w ramach realizacji Wojewódzkiego Programu Profilaktyki i Rozwiązywania Problemów Alkoholowych, na działania związane


z profilaktyką dzieci i młodzieży wydatkowano łącznie kwotę ok. 2.500.000 zł.

Wśród różnych zadań realizowanych w 2010 r. w obszarze profilaktyki można wymienić m.in.: organizowanie szkoleń oraz konferencji poświęconych profilaktyce dzieci i młodzieży (ponad 700 pracowników oświaty), wspieranie gmin wiejskich w zakresie realizacji działań profilaktycznych.

Wspierano również realizację szkolnych i środowiskowych programów profilaktycznych, np.:


  1. programu profilaktyczno-edukacyjnego dla młodzieży szkół ponadgimnazjalnych „Trzeźwość to bezpieczeństwo” (warsztaty w 42 szkołach, pogadanki, ćwiczenia na symulatorze);

  2. projektu „Kompendium Żaka – czyli wszystko, co należy wiedzieć o profilaktyce
    i uzależnieniach” (warsztaty liderskie m.in. dla studentów);

  3. programu „Żyję bez używek. Przeżywam więcej” (warsztaty dla pierwszych
    klas szkół ponadgimnazjalnych, konsultacje i spotkania superwizyjne dla wychowawców);

  4. projektu „Wrzuć trzeźwy bieg!” – realizacja programów edukacyjno- profilaktycznych ze szczególnym uwzględnieniem młodzieży i studentów
    (powiat ciechanowski);

  5. programu profilaktyczno-edukacyjnego „Picie alkoholu – konieczność czy wybór” dla uczniów szkół ponadgimnazjalnych (815 uczniów radomskich liceów
    i 428 studentów), m.in. warsztaty oraz konferencja – „Będę mamą, nie piję” dotycząca płodowego zespołu alkoholowego (FAS);

  6. różnego rodzaju form wypoczynku i organizacji czasu wolnego dla młodych ludzi, realizacji zajęć profilaktycznych, np. zielone szkoły, półkolonie, warsztaty rozwijające zainteresowania oraz umiejętności społeczne, obozy sportowe
    (blisko 2.300.000 zł na dofinansowanie różnych programów).

W ramach programów skierowanych do grup ryzyka dofinansowano m.in. realizację warsztatów dla młodzieży w wieku 15-20 lat, eksperymentującej ze środkami zmieniającymi świadomość (prowadzonych przez Stowarzyszenie Aslan z Warszawy).

Na terenie województwa Mazowieckie Centrum Polityki Społecznej prowadziło również kolejną edycję kampanii społecznej ,,Porozumienie dla trzeźwości”, w ramach której


w 2010 r. odbyły się festyny i imprezy plenerowe: m.in. przedsięwzięcie z policją
pt. Przystanek ,,PaT” (warsztaty edukacyjno-profilaktyczne przeznaczone dla młodzieży ,,Profilaktyka a Teatr – Profilaktyka a Ty”), koncerty o tematyce profilaktycznej, przedsięwzięcia sportowe oraz – we współpracy z uczelniami wyższymi – konferencje
i sympozja dotyczące profilaktyki (Uniwersytet Kardynała Stefana Wyszyńskiego
i Uniwersytet Warszawski). Wydano również ulotki profilaktyczne i kalendarze na rok 2011 (z informacjami o szkodliwości używania alkoholu), materiały promujące kampanię. Kwota wydatkowana na realizację kampanii wyniosła ok. 400 tys. złotych.

W 2010 r. Urząd Wojewódzki nie przekazywał środków finansowych na realizację działań profilaktycznych. Współpraca z jednostkami samorządu terytorialnego polegała m.in. na udzielaniu pomocy merytorycznej.


Województwo opolskie

Na terenie województwa opolskiego, w ramach realizacji Wojewódzkiego Programu Profilaktyki i Rozwiązywania Problemów Alkoholowych, na działania związane


z profilaktyką dzieci i młodzieży wydatkowano łącznie kwotę ok. 200.000 zł.

Zadania związane z profilaktyką dzieci i młodzieży realizowane były m.in. poprzez porozumienia oraz pomoc udzielaną samorządom powiatowym, np.:



  1. dotację dla powiatu strzeleckiego na realizację działań edukacyjno-profilaktycznych dotyczących zapobiegania uszkodzeniom płodu spowodowanym używaniem alkoholu oraz paleniem tytoniu przez kobiety w ciąży;

  2. dotację dla powiatu kluczborskiego na realizację programu „Nie jesteśmy sami”
    – Grupa wsparcia – program profilaktyczno-wychowawczy dla rodziców z dziećmi
    z rodzin czasowo niepełnych;

  3. dotację dla powiatu prudnickiego na prowadzenie grup wsparcia dla członków rodzin czasowo niepełnych w związku z migracjami zarobkowymi;

  4. dotację dla powiatu brzeskiego na realizację programu „Zapobiegamy i pomagamy”
    – profilaktyka i pomoc terapeutyczna dzieciom narażonym w okresie płodowym na ekspozycję na alkohol i tytoń w powiecie brzeskim;

  5. dotację dla powiatu namysłowskiego na realizację działań edukacyjno-profilaktycznych w zakresie dotyczącym profilaktyki, diagnozowania i terapii uszkodzeń płodu spowodowanych używaniem alkoholu oraz tytoniu przez kobiety
    w ciąży;

  6. dotację dla powiatu oleskiego na realizację zadania: „Wojewódzki Plener Profilaktyczny – Trzeźwy Umysł”.

Zorganizowano również szkolenia dotyczące m.in. profilaktyki dla pracowników oświaty, pracowników domów dziecka (ponad 120 osób), spotkanie roboczo-szkoleniowe przedstawicieli gmin i powiatów oraz szkolenie dla szkolnych koordynatorów badań stanu zdrowia fizycznego i psychospołecznego młodzieży. Inne wydatki to np. konkursy literackie dla dzieci i młodzieży pod hasłem „Spójrz inaczej” oraz „Bardziej być”.

W 2010 r. Urząd Wojewódzki nie przekazywał środków finansowych na realizację działań profilaktycznych. Współpraca z jednostkami samorządu terytorialnego polegała m.in. na udzielaniu pomocy merytorycznej.


Województwo podkarpackie

Na terenie województwa podkarpackiego, w ramach realizacji Wojewódzkiego Programu Profilaktyki i Rozwiązywania Problemów Alkoholowych, na działania związane


z profilaktyką dzieci i młodzieży wydatkowano łącznie kwotę ok. 400.000 zł.

Współorganizowano, wraz z Komendą Wojewódzką Policji w Rzeszowie,


m.in.: „Konkurs plastyczny dla dzieci i młodzieży – Bezpieczne Wakacje 2010” oraz „Konkurs na projekt działań na rzecz bezpieczeństwa młodzieży w środowisku lokalnym”, przeprowadzono cykl działań prewencyjnych z zakresu profilaktyki alkoholowej pod nazwą „Alkohol – ograniczona dostępność”.

Współorganizowano, wraz z Wojewódzką Stacją Sanitarno-Epidemiologiczną


w Rzeszowie, m.in.: Wojewódzki Przegląd Małych Form Teatralnych pt. „Porozmawiajmy
o uzależnieniach”; konkurs plastyczny na temat uzależnień i zdrowego trybu życia dla uczniów pt. „Zawsze razem”.

Udzielono również wsparcia finansowego w organizacji koncertu „Otoczmy Troską Życie – Młodzi Młodym” w ramach obchodów Narodowego Dnia Życia. Udzielano dotacji na realizację różnorodnych programów profilaktycznych w ramach konkursu dla organizacji pozarządowych.

W 2010 r. Urząd Wojewódzki nie przekazywał środków finansowych na realizację działań profilaktycznych. Współpraca z jednostkami samorządu terytorialnego polegała m.in. na udzielaniu pomocy merytorycznej.
Województwo podlaskie

Na terenie województwa podlaskiego, w ramach realizacji Wojewódzkiego Programu Profilaktyki i Rozwiązywania Problemów Alkoholowych, na działania związane


z profilaktyką dzieci i młodzieży wydatkowano łącznie kwotę ok. 120.000 zł.

Realizowane zadania to m.in. wsparcie:



  1. programów profilaktycznych pt. „Stop patologiom”, „Uwaga zagrożenie” oraz „Prewencja na start” (ponad 2.500 uczestników);

  2. programu profilaktycznego pn. Ochrona przed uzależnieniem i moja rola w życiu społecznym;

  3. warsztatów socjoterapeutycznych skierowanych do dzieci i młodzieży z grupy podwyższonego ryzyka pt. „Świadomy wybór – pewny sukces”;

  4. programów terapeutycznych skierowanych do młodzieży zagrożonej uzależnieniem pn. Terapia z gondolami;

  5. programu profilaktyczno-edukacyjno-informacyjnego „Trzeźwa ciąża” dla uczniów ostatnich klas szkół średnich (ponad 850 osób);

  6. programów profilaktycznych m.in.: „Nałogom mówię NIE!” (partner ZHP), „Zadbaj
    o lepsze jutro”, „REMEDIUM” (partner OHP);

  7. kolonii terapeutyczno-rozwojowych pn. Akademia Kształtowania Charakterów.

Zaangażowano się również w takie inicjatywy jak: „VIII Podlaskie Dni Rodziny” – cykl imprez profilaktycznych o zasięgu wojewódzkim oraz „Przegląd Małych Form Teatralnych, Dramat i Tragedię pozostaw Teatrowi” (ponad 2000 uczestników).

W 2010 r. Urząd Wojewódzki nie przekazywał środków finansowych na realizację działań profilaktycznych. Współpraca z jednostkami samorządu terytorialnego polegała m.in. na udzielaniu pomocy merytorycznej.


Województwo pomorskie

Na terenie województwa pomorskiego, w ramach realizacji Wojewódzkiego Programu Profilaktyki i Rozwiązywania Problemów Alkoholowych, na działania związane


z profilaktyką dzieci i młodzieży wydatkowano łącznie kwotę ponad 150.000 zł.

Realizowane zadania to m.in. wsparcie:



  1. programu Młodzi i Miłość – szkoła relacji – organizacja XIII Festiwalu Młodzi
    i Miłość, wydanie filmu edukacyjnego na temat komunikacji pozwalającej przezwyciężyć problemy agresji, autoagresji, uzależnień oraz rozpowszechnienia filmu wraz z pakietem materiałów edukacyjnych na ten temat w 250 szkołach (blisko 10.000 odbiorców);




  1. programu „Za FAS-cynowani zdrowiem” – warsztaty w szkołach na temat picia alkoholu przez kobiety w ciąży;

  2. programu Czysta gra – spotkania profilaktyczne na temat uzależnień, przemocy
    w rodzinie i agresji rówieśniczej;

  3. różnorodnych projektów z zakresu promocji alternatywnych sposobów spędzania czasu wolnego – półkolonii, obozów, itp.;

  4. letnich warsztatów edukacyjnych dla dzieci i młodzieży;

  5. festynu profilaktycznego – wybieram życie bezpieczne bez uzależnień i przemocy, imprez integracyjnych.

W obszarze pracy z grupami ryzyka, m.in. z młodymi ludźmi, dofinansowano programy:

  1. Trzeźwe Morze – 5 rejsów propagujących zdrowy styl życia i aktywne formy spędzania czasu wolnego socjoterapeutyczny;

  2. obóz żeglarski „Promyk 2010”, w ramach programu „Wspólnie przeciw patologiom”;

  3. sport jako alternatywny sposób spędzania wolnego czasu dla osób zagrożonych patologią – treningi i rozgrywki sportowe.

Na terenie województwa zorganizowano również program szkoleniowy pt. „Ku przyszłości” przygotowujący liderów młodzieżowych do realizacji projektów edukacyjno-wychowawczych (przy współpracy ze Związkiem Harcerstwa Polskiego).

W 2010 r. Urząd Wojewódzki nie przekazywał środków finansowych na realizację działań profilaktycznych. Współpraca z jednostkami samorządu terytorialnego polegała m.in. na udzielaniu pomocy merytorycznej.


Województwo śląskie

Na terenie województwa śląskiego, w ramach realizacji Wojewódzkiego Programu Profilaktyki i Rozwiązywania Problemów Alkoholowych, na działania związane


z profilaktyką dzieci i młodzieży wydatkowano łącznie kwotę ponad 1.500.000 zł.

Sejmik Województwa Śląskiego udzielił pomocy finansowej 29 gminom na uruchomienie oraz wzmocnienie świetlic i klubów dla dzieci i młodzieży. Pomoc finansowa została udzielona na prowadzenie zajęć profilaktycznych, edukacyjnych i wychowawczych. Gminy


i organizacje pozarządowe otrzymywały dotację na realizację kompleksowych programów dla dzieci i młodzieży (również zajęcia sportowe, festyny, itp.).

Ponadto zrealizowano szkolenia, w tym dla pracowników oświaty – z zakresu profilaktyki problemowej oraz dla terapeutów – z zakresu pracy z młodzieżą ze środowisk wysokiego ryzyka. Szkolenia były koordynowane przez Regionalny Ośrodek Polityki Społecznej Województwa Śląskiego.

Dofinansowano również realizację programów profilaktycznych „Noe” – objęły one swoim zasięgiem 7.397 osób w wieku 14-18 lat. Udzielono także wsparcia na realizację zadania „Zdrowa rodzina szansą na lepsze jutro” (m.in.: dyżury profilaktyczno-edukacyjne dla młodzieży zagrożonej uzależnieniem, szkoła dla rodziców i wychowawców). Realizowano program profilaktyczno-wychowawczy pod nazwą „Uzależnieniom Nie”, obejmujący m.in. wykłady z zakresu uzależnień i przemocy oraz warsztaty dotyczące komunikowania się, asertywności, poruszania się na rynku pracy (partner Ochotniczy Hufiec Pracy).

W 2010 r. Urząd Wojewódzki nie przekazywał środków finansowych na realizację działań profilaktycznych. Współpraca z jednostkami samorządu terytorialnego polegała m.in. na udzielaniu pomocy merytorycznej.




Województwo świętokrzyskie

Na terenie województwa świętokrzyskiego, w ramach realizacji Wojewódzkiego Programu Profilaktyki i Rozwiązywania Problemów Alkoholowych, na działania związane


z profilaktyką dzieci i młodzieży wydatkowano łącznie kwotę ponad 70.000 zł.

Realizowane zadania to m.in.:



  1. projekt ,,Ograniczenie picia alkoholu i używania środków psychoaktywnych
    przez dzieci i młodzież poprzez programy angażujące w różnego rodzaju
    aktywności sprzyjające rozwoju osobistemu, budującemu poczucie więzi z innymi
    i własnej aktywności z wyłączeniem zorganizowanych form wypoczynku” (ponad 430 uczestników);

  2. organizacja szkoleń dla sprzedawców napojów alkoholowych w zakresie postrzegania zakazu sprzedaży alkoholu osobom niepełnoletnim” (ponad 440 osób);

  3. organizacja pleneru profilaktycznego pt. „Trzeźwe Lato z Mamą, Tatą”, a także Trzeźwościowego biegu szosowego i konkursów sprawnościowych o puchar Marszałka Województwa;

  4. organizacja Świętokrzyskich Dni Profilaktyki (spotkania, konferencje).

Dla młodzieży upijającej się realizowane były programy takie jak: „Mówię DOŚĆ – już NIE” czy Wojewódzki konkurs na prezentację multimedialną: „Gimnazjalisto! Wybierz zdrowe życie bez nałogów”.

W 2010 r. Urząd Wojewódzki, oprócz współpracy merytorycznej z jednostkami samorządu terytorialnego w obszarze profilaktyki, realizował również szereg inicjatyw (spotkania, konferencje) w ramach Świętokrzyskich Dni Profilaktyki.


Województwo warmińsko-mazurskie

Na terenie województwa warmińsko-mazurskiego, w ramach realizacji przez Urząd Marszałkowski Wojewódzkiego Programu Profilaktyki i Rozwiązywania Problemów Alkoholowych, na działania związane z profilaktyką dzieci i młodzieży nie przeznaczono żadnych środków finansowych.

Zadania zrealizowane w 2010 r. to m.in. konferencja „Zagrożenia wychowawcze cyberprzestrzeni”, połączona z naradą gminnych pełnomocników/koordynatorów do spraw rozwiązywania problemów alkoholowych. W trakcie konferencji poruszano m.in. kwestie dotyczące działań profilaktyczno-edukacyjnych w szkołach. W konferencji wzięło udział ponad 70 uczestników (m.in. pedagogów szkolnych).

Na terenie województwa zrealizowano również badanie pt. „Młodzież 2010 opinie


i zachowania” (klasy VI szkół podstawowych, oraz I i III gimnazjum). Badania były realizowane przy współpracy i finansowaniu Grupy Żywiec.

W 2010 r. Wojewoda Warmińsko-Mazurski, w ramach współpracy z organizacjami pozarządowymi, w trybie konkursu, udzielił dotacji na zadania z zakresu profilaktyki dzieci


i młodzieży 20 organizacjom na kwotę ponad 200.000 zł (realizowano m.in.: warsztaty
i zajęcia profilaktyczne i socjoterapeutyczne, projekt teatralny, obóz dla młodzieży, programy wsparcia psychologicznego, zajęcia pozaszkolne).
Województwo wielkopolskie

Na terenie województwa wielkopolskiego, w ramach realizacji przez Urząd Marszałkowski Wojewódzkiego Programu Profilaktyki i Rozwiązywania Problemów Alkoholowych,


na działania związane z profilaktyką dzieci i młodzieży wydatkowano łącznie kwotę ponad 1.500.000 zł.

Realizowane zadania to m.in.:



  1. szkolenia dla pracowników oświaty dotyczące m.in.: prawnych uwarunkowań leczenia uzależnień młodzieży przebywającej w placówkach opiekuńczo-wychowawczych
    i resocjalizacyjnych, programów TZA, FAS;

  2. zajęcia dotyczące FAS „Mój świadomy wybór”, skierowane do rodziców i do uczniów szkół ponadgimnazjalnych (ponad 8.000 uczestników);

  3. wsparcie autorskiego programu realizowanego przez Regionalne Centrum Profilaktyki Uzależnień dla Dzieci i Młodzieży w Rogoźnie (placówka przeznaczona
    do okresowego, turnusowego pobytu dzieci i młodzieży ze szkół podstawowych, gimnazjów i szkół ponadgimnazjalnych poza miejscem stałego zamieszkania,
    w okresie pobierania nauki dla realizacji wybranych treści z podstawy programowej
    w zakresie profilaktyki uzależnień na poszczególnych etapach kształcenia – ponad 2000 odbiorców);

  4. warsztaty profilaktyczne dla dzieci zagrożonych wykluczeniem społecznym;

  5. programy zapobiegania agresji i warsztaty profilaktyczne dla wychowanków Młodzieżowego Ośrodka Wychowawczego;

  6. konferencja dla kierowników młodzieżowych ośrodków wychowawczych i placówek opiekuńczo-wychowawczych.

W 2010 r. Urząd Wojewódzki nie przekazywał środków finansowych na realizację działań profilaktycznych. Współpraca z jednostkami samorządu terytorialnego polegała m.in. na udzielaniu pomocy merytorycznej.
Województwo zachodniopomorskie

Na terenie województwa zachodniopomorskiego, w ramach realizacji przez Urząd Marszałkowski Wojewódzkiego Programu Profilaktyki i Rozwiązywania Problemów Alkoholowych, na działania związane z profilaktyką dzieci i młodzieży wydatkowano łącznie kwotę około 80.000 zł.



Realizowane zadania to m.in.:

  1. program profilaktyczny „Młodzież wolna od uzależnień” dla uczniów szkół ponadgimnazjalnych;

  2. projekt „Profiliada” – projekcja filmów dotyczących problematyki uzależnień
    i przemocy oraz zorganizowane na ich podstawie warsztaty;

  3. spotkanie Rektorów Wyższych Uczelni Województwa Zachodniopomorskiego oraz Pełnomocników Rektorów i Koordynatorów do spraw profilaktyki narkomanii
    i innych uzależnień;

  4. opracowanie „Przewodnika dla studentów pierwszego roku – 2010 r.”.
    W Przewodniku umieszczono informacje na temat funkcjonowania i życia na uczelniach wyższych oraz treści związane z zapobieganiem zjawisku narkomanii
    i alkoholizmowi;

  5. cykl audycji radiowych RADIO-DIALOG – audycje poświęcone ograniczeniu szkód zdrowotnych i społecznych związanych z zażywaniem narkotyków i szkodliwym piciem alkoholu;

  6. program partyworkerski „Zażywam tylko dźwięków” – działania środowiskowe na imprezach muzycznych.

W 2010 r. Urząd Wojewódzki nie przekazywał środków finansowych na realizację działań profilaktycznych. Współpraca z jednostkami samorządu terytorialnego polegała m.in. na udzielaniu pomocy merytorycznej.

1.2.3 Działania urzędów centralnych



Główny Inspektorat Sanitarny

Działania realizowane w obszarze profilaktyki w 2010 r. przez jednostki Państwowej Inspekcji Sanitarnej na terenie kraju to m.in.:
w województwie lubelskim:

  • w ramach profilaktyki uzależnień w Powiatowej Stacji Sanitarno- Epidemiologicznej Krasnystaw prowadzono edukację gimnazjalnej
    i ponadgimnazjalnej młodzieży szkolnej nt. zagrożeń zdrowotnych
    związanych
    z uzależnieniami (alkohol, tytoń, narkotyki) – 1.602 uczniów;

w województwie lubuskim:

  • w ramach Dni Zdrowia Publicznego przeprowadzono Cykliczną Powiatową Olimpiadę Wiedzy o Zdrowiu pod hasłem „Uzależnieniom powiedz NIE!” dla uczniów szkół gimnazjalnych w powiecie strzelecko-drezdeneckim (Powiatowa Stacja Sanitarno-Epidemiologiczna Drezdenko);

w województwie mazowieckim:

  • prowadzono działania w zakresie profilaktyki uzależnień (alkoholizm, narkomania), skierowane do uczniów szkół gimnazjalnych, ponadgimnazjalnych, studentów, pedagogów, pielęgniarek i rodziców. Łączna liczba odbiorców działań – 38.158 osób;

w województwie podkarpackim:

  • profilaktyka uzależnień, której celem było promowanie wśród młodzieży gimnazjalnej w powiecie jasielskim zdrowego stylu życia, wolnego od nałogów;

w województwie podlaskim:

- realizacja programów profilaktyczno-edukacyjnych: „Żyj normalnie” (klasy V i VI szkoły podstawowej w Białymstoku) i „Spójrz inaczej” (Powiatowa Stacja Sanitarno-Epidemiologiczna w Grajewie);

w województwie opolskim:



  • w ramach promowania zdrowego stylu życia w różnych środowiskach (Powiatowa Stacja Sanitarno-Epidemiologiczna Namysłów, Powiatowa Stacja Sanitarno-Epidemiologiczna Nysa) odbyły się prelekcje dla młodzieży na temat alkoholizmu;

w województwie śląskim:

  • w ramach poprawy umiejętności pokonywania trudności w szkole prowadzono cykl szkoleń warsztatowych (ponad 60 godzin) dla szkół gimnazjalnych
    i ponadgimnazjalnych;

  • w ramach małych form teatralnych w profilaktyce uzależnień, Powiatowa Stacja Sanitarno-Epidemiologiczna Częstochowa prowadziła program poprawy bezpieczeństwa dziecka w rodzinie z problemem alkoholowym;

  • zorganizowano konkurs pt. „Trzeźwy umysł”;

w województwie dolnośląskim:

  • promocja zdrowia w sztuce teatralnej „Wybieram zdrowie”, program realizowany
    w powiecie wałbrzyskim (2.799 uczniów i 880 rodziców, co stanowi łącznie
    3.679 osób);


w województwie świętokrzyskim:

  • konkurs na prezentację multimedialną pt. „Gimnazjalisto! Wybierz zdrowe życie bez nałogów”, skierowany do uczniów szkół gimnazjalnych. Przesłano prezentacje multimedialne nagrodzone na szczeblach powiatowych z 11 Powiatowych Stacji Sanitarno-Epidemiologicznych województwa świętokrzyskiego (z każdego powiatu
    3 prezentacje
    multimedialne – łącznie 33 prezentacje). W konkursie wzięło udział 19 placówek szkolnych i 57 uczniów;

  • spotkania edukacyjne dla młodzieży z zakresu profilaktyki uzależnień np. w Ostrowcu czy w Starachowicach („3 x tak dla zdrowia” połączone z konkursem literackim);

  • w ramach Świętokrzyskich Dni Profilaktyki organizowano: wykłady i warsztaty
    dla młodzieży, spotkania z rodzicami (Końskie), szkolenia i warsztaty dla młodzieży
    ze
    szkół oraz kadry pedagogicznej (Stąporków);

w województwie wielkopolskim:

  • PSSE Gostyń – zorganizowano wraz z Urzędem Miasta i Gminy w Gostyniu konferencję na temat zdrowia, w której uczestniczyło ok. 200 dziewcząt z 2 szkół ponadgimnazjalnych i 2 szkół gimnazjalnych (100 osób);

  • PSSE Grodzisk Wlkp. – realizowała program „Alkohol Twój Wróg”, którego celem było zmniejszenie spożycia alkoholu przez młodzież na terenie powiatu grodziskiego.


Krajowa Rada Radiofonii i Telewizji

Krajowa Rada Radiofonii i Telewizji dokonała analizy rocznych sprawozdań nadawców publicznych w zakresie wypełniania przez nich art. 21 ust. 2 pkt 8 ustawy z dnia 29 grudnia 1992 r. o radiofonii i telewizji (Dz. U. z 2011 r. Nr 43, poz. 226, z późn. zm.) oraz


art. 7 ustawy o wychowaniu w trzeźwości. Kontrola wykazała, że w programach radiowych
i telewizyjnych przeznaczono czas na audycje mające na celu propagowanie abstynencji, przeciwdziałanie szkodliwym zwyczajom i sposobom picia alkoholu oraz edukowanie społeczeństwa w zakresie szkodliwości nadużywania alkoholu nie tylko dla jednostki, ale
i dla życia rodzinnego i społecznego.

Przykłady audycji na temat profilaktyki ze szczegółowych wyników przeprowadzonej kontroli:

W Programie 4 Polskiego Radia o szkodliwości nadużywania alkoholu mówiono
w audycjach: „Zostaw Wiadomość”, „Nocne Cz@ty” oraz „W dobrych zawodach”.
W programie mówiono o akcji „Alkohol i narkotyki” oraz „Pozory mylą – dowód nie”, promowano bezalkoholowe zabawy oraz zachęcano do powstrzymywania się od spożywania alkoholu.

W spółkach radia regionalnego, np.:



  1. Radio Pomorza i Kujaw – nadawało audycję „Zagrożenia wakacyjne”, gdzie podjęto temat profilaktyki przeciwalkoholowej wśród nastolatków.

  2. Radio Gdańsk – w audycjach realizowanych pod wspólnym tytułem „To przyniósł dzień” omówiono m.in. temat coraz młodszych osób sięgających po alkohol. Radio objęło również patronatem medialnym konferencję naukową pt. „W stronę adolescenta. Perspektywa teoretyczna i praktyka terapeutyczna”, organizowaną przez Ośrodek Terapii Dzieci i Młodzieży z Rodzin Alkoholowych.

  3. Radio Katowice – w codziennych audycjach „Temat do dyskusji” omówiono m.in. tematy profilaktyki uzależnień wśród młodzieży, skuteczność kampanii propagujących ruchy trzeźwościowe.

W dniu zakończenia roku szkolnego nadano w programie dwie rozmowy propagujące spędzanie wakacji bez alkoholu. Wzięli w nich udział m.in. organizator letniego wypoczynku, lekarz oraz psycholog z ośrodka leczenia uzależnień.

  1. Radio Koszalin – w „Radiowym Wieczorze Klubowym” podjęto temat picia alkoholu przez dzieci. Zastanawiano się nad tym, jakie środki należy przedsięwziąć, aby zapobiec upijaniu się dzieci i uzależnianiu się ich od alkoholu. W okresie wakacyjnym apelowano do rodziców, aby zaopiekowali się swoimi dziećmi. W audycji „Lato obok nas” opowiadano o pijanych dzieciach, które z powodu dużej zawartości alkoholu we krwi trafiły do szpitala.

  2. W programie Radia Kraków znalazło się 47 wydań audycji cyklicznej „Pierwszy krok”, w której kompleksowo omawiano różne zagadnienia związane z alkoholizmem m.in. tematy: Straszyć czy nie? Skuteczna profilaktyka w szkole, Uzależnienia dzieci
    i młodzieży, Edukacja pedagogów szkolnych i nauczycieli w zakresie profilaktyki uzależnień, Czy szkoła przygotowuje młodzież do radzenia sobie z uzależnieniami?, Program profilaktyczny „Dopóki masz wybór”, Profilaktyka poprzez sport. Wakacje
    w mieście; Relacje rodziców z dziećmi. Jak je budować, by uchronić od zachowań ryzykownych.

  3. W programie Radia Łódź obecne były audycje, których celem było edukowanie społeczeństwa w zakresie przebiegu choroby alkoholowej oraz negatywnych konsekwencji zdrowotnych i społecznych spowodowanych nadużywaniem napojów alkoholowych.

W czterech wydaniach audycji „Przed południem – wszystko się może zdarzyć” omówiono m.in. tematy:

  1. konsekwencje zdrowotne nadużywania alkoholu w okresie dojrzewania, wpływ czynników genetycznych na zagrożenie alkoholizmem,

  2. ostrzeżenie przed uciekaniem w alkohol,

  3. postanowienia wielkopostne.

W jednym z wydań audycji „Jestem przeciw” mówiono o obecności alkoholu na „osiemnastkach” i innych imprezach, w których uczestniczą również niepełnoletni.

Popularyzowano również projekty edukacyjne adresowane do uczniów szkół:



  1. „Zachowaj trzeźwy umysł” – kampania realizowana przez szkoły zarówno podczas lekcji, jak również na wyjazdach plenerowych, akademiach, spotkaniach z rodzicami oraz gośćmi,

  2. „Profilaktyka a teatr” – młodzieżowa grupa teatralna „PaT”, jako przykład wykorzystywania form teatralnych w zapobieganiu alkoholizmowi,

  3. „Stop narkotykom i patologiom”,

  4. „Patologie społeczne wśród młodzieży szkolnej”.

  1. W programie Radia Merkury jedno wydanie w miesiącu audycji
    pt. „W środku dnia” było poświęcone na zwiększanie społecznej świadomości szkód powodowanych przez alkohol. Mówiono, np. o dzieciach spożywających alkohol,
    o pijanych kibicach na arenach sportowych w kontekście granic wolności, o nowym obyczaju – weekendowej wolności.

  2. Radio Rzeszów – m.in. w audycji „Studenckie Studio”, adresowanej do studentów, zachęcano ich do spędzania wolnego czasu bez nadużywania napojów alkoholowych oraz proponowano miejsca, w których można się dobrze bawić bez alkoholu.
    W okresie wakacyjnym zamieszczono w programie audycję „Radio Biwak”, w której zachęcano do aktywnego spędzania wolnego czasu. Ratownicy Wodnego Ochotniczego Pogotowia Ratunkowego i Górskiego Ochotniczego Pogotowia Ratunkowego przestrzegali turystów przed niebezpieczeństwem wynikającym ze spożycia alkoholu nad wodą i w górach.

  3. W programie Radia Szczecin pięć wydań audycji Dobry wieczór poświęcono
    na omówienie m.in. zagadnienia łatwego dostępu dzieci do alkoholu i innych używek.

Tematem jednego wydania audycji „Rozmowy ze szkołą w tle” poświęcono kampanii
pt. „Zachowaj trzeźwy umysł”. W audycji „5’o clock” podjęto temat nadużywania alkoholu przez młodzież w Szczecinie.

  1. Radio dla Ciebie – w programie Radia dla Ciebie z Warszawy ukazywały się audycje poświęcone różnym problemom wiążącym się z nadużywaniem alkoholu.

W codziennych audycjach „Dzień dobry Mazowsze” oraz w magazynach informacyjno-publicystycznych „Aktualności RdC” zamieszczano materiały zrealizowane w związku
z aktualnymi zdarzeniami, np. łamaniem przepisów dotyczących sprzedaży alkoholu osobom niepełnoletnim.
Telewizja Polska S.A.:

  1. Program 2

W reportażach ukazujących się w cyklu „Magazyn Ekspresu Reporterów” przedstawiano przede wszystkim negatywne skutki choroby alkoholowej dla najbliższych członków rodziny. W jednym z reportaży pokazano kampanię społeczną uświadamiającą
i przekonującą sprzedawców do niesprzedawania alkoholu nieletnim.

  1. TVP INFO

W pięciu wydaniach codziennej audycji publicystycznej „Minęła 20” rozmawiano m.in. na temat spożywania alkoholu na koloniach i obozach.

  1. Oddziały Terenowe Telewizji Polskiej S.A.

    1. TVP Białystok

W ubiegłym roku w serwisie „Obiektyw” ukazały się 23 felietony podejmujące tematy związane z alkoholizmem, m.in. o profilaktyce spożywania alkoholu przez nieletnich, o akcji edukacyjnej dla sprzedawców alkoholu.

    1. TVP Katowice

W serwisie Aktualności ukazało się 47 materiałów filmowych przybliżających rozmiary zjawiska oraz skutki nadużywania alkoholu. Były to m.in. informacje
o akcjach antyalkoholowych.

    1. TVP Lublin

W audycji „Na imię mam” pokazywano skutki nadużywania alkoholu przez młodzież. Z piciem alkoholu łączyły się inne przestępstwa, które prowadziły młodzież
do konfliktów z prawem.

    1. TVP Poznań

Informacje o skutkach nadmiernego spożywania alkoholu były obecne w serwisie Teleskop i magazynie reporterów „Telekurier”. W serwisie „Teleskop” informowano, np. o częstych przypadkach upijania się dzieci, o kampanii, która miała na celu zapobieganie sprzedaży alkoholu osobom nieletnim.

    1. TVP Szczecin

W audycji „Raport kryminalny” mówiono o problemie nadużywania alkoholu przez dzieci i młodzież.

    1. TVP Warszawa

W programie TVP Warszawa informowano o rozmiarach i skutkach nadużywania alkoholu. W „Telewizyjnym Kurierze Warszawskim”, „Kurierze Mazowieckim”, „Kurierze Warszawy i Mazowsza” ukazały się 62 materiały filmowe, w których pokazano:

  • prezentację wyników badań dotyczących zażywania narkotyków i picia alkoholu przez gimnazjalistów,

  • kampanie edukacyjne „Stop 18!” oraz „Nie psuj mnie”, przypominające o zakazie sprzedaży papierosów i alkoholu nieletnim,

  • kampanie „Młoda Warszawa bez %” oraz „Brałeś? Nie jedź! – po alkoholu
    i narkotykach rozum wysiada”.

    1. TVP Wrocław

W programie TVP Wrocław jeden odcinek cyklu „Codzienne kłopoty Maćka
i Doroty” poświęcono problemowi używania i nadużywania alkoholu przez młodzież
i dzieci.

Ministerstwo Edukacji Narodowej

W Narodowym Programie Profilaktyki i Rozwiązywania Problemów Alkoholowych


na lata 2006–2010, zwanym dalej „Programem”, Ministerstwo Edukacji Narodowej odpowiadało za zadania związane z:

  1. podnoszeniem kompetencji pracowników oświaty w zakresie profilaktyki
    i rozwiązywania problemów alkoholowych oraz za realizację działań profilaktycznych w szkołach;

  2. doskonaleniem umiejętności psychospołecznych dzieci i młodzieży mających wpływ na obniżenie poziomu niepożądanych zachowań społecznych;

  3. upowszechnianiem i wdrażaniem programów profilaktycznych z zakresu profilaktyki alkoholowej, wdrażaniem standardów jakości tych programów, doskonaleniem jakości działań profilaktycznych w szkołach, uaktualnianiem i upowszechnianiem bazy rekomendowanych programów profilaktycznych;

  4. doskonaleniem współpracy poradni psychologiczno-pedagogicznych ze szkołami
    w zakresie profilaktyki problemów dzieci i młodzieży;

  5. opracowywaniem raportów i analiz dotyczących działań profilaktycznych.

W 2010 r. Ministerstwo Edukacji Narodowej, wspomagając działania profilaktyczne szkół
i placówek, w ramach Rządowego programu na lata 2008-2013 „Bezpieczna i przyjazna szkoła”, ogłosiło dwa konkursy na realizację zadań publicznych.

Pierwszy konkurs dotyczył „Wspierania realizacji programu wychowawczego szkoły


i programu profilaktyki poprzez kształtowanie u uczniów postaw sprzyjających rozwojowi indywidualnemu i społecznemu”. Do realizacji wybrano 66 projektów.

W wyniku dużego zainteresowania i dobrych efektów Ministerstwo Edukacji Narodowej podjęło decyzję o kontynuacji działań wspomagających działania profilaktyczne szkół


i placówek ogłaszając, w dniu 28 grudnia 2010 r., kolejny konkurs pt. „ŻYJ z PASJĄ! Program wspierania uzdolnień i zdrowego stylu życia dzieci i młodzieży”.

Mając na uwadze kształtowanie postaw prozdrowotnych uczniów, Ministerstwo Edukacji Narodowej duży nacisk kładzie na rozwój sieci szkół promujących zdrowie, do której należy już ponad 2000 szkół i placówek systemu oświaty. Szczególną ich rolą jest upowszechnianie systemowych i nowatorskich rozwiązań budowania całościowej oferty szkoły w zakresie promocji zdrowia i profilaktyki, opartej na oddziaływaniu zarówno na ucznia, rodziców,


jak i na środowisko, w którym żyje. W ten sposób szkoły zwiększają skuteczność i zasięg oddziaływań prozdrowotnych.

W dniu 23 listopada 2009 r. – z inicjatywy Ministerstwa Edukacji Narodowej – zostało podpisane Porozumienie o współpracy między Ministrem Edukacji Narodowej, Ministrem Zdrowia oraz Ministrem Sportu i Turystyki w sprawie promocji zdrowia i profilaktyki problemów dzieci i młodzieży. Ustalono, że celem współpracy jest wspomaganie wychowawczej i profilaktycznej roli szkół w zakresie zapobiegania zachowaniom ryzykownym związanym z używaniem substancji psychoaktywnych, rozwijanie systemu rekomendacji programów profilaktycznych w obszarze uzależnień od substancji chemicznych oraz wspieranie działań kształtujących umiejętności zagospodarowania czasu wolnego


dla umacniania zdrowia i rozwoju osobistego młodego pokolenia.

Ponadto ustalono, że Minister Edukacji Narodowej w porozumieniu z Ministrem Zdrowia oraz Ministrem Sportu i Turystyki, powoła Radę Programową, która przedstawi kierunki działań w ramach zawartego Porozumienia oraz zasady organizacji i funkcjonowania sieci koordynatorów programów promujących zdrowie.

W 2010 r. odbyły się trzy posiedzenia Rady Programowej, podczas których określono kierunki działań w zakresie promocji zdrowia w szkole i profilaktyki dzieci i młodzieży, ustalono zasady i procedurę nadawania Krajowego Certyfikatu Szkoła Promująca Zdrowie oraz omówiono plan działania Zespołu do spraw Promocji Zdrowia w Szkole, powołanego
w dniu 31 marca 2010 r. decyzją Dyrektora Ośrodka Rozwoju Edukacji.

Na wniosek Minister Edukacji Narodowej – Pani Katarzyny Hall, Dyrektor Ośrodka Rozwoju Edukacji w dniu 13 maja 2010 r. powołał krajowego konsultanta do spraw promocji zdrowia w szkole. Do jego zadań należy m.in. inicjowanie systemowych rozwiązań


w zakresie edukacji zdrowotnej i promocji zdrowia w szkole, upowszechnianie idei szkoły promującej zdrowie oraz wspieranie i koordynowanie działań Krajowej Sieci Szkół Promujących Zdrowie.

W dniu 15 października 2010 r. została powołana Centralna Kapituła Krajowego Certyfikatu Szkoła Promująca Zdrowie, która rekomenduje przyznanie certyfikatów.


W dniu 2 grudnia 2010 r. Minister Edukacji Narodowej nadała kolejnym 17 szkołom Certyfikat Szkoła Promująca Zdrowie.

Wdrażanie standardów jakości programów profilaktycznych i doskonalenie jakości działań profilaktycznych szkoły:

Działania związane z doskonaleniem jakości działań profilaktycznych w szkołach


i placówkach systemu oświaty
były realizowane poprzez upowszechnianie informacji
o wartościowych programach z zakresu profilaktyki uzależnień. W ramach Zespołu Wykonawczego Ośrodka Rozwoju Edukacji, Krajowego Biura do spraw Przeciwdziałania Narkomanii, Państwowej Agencji Rozwiązywania Problemów Alkoholowych oraz Instytutu Psychiatrii i Neurologii został przygotowany opis Standardów i Systemu Rekomendacji Programów Profilaktycznych i Promocji Zdrowia Psychicznego. Materiał ten zamieszczono na stronach internetowych ORE www.ore.edu.pl w zakładce Wychowanie i Profilaktyka.

Doskonalenie współpracy poradni psychologiczno-pedagogicznych ze szkołami
w zakresie profilaktyki problemów dzieci i młodzieży:

Ustawa z dnia 7 września 1991 r. o systemie oświaty (Dz. U. z 2004 r. Nr 256,


poz. 2572, z późn. zm.) zagwarantowała wszystkim uczniom możliwość korzystania
z pomocy psychologiczno-pedagogicznej (art. 1 pkt 4). W systemie oświaty taką pomoc świadczą poradnie psychologiczno-pedagogiczne, w tym poradnie specjalistyczne, a także specjaliści: pedagodzy, psycholodzy, logopedzi, doradcy zawodowi i inni specjaliści zatrudnieni w przedszkolach, szkołach i placówkach. Według danych z Systemu Informacji Oświatowej (SIO), na dzień 30 września 2010 r. na terenie Polski funkcjonowało 558 publicznych poradni psychologiczno-pedagogicznych. W tej liczbie znalazło się 19 poradni specjalistycznych oraz 110 niepublicznych poradni psychologiczno-pedagogicznych. Poradnie specjalistyczne koncentrowały swoje zadania w określonych obszarach, które były ściśle związane ze specyfiką środowiska lokalnego oraz ze zidentyfikowanymi potrzebami rodzin. Obszary działań poradni specjalistycznych dotyczyły także profilaktyki
i rozwiązywania problemów uzależnień.

W 2010 r. publiczne poradnie psychologiczno-pedagogiczne udzieliły pomocy 1.050.425 dzieciom i młodzieży.

Bardzo ważną formą pracy specjalistów zatrudnionych w publicznych poradniach
są działania wynikające z obowiązujących aktów prawnych, a mianowicie: orzekanie
i opiniowanie. Powstające w ich wyniku dwa najważniejsze dokumenty: orzeczenie i opinia, stanowią podstawę organizowania pomocy dzieciom i młodzieży.

W 2010 r. na podstawie postępowania orzekającego wydano 91.501 orzeczeń


oraz 454.466 opinii, których istotnym elementem są zalecenia kierowane do realizacji
przez dyrektora szkoły. Dla uczniów zagrożonych uzależnieniem poradnie wydały
ogółem 44 orzeczenia o potrzebie kształcenia specjalnego, z czego najwięcej, bo 36, dla uczniów gimnazjów.

W ramach bezpośredniej pomocy udzielanej dzieciom i młodzieży poradnie psychologiczno-pedagogiczne zorganizowały dla 1.901 uczniów zajęcia terapeutyczne


z tytułu zagrożenia uzależnieniem oraz prowadziły terapię zaburzeń emocjonalnych związanych z problemem alkoholowym w rodzinie. W tej liczbie było: 150 uczniów szkół podstawowych, 1.352 gimnazjalistów, 329 uczniów szkół ponadgimnazjalnych oraz 64 osoby nieuczące się i niepracujące. Dla uczniów gimnazjum i młodzieży ze szkół ponadgimnazjalnych zagrożonych uzależnieniem prowadzono w poradniach terapię indywidualną. Ponadto pracownicy poradni prowadzili zajęcia warsztatowe, będące jedną
z najbardziej popularnych form pomocy bezpośredniej świadczonej na rzecz uczniów.

W 2010 r. z różnych form pomocy psychologiczno-pedagogicznej w przedszkolach


i szkołach różnych typów skorzystała następująca liczba dzieci i młodzieży:


Lp

Szkoła

Zajęcia rewalidacyjne

Zajęcia dydaktyczno-wyrównawcze

Zajęcia specjalistyczne

Zajęcia psychoedukacyjne

Ogółem

Korekcyjno-kompensacyjne

Logopedyczne

Socjoterapeutyczne

Inne o charakterach terapeutycznym

Specjalistyczne razem



Przedszkole

4494

0

53358

157387

0

15213

225958

10466

240918



Szkoły podstawowe

40702

477419

172198

143161

22302

47390

385051

42661

945833



Gimnazja

26925

202766

24330

10692

15670

16286

66978

44121

340790



Szkoły kształcące
w zawodach

10177

19871

2671

1986

5174

3749

13580

19189

63271



Licea ogólnokształcące
i uzupełniające

2177

10221

1286

450

1858

2277

5871

19712

37981



Ogółem

84929

710277

253843

313676

45004

84915

697438

136149

1628793

Tabela 2. Formy pomocy psychologiczno-pedagogicznej w przedszkolach i szkołach różnych typów.
Jednocześnie należy wskazać, że zadania w zakresie edukacji zdrowotnej realizują również kuratorzy oświaty poprzez organizację licznych działań o tej tematyce w formie konferencji, konkursów, itp., które sprzyjają poszerzaniu i ugruntowaniu wiedzy.
Ośrodek Rozwoju Edukacji

Doskonalenie kompetencji pracowników oświaty w zakresie profilaktyki problemów alkoholowych, wdrażanie programów realizowane było m.in. przez:



  1. aktualizację e-poradnika „Profilaktyka uzależnień w szkole” dostępnego na stronach internetowych ORE www.ore.edu.pl w zakładce e-poradniki;

  2. opracowanie, przeprowadzenie pilotażu i upowszechnianie scenariuszy dla nauczycieli do prowadzenia zajęć z zakresu kształtowania umiejętności psychospołecznych uczniów w praktyce szkolnej (umiejętności interpersonalne, budowanie samoświadomości, budowanie własnego systemu wartości, umiejętności podejmowania decyzji i radzenia sobie ze stresem) – dostępne na stronie internetowej ORE www.ore.edu.pl w zakładce Zespół do spraw Promocji Zdrowia
    w Szkole/Materiały do pobrania;

  3. upowszechnianie programu profilaktycznego „Szkolna Interwencja Profilaktyczna” – Kurs podstawowy dla instruktorów programu (20 osób), pracowników poradni psychologiczno-pedagogicznych i ośrodków doskonalenia nauczycieli. Uczestnicy mają za zadanie przeszkolić 2 rady pedagogiczne i 1 grupę warsztatową nauczycieli – realizatorów metody interwencji. Koszt: 2.000 zł, finansowane z budżetu ORE;

  4. upowszechnianie europejskiego programu profilaktycznego dla gimnazjów „Unplugged”:

  1. kurs dla trenerów programu z krajów Unii Europejskiej, w tym z Polski – szkolenie zorganizowane we współpracy ORE i Krajowego Biura do Spraw Przeciwdziałania Narkomanii,

  2. przygotowanie polskiej wersji scenariusza zajęć warsztatowych dla rodziców,

  3. przygotowanie programu kursu dla realizatorów programu – zadanie realizowane we współpracy z Krajowym Biurem do spraw Przeciwdziałania Narkomanii;

  1. upowszechnianie programu edukacyjnego „Szkoła dla Rodziców i Wychowawców”, rozwijającego kompetencje wychowawcze rodziców i nauczycieli – w ramach programu zrealizowano następujące zadania:

  1. szkolenia dla wojewódzkich edukatorów–koordynatorów programu: 3 seminaria, łącznie 106 osób. Koszt: 23.292 zł. Finansowane z budżetu ORE,

  2. przygotowanie i I etap realizacji projektu „Współpraca szkoły z rodzicami”: opracowanie i pilotaż modelowych spotkań nauczyciela z rodzicami młodszych dzieci. Przeprowadzono 26 spotkań, w których wzięło udział 800 nauczycieli,

  3. aktualizacja bazy rekomendowanych realizatorów programu (600 osób), dostępnej na stronie internetowej ORE,

  4. przygotowanie i druk podręcznika dla realizatorów programu, część I „Szkoła dla Rodziców i Wychowawców”. Koszt: 7.100 zł. Finansowane z budżetu ORE,

  5. opracowanie i publikacja e-poradnika dla rodziców „Jak kochać i wymagać” – dostępny na stronie internetowej ORE www.ore.edu.pl w zakładce e-poradniki,

  6. opracowanie zbiorczego raportu dotyczącego upowszechniania programu
    na terenie kraju na podstawie sprawozdań koordynatorów. Koordynatorzy –edukatorzy przeprowadzili 71 szkoleń dla realizatorów programu (psychologów
    i pedagogów), w których uczestniczyło 937 osób. Realizatorzy poprowadzili 206 grup warsztatowych, w których uczestniczyło 1.583 rodziców i 906 nauczycieli, łącznie 2.489 osób;

  1. przygotowanie opisu Standardów i Systemu Rekomendacji Programów Profilaktycznych i Promocji Zdrowia Psychicznego. Praca w ramach Zespołu Wykonawczego (Ośrodek Rozwoju Edukacji, Krajowe Biuro do Spraw Przeciwdziałania Narkomanii, Państwowa Agencja Rozwiązywania Problemów Alkoholowych, Instytut Psychiatrii i Neurologii) – dostępne na stronie internetowej Ośrodka Rozwoju Edukacji – www.ore.edu.pl w zakładce Wychowanie i Profilaktyka;

  2. pilotaż arkusza oceny programów.

Łączna kwota wydatkowana na realizację zadań z budżetu ORE (rozdział klasyfikacji budżetowej 80.146) to 32.676,61 zł.
Ministerstwo Kultury i Dziedzictwa Narodowego

Działania profilaktyczne prowadzone są w podległych Ministrowi Kultury i Dziedzictwa Narodowego szkołach artystycznych:



  1. ogólnokształcące szkoły muzyczne I stopnia;

  2. ogólnokształcące szkoły muzyczne II stopnia;

  3. ogólnokształcące szkoły sztuk pięknych;

  4. ogólnokształcące szkoły baletowe.

Przykłady działań podjętych w 2010 r.:



  1. uczestnictwo młodzieży w akcjach profilaktycznych organizowanych przez miejskie komisje rozwiązywania problemów alkoholowych przy urzędach miasta
    (konkursy plastyczne na logo zakazujące sprzedaży alkoholu nieletnim, konkursy literackie na hasło zakazujące sprzedaży alkoholu nieletnim);

  2. promowanie trzeźwego trybu życia poprzez organizowanie w szkole różnych imprez tematycznych czy zajęć sportowych;

  3. realizacja szkolnych programów przy współpracy z Powiatowymi Stacjami Sanitarno-Epidemiologicznymi (propagowanie zdrowego trybu życia oraz edukacja w zakresie szkodliwości stosowania używek, pokazanie znaczenia zróżnicowanej diety i ruchu
    na świeżym powietrzu);

  4. zajęcia z przedstawicielami Straży Miejskiej i Policji (zagrożenia wynikające
    z popełniania drobnych wykroczeń, odpowiedzialność karna nieletnich);

  5. projekcja filmów i innych materiałów multimedialnych o tematyce antyalkoholowej oraz ukazujących szkodliwe działanie tytoniu, narkotyków i innych środków uzależniających;

  6. podejmowanie działań interwencyjnych w przypadkach stwierdzenia spożycia przez uczniów alkoholu lub środków odurzających (narkotyki i tzw. dopalacze);

  7. wspieranie uczniowskich grup wolontariatu, działających we współpracy
    z organizacjami parafialnymi czy samorządowymi na rzecz dzieci z rodzin zagrożonych bądź dotkniętych patologią.

Działania te mają na celu ułatwienie uczniom zdobycia wiedzy, która pomoże im
w przyjmowaniu określonych postaw społecznych – np. asertywnych form zachowania
w odniesieniu do używania alkoholu i innych substancji psychoaktywnych. Propagują także alternatywne formy spędzania czasu wolnego (indywidualne zainteresowania, aktywność fizyczna).

Organizowano również szkolenia dla kadry nauczycielskiej (37.000 zł), spotkania


z przedstawicielami Straży Miejskiej i Policji na temat postępowania w sytuacji zagrożeń
i demoralizacji nieletnich, spotkania warsztatowe z udziałem specjalistów z zakresu pomocy rodzinom, np. z psychologami z poradni psychologiczno-pedagogicznych funkcjonujących przy urzędach władz miejskich.
Ministerstwo Sportu i Turystyki

Minister Sportu i Turystyki jest dysponentem funduszu celowego „Fundusz Zajęć Sportowych dla Uczniów” utworzonego na podstawie art. 133 ustawy o wychowaniu


w trzeźwości. Przychodami Funduszu są wpływy pochodzące z tytułu opłat z reklamy napojów alkoholowych.

Rok

2008

2009

2010

Kwota wpływu

14 673 000 zł

12 245 000 zł

12 735 000 zł
Tabela 3. Zestawienie porównawcze za lata 2008/2009/2010 wpływów z tytułu opłat
z reklamy napojów alkoholowych na rachunek Funduszu Zajęć Sportowych dla Uczniów.
Środki Funduszu przeznaczane są wyłącznie na dofinansowanie zajęć sportowych dla uczniów, prowadzonych przez kluby sportowe działające w formie stowarzyszenia oraz inne organizacje społeczne, które w ramach swojej statutowej działalności realizują zadania

z zakresu upowszechniania kultury fizycznej wśród dzieci i młodzieży, a także organizowanych przez jednostki samorządu terytorialnego.

Począwszy od roku 2009 priorytetem programowym zajęć sportowych dla uczniów jest program „Powszechna nauka pływania”. W 2010 r. priorytetowo traktowane były projekty ukierunkowane na zdobycie umiejętności pływania, w szczególności dla uczniów zamieszkałych w miejscowościach, w których nie ma krytej pływalni.

W zajęciach przeprowadzonych w okresie od 1 marca do 30 listopada 2010 r. uczestniczyło 138,4 tys. uczniów.

W roku 2010 r. dotację wykorzystało 379 podmiotów, na łączną kwotę
12.646.439,84 zł, w tym:


  1. 130 jednostek sektora finansów publicznych,

  2. 250 jednostek spoza sektora finansów publicznych.

Ówczesne Ministerstwo Spraw Wewnętrznych i Administracji

W 2010 r. ówczesny Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji zlecił do realizacji organizacjom pozarządowym zadanie publiczne pt. „Prowadzenie telefonu zaufania dla dzieci i młodzieży”. Po przeprowadzeniu otwartego konkursu ofert zadanie pt. „Prowadzenie telefonu zaufania dla dzieci i młodzieży” zostało powierzone Fundacji Dzieci Niczyje.
W dniu 31 marca 2010 r. została zawarta umowa między Ministrem Spraw Wewnętrznych
i Administracji a Fundacją Dzieci Niczyje. Na podstawie przedmiotowej umowy organizacji przekazano kwotę w wysokości 150.000 zł, w celu dofinansowania kosztów realizacji zadania.

Od listopada 2008 r. Fundacja Dzieci Niczyje prowadzi pierwszy bezpłatny numer telefonu zaufania dla dzieci 116 111. Od dnia 3 listopada 2008 r. obowiązuje z tą Fundacją porozumienie podpisane przez Komendanta Głównego Policji w sprawie współpracy jednostek organizacyjnych Policji i Fundacji na rzecz sprawnej obsługi „Ogólnopolskiego telefonu zaufania dla dzieci – 116 111”. Porozumienie to zobowiązuje strony do współpracy w sytuacjach bezpośrednio zagrażających życiu lub zdrowiu dziecka, które wymagają natychmiastowej interwencji. Telefon 116 111 ma pomagać dzieciom potrzebującym opieki


i ochrony. Usługa ta zapewnia możliwość porozmawiania o ich problemach, o sprawach bezpośrednio ich dotyczących i nawiązania kontaktu w nadzwyczajnej sytuacji. Projekt ma na celu wzmocnienie poczucia bezpieczeństwa wśród dzieci poprzez umożliwienie im uzyskania kompleksowej pomocy oraz przeciwdziałanie przemocy w rodzinie.

Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji (obecnie MSW) jest głównym koordynatorem działań realizowanych w ramach rządowego programu ograniczania przestępczości i aspołecznych zachowań „Razem bezpieczniej”. Program łączy działania policji, administracji rządowej i samorządowej oraz partnerów społecznych, zainteresowanych poprawą bezpieczeństwa i porządku publicznego. Jednym z obszarów działania jest bezpieczeństwo w szkole.

W ramach działań profilaktycznych w 2010 r. policjanci służby prewencyjnej
w całej Polsce ujawnili 15.034 małoletnich/nieletnich3), znajdujących się pod wpływem alkoholu (w 2009 r. – 19.252), co stanowi spadek o 22%. Najwięcej osób pod działaniem tego środka ujawniono na terenie działania Komendy Wojewódzkiej Policji w Katowicach (1.767), Komendy Wojewódzkiej Policji w Olsztynie (1.400), Komendy Wojewódzkiej Policji
w Krakowie (1.268), Komendy Wojewódzkiej Policji z siedzibą w Radomiu (1.238) oraz

Komendy Wojewódzkiej Policji w Łodzi (1.152). Spożywaniu alkoholu przez nieletnich sprzyja kilka czynników, do których możemy zaliczyć:



  1. łatwy dostęp do napojów alkoholowych,

  2. chęć zysków sprzedających lub serwujących (sklepy, bary, puby, dyskoteki), którzy nie respektują przepisów dotyczących zakazu sprzedaży i podawania alkoholu małoletnim,

  3. brak właściwej i zdecydowanej reakcji dorosłych.

Jak wynika z przesyłanych sprawozdań rocznych, policjanci realizujący zadania
w obszarze profilaktyki zauważają, że coraz więcej nieletnich trafia do szpitali na odtrucie organizmu, po wypiciu alkoholu połączonego np. z dopalaczami, co jest zjawiskiem bardzo niepokojącym i stanowiącym realne zagrożenie dla życia młodych ludzi.
Komenda Główna Policji

Podejmowane przez Komendę Główną działania profilaktyczne to m.in.:



  1. kampania ogólnopolska „Pozory mylą, dowód nie” – w 2010 r. odbyła się druga edycja tej kampanii edukacyjnej, którą patronatem honorowym objął Komendant Główny Policji. Kampania miała na celu ograniczenie procederu sprzedaży napojów alkoholowych małoletnim. Podstawową formą aktywności w ramach kampanii była prowadzona przez policjantów (służby patrolowe, dzielnicowych, specjalistów do spraw nieletnich, prewencji kryminalnej) działalność edukacyjna skierowana do sprzedawców napojów alkoholowych (ulotki, plakaty i naklejki). Ponadto w telewizji publicznej pojawiły się spoty, które zwracały uwagę na fakt, że dorosły wygląd nie oznacza pełnoletności. Na zlecenie Browarów Polskich S.A. Pracownia Badań Społecznych w Sopocie wykonała badania, mające na celu określenie skuteczności podejmowanych w ramach kampanii działań. Ich wynikiem było m.in. stwierdzenie spadku o 10 punktów procentowych odsetka sprzedawców, którzy sprzedali alkohol osobie wyglądającej na niepełnoletnią;

  2. „Odpowiedzialna sprzedaż i podawanie napojów alkoholowych” – kolejna, zainicjowana przez Biuro Prewencji Komendy Głównej Policji, ogólnopolska kampania szkoleniowa współrealizowana z Polskim Przemysłem Spirytusowym.
    Jej celem była edukacja sprzedawców, barmanów, pracowników klubów młodzieżowych, pubów w zakresie odpowiedzialnej sprzedaży i podawania napojów alkoholowych oraz nabycie umiejętności w zakresie efektywnej obsługi klienta (umiejętność odmówienia sprzedaży alkoholu osobom małoletnim, nietrzeźwym, agresywnym). Szkolenia, z udziałem policjantów z lokalnych jednostek, odbyły się w 26 miastach (ponad 1.300 osób);

  3. kampania „Zachowaj Trzeźwy Umysł” – w 2010 r., już po raz kolejny, wiele jednostek organizacyjnych Policji włączyło się w tę kampanię, której inicjatorem było Stowarzyszenie Producentów i Dziennikarzy Radiowych z Poznania. Była ona prowadzona w ścisłej współpracy z gminami, w tym pełnomocnikami do spraw rozwiązywania problemów alkoholowych. Miała na celu promowanie profilaktyki uzależnień, konstruktywnych postaw dzieci i młodzieży oraz zachowań prospołecznych, jako alternatywy wobec patologii, w tym głównie alkoholizmu, narkomanii oraz przemocy. Istotnym nurtem w ramach kampanii były działania edukacyjne prowadzone wśród sprzedawców napojów alkoholowych, młodzieży szkolnej, jej rodziców i wychowawców oraz kierujących pojazdami.

Działania realizowane przez jednostki organizacyjne Policji:

Policjanci byli realizatorami lub współrealizatorami licznych programów prewencyjnych


w obszarze profilaktyki alkoholowej, akcji profilaktycznych, kampanii skierowanych głównie do młodych odbiorców, ale także ich rodziców i wychowawców. Były to najczęściej inicjatywy podejmowane przez policję z różnymi partnerami pozapolicyjnymi, zarówno instytucjami państwowymi, jak i organizacjami pozarządowymi. Jako przykłady takich działań można wymienić:

  1. wspólne kontrole miejsc sprzedaży napojów alkoholowych pod kątem przestrzegania przepisów ustawy o wychowaniu w trzeźwości jako stały element współpracy Policji z podmiotami pozapolicyjnymi w zakresie przeciwdziałania alkoholizmowi;

  2. organizowanie w wielu jednostkach akcji ukierunkowane na ujawnianie osób nietrzeźwych naruszających bezpieczeństwo i porządek publiczny. Policjanci odwiedzali lokale gastronomiczne, puby, bary, kontrowali dworce, parki i inne miejsca grupowania się młodzieży;

  3. uczestnictwo policjantów w realizacji przedsięwzięć o charakterze edukacyjnym. Były one kierowane do dzieci i młodzieży szkolnej, ich rodziców oraz nauczycieli,
    a także sprzedawców napojów alkoholowych.

Dobrym rozwiązaniem było organizowanie ponadnormatywnych patroli nieumundurowanych, które miały za zadanie kontrolować placówki handlowe pod kątem przestrzegania przepisów ustawy o wychowaniu w trzeźwości, w tym zakazu sprzedaży
i podawania napojów alkoholowych osobom do 18 roku życia. Jak wynika z obserwacji policjantów, coraz częściej są oni świadkami sytuacji, kiedy to sprzedawcy żądają okazania dowodu tożsamości od osób, których wygląd wskazuje na wiek poniżej 18 lat.
Rzecznik Praw Dziecka

Wśród obszarów działalności Biura Rzecznika jest prawo do ochrony przed przemocą, okrucieństwem, wyzyskiem, demoralizacją, zaniedbaniem oraz innym złym traktowaniem. Rzecznik Praw Dziecka posiada uprawnienia o charakterze ostrzegawczym, sygnalizacyjnym oraz inicjatywnym. Stąd w roku 2010 obok różnego rodzaju interwencji indywidualnych


w sprawach związanych z prawami dziecka, Rzecznik wielokrotnie występował w sprawach dotyczących poprawy sytuacji młodych ludzi (np. w sprawie trudności w dostępie dzieci
do opieki do specjalistycznej opieki psychiatrycznej, problematyki samobójstw młodych ludzi, zjawiska używania dopalaczy przez młodzież, przedłużających się prac nad ustawą
o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej nad dzieckiem, dożywiania dzieci).

Na bieżąco prowadzona była również działalność kontrolna różnych placówek pod kątem przestrzegania praw dziecka.



Działalność Biura Rzecznika Praw Dziecka w roku 2010 to udział bądź organizowanie różnych przedsięwzięć, które miały na celu rozpowszechnianie wiedzy na temat
praw dziecka, zwiększanie ich bezpieczeństwa i szans na pełny rozwój. Były to m.in. konferencje, kampanie społeczne takie jak np. „Mądrzy rodzice”, „Zły dotyk”, współpraca
z organizacjami pozarządowymi i instytucjami (np. wydanie przy współpracy z ZHP materiałów pt. „Mam szczerą wolę”).
Działalność Państwowej Agencji Rozwiązywania Problemów Alkoholowych

  1. W ramach udzielania pomocy i wsparcia rodzicom dzieci, które piją alkohol
    oraz propagowania działań edukacyjnych zaadresowanych do rodziców, mających na celu zaangażowanie ich w oddziaływania profilaktyczne wobec dzieci oraz rozwijanie umiejętności wychowawczych, zawarta została umowa ze Stowarzyszeniem Wspierania Dzieci i Młodzieży z Łodzi. Podmiot wybrano w konkursie na realizację zadania w latach 2008-2010 „Prowadzenie ogólnopolskiego telefonu zaufania dla młodych ludzi pijących alkohol i ich rodziców”. W ramach projektu funkcjonował telefon „Pomarańczowa Linia” 0 801 14 00 68 (czynny od poniedziałku do piątku w godzinach 14.00-20.00).
    W 2010 roku udzielono około 800 konsultacji;




  1. W ramach upowszechniania nowoczesnych technik i programów do pracy profilaktycznej z młodymi ludźmi zrealizowano następujące zadania:

  1. ogólnopolską konferencję profilaktyczną dla nauczycieli, wychowawców, realizatorów działań profilaktycznych, która odbyła się w dniach 27-29 października 2010 r. w Bochni k. Krakowa. Program merytoryczny dotyczył m.in. skutecznego przekształcania środowiska szkolnego w profilaktyczną społeczność wychowującą, kompetencji wychowawczych, relacji tworzonych przez nauczycieli z uczniami. Uczestnicy mieli okazję wysłuchać wykładów m.in. na temat dobrych praktyk wychowawczych oraz wykorzystania psychologii poznawczo-behawioralnej
    w profilaktyce. Konferencję zorganizowano przy współpracy merytorycznej Stowarzyszenia „Spójrz inaczej” ze Starachowic. W spotkaniu uczestniczyło ok. 150 osób,

  2. szkolenie z zakresu profilaktyki organizowane dla nauczycieli i wychowawców dotyczące „Programu zapobiegania niepożądanym zachowaniom w szkole”.
    W dwudniowym szkoleniu pilotażowym w dniach 16-17 grudnia w Warszawie uczestniczyło 30 osób;

  1. Szkolenie z zakresu wykorzystania technik teatralnych w profilaktyce, zorganizowano
    w Warszawie w dniach 26-28 listopada 2010 r. Uczestniczyło w nim 16 zespołów młodzieżowych wraz z opiekunami (70 osób). Młodzież brała udział w warsztatach
    z zakresu dramy, technik teatralnych oraz profilaktyki. Rozpoczęto też prace redakcyjne nad publikacją dotyczącą wykorzystania technik teatralnych w profilaktyce – poradnika dla osób pracujących z młodzieżą w tym obszarze;

  2. W ramach wspierania przedsięwzięć o charakterze regionalnym lub pilotażowym Państwowa Agencja Rozwiązywania Problemów Alkoholowych zaangażowała się merytorycznie i organizacyjnie w następujące przedsięwzięcia:

  1. XI Edycję Młodzieżowej Szkoły Liderów - Młodzieżowych Animatorów Programów Profilaktycznych oraz Debatę nt. profilaktyki 14 czerwca 2010 r. w Senacie Rzeczypospolitej Polskiej, organizowaną przez Stowarzyszenie Klub Abstynenta POWRÓT z Mikołowa – przekazano materiały edukacyjne dla uczestników Szkoły,

  2. konferencję „Mazowiecka Wiosna Profilaktyki”, organizowaną w dniach 20-21 kwietnia 2010 r. przez Wydział Prewencji Komendy Wojewódzkiej Policji
    w Radomiu – przekazano materiały dla 150 uczestników konferencji – policjantów, nauczycieli oraz przedstawicieli samorządów lokalnych. Państwowa Agencja Rozwiązywania Problemów Alkoholowych przekazała materiały dla uczestników konferencji,

  3. V Forum Profilaktyki organizowane przez Regionalny Ośrodek Metodyczno-Edukacyjny w Katowicach w dniu 20 maja 2010 r. Uczestniczyło w nim ok. 150 nauczycieli i psychologów pracujących z młodzieżą,

  4. sympozjum naukowe „Biblia o alkoholu”, organizowane przez Katolicki Uniwersytet Lubelski oraz Ośrodek Apostolstwa Trzeźwości w Zakroczymiu. W Sympozjum zorganizowanym 18 maja 2010 r. udział wzięło ok. 100 osób zajmujących się duszpasterstwem trzeźwości, profilaktyką oraz wychowaniem. Państwowa Agencja Rozwiązywania Problemów Alkoholowych na podstawie zawartego porozumienia sfinansowała program merytoryczny sympozjum oraz druk materiałów pokonferencyjnych,

  5. spotkanie małżeństw, które miały wesela bezalkoholowe, organizowane w Miejscu Piastowym przez Stowarzyszenie Wesele Wesel. Państwowa Agencja Rozwiązywania Problemów Alkoholowych sfinansowała część programu realizowanego w trakcie spotkania – m.in. warsztaty dotyczące prowadzenia zabaw bezalkoholowych.
    W spotkaniu uczestniczyło ponad 300 osób,

  6. IV Konferencję Profilaktyczną Letnia Szkoła „Spójrz inaczej” pt. „Kompetencje
    i umiejętności nauczyciela – profilaktyka”, realizowaną przez Stowarzyszenie
    „Spójrz inaczej” ze Starachowic. Państwowa Agencja Rozwiązywania Problemów Alkoholowych sfinansowała część programu merytorycznego konferencji.
    W spotkaniu uczestniczyło ok. 60 osób,

  7. działania profilaktyczno-interwencyjne „Operacja Woodstock”, organizowane przez Poradnię Profilaktyczno-Terapeutyczną w trakcie koncertu „Przystanek Woodstock”. Państwowa Agencja Rozwiązywania Problemów Alkoholowych sfinansowała część kosztów prowadzenia zajęć profilaktyczno-interwencyjnych dla młodych ludzi oraz część kosztów organizacyjnych prowadzenia Poradni (punktu konsultacyjnego),

  8. wydanie materiałów pokonferencyjnych z III Ogólnopolskiej Konferencji Promocji Zdrowia Psychicznego, zorganizowanej przez Instytut Psychiatrii i Neurologii
    w Warszawie. Dofinansowano druk publikacji (500 egz. po ok. 280 stron);

  1. Projekt badawczy dotyczący ewaluacji „Programu wspierania rodziny”, prowadzony przez Fundację Maraton z Warszawy, obejmujący ponad 400 rodziców z terenu całego kraju. Przekazano materiały edukacyjne dla rodziców;

  2. Przygotowano sprawozdanie z „Programu Zapobiegania Niedostosowaniu Społecznemu
    i Przestępczości wśród Dzieci i Młodzieży” oraz Sprawozdanie z Programu „Przeciwdziałanie poprzez sport agresji i patologii wśród dzieci i młodzieży”;

  3. Podjęto współpracę merytoryczną z siecią handlową „Biedronka” – przygotowano artykuł w prasie wewnętrznej dla pracowników sieci, prowadzono prace nad kampanią dotyczącą m.in. ograniczania dostępności alkoholu dla niepełnoletnich (przestrzeganie zakazu sprzedaży alkoholu osobom, które nie potwierdzą ukończenia 18 roku życia);

  4. Prowadzono prace merytoryczne w ramach projektu: Ograniczanie dostępności alkoholu dla osób niepełnoletnich – praca ze sprzedawcami napojów alkoholowych. Uaktualniono listę instruktorów prowadzących szkolenia, przygotowywano projekt i wyprodukowano naklejki na kasę oraz ulotki dotyczące pracy w tym obszarze dla samorządów lokalnych;

  5. Wydawano opinie merytoryczne dla przedsięwzięć i projektów lokalnych lub ponadregionalnych. Opracowywano sprawozdania do różnorodnych krajowych programów w zakresie działań ograniczających spożywanie alkoholu przez nieletnich;

  6. Pracownicy Państwowej Agencji Rozwiązywania Problemów Alkoholowych uczestniczyli w spotkaniach roboczych i konferencjach dotyczących pracy z dziećmi
    i młodzieżą, organizowanych przez samorządy lokalne i organizacje pozarządowe
    w kraju i za granicą;

  7. Uczestniczono w pracach zespołu roboczego opracowującego System Rekomendacji Programów Profilaktyki i Promocji Zdrowia Psychicznego. W skład zespołu wchodzą przedstawiciele Państwowej Agencji Rozwiązywania Problemów Alkoholowych, Krajowego Biura do spraw Przeciwdziałania Narkomanii, Ośrodka Rozwoju Edukacji oraz Instytutu Psychiatrii i Neurologii. W ramach promowania Systemu Rekomendacji Programów Profilaktyki i Promocji Zdrowia Psychicznego podjęto prace merytoryczne nad przygotowaniem i następnie zakupiono publikację pt. „Przewodnik metodyczny po programach promocji zdrowia psychicznego i profilaktyki”. Publikacja będzie rozpowszechniana bezpłatnie wśród samorządów lokalnych (dla koordynatorów
    i specjalistów lokalnych);

  8. Prowadzono edukacyjną stronę internetową dla młodzieży www.niebotak.pl. Na stronie tej znajdują się m.in. informacje dotyczące: szkód wynikających z picia alkoholu przez nastolatki, asertywnego odmawiania oraz miejsc, gdzie można znaleźć pomoc;

  9. W ramach bieżącej pracy udzielano konsultacji telefonicznych związanych z realizacją działań profilaktycznych oraz odpowiadano na pisma i e-maile związane z tematyką pracy z dziećmi i młodzieżą. Na prośby nadsyłane m.in. z placówek oświatowych wysyłano na bieżąco pomoce edukacyjne oraz materiały do pracy profilaktycznej
    z dziećmi i młodzieżą.


Pobieranie 1.65 Mb.

Share with your friends:
1   2   3   4   5   6   7   8   9   ...   15




©operacji.org 2020
wyślij wiadomość

    Strona główna