Metody dotykowe


Percepcja dotykowa zrotowanych obiektów (rotacja umysłowa)



Pobieranie 2.9 Mb.
Strona6/7
Data25.10.2017
Rozmiar2.9 Mb.
1   2   3   4   5   6   7

Percepcja dotykowa zrotowanych obiektów (rotacja umysłowa)

Poprawność identyfikowania kształtów obiektów zrotowanych w preteście i postteście była zbliżona, co stwierdzono zarówno dla analiz wyników wszystkich osób badanych ujętych łącznie (z(56) = 1,23; p = 0,218; istotność testu Shapiro-Wilka dla rozkładu różnic poprawnych odpowiedzi p<0,017)., jak i wśród uczestników kursów rocznych (t(34) = -1,45; p = 0,155; istotność testu Shapiro-Wilka dla rozkładu różnic poprawnych odpowiedzi p = 0,052) i miesięcznych (t(21) = -0,35; p = 0,727; istotność testu Shapiro-Wilka dla rozkładu różnic poprawnych odpowiedzi p = 0,346). Statystyki opisowe dla poprawności rozwiązania zadania (liczebność N, średnia M, odchylenie standardowe SD, skośność i kurtoza) dla wyników w preteście i posteście znajdują się w tabeli.





Poprawność identyfikacji obiektów zrotowanych

Analizowana grupa

Posttest

Posttest

N

M

SD

Skośność

Kurtoza

N

M

SD

Skośność

Kurtoza

Bez podziału na grupy

68

5,84

1,24

-0,70

0,47

72

5,96

1,49

-0,32

-0,76

Uczestnicy kursów rocznych

46

5,91

1,03

-0,59

0,33

47

6,04

1,46

-0,38

-0,59

Uczestnicy kursów miesięcznych

22

5,68

1,62

-0,55

-0,32

25

5,80

1,55

-0,22

-0,93

Tabela 2. Statystyki opisowe – poprawność identyfikacji obiektów zrotowanych dla całej grupy i w podziale na

grupę roczna i miesięczną uzyskane przed i po kursie.


Średni czas podejmowania decyzji odnośnie par obiektów także nie różnił się istotnie w preteście i posteście, co stwierdzono zarówno dla analiz wszystkich osób badanych łącznie (t(56) = -1,36; p = 0,179; istotność testu Shapiro-Wilka dla rozkładu różnic średnich czasów podejmowania decyzji p = 0,553), jak i w grupie osób uczestniczących w kursie rocznym (t(34) = -1,55; p = 0,131; istotność testu Shapiro-Wilka dla rozkładu różnic średnich czasów podejmowania decyzji p = 0,215) i miesięcznym (t(21) = -0,13; p = 0,895; istotność testu Shapiro-Wilka dla rozkładu różnic średnich czasów podejmowania decyzji p = 0,712).

Czynnikiem istotnie różnicującym poprawność identyfikacji zrotowanych obiektów okazał się stopień dysfunkcji wzroku. Na podstawie analiz prowadzonych na wynikach wszystkich osób badanych łącznie stwierdzono, że zadanie to poprawniej wykonywały osoby niewidome niż osoby z małą dysfunkcją wzroku, zarówno w preteście (U(19) = 80,00; p = 0,045), jak i w posteście (U(17) = 85,50; p = 0,048). Średnia poprawność identyfikacji zrotowanych obiektów przez osoby niewidome wynosiła w preteście 6,19 (SD = 1,03), zaś w posteście 6,68 (SD = 1,25). Natomiast średnia poprawność rozwiązywania zadania w grupie osób z małą dysfunkcją wzroku w preteście wynosiła 5,15 (SD = 1,52), a w posteście 5,73 (SD = 1,28).


Rys. 10. Percepcja dotykowa obiektów zrotowanych - liczba poprawnych odpowiedzi w grupie o małej i



zupełnej dysfunkcji wzroku mierzona przed ukończonym kursem.

Rys. 11. Percepcja dotykowa obiektów zrotowanych - liczba poprawnych odpowiedzi w grupie o małej i

zupełnej dysfunkcji wzroku mierzona po ukończonym kursie.


  • Pamięć dotykowa krótkotrwała

Liczba elementów utrzymywanych w pamięci krótkotrwałej, o której świadczyła liczba poprawnych odpowiedzi, nie różniła się istotnie w preteście oraz posteście, co stwierdzono zarówno w sytuacji, gdy analizy prowadzono dla wszystkich badanych łącznie (t(57) = -0,73; p = 0,468; istotność testu Shapiro-Wilka dla rozkładu różnic poprawnych odpowiedzi p = 0,075), jak i z podziałem na grupy – uczestników kursów rocznych (t(34) = -0,39; p = 0,696; istotność testu Shapiro-Wilka dla rozkładu różnic poprawnych odpowiedzi p = 0,125) i miesięcznych (t(22) = -0,67; p = 0,508; istotność testu Shapiro-Wilka dla rozkładu różnic poprawnych odpowiedzi p = 0,321). Statystyki opisowe dla poprawności rozwiązania zadania diagnozującego funkcjonowanie krótkotrwałej pamięci dotykowej (liczebność N, średnia M, odchylenie standardowe SD, skośność i kurtoza), z uwzględnieniem wyników pretestu i posttestu, znajdują się w tabeli.



Dotykowa pamięć krótkotrwała – liczba poprawnych odpowiedzi

Analizowana grupa

Posttest

Posttest

N

M

SD

Skośność

Kurioza

N

M

SD

Skośność

Kurtoza

Bez podziału na grupy

69

14,10

2,92

-0,46

-0,31

72

14,83

2,62

-1,05

1,85

Uczestnicy kursów rocznych

46

13,91

3,02

-0,32

-0,36

47

14,77

2,31

-0,31

-0,77

Uczestnicy kursów miesięcznych

23

14,48

2,73

-0,81

0,20

25

14,96

3,17

-1,66

3,48

Tabela 3. Statystyki opisowe – ilość poprawnych odpowiedzi (pamięć dotykowa krótkotrwała)
Istotnie różnił się zaś średni czas rozpoznawania obiektów, o czym świadczą wyniki analiz prowadzonych dla wszystkich badanych łącznie (z(56) = 4,29; p<0,001; istotność testu Shapiro-Wilka dla rozkładu różnic średnich czasów udzielania odpowiedzi p<0,001), a także w grupie uczestników kursów rocznych (z(33) = 3,97; p<0,001; istotność testu Shapiro-Wilka dla rozkładu różnic średnich czasów udzielania odpowiedzi p<0,001). Średnie czasy oceniania poszczególnych obiektów były dłuższe w preteście niż w posteście. Ponadto w grupie uczestników kursów miesięcznych stwierdzono tendencję do szybszego reagowania w posteście niż w preteście (t(22) = 2,00; p = 0,057; istotność testu Shapiro-Wilka dla rozkładu różnic średnich czasów udzielania odpowiedzi p = 0,103).

Rys. 12. Pamięć dotykowa krótkotrwała - średni czas rozpoznania dla całej grupy osób badanych mierzony



przed i po ukończonym kursie.

Rys. 13. Pamięć dotykowa krótkotrwała - średni czas rozpoznania dla grupy rocznej mierzony przed i po



ukończonym kursie.
Czynnikiem różnicującym poprawność wykonania zadania okazała się płeć badanych, co stwierdzono na podstawie analiz rozpoznawania dotykowego bezpośredniego badanego po kursie (posttestem).

Rys. 14. Pamięć dotykowa krótkotrwała - liczba poprawnych odpowiedzi dla grup wyróżnionych ze względu na



płeć mierzona po ukończonym kursie dla wszystkich badanych łącznie.
Kobiety uzyskiwały istotnie mniej punktów niż mężczyźni, zarówno w przypadku analiz wszystkich badanych łącznie (odpowiednio: M = 14,15, SD = 2,84; M = 15,74, SD = 1,98; U(70) = 411,50; p<0,011), jak i podgrupy uczestników kursów miesięcznych (odpowiednio: M = 13,42, SD = 3,70; M = 16,38, SD = 1,71; U(23) = 33,50; p<0,016).

Rys. 15. Pamięć dotykowa krótkotrwała - liczba poprawnych odpowiedzi dla grup wyróżnionych ze względu na



płeć mierzona po ukończonym kursie dla grupy letniej.
Płeć różnicowała także średni czas podejmowania decyzji dla pojedynczego obiektu. W początkowym badaniu uczestników kursu rocznego (w preteście) kobiety potrzebowały na rozpoznawanie obiektów istotnie więcej czasu niż mężczyźni (U(43) = 152,00; p<0,035).

Rys. 16. Pamięć dotykowa krótkotrwała - średni czas rozpoznania dla grup wyróżnionych ze względu na płeć



mierzony przed ukończonym kursem dla grupy rocznej.
Ponadto średni czas podejmowania decyzji uzależniony był od stopnia dysfunkcji wzroku, co stwierdzono w warunkach powtórzonego pomiaru (w postteście) analizując wyniki wszystkich badanych łącznie. Reakcje osób niewidomych były istotnie szybsze od reakcji osób z małą dysfunkcją wzroku (U(32) = 81,00; p<0,033).

Rys. 17. Pamięć dotykowa krótkotrwała - średni czas rozpoznania dla grup o małej i zupełnej dysfunkcji wzroku

mierzony po ukończonym kursie dla całej grupy osób badanych.


  • Pamięć dotykowa długotrwała

Pamięć dotykowa długotrwała funkcjonowała na zbliżonym poziomie w aspekcie poprawności w preteście oraz posteście, co stwierdzono dla analiz prowadzonych dla wszystkich badanych łącznie (t(57) = -0,75; p = 0,452; istotność testu Shapiro-Wilka dla rozkładu różnic poprawnych odpowiedzi p = 0,505), a także w podgrupach uczestników kursów rocznych (t(34) = -0,50; p = 0,619; istotność testu Shapiro-Wilka dla rozkładu różnic poprawnych odpowiedzi p = 0,807) i miesięcznych (t(22) = -0,61; p = 0,550; istotność testu Shapiro-Wilka dla rozkładu różnic poprawnych odpowiedzi p = 0,466). Statystyki opisowe dla trafności rozwiązania zadania diagnozującego funkcjonowanie długotrwałej pamięci dotykowej (liczebność N, średnia M, odchylenie standardowe SD, skośność i kurtoza), z uwzględnieniem wyników pretestu i posttestu, zamieszczono w tabeli.



Natomiast czas podejmowania decyzji był istotnie krótszy w sytuacji powtórzonego pomiaru (w posteście) niż badania przed kursem (w preteście), zarówno w wypadku analiz wszystkich badanych łącznie (t(54) = 4,48; p<0,001; istotność testu Shapiro-Wilka dla rozkładu różnic średnich czasów udzielania odpowiedzi p = 0,316), jak i w podgrupach osób biorących udział w kursie rocznym (t(32) = 2,90; p<0,007; istotność testu Shapiro-Wilka dla rozkładu różnic średnich czasów udzielania odpowiedzi p = 0,076) oraz miesięcznym (t(21) = 3,50; p<0,002; istotność testu Shapiro-Wilka dla rozkładu różnic średnich czasów udzielania odpowiedzi p = 0,193).


Dotykowa pamięć długotrwała – liczba poprawnych odpowiedzi

Analizowana grupa

Posttest

Posttest

N

M

SD

Skośność

Kurioza

N

M

SD

Skośność

Kurtoza

Bez podziału na grupy

69

14,10

2,94

-0,51

0,06

72

14,72

2,66

-0,48

0,58

Uczestnicy kursów rocznych

46

13,89

2,67

-0,50

0,11

47

14,70

2,67

-0,15

-0,74

Uczestnicy kursów miesięcznych

23

14,52

3,44

-0,70

0,15

25

14,76

2,70

-1,16

3,79

Tabela 4. Statystyki opisowe – ilość poprawnych odpowiedzi (pamięć dotykowa długotrwała)

Rys. 18. Pamięć dotykowa długotrwała - średni czas rozpoznania dla całej grupy osób badanych mierzony przed



i po ukończonym kursie.

Rys. 19. Pamięć dotykowa długotrwała - średni czas rozpoznania dla grupy rocznej mierzony przed i po



ukończonym kursie.

Rys. 20. Pamięć dotykowa długotrwała - średni czas rozpoznania dla grupy letniej mierzony przed i po



ukończonym kursie.
Stwierdzono również, że osoby niewidome podejmowały decyzję szybciej niż osoby z niewielką dysfunkcją wzroku – zarówno w preteście (U(30) = 70,00; p<0,040), jak i posteście (U(29) = 79,00; p<0,043) (analiza dla wszystkich badanych łącznie, niezależnie od długości kursu).

Rys. 21. Pamięć dotykowa długotrwała - średni czas rozpoznania dla grup o małej i zupełnej dysfunkcji wzroku



mierzony przed ukończeniem kursu dla wszystkich badanych łącznie.

Rys. 22. Pamięć dotykowa długotrwała - średni czas rozpoznania dla grup o małej i zupełnej dysfunkcji wzroku

mierzony po ukończonym kursie dla wszystkich badanych łącznie.


  • Tworzenie umysłowych modeli przestrzennych (makieta miasta/labirynty)

Czas potrzebny na przejście drogi w labiryncie skracał się w posteście w porównaniu z pretestem. Spadek czasu wykonania okazał się istotny statystycznie w przypadku analiz wszystkich badanych łącznie (z(56) = 2,67; p<0,008; istotność testu Shapiro-Wilka dla rozkładu różnic czasu pokonywania drogi p< 0,001) oraz podgrupy uczestników kursów rocznych (z(33) = 3,33; p<0,001; istotność testu Shapiro-Wilka dla rozkładu różnic czasu pokonywania drogi p< 0,001). Czas potrzebny na przejście labiryntu (w sekundach, nie poddany transformacji logarytmicznej) w preteście średnio wynosił: 57,64 dla ogółu badanych, 60,15 dla uczestników kursu rocznego i 52,75 dla uczestników kursu miesięcznego, zaś w posteście odpowiednio: 43,77; 40,52; 49,90.


Rys. 23. Labirynty - średni czas przejścia drogi dla całej grupy osób badanych mierzony przed i po ukończonym



kursie.

Rys. 24. Labirynty - średni czas przejścia drogi dla grupy rocznej mierzony przed i po ukończonym kursie.


Dyskusja wyników
Hipoteza 1., zgodnie z którą po uczestnictwie w kursie osoby niewidome i słabo widzące będą radzić sobie z zadaniami, których podstawą jest eksploracja dotykowa obiektów, lepiej i szybciej niż czynili to przed kursem, w zasadzie została zweryfikowana pozytywnie. Za przyjęciem hipotezy przemawia: krótszy w postteście w porównaniu z pretestem czas rozwiązywania labiryntu, a także podejmowania decyzji w zadaniach diagnozujących percepcję dotykową oraz krótkoterminową i długotrwałą pamięć dotykową obiektów. Uzyskano tylko jeden wynik sprzeczny z hipotezą: mężczyźni uczestniczący w kursie miesięcznym w percepcyjnym zadaniu porównywania dotykowego obiektów wypadali gorzej w posteście niż w preteście. Wynik ten jednak należałoby traktować ostrożnie, ponieważ uzyskany on został w próbie zaledwie 10 osób.

Nie stwierdzono różnic w ogólnej poprawności wykonywania zadania percepcyjnego, rotacji umysłowej, a także rozpoznawania obiektów z wykorzystaniem pamięci krótkotrwałej i długotrwałej. Warto jednak podkreślić, że poziom wykonania tych zadań już w preteście był dość wysoki (być może wspomniane zadania były dla badanych za łatwe – gdyby ich stopień trudności był wyższy, prawdopodobnie szansa uzyskania różnic w wykonaniu zadań w preteście i posteście byłaby większa).

Częściowo potwierdziły się też hipotezy 2. i 3., w których przyjęto, że funkcjonowanie procesów poznawczych bazujących na percepcji dotykowej uzależnione jest od płci i stopnia dysfunkcji wzroku.

Zgodnie z hipotezą 2. stwierdzono, że mężczyźni poprawniej niż kobiety rozwiązywali zadanie percepcyjne, a także sprawniej i szybciej funkcjonowała ich pamięć krótkotrwała.

Potwierdzeniem hipotezy 3. jest szybszy czas rozpoznawania obiektów utrzymywanych w pamięci krótkotrwałej i długotrwałej oraz większa poprawność w porównywaniu zrotowanych obiektów w grupie osób zupełnie niewidomych w porównaniu z osobami słabo widzącymi.
PAMIĘĆ WERBALNA
Założenia teoretyczne
Pamięć można analizować biorąc pod uwagę kryterium czasu przechowywania informacji. W takim wypadku wyróżnia się trzy zasadnicze poziomy pamięci, które uczestniczą w procesach przetwarzania informacji; pamięć sensoryczna, pamięć krótkotrwała i pamięć długotrwałą. Pamięć sensoryczna, zwana inaczej ultrakrótką przechowuje informacje przez bardzo krótki czas (0,55 sekundy), jej zadaniem jest selekcja i strukturalizacja percepcyjna informacji. Do magazynu pamięci krótkotrwałej dochodzą wyselekcjonowanych już na wejściu informacje (Kurcz, 1985). Pamięć tą charakteryzuje ograniczona pojemność (7 ± 2 jednostki informacyjne) i przemijalność. Czas przechowywania informacji szacuje się na 15-18 sekund, jednak może on być mocno wydłużony poprzez tzw. wewnętrzne powtórki (Maruszewski, 2001). Pamięć krótkotrwała wykorzystywana jest do czasowego zapamiętywania danych zmysłowych lub informacji pobranej z pamięci długotrwałej, a także do rezultatów procesów przetwarzania danych w mózgu (np. wyników obliczeń czy wniosków rozumowań).

W procesie przetwarzania informacji udział bierze także trzeci rodzaj pamięci, pamięć długotrwała. Zawiera ona skumulowaną wiedzę człowieka, którą przechowuje zarówno w postaci kompleksów gnostyczno - emocjonalnych, jak i systemu pojęć (Chlewiński, Grzywa, 1986). Informacja, która dochodzi do pamięci długotrwałej musi przejść przez dwa pierwsze magazyny pamięci. W odróżnieniu od krótkotrwałej, pamięć długotrwała jest trwałym magazynem zakodowanych śladów pamięciowych. Posiada prawie nieograniczoną pojemność i czas przechowywania informacji (Maruszewski, 2001).

W badaniach skoncentrowaliśmy się na funckjonowaniu pamięci krótko- i długotrwałej.

W pamięci krótkotrwałej (STM, short-term memory) człowiek przetrzymuje informacje przez krótki czas. Ale STM nie jest tylko pasywnym magazynem, zachodzi w niej aktywny proces zwany pamięcią operacyjną, który pozwala na przetwarzanie informacji (Baddeley, Hitch, 1974). Wśród magazynowanych informacji są usłyszane słowa. Za zdolność utrzymywania w pamięci usłyszanych słów i zdań, wiążąca się z funkcjonowaniem tylnej części płata skroniowego, leżącego poniżej okolicy Wernickego odpowiedzialna jest pamięć werbalna.

Wielu badaczy sprawdzało wpływ odbioru słów za pomocą różnych modalności (wzrok i słuch) na funkcjonowanie STM (m.in. Penney, 1975; Murdock, 1968; Flade, Wender, 1974). Murdock (1968) odkrył, że w przypominaniu sobie informacji większą rolę odkrywają informacje odebrane za pomocą słuchu niż wzroku, ale tylko wtedy gdy informacji wizualnej nie towarzyszy informacja słuchowa. Także Nilsson, Ohlsson i Roennberg (1980) pokazali, że w przypadku gdy pojemność pamięci słuchowej i wzrokowej nie różnią się, możliwości przechowywania informacji słuchowych są wyższe niż wzrokowych.
Pamięć werbalna jest wyjątkowo istotna w przypadku funkcjonowania osób słabowidzących i niewidomych. A pamięć słów nieodłącznie jest związana z nauką języka obcego. Mimo, że w wielu eksperymentach badano pamięć werbalną u osób widzących, to nieliczne są badania porównujące STM u osób niewidomych, w zakresie różnych modalności.

Badania wskazują, że osoby niewidome wykonują lepiej, niż osoby widzące zadanie, w którym informacje prezentowane są słuchowo (Hayes, 1936a). Jednak z innych badań wynika (Hayes, 1936b), że niewidomi nie mają specjalnych zdolności do tego, by przetwarzać informacje słuchowe. Raczej, potrafią dobrze ukierunkować uwagę i motywację do wsłuchania się w informacje słuchowe, jako jedyne, które są im dostępne.

Badania przeprowadzane w Turcji przez Engin Yılmaz Ve Arkadaşları (www) nad zapamiętywaniem słów potwierdzają, że generalnie nie ma różnic w funkcjonowaniu pamięci krótkotrwałej werbalnej u osób niewidomych i u osób widzących. Zauważono jednak, że wizualna prezentacja materiału do zapamiętania dla osób widzących, nie jest kompensowana przez dostęp do tych informacji za pomocą dotyku przez osoby niewidome. Osoby widzące uzyskują lepszy wynik w testach zapamiętywania materiału prezentowanego wizualnie, niż osoby niewidome tego samego materiału, ale prezentowanego dotykowo.

Pamięć krótkotrwałą bada się zazwyczaj prezentując listę słów (np. 20 słów). Forma prezentowania słów jest zależna od modalności, którą badamy, i tak słowa mogą być odbierane słuchowo, wzrokowo lub dotykowo. Zadaniem osoby badanej jest odtworzenie ich w dowolnej kolejności. W naszych badaniach prezentowane były dwie różne listy słów (każda po 20 słów). Za pierwszym razem osoby bezpośrednio odtwarzały z pamięci słowa, za drugim razem prezentacja słów i ich odtworzenie były przedzielone jednym z zadań dotykowych (labiryntem).

Badania wskazują, że aktywacją mózgową u osób niewidomych i widzących podczas słuchania listy słów jest podobna (Burton, Snyder, Diamond, Raichle, 2002). Natomiast obserwuje się zwiększoną aktywację w rejonach kory wzrokowej, rejestrowaną podczas czytania tekstu zapisanego Braille'm. Wyniki takie uzyskano zarówno podczas badania osób, które wzrok straciły bardzo wcześnie i Braille'm posługują się od dzieciństwa, jak i u badanych, którzy nauczyli się czytać Braille'm jako osoby dorosłe. Rezultaty badań wskazują na adaptację kory wzrokowej do zadań werbalnych u osób niewidomych, ale nie chodzi tu o aktywność procesów dotykowych podczas czytania Braille'm, a raczej o wykorzystanie obszarów korowych na operacje językowe.

Regiony mózgu normalnie odpowiedzialne za procesy wzrokowe ulegają zmianie u osób niewidomych (Amedi, Merabet, Bermpohl, Pascual-Leone, 2005). Te neuroplastyczne zmiany wskazują nie tylko na to, że są przejmowane przez inne zmysły, ale na wyższą poznawcze funkcjonowanie języka i pamięci.

Osoby, które nie widzą od urodzenia, są generalnie mniej dokładne w zadaniach polegających na manipulacjach wyobrażeniowych przedmiotem (Fleming, Ball, Ormerod, Collins, 2006). Ale zazwyczaj osiągają wyższe wyniki w testach krótkotrwałej i długotrwałej pamięci werbalnej.

Hipotezy badawcze
W związku z tym, że w ramach kursu osoby uczyły się nowego słownictwa, aby je opanować ćwiczyły pamięć werbalną. Przewidywano, że ten trening wpłynie na poprawę długotrwałej pamięci słów. Postawiono hipotezę:

H1: Osoby badane będą odtwarzały większą ilość słów w postteście niż w preteście w zadaniu dotyczącym pamięci długotrwałej.


Dodatkowo przechowywanie w jednym momencie znaczenia danego słowa w języku obcym i ojczystym wymaga większego zakresu pamięci krótkoterminowej. Osoby uczestnicząc w zajęciach przyswajały nowe angielskie słowa, przechowując jednocześnie ich znaczenie w pamięci operacyjnej. Spodziewano się więc, że po ukończeniu kursu nastąpi również poprawa w zakresie pamięci krótkotrwałej.

H2: Osoby badane będą odtwarzały większą ilość słów w postteście niż w preteście w zadaniu dotyczącym pamięci krótkotrwałej.

Dodatkowo postawiono kilka hipotez szczegółowych.

H3: Zarówno kobiety jak i mężczyźni, które brały udział w kursie będą miały większą pojemność pamięci werbalnej krótkotrwałej i długotrwałej po ukończonym kursie w stosunku do pomiaru przed kursem.

H4: Pojemność pamięci werbalnej wzrośnie po ukończonym kursie w stosunku do poziomu przed kursem u wszystkich trzech grup wyróżnionych pod względem stopnia dysfunkcji.

H5: Pojemność pamięci werbalnej długo- i krótkoterminowej wzrośnie po ukończonym kursie zarówno w grupie osób biorących udział w kursie rocznym jak i letnim.


Materiały i procedura
W próbach eksperymentalnych badających pamięć krotko- i długotrwałą zadaniem osób badanych było zapamiętanie listy 20 słów. Były to konkretne rzeczowniki. W celu uniknięcia zakłóceń prezentowana lista słów była nagrana w profesjonalnym studio nagrań przez pracownika radia. Badany słuchał nagrania tylko raz. W przypadku pamięci krótkotrwałej odtwarzanie zapamiętanych słów następowało bezpośrednio po ich usłyszeniu (głośne powtórzenie wszystkich słów), natomiast w przypadku pamięci długotrwałej słuchanie listy i odtwarzanie oddzielone było zadaniem dotykowym z Labiryntem.
Zmienne zależne

W obydwu przypadkach pamięci długo- i krótkoterminowej zmienną zależną jest zakres pamięci odpowiednio: długo i krótkoterminowej.

Pomiar dokonywany był za pomocą ilości słów poprawnie odtworzonych przez badanych.

WYNIKI

We wszystkich grupach pamięć słów krótkoterminowa i długoterminowa, w stopniu istotnym wzrosła po udziale w kursie (odpowiednio wyniki były następujące: pamięć krótkotrwała: T=23; z=5,654; p<0,000001 (Shapiro-Wilka W=0,948; p=0,014); pamięć długotrwała: T=234; z=4,144; p<0,000035 (Shapiro-Wilka W=0,944, p=,009). Biorąc pod uwagę ogólny wynik, w teście pamięci krótkotrwałej osoby badane uzyskały średnio lepszy wynik (M1=6,32 M2=8,19). Podobnie w przypadku testu pamięci długotrwałej, wynik uzyskany przed rozpoczęciem kursu językowego (M1=4,23) był niższy od wyniku po zakończeniu kursu (M2=5,32).


Rys. 25. Wyniki pamięci werbalnej krótkotrwałej mierzone przed i po ukończeniu kursu dla całej grupy osób



badanych

Rys. 26. Wyniki pamięci werbalnej długotrwałej mierzone przed i po ukończeniu kursu dla całej grupy osób



badanych
Poprawa nastąpiła zarówno w grupie kobiet, jak i mężczyzn. Średnia pamięć krótkotrwała u kobiet przed kursem była niższa niż po kursie (M1=6,68 M2=8,65, N=35, t=-6,631; p<0,000001; Shapiro-Wilka W=0,949, p=0,104).

Rys. 27. Wyniki pamięci werbalnej krótkotrwałej mierzone przed i po ukończeniu kursu dla grupy kobiet.


U mężczyzn wynik w pamięci krótkotrwałej także był wyższy po kursie (M1=5,83, po kursie M2=7,58,N=23, T=0,00, z=3,621; p<0,0003; Shapiro-Wilka W=0,868; p=0,006).

Rys. 28. Wyniki pamięci werbalnej krótkotrwałej mierzone przed i po ukończeniu kursu dla grupy mężczyzn.


Pojemność pamięci długotrwałej u kobiet zwiększyła się po kursie (M1=4,55, M2=5,29, N=35, t=-2,326; p<0,027; Shapiro-Wilka W=0,957; p=0,189).

Rys. 29. Wyniki pamięci werbalnej długotrwałej mierzone przed i po ukończeniu kursu dla grupy kobiet.


Ta sama zależność wystąpiła w przypadku pamięci długoterminowej mężczyzn (M1=3,79, M2=5,35, N=23, t=-5,726; p<0,00001; Shapiro-Wilka W=0,938; p=0,165).

Rys. 30. Wyniki pamięci werbalnej długotrwałej mierzone przed i po ukończeniu kursu dla grupy mężczyzn.


Kierunek zmian nastąpił także we wszystkich trzech grupach, w zależności od stopnia dysfunkcji. U osób z całkowitą dysfunkcją wzroku średni wynik w teście pamięci krótkoterminowej jest wyższy po kursie (M1=6,15, M2=8,47) Różnica ta jest istotna statystycznie (t=-3,967; p<0,0013; Shapiro-Wilka W=0,915; p=0,139).

Rys. 31. Wyniki pamięci werbalnej krótkotrwałej mierzone przed i po ukończeniu kursu dla grupy osób



niewidomych.
Poprawa nastąpiła także w teście pamięci długoterminowej (M1=4,38, M2=5,53). Jednak różnica ta nie była istotna statystycznie (t=-1,4; p<0,182; Shapiro-Wilka W=0,900; p=0,0809)

Rys. 32. Wyniki pamięci werbalnej długotrwałej mierzone przed i po ukończeniu kursu dla grupy osób

niewidomych.

W grupie z dysfunkcją częściową, pamięć krótkoterminowa przed kursem niższa (M1=6,37) niż po kursie (M2=8,08). Różnica ta była istotna statystycznie (T=1,5; z=4,058; p<0,00005; Shapiro-Wilka W=0,924; p=0,034).



Rys. 33. Wyniki pamięci werbalnej krótkotrwałej mierzone przed i po ukończeniu kursu dla grupy osób ze



średnią dysfunkcją wzroku.
Pamięć długoterminowa przed kursem niższa (M1=3,83) niż po kursie M=5,18. Różnica była istotna statystycznie (t=-3,470; p<0,0017; Shapiro-Wilka W=0,932; p=0,057).

Rys. 34. Wyniki pamięci werbalnej długotrwałej mierzone przed i po ukończeniu kursu dla grupy ze średnią

dysfunkcją wzroku.

W grupie z dysfunkcją małą wynik w teście pamięci krótkoterminowej przed kursem był niższy (M1=6,15) niż po kursie M2=8,47. Różnica ta była istotna statystycznie (t=-4,011; p<0,0021; Shapiro-Wilka W=0,926; p=0,337).



Rys. 35. Wyniki pamięci werbalnej krótkotrwałej mierzone przed i po ukończeniu kursu dla grupy osób z mała



dysfunkcją wzroku.
Podobnie pamięć długoterminowa (M1=4,38, M2=5,53). Różnica również istotna statystycznie (T=7,5; z=2,267; p<0,024; Shapiro-Wilka W=0,839; p=0,027)

Rys. 36. Wyniki pamięci werbalnej długotrwałej mierzone przed i po ukończeniu kursu dla grupy osób z mała



dysfunkcją wzroku.
W zależności od czasu trwania kursu (kurs roczny, kurs letni), wyniki także się potwierdziły. Wynik w teście pamięci bezpośredniej w grupie osób uczestniczących w kursie rocznym był niższy przed (M1=6,28) niż po kursie (M2=7,91). Różnica ta okazała się istotna statystycznie (T=5; z=4,421; p<0,00002; Shapiro-Wilka W=0,923; p=0,018)

Rys. 37. Wyniki pamięci werbalnej krótkotrwałej mierzone przed i po ukończeniu kursu dla grupy rocznej.


Pamięć długoterminowa w tej grupie niższa przed (M1=4,19) niż po kursie (M2=5,02). Różnica istotna statystycznie (N=35, T=91,00; z= 3,077; p<0,0021; Shapiro-Wilka W=0,901; p=0,004).

Rys. 38. Wyniki pamięci werbalnej długotrwałej mierzone przed i po ukończeniu kursu dla grupy rocznej.


W grupie letniej, pamięć bezpośrednia przed kursem niższa niż po kursie (M1=6,39, M2=8,72). Różnica okazała się istotna statystycznie (t=-5,591; p<0,000014; Shapiro-Wilka W=0,951; p=0,313).

Rys. 39. Wyniki pamięci werbalnej krótkotrwałej mierzone przed i po ukończeniu kursu dla grupy letniej.


Pamięć pośrednia ten sam kierunek wzrostu pojemności (M1=4,35, M2=5,88). Różnica również okazała się istotna statystycznie (t=-3,447; p<0,0023; Shapiro-Wilka W=0,957; p=0,400).

Rys.40. Wyniki pamięci werbalnej długotrwałej mierzone przed i po ukończeniu kursu dla grupy letniej.



Pobieranie 2.9 Mb.

Share with your friends:
1   2   3   4   5   6   7




©operacji.org 2020
wyślij wiadomość

    Strona główna
warunków zamówienia
istotnych warunków
przedmiotu zamówienia
wyboru operacji
Specyfikacja istotnych
produktu leczniczego
oceny operacji
rozwoju lokalnego
strategii rozwoju
kierowanego przez
specyfikacja istotnych
Nazwa przedmiotu
Karta oceny
ramach działania
przez społeczno
obszary wiejskie
dofinansowanie projektu
lokalnego kierowanego
Europa inwestująca
Regulamin organizacyjny
przetargu nieograniczonego
kryteria wyboru
Kryteria wyboru
Lokalne kryteria
Zapytanie ofertowe
Informacja prasowa
nazwa produktu
Program nauczania
Instrukcja obsługi
zamówienia publicznego
Komunikat prasowy
programu operacyjnego
udzielenie zamówienia
realizacji operacji
opieki zdrowotnej
przyznanie pomocy
ramach strategii
Karta kwalifikacyjna
oceny zgodno
Specyfikacja techniczna
Instrukcja wypełniania
Wymagania edukacyjne
Regulamin konkursu
lokalnych kryteriów
strategia rozwoju
sprawozdania finansowego
ramach programu
ramach poddziałania
kryteriów wyboru
operacji przez
trybie przetargu