Konferencja Komisji Wyspecjalizowanych w Sprawach Wspólnotowych I Europejskich Parlamentów Unii Europejskiej



Pobieranie 0.6 Mb.
Strona2/8
Data28.10.2017
Rozmiar0.6 Mb.
1   2   3   4   5   6   7   8

Wstęp


Niniejszy dokument jest czwartym raportem półrocznym Sekretariatu Konferencji COSAC.


Raporty półroczne Sekretariatu Konferencji COSAC

Na XXX spotkaniu COSAC, które odbyło się w Rzymie w październiku 2003 r. ustalono, że Sekretariat Konferencji COSAC będzie przygotowywać półroczne raporty rzeczowe, publikowane przed każdą konferencją plenarną. Celem tych raportów jest dokonanie przeglądu zmian w procedurach i praktykach Unii Europejskiej, które są istotne z punktu widzenia kontroli parlamentarnej.

Pierwszy raport został przedstawiony na XXXI spotkaniu COSAC, które odbyło się w Dublinie w maju 2004 roku, drugi na XXXII spotkaniu COSAC w Hadze w listopadzie 2004 roku, natomiast trzeci raport półroczny został przygotowany na XXXIII spotkanie COSAC w Luksemburgu w maju 2004 roku.

Wszystkie raporty półroczne są zamieszczone pod adresem internetowym COSAC: http://www.cosac.org/en/documents/biannual/.



Pierwsze trzy rozdziały tego raportu są oparte na informacjach dostarczonych przez parlamenty narodowe 25 państw członkowskich Unii Europejskiej. Rozdział pierwszy przedstawia ogólne zasady kontroli w zakresie WPZiB oraz EPBiO w parlamentach narodowych. Rozdział drugi dotyczy sposobu wykorzystywania opracowywanych przez Komisję ocen wpływu przez parlamenty narodowe. Z kolei rozdział trzeci zawiera przegląd dotychczasowych inicjatyw parlamentów narodowych zmierzających do realizacji programu wzmacniania świadomości europejskiej.

W rozdziałach czwartym i piątym omówiono praktyki instytucji legislacyjnych Unii Europejskiej. Rozdział czwarty wyjaśnia, kiedy posiedzenia Rady odbywają się w trybie jawnym. Natomiast w rozdziale piątym przedstawiono praktykę porozumień osiąganych w pierwszym i drugim czytaniu w ramach procedury współdecyzji.

Zagadnienia zgłoszone przez parlamenty narodowe do zbadania przez COSAC w 2006 roku zostały opublikowane w oddzielnym dokumencie.



Dane liczbowe

Spośród 25 państw członkowskich Unii Europejskiej w 13 istnieje parlament jednoizbowy, zaś w 12 dwuizbowy. Ze względu na istnienie zarówno systemów jednoizbowych, jak i dwuizbowych, w 25 państwach członkowskich UE jest łącznie 37 izb parlamentów narodowych.

Parlamenty narodowe Austrii, Irlandii i Hiszpanii, choć dwuizbowe, przesłały pojedyncze odpowiedzi na kwestionariusz COSAC. (W parlamencie irlandzkim, podobnie jak w hiszpańskim, działa wspólna komisja spraw europejskich.) Sekretariat COSAC otrzymał odpowiedzi na zawarte w kwestionariuszu pytania odnoszące się do wszystkich izb parlamentów narodowych UE (wpłynęły 34 odpowiedzi opublikowane w oddzielnym załączniku, który został również zamieszczony na stronie internetowej COSAC).




Wstęp 3

1 Kontrola w zakresie WPZiB oraz EPBiO w parlamentach narodowych 7

1.1 KONTROLA W ZAKRESIE WPZiB/EPBiO W PARLAMENTACH NARODOWYCH 8

1.1.1 Jakiego rodzaju propozycje dotyczące WPZiB są przedmiotem kontroli sprawowanej przez parlamenty narodowe? 8

1.1.2 Czy standardowe procedury kontroli spraw europejskich odnoszą się również do kontroli propozycji dotyczących WPZiB/EPBiO? 9

1.2 Kontrola cywilnych operacji EPBiO w parlamentach narodowych 13

1.2.1 Które parlamenty narodowe poddały kontroli poszczególne cywilne misje EPBiO? 14

1.2.2 Kontrola przeprowadzana w trybie przyspieszonym 19

1.2.3 Kontrola podczas wakacji parlamentarnych 20

1.2.4 Czy procedury Rady przewidują czas na kontrolę parlamentarną? 20

1.2.5 Klasyfikacja dokumentów jako „zastrzeżonych” lub „poufnych” 21

1.2.6 Porozumienia polityczne w Radzie 22

2 Badanie ocen wpływu 25

2.1 BADANIE ocen wpływu 28

2.1.1 Które parlamenty narodowe badają oceny wpływu opracowywane przez Komisję? 28

2.1.2 Czy parlamenty narodowe posiadają specjalne procedury badania ocen wpływu opracowanych przez Komisję? 29

2.1.3 Czy parlamenty narodowe posiadają specjalne środki do badania ocen wpływu opracowanych przez Komisję? 29

2.1.4 Czy Komisja mogłaby pomóc parlamentom narodowym w zwiększeniu stopnia wykorzystania ocen wpływu w procesie kontroli? 29

2.2 Uwagi parlamentów narodowych na temat ocen wpływu opracowywanych przez Komisję 30

2.2.1 Nie wszystkim propozycjom towarzyszy ocena wpływu 30

2.2.2 Dostęp do opracowanych przez Komisję ocen wpływu 30

2.2.3 Problem językowy 31

2.2.4 Na ile trafne są oceny wpływu opracowywane przez Komisję? 31

2.2.5 Jak szeroki jest zakres konsultacji, na których oceny te są oparte? 31

2.2.6 Propozycje parlamentów narodowych dotyczące możliwości poprawienia treści ocen wpływu opracowywanych przez Komisję 31

2.3 Kontrola przestrzegania zasady pomocniczości 32

2.4 Kiedy Komisja powinna dokonać oceny wpływu DLA aktu prawnego? 34

2.4.1 Jak najwcześniej? 34

2.4.2 Przed opracowaniem projektu aktu prawnego przez Komisję? 34

2.4.3 Po opracowaniu projektu i przed przyjęciem go przez Kolegium Komisarzy? 35

2.4.4 Ocena wpływu powinna być procesem ciągłym 35

2.5 Czy oceny wpływu powinny być poddawane korekcie W ZWIĄZKU Z poprawKAMI do unijnych aktów prawnych? 35

2.5.1 Czy wszystkie poprawki powinny wiązać się z koniecznością dokonania oceny wpływu? 36

2.5.2 Kto powinien korygować oceny wpływu? 37

2.6 Czy należy oceniać wpływ unijnych aktów prawnych po ich wprowadzeniu w życie? 37

2.6.1 Kto powinien oceniać wpływ unijnych aktów prawnych po ich wprowadzeniu w życie? 37

2.6.2 Czy należy oceniać wpływ wszystkich unijnych aktów prawnych po ich wprowadzeniu w życie? 38

2.6.3 W jaki sposób należy realizować to zadanie? 38



2.7 Czy należy utworzyć nowy, niezależny organ doradczy, który opracoWYwałby oceny wpływu? 39

3 Wzmacnianie świadomości europejskiej 42

3.1 Geneza koncepcji 42

3.2 Co dalej? Duńska prezydencja Konferencji Przewodniczących 42

4 Przejrzystość w Radzie 47

4.1 Jawność debat Rady 48

4.1.1 Początkowa faza procedury współdecyzji 48

4.1.2 Końcowa faza procedury współdecyzji 49

4.2 Statystyka 49

4.2.1 Początkowa faza procedury współdecyzji 49

4.2.2 Końcowa faza procedury współdecyzji 50

4.3 Jawność wyników głosowania 51

4.3.1 Statystyka 51



4.4 Nowe działania na rzecz otwartości w radzie 52

4.4.1 Traktat Konstytucyjny 52

4.4.2 Brytyjska prezydencja Rady 52

4.4.3 Naciski ze strony deputowanych do Parlamentu Europejskiego 52



5 Współdecyzja: porozumienia w pierwszym i drugim czytaniu 54

5.1 Bardziej bezpośrednie kontakty między instytucjami Unii Europejskiej 54

5.2 Porozumienia osiągane w pierwszym i drugim czytaniu 55

5.3 Wytyczne dotyczące porozumień w pierwszym i drugim czytaniu 57


  1. Kontrola w zakresie WPZiB oraz EPBiO w parlamentach narodowych




Propozycje prezydencji brytyjskiej do dyskusji na XXXIV spotkaniu COSAC:
kontrola w zakresie WPZiB oraz EPBiO



  • Kontrola w zakresie WPZiB oraz EPBiO może wymagać zastosowania procedur „szybkiej ścieżki” ze względu na szybki przebieg procesu decyzyjnego w Radzie. Takie procedury mogą obejmować nieformalne kontakty między członkami komisji kontroli i właściwym resortem, sygnalizowanie propozycji przez rządy komisjom kontroli przed uzgodnieniem formalnego tekstu, zwoływanie dodatkowych posiedzeń komisji kontroli oraz stosowanie procedur pisemnych umożliwiających rozpatrywanie dokumentów w czasie wakacji parlamentarnych.

  • Formalne porozumienia między rządami a parlamentami określające rodzaje dokumentów nielegislacyjnych związanych z WPZiB oraz EPBiO, które należy przedstawiać do kontroli, przyczyniłyby się do zwiększenia przejrzystości procesu decyzyjnego Rady w zakresie WPZiB.

  • Kontrola w zakresie WPZiB na początkowym etapie jest trudnym zadaniem. Rządy mogłyby ułatwić pracę parlamentom narodowym, informując komisje kontroli o ocenach polityki podejmowanych przez grupy robocze Rady.

Prawo prowadzenia przez Radę wspólnej polityki zagranicznej i bezpieczeństwa (WPZiB) ustanowiono Traktatem z Maastricht w ramach tzw. drugiego filaru Unii1. Traktat z Maastricht określił ogólne cele WPZiB i stworzył oddzielną podstawę prawną dla WPZiB, czyniąc ją w dużym stopniu procedurą międzyrządową. W efekcie Parlament Europejski ma jedynie ograniczoną rolę w prowadzeniu WPZiB. Parlament Europejski jest konsultowany w odniesieniu do „najważniejszych kwestii i podstawowych kierunków” WPZiB oraz „może kierować do Rady pytania lub formułować pod jej adresem zalecenia” (art. 21 TUE). Ponadto większość kosztów administracyjnych i operacyjnych WPZiB obciąża budżet Unii Europejskiej, co daje Parlamentowi Europejskiemu możliwość podnoszenia kwestii polityki zagranicznej podczas debaty budżetowej. Przykładowo, Komisja Spraw Zagranicznych Parlamentu Europejskiego opracowuje sprawozdanie w sprawie raportu rocznego Rady dla Parlamentu Europejskiego dotyczącego „głównych aspektów i podstawowych wyborów WPZiB, z uwzględnieniem wskazań finansowych dla budżetu ogólnego Wspólnot Europejskich”2. WPZiB znajduje się jednak głównie w sferze polityki międzyrządowej, zaś udział Parlamentu Europejskiego ogranicza się do roli doradczej. Można zatem przyjąć, że parlamenty narodowe mają do odegrania szczególną rolę w sprawowaniu kontroli nad swoimi rządami w zakresie działań podejmowanych przez Unię w tej dziedzinie.

Traktat z Maastricht (podpisany w 1992 roku) przewidywał jednomyślne uchwalanie wspólnych stanowisk i wspólnych działań, które jednak mogły być następnie wprowadzane w życie kwalifikowaną większością głosów. Traktat z Amsterdamu (podpisany w 1997 roku) zmienił przepisy dotyczące WPZiB, wprowadzając nowe instrumenty polityki (w tym wspólne strategie przyjmowane przez Radę Europejską), szersze stosowanie mechanizmu kwalifikowanej większości głosów, nową koncepcję „konstruktywnego wstrzymania się od głosu” (przez państwa członkowskie nie zamierzające uczestniczyć w danej inicjatywie) oraz utworzenie stanowiska wysokiego przedstawiciela do spraw WPZiB3. Podczas posiedzenia w Helsinkach w grudniu 1999 roku Rada Europejska ustanowiła nowe rozwiązania instytucjonalne do zarządzania europejską polityką bezpieczeństwa i obrony (EPBiO): Komitet Polityczny i Bezpieczeństwa, Komitet Wojskowy i Sztab Wojskowy. Traktat z Nicei wprowadził dalsze zmiany przepisów dotyczących WPZiB, umożliwiając np. podejmowanie ściślejszej współpracy w przypadku wspólnych działań i wspólnych stanowisk nie mających znaczenia wojskowego czy obronnego (co umożliwia niektórym państwom członkowskim przystąpienie do realizacji inicjatywy).

    1. KONTROLA W ZAKRESIE WPZiB/EPBiO W PARLAMENTACH NARODOWYCH


26 parlamentów narodowych lub izb parlamentarnych w następujących 20 państwach członkowskich kontroluje sprawy dotyczące WPZiB/EPBiO:

Austria, Belgia (Izba Deputowanych i Senat), Czechy (Izba Deputowanych i Senat), Dania, Estonia, Finlandia, Francja (Zgromadzenie Narodowe i Senat), Niemcy (Bundestag), Grecja, Irlandia, Włochy (Izba Deputowanych i Senat), Łotwa, Litwa, Niderlandy (Izba Druga), Polska (Sejm), Portugalia, Słowacja, Słowenia (Zgromadzenie Narodowe i Rada Narodowa), Szwecja i Zjednoczone Królestwo (Izba Gmin i Izba Lordów)4.


      1. Jakiego rodzaju propozycje dotyczące WPZiB są przedmiotem kontroli sprawowanej przez parlamenty narodowe?


Wszystkie wyżej wymienione parlamenty rozpatrują propozycje Rady dotyczące wspólnych działań, wspólnych stanowisk oraz zalecenia dotyczące wspólnych strategii, z poniższymi wyjątkami. Francuski Senat i irlandzki parlament nie rozpatrują zaleceń dotyczących wspólnych strategii (chociaż Wspólna Komisja do Spraw Unii Europejskiej irlandzkiego parlamentu może rozważyć objęcie kontrolą takich dokumentów w przyszłości), natomiast polski Sejm nie sprawuje kontroli w zakresie wspólnych działań czy zaleceń dotyczących wspólnych strategii.

Wiele parlamentów narodowych prowadzi również kontrolę w zakresie innych propozycji dotyczących WPZiB/EPBiO. Austriacki parlament bada wszystkie „projekty unijne”, a ponieważ pojęcie to jest rozumiane dość szeroko, rząd Austrii ma obowiązek informować parlament o wszystkich sprawach Unii Europejskiej. W Estonii, poza projektami aktów prawnych, rząd z własnej inicjatywy lub na wniosek Komisji do Spraw Unii Europejskiej lub Komisji Spraw Zagranicznych przedstawia parlamentowi „inne sprawy Unii Europejskiej o istotnym znaczeniu”. Również na Litwie właściwa komisja sprawuje kontrolę nad dokumentami uznanymi za „istotne” lub “bardzo istotne”.

Irlandzki parlament bada decyzje Rady i wszystkie inne propozycje dotyczące WPZiB/EPBiO. Belgijski parlament może poddawać kontroli wszelkie propozycje według swojego uznania, niezależnie od rządu. Dotyczy to również fińskiego parlamentu.

Parlamenty Danii, Łotwy, Słowacji, Słowenii i Szwecji oraz niderlandzka Izba Druga sprawują kontrolę nad wszystkimi przewidzianymi do dyskusji pozycjami porządku obrad Rady. Szwedzka Komisja do Spraw Unii Europejskiej bada również ważne zagadnienia będące przedmiotem decyzji Rady podejmowanych w drodze procedury pisemnej.

Podkomisja do Spraw Unii Europejskiej i Obrony (podkomisja C Komisji do Spraw Unii Europejskiej) brytyjskiej Izby Lordów wyraża zaniepokojenie faktem, że niektóre dokumenty są obecnie wyłączone spod jej kontroli. „Na przykład rząd brytyjski nie złożył [w parlamencie] celem rozpatrzenia inicjatywy „Grupy Bojowe” (Battlegroups), stanowiącej istotne przedsięwzięcie uzgodnione w konkluzjach Rady. Podkomisja ta prowadzi obecnie postępowanie wyjaśniające dotyczące składania takich dokumentów, mając na celu osiągnięcie formalnego porozumienia w sprawie rodzajów dokumentów nielegislacyjnych, które rząd powinien składać w parlamencie.”

      1. Czy standardowe procedury kontroli spraw europejskich odnoszą się również do kontroli propozycji dotyczących WPZiB/EPBiO?


Większość parlamentów narodowych prowadzących kontrolę propozycji dotyczących WPZiB czyni to w oparciu o swoje standardowe procedury kontroli w zakresie prawodawstwa unijnego5.

Większość tych parlamentów, które nie stosują swoich standardowych procedur, angażuje inne komisje parlamentarne (poza komisją spraw europejskich lub zamiast niej) w kontrolę w zakresie WPZiB.

W parlamencie belgijskim na przykład komisja spraw europejskich każdej z izb ma za zadanie koordynować i stymulować kontrolę w zakresie WPZiB/EPBiO w izbie, lecz inne komisje (zwłaszcza Komisja Stosunków Zewnętrznych i Komisja Obrony) również odgrywają ważną rolę. Podobne rozwiązanie, oparte na współpracy komisji spraw europejskich z komisją spraw zagranicznych (lub innymi właściwymi komisjami) istnieje w parlamentach Danii6, Estonii, Finlandii, w niemieckim Bundestagu7 oraz w parlamentach portugalskim i słowackim.

W czeskiej Izbie Deputowanych kontrolę prowadzi się nie na zasadzie badania kolejnych projektów w zakresie WPZiB/EPBiO (co ma miejsce w przypadku działań w ramach pierwszego filaru), lecz na zasadzie kontroli obszarów tematycznych. Oznacza to, że komisja spraw europejskich i komisja spraw zagranicznych monitorują wszystkie prowadzone przez organy Rady sprawy dotyczące WPZiB/EPBiO i wybierają odpowiednie pozycje do dyskusji z rządem.

W czeskim Senacie i w parlamencie litewskim kontrolę w obszarze drugiego filaru sprawuje komisja spraw zagranicznych, a nie komisja spraw europejskich.

W Irlandii przed przyjęciem środków dotyczących WPZiB rząd wysyła standardową notę informacyjną dotyczącą kontroli (scrutiny information note) tylko do przewodniczącego Podkomisji Kontroli Spraw Europejskich. Dopiero po przyjęciu danego środka sprawą zajmują się Podkomisja Kontroli Spraw Europejskich i Wspólna Komisja Spraw Zagranicznych.



Tabela 1. Kontrola w zakresie WPZiB/EPBiO w parlamentach narodowych


Państwo członkowskie

Kontrola WPZiB/EPBiO?

Stosowanie standardowych procedur kontroli spraw unijnych?

Kontrola wspólnych działań?

Kontrola wspólnych stanowisk?

Kontrola wspólnych strategii?

Kontrola innych propozycji WPZiB/EPBiO?

Austria

Tak

Tak

Tak

Tak

Tak

Tak, wszystkich „projektów unijnych”

Belgia

- Izba Deputowanych



Tak

Nie

Tak

Tak

Tak

Tak

Belgia

- Senat


Tak

Nie

Tak

Tak

Tak

Tak

Cypr

Nie bezpośrednio w tym zakresie

-

-

-

-

-

Czechy

- Izba Deputowanych



Tak

Nie

Tak

Tak

Tak

Nie

Czechy

- Senat


Tak

Nie

Tak

Tak

Tak

Nie

Dania

Tak

Nie

Tak

Tak

Tak

Tak

Estonia

Tak

Tak, lecz we współpracy z komisją spraw zagranicznych

Tak

Tak

Tak

Tak

Finlandia

Tak

Tak, we współpracy z komisją spraw zagranicznych

Tak

Tak

Tak

Tak

Francja

- Zgromadzenie Narodowe



Tak

Tak, z wyjątkiem dokumentów przekazywanych przez Ministerstwo Spraw Zagranicznych

Tak

Tak

Tak

Praktycznie nie

Francja

- Senat


Tak

Tak

Tak

Tak

Nie

Nie

Grecja

Z zasady tak

Tak

-

-

-

Tak, wszystkich propozycji o charakterze regulacyjnym

Hiszpania

Nie

-

-

-

-

-

Irlandia

Tak

Nie, jednak istnieje uzgodniona procedura określająca sposób postępowania w takich sprawach

Tak

Tak

Nie, lecz może zostać wprowadzona w przyszłości

Tak: decyzji Rady i wszystkich propozycji w tych obszarach

Litwa

Tak

Tak, lecz organem właściwym jest komisja spraw zagranicznych, a nie komisja spraw europejskich

Tak

Tak

Tak

Tak

Luksemburg

Nie8

-

-

-

-

-

Łotwa

Tak

Tak

Tak

Tak

Tak

Tak, wszystkich punktów B porządku obrad Rady

Malta

Nie

-

-

-

-

-

Niderlandy

- Izba Druga



Tak

Tak

Tak

Tak

Tak

Tak, wszystkich pozycji porządku obrad Rady

Niderlandy

- Senat


Nie9

-

-

-

-

-

Niemcy

- Bundestag



Tak, zależnie od tematu

Nie

Tak

Tak

Tak

Tak

Niemcy

- Bundesrat



Nie10

-

-

-

-

-

Polska

- Sejm


Tak, w dwóch przypadkach

Tak

Nie

Tak

Nie

Nie

Polska

- Senat


Jeszcze nie

-

-

-

-

-

Portugalia

Tak

Tak, we współpracy z komisją spraw zagranicznych i komisją obrony

Tak

Tak

Tak

Tak – ogólna ocena WPZiB

Słowacja

Tak

Tak, we współpracy z komisją spraw zagranicznych

Tak

Tak

Tak

Tak, wszystkich pozycji porządku obrad Rady ds. Ogólnych i Stosunków Zewnętrznych (GAERC)

Słowenia

- Zgromadzenie Narodowe



Tak

Tak

Tak

Tak

Tak

Tak, wszystkich pozycji porządku obrad Rady ds. Ogólnych i Stosunków Zewnętrznych (GAERC)

Słowenia

- Rada Narodowa



Tak

Tak

Tak

Tak

Tak

Tak, wszystkie inne propozycje rozważane przez słoweńskie Zgromadzenie Narodowe

Szwecja

Tak

Tak

Tak

Tak

Tak

Tak, wszystkich pozycji porządku obrad Rady i spraw będących przedmiotem decyzji w drodze procedury pisemnej

Węgry

Nie

-

-

-

-

-

Włochy

- Izba Deputowanych



Tak

Tak

Tak

Tak

Tak

Tak

Włochy
- Senat

Tak

Tak

Tak

Tak

Tak

-

Zjednoczone Królestwo

- Izba Gmin



Tak

Tak

Tak

Tak

Tak

Tak

Zjednoczone Królestwo

- Izba Lordów



Tak

Tak, lecz z zastosowaniem dodatkowych procedur „szybkiej ścieżki”

Tak

Tak

Tak

Tak





    1. Pobieranie 0.6 Mb.

      Share with your friends:
1   2   3   4   5   6   7   8




©operacji.org 2020
wyślij wiadomość

    Strona główna