Procesy konsolidacyjne banków polskich I rodzaje banków



Pobieranie 118.88 Kb.
Strona1/2
Data26.10.2017
Rozmiar118.88 Kb.
  1   2


 

Procesy konsolidacyjne banków polskich i rodzaje banków 1

Teoretyczne kryteria podziału banków 1

Funkcje banku w gospodarce 2

Udział banku w społecznym podziale pracy 2

Bilans jako źródło informacji o sytuacji w banku 3

Fundusze własne i środki obce 3

Institutional Investor, Credit Standing 4

Kapitały własne banku i jego funkcje 4

Korzyści z wprowadzenia banku do obrotu giełdowego 4

Niedogodności związane z notowaniem na giełdzie 5

Operacje aktywne banków 5

Operacje Otwartego Rynku 6

Reguły zabezpieczenia płynności banku komercyjnego 7

Private placement, financial future, venture capital, investment banking, corporate banking, corporate finance 8

Sekurytyzacja, rozwój technik sekurytyzacyjnych 9

Procesy konsolidacyjne banków polskich i rodzaje banków


Zgodnie z ustawą z 1956 roku o łączeniu i grupowaniu banków w formie spółki akcyjnej, grupę bankową stanowi grupa dwóch lub więcej banków zorganizowana w ten sposób, że bank dominujący jest właścicielem ponad 50 % ogólnej liczby akcji innego banku lub banków zależnych dających ponad 50 % głosów na Walnym Zgromadzeniu każdego banku zależnego. Bank dominujący nie może być powiązany kapitałowo i organizacyjnie z innym bankiem jako podmiot zależny lub stowarzyszony. Każdy z banków może należeć tylko do jednej grupy banków. Nie wyłącza to prawa takiego banku do nabywania akcji innych banków. Bank zależny nie może być akcjonariuszem banku dominującego. Na jedną akcję mogą przypadać dwa głosy a w spółkach skarbu państwa 1:1 . Bieżąca płynność płatnicza każdego banku należącego do grupy bankowej jest gwarantowana przez wszystkie pozostałe banki w grupie. Banki te mają ustaloną wspólną politykę fiskalną i operacyjną. Ustawa przewiduje też łączenie banków w jeden bank, bank dominujący zawiadamia wtedy KNB i ministra finansów. Odpowiednio uwarunkowana jest również możliwość wystąpienia z grupy.

Teoretyczne kryteria podziału banków


Bank jest osobą prawną utworzoną zgodnie z przepisami ustaw, działającą na podstawie zezwoleń uprawniających do wykonywania czynności bankowych, obciążonych ryzykiem zwrotu środków powierzonych pod jakimkolwiek tytułem.

Ze względu na podmiot własności rozróżniamy banki państwowe i prywatne. Według kryterium form organizacyjnych banki dzielimy na banki o statucie specjalnym, banki państwowe, banki w formie spółek akcyjnych, banki spółdzielcze. Według form kredytowych, rozróżniamy banki udzielające kredytu krótko i długoterminowego. Z punktu widzenia terytorium rozróżniamy banki ogólnokrajowe, regionalne i lokalne. Podstawowym kryterium podziału są wykonywane zadania, z tego punktu widzenia rozróżniamy:

  • bank emisyjny (bank centralny)

  • banki handlowe, kredytowe (kredytu krótko i średnioterminowego)

  • banki rozwojowe (kredytu średnio i długoterminowego)

W skład polskiego systemu bankowego wchodzą następujące banki:

  • NBP (centralny)

  • PKO BP S.A.

  • BGK (Bank Gospodarstwa Krajowego)

  • banki kredytowe

  • spółdzielcze

  • spółki akcyjne

  • banki wyspecjalizowane



Funkcje banku w gospodarce


Bank jest przedsiębiorstwem. Różnice między zwykłym przedsiębiorstwem to:

  • inne podstawy formalno prawne

  • inna przypadająca funkcja w gospodarce

  • banki są objęte innymi zasadami dotyczącymi księgowania i sprawozdawczości bankowej

Banki mają tworzyć rezerwy na złe kredyty od zysku brutto.

Funkcje banku (rola w gosp. narodowej jest przedstawiana w trzech dziedzinach):

  • udział w kreacji pieniądza

  • udział w społecznym podziale pracy

  • dokonywanie alokacji i transformacji

Główne depozyty (80 %) pochodzi z gospodarstw domowych.

Transformacja ilościowa pieniądza – przerobienie małych depozytów na krótkoterminowe kredyty o dużym nominale. Jest to funkcja koncentracji kapitałów przez banki.

Banki mogą w ograniczonym stopniu tworzyć pieniądz bankowy ponad pozostawione mu do dyspozycji sumy wkładów za pomocą kreacji dodatkowych kredytów.

Kreacja pieniądza bankowego przez banki komercyjne następuje poprzez wzrost wielkości kredytów udzielanych przez te banki a także przez zwiększenie zakupów walut obcych.

Kreacja pieniądza uruchamia moment udzielania kredytu przez bank.

Na zmniejszanie kreacji pieniądza mają wpływ wysokie stopy kredytów.

Środki utrzymywane przez banki na rachunkach w banku centralnym a także gotówka przechowywana w ich skarbcach stanowią płynne rezerwy banków komercyjnych zwane też pieniądzem rezerwowym banku centralnego lub bazą monetarną obiegu pieniądza.



Udział banku w społecznym podziale pracy


Bank jest przedsiębiorstwem, które prowadzi działalność mającą na celu przejęcie od jednostki gospodarczej i osób fizycznych czynności finansowych. Jest również instytucją dokonującą transformacji terminu, wielkości i ryzyka w stosunkach pieniężnych między pożyczkobiorcą a pożyczkodawcą.

Banki wykonują czynności usługowe zwłaszcza w zakresie obrotu papierami wartościowymi.

Banki obsługują podmioty gospodarcze w handlu papierami wartościowymi, udzielają porad podmiotom gospodarczym, przyjmują depozyty i udzielają kredytów.

Banki spełniają istotną rolę przy kojarzeniu popytu i podaży pieniądza poprzez procesy:



  • transformacji informacji

  • transformacji wielkości zapotrzebowanej sumy pieniądza

  • transformacji terminu

  • transformacji ryzyka

 

Bank może występować w roli:

  • płatnika

  • agenta (działanie w imieniu klienta w zakresie emisji papierów wartościowych i zarządzaniu własnością klienta)

  • gwaranta

  • pośrednika (kreacja pieniądza z otrzymanych depozytów), polega to na kojarzeniu pożyczkodawców i pożyczkobiorców

  • instrumentu w realizacji polityki gospodarczej kraju, polega to na regulowaniu podaży pieniądza przez działanie banku centralnego

Pieniądz jest aktywem charakteryzującym się doskonałą płynnością, który spełnia warunek trzech zer, tzn. charakteryzuje się zerowym czasem upłynnienia, kosztem upłynnienia oraz ryzykiem posiadania.

Bilans jako źródło informacji o sytuacji w banku


Pasywa to źródła, z których pochodzą środki, którymi jednostka dysponuje

Aktywa to cele, na które przeznaczono te środki

W banku mamy do czynienia z wieloma bilansami:



  • bilans dla potrzeb władz skarbowych

  • dla GUS

  • bilans według własnych wzorów bankowych w celu ukrywania pewnych faktów przed klientami

Każdy bilans jest poddany audytowi czyli weryfikacji zawartości merytorycznej.

Fundusze własne i środki obce


Działalność banków to trzy podstawowe operacje:

  • pasywne (pozyskiwanie przez bank pieniądza)

  • aktywne (związane z inwestowaniem pieniądza)

  • pośredniczące (rozliczenia, płatności na rzecz podmiotów gospodarczych)

Na wielkość pasywów mają wpływ depozyty klientów, środki własne od osób fizycznych, lokaty międzybankowe.

Fundusze własne banku:

  • wszystkie środki stanowiące własność banku

  • środki przeznaczone na rezerwę

Środki obce:

  • zobowiązania wobec klientów

  • lokaty innych banków


Institutional Investor, Credit Standing


Institutional Investor – ranking wiarygodności kredytowej poszczególnych państw

Banki apeksowe – banki, które nie prowadzą działalności komercyjnej, są one jedynie pośrednikami

Kapitały własne banku i jego funkcje


Formami własnościowymi banku są fundusze podstawowe i uzupełniające. W zależności od formy prawnej banku do podstawowych zaliczamy:

  • fundusz statutowy

  • kapitał akcyjny

  • fundusz udziałowy

  • fundusze tworzone z zysku

  • fundusze ogólnego ryzyka

Fundusze uzupełniające określa KNB. KNB to organ niezależny, niezawisły. Na jego czele stoi prezes NBP, zastępcą jest minister finansów. Organem wykonawczym jest GINB.

Funduszem uzupełniającym mogą być przejęte przez bank na okres co najmniej 5 lat środki pieniężne, które zgodnie z normą nie mogą być wcześniej wycofane z banku.

Bank jest zobowiązany utrzymywać sumę funduszy własnych na takim poziomie aby było to 8 % wartości aktywów i zobowiązań pozabilansowych banku, jest to tzw. współczynnik wypłacalności. W nowoutworzonych bankach powinien on wynosić 15 %. Do tych zobowiązań pozabilansowych banku zaliczamy gwarancje, poręczenia, akredytywy.

Disintermediation – odpośrednienie, oznacza to wypychanie banków komercyjnych z ich tradycyjnej roli pośredników na rynku kredytowo – depozytowym.

Duże korporacje w tym przedsiębiorstwa pozyskują środki bezpośrednio na rynku pieniężnym bądź kapitałowym przez emisję papierów dłużnych, mogą to być bony pieniężne, obligacje, certyfikaty, listy zastawne.

Na koszt pozyskania kapitału ma wpływ pomoc udzielana przez instytucje rządowe dla banków mających trudności finansowe co przyczynia się do zmnijszenia ryzyka ich działalności. Na niektórych rynkach finansowych koszty pozyskania kapitału dla banków w niektórych państwach jak np. USA czy GB są wyższe niż koszty pozyskania kapitału dla całej gospodarki.

Korzyści z wprowadzenia banku do obrotu giełdowego


Obecnie na giełdzie notowanych jest 15 banków.

Sektor bankowości wykazuje największą stabilizację. Bankom giełdowym łatwiej jest pozyskać depozyty, wprowadzić nowe produkty, cieszą się większym zaufaniem klientów niż banki pozagiełdowe. Dzięki swojej wiarygodności banki giełdowe mogą uzyskać niezbędne dla rozwoju środki poprzez emisję akcji i obligacji. Ta emisja to forma samokredytowania się. Bankom notowanym na giełdzie łatwiej jest znaleźć inwestorów, którzy kupią obligacje lub krótkoterminowe papiery dłużne. Banki kredytują się też poprzez Operacje Otwartego Rynku. Uzyskują korzystniejsze oprocentowanie, dogodniejsze spłaty kredytów, wyższe limity zadłużenia. W przypadku banku jako spółki giełdowej, który ma kłopoty finansowe istnieje możliwość konwersji jego zadłużenia na nowe akcje. Banki giełdowe dzięki przeprowadzonym emisjom akcji uzyskują środki, które umożliwiają im zakup udziałów w innych bankach, dokapitalizowanie istniejących podmiotów w grupie kapitałowej, założenie nowych firm. Bardzo ważną korzyścią jest możliwość przejmowania innych banków w zamian za własne akcje. Nowy kodeks handlowy dopuszcza przejęcie firmy w zamian za własne akcje. W przypadku gdy podmiotem przejmującym jest bank giełdowy, stosuje się inkorporację, wtedy to akcjonariusze spółki przejmowanej otrzymują w zamian akcje spółki (banku) już notowanego na giełdzie. Mogą być to akcje nowej emisji lub nabyte na giełdzie własne akcje. Pozwala to małym bankom wejść na giełdę.



Niedogodności związane z notowaniem na giełdzie


  • pracochłonna i kosztowna procedura związana z przygotowaniem prospektu emisyjnego

  • wydatki zależą od wielkości emisji oraz metod sprzedaży, im większa oferta (ilość akcji) tym procentowy udział kosztów zmniejsza się

  • koszty emisji księgowane są przez bank, który jest publiczną jako wartości niematerialne i prawne i są amortyzowane przez 5 lat

Jeżeli jest dobra koniunktura rynkowa to koszty publicznej subskrypcji bez wynagrodzeń dla ewentualnych gwarantów wynoszą średnio 5 % pozyskiwanych wpływów. Najbardziej uciążliwy jest obowiązek informacyjny, dotyczy wszystkich istotnych wydarzeń związanych z działalnością banków. Prospekt zawiera szczegółowe dane osobowe na temat członków zarządu banku, rady nadzorczej i dotyczy powiązań rodzinnych, kapitałowych z innymi bankami oraz stan finansowy.

Istnieje możliwość przejęcia spółki notowanej na giełdzie z rąk dotychczasowych akcjonariuszy. Jedną z metod zabezpieczania przed przejęciem kontroli nad firmą ze strony nowych akcjonariuszy jest zasada nabywania znacznych pakietów akcji o której mówi ustawa (prawo o publicznym obrocie papierami wartościowymi). Mówi ona, że przy przekroczeniu 5 lub 10 % ogólnej liczby głosów na WZA (Walne Zgromadzenie Akcjonariuszy) istnieje obowiązek poinformowania o tym fakcie banku giełdowego (zarząd banku) a następnie urząd ochrony konkurencji i konsumenta oraz KPWiG a także KNB. Jeżeli inwestor osiągnie ponad 50 % głosów na Walnym Zgromadzeniu, ma obowiązek ogłoszenia tzw. wezwania do wykupu akcji.

Drugą metodą są akcje imienne uprzywilejowane, dają prawo do 2 głosów na jedną akcje oraz pierwszeństwo w pokryciu z majątku spółki w razie likwidacji oraz pierwszeństwo w poborze nowych akcji jednakże inwestorzy nie lubią preferencji i w ich spółkach akcje z głosami preferencyjnymi są niżej wyceniane przez rynek, mogą one też zostać nie dopuszczone do obrotu giełdowego, muszą być zamienione na zwykłe akcje “na okaziciela”.

PENGAB – wskaźnik koniunktury bankowej (osiągnął on najniższy poziom w kwietniu).

Operacje aktywne banków


Aktywa pokazują w co został zainwestowany majątek banków, dzielimy je na:

  • operacje zwiększające majątek trwały banków oraz wartości niematerialne i prawne

  • przechowywane środki pieniężne i gotówkę oraz rezerwy obowiązkowe od

depozytów (5 %)

  • działalność kredytowa

  • operacje lokat międzybankowych

  • inwestycje w papiery wartościowe

  • inne operacje aktywne w tym rozliczenia międzybankowe

Te aktywa, które przynoszą zyski dla banków nazywamy aktywami pracującymi, są to: kredyty, lokaty międzybankowe i papiery wartościowe.

Te, które nie przynoszą zysków dla banków nazywamy aktywami niepracującymi, są to: rzeczowy majątek trwały, wartości niematerialne i prawne, środki pieniężne w kasie i NBP, rozliczenia międzyokresowe, złe kredyty.

Jedną z metod liczenia jest metoda last opportunites cost – koszt utraconych możliwości.

Banki dążą do zwiększenia operacji zyskownych a ograniczenia operacji niezyskownych.



Wskaźnik aktywów pracujących określa wzór:

aktywa pracujące

WAP = ---------------------- * 100 %

aktywa ogółem

W przypadku rozwiniętego systemu bankowego wskaźnik ten wynosi około 90 %.

Operacje Otwartego Rynku


Są to operacje prowadzone przez NBP jako narzędzie polityki ekonomicznej oddziaływania na podaż pieniądza. Polegają na zakupie i sprzedaży przez NBP papierów wartościowych bankom i jednostkom gospodarczym oraz ludności.

Bank centralny sprzedając papiery wartościowe przejmuje część środków od nabywców czyli zmniejsza podaż pieniądza.

Gdy NBP skupuje papiery wartościowe, zasila rynek pieniądzem zwiększając podaż pieniądza. Pozwala to bankom komercyjnym na wtórną kreację pieniądza.

Operacje na międzybankowym rynku pieniężnym ułatwiają przepływ pieniądza między bankami, optymalne wykorzystanie zasobów pieniężnych i minimalizację kosztów. Pozwalają spełniać bankom dwie podstawowe funkcje czyli transformacje terminów i ryzyka.

Podstawowym instrumentem międzybankowego rynku pieniężnego w Polsce są wzajemne lokaty bankowe, kredyty, depozyty, bony skarbowe oraz bony pieniężne NBP.
Do podstawowych operacji otwartego rynku należą:


  • repo

  • reverse repo

zwane również operacjami warunkowymi.

Repo – operacje warunkowego zakupu polegające na warunkowym zakupie przez bank centralny papierów wartościowych od banków komercyjnych. Repo jest operacją zbliżoną do udzielenia przez bank krótkoterminowego kredytu pod zastaw papierów wartościowych.

Bank komercyjny sprzedając papiery wartościowe zobowiązuje się równocześnie do ich odkupienia w określonym terminie. NBP oddziela w ten sposób jednocześnie kredyt, który zostanie spłacony przez wykup tych papierów.



Reverse repo - operacje warunkowej sprzedaży (odwrotność repo).

NBP sprzedaje papiery wartościowe bankowi komercyjnemu, który zobowiązuje się z powrotem mu je odsprzedać po określonym terminie Zapłatą za te sprzedane papiery wartościowe jest przyjęcie oprocentowanej lokaty.



Outright sale – operacje bezwarunkowe, definitywne wycofanie pieniędzy z rynku, zmniejszenie podaży pieniądza.

WIBOR – Warsaw InterBank Offerred Rate, oferowana stopa oprocentowania kredytów

WIBID – Warsaw InterBank Offerred Bid Rate, oferowana stopa po jakiej banki są gotowe przyjmować depozyty na rynku pieniężnym

Rezerwy obowiązkowe – tworzone są przez banki komercyjne (wszystkie), które mają obowiązek według stóp wyznaczonych przez NBP odkładać 5 % z każdego depozytu na fundusz gwarancyjny.



Pobieranie 118.88 Kb.

Share with your friends:
  1   2




©operacji.org 2020
wyślij wiadomość

    Strona główna