Louise callan, rscj



Pobieranie 2.06 Mb.
Strona24/26
Data25.10.2017
Rozmiar2.06 Mb.
1   ...   18   19   20   21   22   23   24   25   26

135 Por. Św. Magdalena Zofia Barat, św. Filipina Duchesne, j. w. List 84 (list profeski z domu w Paryżu do M. Felicyty Desmarquest, przełożonej domu w Beauvais).

136 Por. tamże.

137 Amelia de Mauduit, siostrzenica Filipiny, dawna uczennica z Sainte Marie d’en Haut również wychodziła w tym czasie za mąż za Henryka Bergasse’a, brata Ludwika Bergasse’a poślubiajacego krewną Filipiny Amelię Teissseire. W tym czasie miały więc miejsce w jej rodzinie dwa śluby. Przez wzmiankę o zachowaniu « pierwszej gorliwości » Filipina nawiązuje prawdopodobnie do doświadczeń wychowawczych, które, jako nauczycielka miała ze swoją siostrzenicą. Stanie się ona później, wg relacji Magdaleny Zofii Barat w jednym z listów do Filipiny, doskonałą żona i matką, sprawiając radość i satysfakcję swoim dawnym wychowawczyniom (przypis tłumaczki).

138 W chwili złożenia ślubów zakonnych i stania się definitywnie członkiem Zgromadzenia Sacré Coeur Filipina miała 37 lat, co w tamtych czasach dla kobiety nie było już młodością (przypis tłumaczki).

139 Św. Magdalena Zofia Barat, św. Filipina Duchesne, j. w. List 84 (list profeski z domu w Paryżu do M. Felicyty Desmarquest, przełożonej domu w Beauvais).

140 Św. Magdalena Zofia Barat, św. Filipina Duchesne, j. w. List 85.

141 Pani Morange jest rodzoną siostrą Matki Teresy Maillucheau, a Panna Emelina jej siostrzenicą. Chodzi więc o pomoc, jakiej misjonarki doznały ze strony najbliższej rodziny adresatki listu (przypis tłumaczki).

142 „O dobry krzyżu. Tak długo oczekiwany i już pragnieniom mej duszy zgotowany”. Dawna litania ze święta św. Andrzeja, 30 listopada (przypis tłumaczki).

143 Św. Magdalena Zofia Barat, św. Filipina Duchesne, j. w. List 87.

144 Fragment « Dzienika z podróży » zredagowanego przez M. Oktawię Berthold.

145 Św. Magdalena Zofia Barat, św. Filipina Duchesne, j. w. List 93 (Dziennik z podróży Pani Duchesne i jej towarzyszek do Luizjany), spisany prawdopodobnie przez M. Eugenię Audé.

146 Tak, Ojcze. Mt 11, 26.

147 Św. Magdalena Zofia Barat, św. Filipina Duchesne, j. w. List 92.

148 Św. Magdalena Zofia Barat, św. Filipina Duchesne, j. w. List 93, (Dziennik z podróży Pani Duchesne i jej towarzyszek do Luizjany). Relacja Matki Audé (przypis tłumaczki).

149 Relacja Matek Audé i Berthold z listu do wszystkich Matek i Sióstr we Francji (przypis tłumaczki).

150 Był on szlachcicem, głową znanego rodu plantatorów z San Domingo. Członkowie tej rodziny, po utracie tych terenów przez Francję, osiadlali się w Dolnej Luizjanie (przypis tłumaczki).

151 Małe miasteczko w południowej Francji. Urszulanki te przybyły więc do wspólnoty w Nowym Orleanie jeszcze przed Rewolucją, w roku 1786. O ich podróży Filipina mogła słyszeć jako nowicjuszka Sióstr Wizytek w Sainte-Marie d’en Haut (przypis tlumaczki).

152 chevalier – rycerz, szlachcic

153 Filipina prawdopodobnie nie wie, że jej młodszy o 7 lat kuzyn, Scypion Perier, ówczesny zarządca kopalni Anzin i założyciel banku « Perier Frères » jest również właścicielem przedsiębiorstwa produkującego uzbrojenie dla okrętów i pierwsze francuskie parostatki.

Twórcą pierwszego udanego prototypu parostatku był w 1803 roku w Paryżu Robert Fulton (1765-1815). Ponieważ Napoleon nie docenił wynalazku i zlekceważył jego konstruktora, udostępnił on swoją technologię Amerykanom: jego piewszy parostatek, « Clermont », pływał po rzece Hudston w Nowym Jorku. Pierwszy amerykański parostatek zbudowany w oparciu o plany Fulton’a nazywał się « New Orleans », a pierwszy swój rejs odbył z Pittsburga do Nowego Orleanu w roku 1811 (przypis tłumaczki).



154 Alojzja Jouve, zakonnica Sacré Coeur, siostrzenica i wychowanka Filipiny, zmarła 21 stycznia 1821 roku mając niecałe 25 lat (przypis tłumaczki).

155 Miejscowość w pobliżu Nowego Orleanu, w której znajdował się pierwszy kościół parafialny Luizjany, założony i kierowany przez hiszpańskich franciszkanów (przypis tłumaczki).

156 Chodzi o miano Najświętszego Serca, które miało wtedy, oprócz konotacji religijnej, również i polityczną. Pod znakiem Najświętszego Serca walczyła z Rewolucją opozycja rojalistyczna m. in. powstańcy z Wandei. Ludziom pozostającym pod wpływem idei republikańskich, a wielu z nich mieszkało w Ameryce, nazwa Zgromadzenie Najświętszego Serca Jezusa mogła się nie podobać (przypis tłumaczki).

157 Św. Magdalena Zofia Barat, św. Filipina Duchesne, j. w. List 94.

158 Z radościa ofiarowałam wszystko. Por. 1 Krn 29,17a.

159 Św. Magdalena Zofia Barat, św. Filipina Duchesne, j. w. List 95.

160 Św. Magdalena Zofia Barat, św. Filipina Duchesne, j. w. List 98.

161 Takie opinie panowały we Francji na temat urodzajności ziem w Ameryce. Powtarza je również sama Filipina w liście do swojej siostry Amelii de Mauduit pisanym przed wyjazdem z Paryża. (przypis tłumaczki).

162 Chodzi o odnogę Mississipi, która w tym miejscu rozgałęzia się w deltę, przed swoim ujściem do Zatoki Meksykańskiej (przypis tłumaczki).

163 Stan Missouri utworzono w roku 1821 (przypis tłumaczki).

164 Św. Magdalena Zofia Barat, św. Filipina Duchesne, j. w. List 101. Słuchaj Izraelu, ty dzisiaj masz przejść przez Jordan... Nie mów w sercu...: dzięki mej cnocie dał ci Pan tę ziemię w posiadanie (Pwt 9, 1, 4). Strzeż się, byś nie zapomniał o twoim Bogu, Panu, lekceważąc przestrzeganie Jego poleceń, nakazów i praw, które ja ci dzisiaj daję (Pwt 8, 11).

165 Teren położony w Saint-Louis, proponowany wtedy siostrom przez biskupa (przypis redaktorki listów).

166 Św. Magdalena Zofia Barat, św. Filipina Duchesne, j. w. List 102.

167 tamże, List 102.

168 Prawdopodobnie chodzi o słowa, stanowiące motto tej książki (przypis tłumaczki).

169 Parafraza słów biskupa du Bourg’a zawartych w liście do Matki Duchesne z dnia 28 czerwca 1818 roku. Brzmiały one: « Zdajesz się żałować, że nie jesteście osiedlone przy mnie. Nie tego jednak oczekiwałyście ». Zob. Aneks 1 do Listu 109 (przypis tłumaczki).

170 Odmienność charakterów Matki Duchesne i Msg du Bourg’a, a także wielkie odległości i pospiesznie podjęta decyzja o wyjeździe misjonarek z Paryża sprzyjały powstaniu niedomówień i błędnych wyobrażeń na temat miejsca, do którego się udawały. Jak Filipina zauważa w jednym z późniejszych listów, biskup był człowiekiem, który « wszystko widzi w pięknych barwach i tak to przedstawia », a Matka Duchesne, osoba bardzo konkretna i praktyczna również nie miała realistycznych wyobrażeń na temat Ameryki, zasadniczą części swojej wiedzy o tym kontynencie czerpiąc z « Listów interesujących i budujących » jezuickich misjonarzy z XVII wieku i z relacji bł. Marii od Wcielenia, Urszulanki będącej misjonarką w Nowej Francji (późniejszej Kanadzie) w XVII wieku (przypis tłumaczki).

171 List ten, wysłany z Saint Louis 28 czerwca, rozminął się z Siostrami, które opuściły Nowy Orlean już 12 lipca. Odesłany z powrotem, dotarł do Filipiny dopiero w grudniu 1818 roku. Należy uznać, że Msg Dubourg szybko, bo już po około 30 dniach dowiedział się w Saint Louis o szczęśliwym przybyciu Sióstr Sacré Coeur i zaraz na to zareagował, i tylko niefortunnemu splotowi wydarzeń, a także pośpiechowi zakonnic, aby jak najszybciej dorzeć na wyznaczone wcześniej miejsce można przypisać powstałe niedomówienia (przypis tłumaczki).

172 Św. Magdalena Zofia Barat, św. Filipina Duchesne, j. w. Aneks 1 do Listu 108 (109).

173 tamże, List 102.

174 1 łokieć to 57,6 cm. Duże pomieszczenie miało więc około 25 m2, a małe po 6 m2 (przypis tłumaczki).

175 Wszystkie te wyliczenia są bardzo zaniżone, lecz wystarczy popatrzeć na mapy z tamtej epoki, aby przekonać się, że właśnie tak widziano geografię Ameryki Północnej (przypis tłumaczki).

176 Św. Magdalena Zofia Barat, św. Filipina Duchesne, j. w. List 103.

177 tamże, List 91.

178 Notre Dame du Prompt Secour – dosłownie: Naszej Pani od szybkiej pomocy. Była ona również Patronką Nowego Orleanu (przypis tłumaczki)

179 Św. Magdalena Zofia Barat, św. Filipina Duchesne, j. w. List 104.

180 Prawdopodobnie zdawała sobie już sprawę z bardzo trudnej sytuacji materialnej duchowieństwa w Missouri, a pieniądze złożone w depozycie u biskupa przeznaczała na budowę przyszłego klasztoru. Filipina kilkakrotnie, chociaż w sposób bardzo zawoalowany, w swoich listach z tego okresu daje do zrozumienia Matce Generalnej, że nie podziela pewnych opinii swego przełożonego kościelnego, chociaż w pełni się do nich stosuje. Należy również myśleć o tym, że biskup diecezji mającej ogromne trudności materialne mógł mieć wygórowane mniemanie o zasobach finansowych Zgromadzenia Sacré Coeur, a także dysponować informacją, że Filipina Duchesne jest blisko spokrewniona z rodziną bardzo zamożnych francuskich bankierów (przypis tłumaczki).

181 Jezuici (przypis tłumaczki).

182 Św. Magdalena Zofia Barat, św. Filipina Duchesne, j. w. List 105 (106).

183 Magdalena Zofia stosuje tu określenie: je te trouve bienheureuse, rozumie więc to szczęście w znaczeniu nadprzyrodzonym (przypis tłumaczki).

184 Św. Magdalena Zofia Barat, św. Filipina Duchesne, j. w. List 97.

185 O. Maria Józef Dunand, trapista.

186 Św. Magdalena Zofia Barat, św. Filipina Duchesne, j. w. Aneks 1 do Listu 108 (109).

187 Św. Magdalena Zofia Barat, św. Filipina Duchesne, j. w. List 108 (109).

188 tamże, List 113 (114).

189 Francuski konsul w Nowym Orleanie (przypis tłumaczki).

190 Św. Magdalena Zofia Barat, św. Filipina Duchesne, j. w. List 116 (117) (Dziennik małego domu Florissant Zgromadzenia Sacré Coeur w Missouri).

191 tamże.

192 tamże.

193 tamże.

194 tamże.

195 O. Maria Józef Dunand.

196 Julia Bazire, zakonnica Sacré Coeur (1806-1883), przybyła do Saint-Louis 11 września 1829 roku. Zmarła w Santiago da Chile.

197 Św. Magdalena Zofia Barat, św. Filipina Duchesne, j. w. List 115 (116).

198 Zgromadzenie we Francji i w Ameryce stanowi jedność.

199 Św. Magdalena Zofia Barat, św. Filipina Duchesne, j. w. List 119 (120).

200 dom we Florissant.

201 na szkołę dla eksternistek (przypis tłumaczki).

202 Św. Magdalena Zofia Barat, św. Filipina Duchesne, j. w. List 126 (127).

203 List Filipiny Duchesne z 29 sierpnia 1820 roku do Matki Deshayes (przypis tłumaczki).

204 Filipina łączy tu w jednym sformułowaniu dwa zabiegi medyczne: upusty krwi i stosowanie wezykatoriów, czyli plastrów wywołujących podrażnienie skóry. Opis chorób we wspólnocie i choroby samej Filipiny utrzymany jest w tonie charakterystycznym dla jej poczucia humoru (przypis tłumaczki).

205 sinapizm – od gorczycy białej (Sinapis alba). Okład na bazie mąki i gorczycy stosowanych w różnych proporcjach. Sinapizmy – okłady łagodzące, są przeciwieństwem wezykatoriów – okładów drażniących (przypis tłumaczki).

206 Laënnec René (1781-1826) francuski lekarz klinicysta i anatomopatolog, profesor paryskiego uniwersytetu. Dokonał przewrotu w patologii i diagnostyce odkrywając w roku 1816 metodę badania przez osłuchiwanie za pomocą wynalezionego przez siebie stetoskopu. Dzięki tej metodzie wykrył wiele nowych objawów chorobowych, zwłaszcza w gruźlicy płuc, opisał też szereg zmian w płucach, potwierdzonych badaniami anatomopatologicznymi. Doktor Laënnec leczył już Oktawię Berthold w Paryżu. Zob. Św. Magdalena Zofia Barat, św. Filipina Duchesne, j. w. List 113 (114).

207 Św. Magdalena Zofia Barat, św. Filipina Duchesne, j. w. List 129 (130).

208 Św. Magdalena Zofia Barat, św. Filipina Duchesne, j. w. List 132 (133).

209 por. przypis 78.

210 por. przypis 125.

211 Felicyta Desmarquest (1780-1869) wstąpiła do wspólnoty w Amiens 19 września 1804 roku, a śluby zakonne złożyła 31 lipca 1805 roku. Była przełożoną w Beauvais do roku 1823, pełniąc jednocześnie obowiązki Radnej Generalnej od roku 1820. Mianowana Asystentką Generalną w roku 1827. W latach 1843-1863 mistrzyni probacji sióstr przygotowujących się do ślubów wieczystych. Okresowo pełniła rówież funkcję mistrzyni nowicjatu (przypis tumaczki).

212 por. przypis 101.

213 Maria Elżbieta Prevost (1784-1871), córka urzędnika kolonialnego z San Domingo, od 10 roku życia wychowywana we Francji w środowisku dawnych zakonnic wygnanych z klasztorów przez Rewolucję (jej siostra była urszulanką). Wstąpiła do nowicjatu w Amiens w roku 1808, śluby wieczyste złożyła w roku 1813. Obdarzona wielkimi zdolnościami organizacyjnymi uczestniczy w wielu fundacjach i kolejno zarządza klasztorami: w Reims, w Poitiers, w Amiens. W roku 1820 wybrana Radną Genealną. Pełniąc tę funkcję dokona wielu fundacji na południu Francji, będzie też od roku 1839 Prowincjalną Południowej Prowincji Francji, następnie od roku 1851 Asystentką Generalną i Wikariuszką Zgromadzenia w Północnej części Francji, a w latach 1854-1869 przełożoną Domu Generalnego w Paryżu przy rue de Varenne. Zmarła w Chambèry podczas sprawowanej tam wizytacji (przypis tłumaczki).

214 por. przypis 78.

215 Melania Duchesne, najmłodsza siostra Filipiny, przyszła na świat, kiedy Filipina miała lat 17. Wstąpiła do położonego w pobliżu Grenoble klasztoru Sióstr Wizytek w Romans. Została dyrektorka szkoły mając lat 31. Zmarła młodo, w 38 roku życia (przypis tłumaczki).

216 Kościół obchodził wtedy dwa święta dla uczczenia cierpień Maryi: w piątek przed Niedzielą Palmową – Współcierpienia Matki Bożej i 15 września - Siedmiu Boleści Maryi. Ostatnia zmiana kalendarza kościelnego wprowadziła jedno święto: Matki Bożej Bolesnej 15 września (przypis tłumaczki).

217 W znaczeniu, tymczasowo ugościła u siebie (przypis tłumaczki).

218 miejscowośc ta położona jest w odległości około 1100 km od Florissant (przypis tłumaczki).

219 Św. Magdalena Zofia Barat, św. Filipina Duchesne, j. w. List 137 (138).

220 Filipina sama przygotowała więc dla nowicjuszek skrót ortodoksyjnego angielskiego tekstu Pisma Świętego, wybierając z angielskiej Wielkiej Biblii Katolickiej odpowiednie dla młodzieży zakonnej fragmenty. W tamtych czasach tylko dojrzałe zakonnice mogły mieć dostęp do całego Pisma Świętego (przypis tłumaczki).

221 Św. Magdalena Zofia Barat, św. Filipina Duchesne, j. w. List 138 (139).

222 Alojzja Jouve zmarła 21 stycznia 1821 roku w Sainte Marie d’en Haut w opinii świętości w wieku lat 25. Pod wpływem wydarzeń związanych z jej życiem i chorobą, jej młodsza siostra Amelia i jej bliska kuzynka Karolina wstąpiły do Zgromadzenia Sacré Coeur, a jej brat Henryk (chrześniak Filipiny) nawrócił się i został jezuitą (przypis tłumaczki).

223 Św. Magdalena Zofia Barat, św. Filipina Duchesne, j. w. List 143 (144).

224 Jest to List 144 (czyli 105 w wydaniu francuskim), noszący błędnie przypisaną mu datę 8 października 1818 roku, zamiast 8 października 1821 roku. Pierwotnie podano na nim niepełną datę, jedynie dzień i miesiąc (przypis tłumaczki).

225 Św. Magdalena Zofia Barat, św. Filipina Duchesne, j. w. List 164 bis.

226 tamże, List 157.

227 Siostry Urszulanki z Nowego Orleanu, chcąc wspomóc fundację Zgromadzenia Sacré Coeur w Opelousas, udzieliły Matce Audé na jakiś czas klku swoich sióstr koadiutorek (przypis tłumaczki).

228 Św. Magdalena Zofia Barat, św. Filipina Duchesne, j. w. List 158.

229 Na amerykańskich parostatkach w tamtych czasach mężczyźni byli ściśle oddzieleni od kobiet (przypis redaktorki listów).

230 Był to dzień imienin Magdaleny Zofii Barat (przypis tłumaczki).

231 Św. Magdalena Zofia Barat, św. Filipina Duchesne, j. w. List 160.

232 Mary Ann Hardey (1809-1886), przyszła Prowincjalna Południowej Prowincji Stanów Zjednoczonych i przyszła Asystentka Generalna Zgromadzenia Sacré Coeur, odpowiedzialna za domy w obu Amerykach. Bardzo przyczyniła się do ich jedności ze Zgromadzeniem we Francji. Zmarła w Paryżu (przypis tłumaczki).

233 Św. Magdalena Zofia Barat, św. Filipina Duchesne, j. w. List 150.

234 Św. Magdalena Zofia Barat, św. Filipina Duchesne, j. w. List 163.

235 Był to ksiądz Delacroix (przypis tłumaczki).

236 Św. Magdalena Zofia Barat, św. Filipina Duchesne, j. w. List 164.

237 Pod koniec XVIII i w pierwszej połowie XIX wieku sytuacja Kościoła Katolickiego w Luizjanie (i w kolejnych Stanach powstałych w następstwie podziału jej terytorium) była bardzo złożona. Zasiedlali ją głównie katolicy przybyli z Francji, Kuby i San Domingo (Kreole) i katolicy pochodzenia francuskiego przybyli z Kanady (Akadianie – Kajunowie), a także katolicy pochodzenia irlandzkiego, a z czasem coraz liczniejsi protestanci. Zwłaszcza pośród elity intelektualnej ścierały się najróżniejsze nurty filozoficzne i religijne: jansenizm, galikanizm, wolterianizm, ultramontanizm zmieszane z liberalnymi wpływami protestantyzmu, który nie chciał dopuścić, aby „obca władza“ Rzymu miała cokolwiek do powiedzenia na terytorium amerykańskim, mającym być świeckim z zasady. Ogólny brak księży i fakt, że większość z nich stanowili cudzoziemcy (Francuzi, Włosi, Flamandowie) sprawiał, że w misjonarzach widziano w pierwszej kolejności obcych nie mających zrozumienia dla lokalnych obyczajów, a dopiero później duszpasterzy. Wszystkie te czynniki wyraźniej oddziaływały na wykształconych i zaangażowanych katolików, którzy często byli w dodatku ludźmi bogatymi i wpływowymi. Ich świadomość, że prawo amerykańskie w tamtych czasach nie uznawało w Kościele Katolickim prawnego podmiotu również była bardziej wyostrzona, niż u ludzi prostych. Należy też uwzględnić samą osobowość biskupa du Bourg’a, syna bogatego plantatora z San Domingo, wykształconego we Francji w czasach Ancien Regime’u. Był osobą bardzo autorytarną. Ponadto ucierpiał osobiście z powodu Rewolucji Francuskiej i związanych z nią nurtów republikańskich i mało miał zrozumienia dla liberalnego i naznaczonego protestantyzmem myślenia swoich parafian (przypis tłumaczki).

238 Św. Magdalena Zofia Barat, św. Filipina Duchesne, j. w. List 165.

239 Bardziej niż o ironię, obcą prostolinijnej, chociaż krytycznej naturze Filipiny, chodzi być może o humorystyczną charakterystykę osobowości Msg du Bourg’a. Matka Duchesne pisze o nim otwarcie w innym, późniejszym liście: „Monseigneur, który widzi wszystko w pięknych barwach i tak to przedstawia.... ”. Warto zauważyć, że Filipina stosuje określenie „widzący” również do innych spowiedników wspólnoty: bardzo przez siebie cenionego Msg Rosati’ego (słowo Widzący napisane jest wtedy z dużej litery), a także mniej cenionego przez siebie Ks. Borgna (słowo widzący napisane jest wtedy z małej litery). W przytaczanym tu liście słowo widzący napisane jest z małej litery i podkreślone, co przy pełnym niuansów sposobie pisania Filipiny do Matki Barat rzeczywiście może nie być przypadkowe. (przypis tłumaczki).

240 Dosłownie: „nie idą” – les deux têtes n’allant pas sous le même bonnet. Matka Eugenia Audé i Matka Xavier Murphy miały trudności we wzajemnych relacjach (przypis tłumaczki).

241 z księżmi, czy z potencjalnymi darczyńcami, o kolejnej fundacji np. w Nowym Orleanie (przypis tłumaczki).

242 bez Jezuitów, którym we wspólnocie łatwiej jest znosić trudy misyjnego życia, niż księżom diecezjalnym, jak np. księdzu Delacroix. To on właśnie omal nie przypłacił życiem swojej samotnej misji u Indian Osagów, o czym jest wzmianka pod koniec poprzedniego rozdziału (przypis tłumaczki).

243 Chodzi wciąż o proboszcza z Florissant ks. Delacroix (przypis tłumaczki).

244 Św. Magdalena Zofia Barat, św. Filipina Duchesne, j. w. List 166.

245 Czy chodzi tu o Msg du Bourg’a? (przypis autorki).

246 tamże, List 166.
1   ...   18   19   20   21   22   23   24   25   26




©operacji.org 2020
wyślij wiadomość

    Strona główna