Język Polski – klasa IV



Pobieranie 2.37 Mb.
Strona2/50
Data29.10.2017
Rozmiar2.37 Mb.
1   2   3   4   5   6   7   8   9   ...   50


Język polski – klasa VI

Wymagania na ocenę roczną


Ocena

Wymagania


Dopuszczająca

Wiadomości:

- zna typy wypowiedzeń

- zna różnice między zdaniem pojedynczym i złożonym

- zna różnicę między prozą i poezją

- zna rożne rodzaje tekstów użytkowych [telegram, zaproszenie, zawiadomienie, instrukcja]

Umiejętności:

- odróżnia zdania pojedyncze od złożonych i określić ich rodzaj

- odróżnia budowę zdania pojedynczego i złożonego

- odróżnia osobę mówiącą od autora


- wskazuje w utworze postacie i wydarzenia komiczne i dramatyczne

- dostosowuje zapis do formy wypowiedzi pisemnej

- odczytuje teksty użytkowe


Dostateczna

Wiadomości:

- zna przewidziane programem gatunki literackie oraz teksty użytkowe

- zna elementy świata przedstawionego

- zna wszystkie części zdania

- zna rodzaje orzeczeń

- zna typy wypowiedzeń

- zna różnicę między zdaniem złożonym podrzędnie i współrzędnie

Umiejętności:

- wyróżnia elementy świata przedstawionego

- odróżnia podmiot liryczny od bohatera utworu

- poprawia popełnione błędy przy pomocy nauczyciela oraz gromadzi słownictwo na zadany temat

- porównuje orzeczenie czasownikowe z imiennym, wskazuje na różnice między zdaniem i równoważnikiem

- omawia sposób wyrażenia podmiotu

- rozpoznaje zdanie bezpodmiotowe

- nazwa części zdania

- układa zdania złożone

- rozróżnia zdania złożone podrzędnie i współrzędnie




Dobra

Wiadomości:

- zna środki stylistyczne

- zna główne części zdania

- zna związki składniowe

- zna zasady ortograficzne

- zna sposoby tworzenia wyrazów pochodnych



Umiejętności:

- wskazuje poznane w wierszu środki stylistyczne

- samodzielnie poprawia większość swoich błędów

- redaguje teksty użytkowe

- omawia sposób wyrażenia orzeczenia i podmiotu

- wyróżnia w zdaniu związki wyrazów i nazwać je

- tworzy związek zgody, rządu i przynależności

- układa zdania złożone współrzędnie

- od podanego wyrazu podstawowego tworzy wyrazy pochodne będące różnymi częściami mowy

- wyjaśnia pisownię podanego wyrazu odwołując się do wiadomości ze słownictwa




Bardzo dobra

Wiadomości:

- zna terminy z zakresu wiedzy o epice, wierszu

- zna gatunki literackie charakterystyczne dla epiki, dramatu

- zna tropy stylistyczne

- zna rodzaje orzeczeń

- zna wszystkie części zdania

- zna związki składniowe

- zna rodzaje zdań złożonych podrzędnie i współrzędnie

- zna budowę słowotwórcza wyrazu

Umiejętności:

- redaguje list do postaci literackiej oraz różne teksty użytkowe

- bezbłędnie pisze sprawozdanie ze spaceru, wycieczki

- posługuje się terminami w zakresie wiedzy o epice, wierszu, gatunkach literackich

- samodzielnie dokonuje analizy i interpretacji wiersza

- wyodrębnia tropy stylistyczne

- odróżnia obrazowanie realistyczne od fantastycznego

- rozpoznaje zdanie z orzeczeniem imiennym i omawia jego budowę

- podaje przykłady różnych sposobów wyrażania orzeczenia, podmiotu, przydawki i dopełnienia

- wyróżnia w zdaniu związek zgody, rządu i przynależności

- przeprowadza klasyfikację zdań złożonych współrzędnie i podrzędnie, narysować ich wykresy

- przeprowadza analizę słowotwórczą wyrazów pochodzących od wyrażeń przyimkowych i od czasowników

- wskazuje przyrostek i przedrostek

- podaje przykłady wyrażeń z obocznymi tematami

- podaje przykłady wyrazów utworzonych za pomocą różnych formantów


Celująca

Wiadomości:

- zna budowę słowotwórczą wyrazu

- zna znaczenie wyrazów na podstawie prostej etymologii lub analizy słowotwórczej
Umiejętności:

- potrafi krytycznie ustosunkować się do językowej, literackiej i kulturalnej rzeczywistości, nie powielając cudzych poglądów

- podejmuje działalność literacką, kulturalną

- rozróżnia realne, przenośne i symboliczne znaczenie związku wyrazów


- dostrzega i komentuje wybrany problem w utworze literackim

- świadomie posługuje się w rozmowie środkami komunikacji niewerbalnej


Załącznik nr 2



Historia – klasa IV

Wymagania na ocenę śródroczną


Ocena

Wymagania

Uczeń:

Dopuszczająca

Wiadomości:

- zna pojęcie: źródła historyczne

- zna pojęcia: źródła materialne, źródła pisane, archeologia, wykopaliska, archeolog, muzeum, eksponat, skansen

- zna historię swojego życia(datę urodzin, najważniejsze wydarzenia swojego życia

- zna pojęcia: genealogia, drzewo genealogiczne, rodzina, herb rodzinny

- zna słowa hymnu narodowego Polski

- wie skąd wywodzi się nazwa naszego kraju Polska

- zna symbole narodowe Polski oraz państwa sąsiadujące z Polską i ich stolice

- zna legendę związaną ze swoim miastem oraz herb rodzinnego miasta

- zna pojęcie: zabytki, wymienia zabytki znajdujące się w miejscowości lub regionie

- zna jednostki służące do podziału czasu zegarowego i kalendarzowego

- zna pojęcia: wiek, tysiąclecie

- wskazuje narodziny Chrystusa, jako wydarzenie rozpoczynające nową erę

- zna warunki życia człowieka pierwotnego, sposoby zdobywania przez niego pożywienia(zbieractwo, myślistwo)

- zna nazwy pierwszych narzędzi rolniczych oraz materiał z jakiego zostały wykonane(drewno, kości, kamień)

- zna pojęcia koczowniczy tryb życia, osiadły tryb życia

- wie jak nazywa się pierwsza osada: Biskupin oraz zna zajęcia jej mieszkańców

Umiejętności:

- dokonuje podziału źródeł historycznych na pisane i materialne

- wskazuje przykłady źródeł pisanych np. listy, dokumenty; i materialnych np. obrazy, zdjęcia, budowle;

- opowiada w formie kilkuzdaniowej wypowiedzi o historii swojego życia

- rysuje prosty schemat drzewa genealogicznego swojej rodziny

- pokazuje na mapie Polskę oraz państwa sąsiadujące

- pokazuje na mapie swoją miejscowość

- potrafi rozpoznać na ilustracjach zabytki znajdujące się w jego miejscowości

- zaznacza na taśmie czasu wydarzenia p.n.e. i wydarzenia w n.e.

- określa wiek wydarzeń

- wskazuje na mapie Biskupin lub pobliskie Gniezno

- opowiada o zajęciach mieszkańców Biskupina

- potrafi omówić warunki życia człowieka pierwotnego oraz sposoby zdobywania przez niego pożywienia


Dostateczna

Wiadomości:

- zna pojęcie: historia

- zna zadania stojące przed muzeum (gromadzenie, przechowywanie, konserwacja zabytków)

- wskazuje dzień 18 urodzin jako moment przełomowy w życiu każdego człowieka, staje się pełnoprawnym obywatelem

- zna plemiona zamieszkujące dawną Polskę

- zna, rozpoznaje i wymienia zabytki znajdujące się w rodzinnej miejscowości

- zna różne przyrządy służące dawniej i współcześnie do określania pomiaru czasu

- przedstawia i rozpoznaje w wyglądzie człowieka pierwotnego cechy ludzkie i cechy zwierzęce

- zna okoliczności odkrycia pierwszej osady Biskupin oraz warunki życia jej mieszkańców, rozumie pojęcie „handel wymienny”

- zna legendę związaną ze swoim miastem oraz herb rodzinnego miasta


Umiejętności:

- wyjaśnia znaczenie pojęcia: „historia”

- wyjaśnia rolę muzeum w przekazywaniu wiedzy historycznej

- wyjaśnia związki rodzinne na przykładzie swojej rodziny

- umiejętnie wskazuje prawa i obowiązki wszystkich członków rodziny

- potrafi rozpoznać na ilustracji zabytki swojej miejscowości

- projektuje herb swojego miasta

- przedstawia pochodzenie nazwy Polska na podstawie wyrazu Polanie

- samodzielnie sporządza taśmę czasu

- chronologicznie porządkuje podane wydarzenia

- wskazuje na mapie tereny, na których pojawił się człowiek pierwotny(Ameryka Środkowa)

- wskazuje wpływ umiejętności uzyskania ognia na zmianę warunków człowieka pierwotnego

- opowiada o wyglądzie osady Biskupin

- przedstawia zajęcia mieszkańców osady w Biskupinie

- opowiada – w formie kilkuzdaniowej wypowiedzi legendę związaną z rodzinną miejscowością


Dobra

Wiadomości:

- zna okoliczności wydarzeń historycznych oraz pojęcia: przyczyna, skutek

- zna pojęcia kronika, rocznik, materiały pisarskie: (tabliczki

gliniane, papirus, pergamin)

- zna różnicę pomiędzy skansenem a muzeum

- zna znaczenie pamiątka rodzinna

- zna krainy historyczno-geograficzne dawnej Polski

- zna warunki człowieka pierwotnego i jego całkowite uzależnienie od otaczającej przyrody

- zna wygląd osady w Biskupinie oraz wierzenia jego mieszkańców

Umiejętności:

- rysuje i objaśnia schemat przyczynowo skutkowy

- wyjaśnia rolę muzeum w przekazywaniu wiedzy historycznej

- oblicza upływ czasu od podanych wydarzeń historycznych

- rysuje herb swojego miasta

- wskazuje na mapie siedzibę Polan(Gniezno, dorzecze środkowej Warty)

- przedstawia i omawia zasady podziału czasu na czas naszej ery i przed naszą erą

- w kilku zdaniowej wypowiedzi przedstawia wygląd osady w Biskupinie oraz opowiada o warunkach życia jej mieszkańców




Bardzo dobra

Wiadomości:

- zna pojęcie historia, zna odpowiedź na pytanie: „ Kto tworzy historię?”

- wie, na czym polega praca archeologa

- zna stanowiska archeologiczne swojej miejscowości i regionu oraz dokonywane tam odkrycia

- zna i rozumie pojęcie społeczeństwo, pełnoprawny obywatel

- zna znaczenie pojęcia pamiątka rodzinno-historyczna oraz jej systematykę

- zna pochodzenie hymnu narodowego Polski

- zna zabytki swojej miejscowości

- zna pierwsze dokonania ludzi pierwotnych

- zna pierwsze wynalazki człowieka (koło garncarskie, umiejętność wytopu metali

- zna zajęcia mieszkańców osady w Biskupinie oraz i ich wierzenia

- rozumie pojęcie historia

- zna schemat przyczynowo- skutkowy

- zna znaczenie związków i więzi łączących rodzinę i ród

- zna krainy historyczno- geograficzne dawnej Polski

- zna nazwiska ciekawych ludzi związanych z rodzinną miejscowością


Umiejętności:

- umieszcza na mapie tereny zamieszkiwane dawniej przez plemiona w szczególności przez Polan

- konstruuje odpowiednie pytania: „przyczyna- dlaczego?; skutek- z jakim skutkiem, jaki był efekt”

- rysuje i objaśnia schemat przyczynowo-skutkowy

- wyjaśnia rolę muzeum w przekazywaniu wiedzy historycznej, przedstawiając własną opinię o zwiedzanej ekspozycji muzealnej

- przedstawia systematykę- podział pamiątek




Celująca

Wiadomości:

- zna najważniejsze dla swojej miejscowości wydarzenia historyczne

- zna zabytki znajdujące się w rodzinnej miejscowości

i regionie

- zna biografię wybitnych Polaków związanych z rodzinną miejscowością lub regionem i ich wkład w życie rodzinnej miejscowości
Umiejętności:

- zbiera informację na temat tradycji i pamiątek rodzinnych

- opowiada o ciekawych ludziach, którymi szczyci się rodzinna miejscowość

- przygotowuje trasę wycieczki do ciekawych zakątków swojej miejscowości „Jestem przewodnikiem”

- wskazuje związek powstawania kalendarzy i zegarów z obserwacją przyrody oraz ruchem słońca i księżyca

- samodzielnie przygotowuje folder zapraszający do zwiedzania Biskupina lub scenkę przedstawiającą wywiad z przewodnikiem po Biskupinie

- w kilku zdaniowej wypowiedzi prezentuje doniosłość odkrycia osady w Biskupinie

- wymienia znane stanowiska archeologiczne regionu i potrafi scharakteryzować kilkuzdaniową wypowiedzią dokonane tam odkrycia





Historia – klasa IV

Wymagania na ocenę roczną


Ocena

Wymagania

Uczeń:

Dopuszczająca

Wiadomości:

- zna prawa i obowiązki władcy, insygnia królewskie jako symbole władzy

- zna pojęcie: gród

- zna miejsca powstawania grodów ze względu na ukształtowanie terenu;

- zna pojęcia: zakon, klasztor

- zna zajęcia zakonników( np. szerzenie wiary chrześcijańskiej, przepisywanie ksiąg, nauczanie, uprawa roli)

- zna wygląd miasta średniowiecznego i jego lokalizacja na podstawie ilustracji

- zna pojęcie rycerz, zamek, zajęcia w czasie wojny i pokoju rycerzy

- wymienia obyczaje szlachty polskiej XVI-XVIII w.

- wymienia cechy życia w pałacach magnackich XVII-XVIII w.

- zna charakter zabudowy wiejskiej XVII w.

- zna wielkie wynalazki XIX i X wieku


Umiejętności:

- potrafi przedstawić podstawowe obowiązki i prawa władcy

- wymienia insygnia władzy królewskiej

- omawia warunki powstawania grodów

- przedstawia na podstawie schematu w podręczniku rozkład zajęć zakonników

- przedstawia na podstawie ilustracji miejsca lokalizacji miast oraz wymienia ich głównych mieszkańców

- zna pojęcie: ,,rycerz”, ,,paź”, ,,giermek”

- na podstawie ilustracji opisuje w formie kilkuzdaniowej wypowiedzi wygląd dworku szlacheckiego

- na podstawie ilustracji opisuje wygląd chaty chłopskiej i wymienia jego główne zajęcia

- potrafi wymienić najważniejszy wynalazek XIX w. (maszyna parowa, żarówka, telefon) oraz przedstawia najważniejsze wynalazki XX wieku (komputer)




Dostateczna

Wiadomości:

- zna wygląd, elementy obronne grodu

- zna znaczenie przyjęcia chrztu przez Polskę, zadania stojące przed zakonnikami

- zna elementy obronne miasta średniowiecznego

- zna mieszkańcy miast i wymienia ich zajęcia

- opisuje rycerzy i ich stroje

- omawia wygląd dworku szlacheckiego

- omawia wygląd pałacu magnackiego

- wymienia zajęcia mieszkańców wsi

- omawia wpływ wynalazków na życie człowieka



Umiejętności:

- przedstawia krąg współpracowników władcy (urzędników bez używania nazw oraz omawia zadania wojska, drużyny książęcej)

- opisuje wygląd grodu i wskazuje jego elementy obronne

- wyjaśnia pojęcia grodu

- opisuje wygląd zakonnika, zna pojęcie:,,habit” oraz przedstawia główne zajęcia zakonników

- wskazuje elementy obronne miasta średniowiecznego

- wymienia grupy społeczne średniowiecznego miast

- wymienia elementy obronne zamku i omawia ich funkcje (np.: fosa, brama, most zwodzony)

- na podstawie ilustracji opisuje strój rycerza

- omawia sposoby spędzania czasu wolnego przez mieszkańców dworku i pałaców magnackich

- wymienia obowiązki chłopów wobec właściciela wsi

- przedstawia wynalazki służące człowiekowi w różnych dziedzinach życia




Dobra

Wiadomości:

- omawia rolę wojska w służbie władcy

- wymienia pierwsze grody i podgrodzia na ziemiach polskich

- wymienia zakony i ich zadania

- przedstawia lokalizację i wygląd miast

- omawia dzień powszedni w mieście średniowiecznym

- przedstawia lokalizację, funkcję i wygląd zamków

- omawia czas wolny mieszkańców zamku

- przedstawia mieszkańców dworku szlacheckiego i magnackiego, ich zajęcia oraz czas wolny

- omawia wygląd chłopskiej zagrody

- omawia zmiany w wyglądzie miast i wsi

Umiejętności:

- wymienia pierwsze urzędy (kasztelan, wojewoda) oraz określa zakres ich obowiązków

- opowiada o zajęciach mieszkańców grodu i podgrodzia, zna zróżnicowania społeczne; mieszkańcy grodu a podgrodzia

- zna pojęcie ,,cech”- wymienia nazwy kilku rzemieślników

- przedstawia zadania stojące przed zakonnikami

- przedstawia miejsca lokalizacji miast, opisuje proces przekształcania się grodu w miasto

- ukazuje możliwości spędzenia czasu wolnego mieszkańców miast w dni powszednie i święta

- wymienia mieszkańców zamku i przedstawia ich zajęcia w czasie pokoju i wojny

- przedstawia obowiązki rycerza

- opowiada o zajęciach mieszkańców dworków szlacheckich i pałaców magnackich

- opisuje wygląd zagrody chłopskiej, zna pojęcie:,,strzecha”, opowiada o dniu powszechnym chłopa i jego czasu wolnego

- wskazuje na mapie Polski pierwsze grody – Gniezno, Kraków, Poznań, Legnica

- nazywa towary wytwarzane przez rzemieślników


Bardzo dobra

Wiadomości:

- wymienia pierwsze urzędy X-XII wieku

- wymienia zajęcia mieszkańców grodu i podgrodzia

- przedstawia usytuowanie i wygląd klasztoru

- omawia wygląd i zabudowę rynku

- omawia stroje rycerzy, herby i zwyczaje

- omawia narzędzia wykorzystywane w pracy przez chłopów w XVII w.

- omawia zmiany w wyglądzie architektonicznym miast i wsi oraz zajęć mieszkańców


Umiejętności:

- wskazuje przyczyny ścisłej współpracy władcy z urzędnikami

- przedstawia znaczenie przyjęcia chrztu przez Polskę

- omawia zabudowę rynku średniowiecznego z jego typowymi elementami: bramy, ratusz, pręgierz, waga, kościół

- przedstawia grupy społeczne zamieszkujące miasto średniowieczne, ze szczególnym uwzględnieniem rzemieślników i kupców

- wskazuje zawody rzemieślnicze wykonywane współcześnie i zanikające

- opisuje strój rycerza

- opisuje ceremonię pasowania na rycerza i turniej rycerski

- przedstawia rolę herbów rycerskich

- omawia zasady wychowania dzieci w rodzinach szlacheckich i magnackich, zna pojęcia: mecenat, guwernantka

- wymienia i omawia narzędzia wykorzystywane w pracy przez chłopów w XVII wieku

- wskazuje zagrożenia wynikające z postępu technicznego (np. degradacja środowiska naturalnego)







Wiadomości:

- omawia dwór władcy, krąg jego współpracowników

- omawia wygląd, funkcję i znaczenie grodów

- omawia duchowość i zajęcia zakonników

- wymienia słynne miasta polskie 500 lat temu

- wymienia budowle charakterystyczne dla średniowiecznego miasta

- wymienia sławnych polskich rycerzy

- omawia wychowanie dzieci w rodzinach szlacheckich i magnackich

- przedstawia pracę chłopów XVII w., a praca rolników w czasach współczesnych

- wymienia zmiany zaistniałe w życiu codziennym mieszkańców wsi i miast w XIX i XX w.

- objaśnia wpływ wynalazków XIX i XX w. na życie człowieka
Umiejętności:

- przedstawia znaczenie grodu jako ośrodka życia politycznego, gospodarczego i kulturalnego

- opowiada w formie kilkuzdaniowej wypowiedzi o funkcjonowaniu dworu królewskiego

- przedstawia najpiękniejsze budowle klasztorne regionu

- wyjaśnia pojęcie dokumentu lokacyjnego

- wskazuje na mapie Polski średniowiecznej najważniejsze miasta i odszukuje tych samych miast na mapie Polski współczesnej

- wskazuje rzemieślników i kupców jako grupy najsilniejsze ekonomicznie i odgrywające ważną rolę w mieście

- wymienia i przedstawia sylwetki słynnych polskich rycerzy, np. Zawisza Czarny

- opisuje strój szlachcica wymieniając dokładnie jego elementy

- dokonuje porównania pozycji społecznej szlachty i magnaterii, poprzez ukazywanie różnic majątkowych

- porównuje pracę chłopów w XVIII w. z pracą rolników w czasach współczesnych




Historia – klasa V

Wymagania na ocenę śródroczną


Ocena

Wymagania

Uczeń:

Dopuszczająca

Wiadomości:

- czas w historii

- zna podstawowe jednostki podziału czasu

- zna wybrane elementy cywilizacji

- zna rolnicze cywilizacje Wschodu, rola wielkich rzek w rozwoju rolnictwa

- zna górzyste kraje śródziemnomorskie

- wymienia miasta starożytne (Ateny, Babilon, Rzym)

- opisuje życie codzienne w Mezopotamii i Egipcie- wybrane elementy życia codziennego (jedzenie, ubiór, domostwa, rozrywki)

- opisuje życie codzienne w Grecji i Rzymie

- zna wybrane zwyczaje związane z ważnymi wydarzeniami i etapami w życiu człowieka

- zna życie rodzinne i szkolne Greków i Rzymian, życie niewolnika i jego pozycję społeczną

- zna wierzenia Egipcjan i Mezopotamii

- zna greckie wyobrażenia bogów- opowiada wybrane mity greckie

- zna pojęcie: religia żydowska

- omawia narodziny religii chrześcijańskiej

- zna pojęcia: despotyzm, demokracja

- omawia pojawienie się sztuki teatralnej w Grecji

- zna rolę sportu w życiu starożytnych Greków

- opisuje architekturę grecką (świątynie greckie)

- zna dorobek materialny i naukowy cywilizacji Wschodu

- zna rodzaje pisma
Umiejętności:

- zna jednostki służące do podziału czasu zegarowego i kalendarzowego

- zna pojęcia wiek, tysiąclecie

- wskazuje narodziny Chrystusa jako wydarzenie początku naszej ery, zaznacza to wydarzenie na taśmie czasu

- podaje główne jednostki podziału czasu: dzień, miesiąc, rok, stulecie, tysiąclecie oraz odpowiednio je szereguje np.: od najkrótszej do najdłuższej

- określa wiek wydarzeń stosując znaki rzymskie, (np.: 1410r. – XV w.)

- wymienia przynajmniej jedno osiągnięcie „cywilizacji” mające wpływ na dalszy rozwój człowieka

- wymienia rolnicze cywilizacje Wschodu (Egipt, Mezopotamia)

- wymienia górzyste cywilizacje Wschodu: Grecja, Rzym, Palestyna

- wskazuje na mapie Ateny, Babilon, Rzym

- przedstawia wybrane elementy życia codziennego w Egipcie, Mezopotamii, Grecji i Rzymie

- krótko przedstawia wybrane zwyczaje związane z ważnymi etapami w życiu człowieka: dzieciństwo, ślub, pochówek

- opowiada o stosunku ludzi do bogów, wyjaśnia pojęcia: kapłan, świątynia, procesja, sfinks, faraon

- tłumaczy pojęcia: ,,mit, mitologia”, wymienia najważniejszych bogów państw starożytnych

- wymienia tytuły największych dzieł Homera ( Iliada, Odyseja)

- wskazuje na mapie Palestynę, wyjaśnia pojęcia i nazwy: Jahwe, Hebrajczycy, Żydzi, Biblia

- tłumaczy pojęcia despotyzm, omawia charakter władzy faraona;

- wyjaśnia pojęcie demokracja

- wyjaśnia, w jaki sposób z obrzędów ku czci Dionizosa narodziła się sztuka teatralna

- umieszcza na taśmie czasu datę pierwszych igrzysk olimpijskich starożytnych oraz igrzysk nowożytnych

- wskazuje na mapie Olimpie

- potrafi na podstawie ilustracji opowiedzieć, jak wyglądały świątynie i budowle użyteczności publicznej w Grecji i Rzymie, rozpoznać wybrane budowle starożytne, np.: Koloseum, Partenon

- wymienia znane osiągnięcia naukowe ludów starożytnego Wschodu, stanowiące istotny wkład w rozwój cywilizacji

- przedstawia różne rodzaje pism używanych w świecie starożytnym (klinowe, obrazkowe, hieroglify, pismo alfabetyczne)




Dostateczna

Wiadomości:

- zna podział dziejów ludzkości na epoki: prehistoria, starożytność, średniowiecze, nowożytność, czasy współczesne

- wymienia wybrane elementy cywilizacji

- zna rodzaje uprawianych roślin

- zna podstawowe zajęcia ludności w górzystych krajach śródziemnomorskich

- ukazuje różnice wynikających z zamożności i pozycji społecznej (mieszkańców starożytnych, które miały odzwierciedlenie w życiu codziennym)

- zna dzieła Homera

- opisuje igrzyska w Olimpii

- zna style w architekturze greckiej

- zna najważniejsze osiągnięcia cywilizacyjne Chin, Indii i innych ludów starożytnych przyjęte przez współczesnych ludzi



Umiejętności:

- rysuje taśmę czasu i wskazuje na niej odcinki odpowiadające wiekom naszej ery i przed naszą erą

- wymienia w kolejności chronologicznej główne epoki w dziejach ludzkości

- lokalizuje na mapie Europy rolnicze cywilizacje Wschodu-Egipt i Mezopotamia oraz główne rzeki: Nil, Eufrat i Tygrys oraz górzyste cywilizacje Wschodu (Rzym, Grecja, Palestyna) oraz Morze Śródziemne

- na podstawie tekstu podręcznika wskazuje różnice w poziomie życia w obrębie społeczeństw państw starożytnych (Egipt, Mezopotamia, Grecja, Rzym)

- ukazuje różnice miedzy położeniem (prawami) dzieci o kobiet w czasach starożytnych a mężczyznami

- wyjaśnia, jaką rolę odgrywali kapłani i ich pozycję społeczną;

- dokonuje charakterystyki sztuki życia, za którą byli odpowiedzialni wybrani bogowie

- opowiada dzieje wojny trojańskiej oraz o przygodach Odyseusza

- wyjaśnia pojęcia związane z religia żydowską oraz chrześcijańską: Jahwe, Ziemia Obiecana, Kanon, Mojżesz, Stary Testament, Nowy Testament, Arka Przymierza, Dekalog

- dokonuje krótkiej charakterystyki teatru ateńskiego

- wyjaśnia pojęcia pięciobój, wymienia dyscypliny sportowe starożytne

- wymienia style w architekturze greckiej (joński, koryncki, dorycki) oraz krótko je charakteryzuje korzystając z ilustracji

- omawia różne materiały pisarskie używane w świecie starożytnym

- wyjaśnia, na czym polega znaczenie pisma w życiu człowieka (zarówno w starożytności, jak i współcześnie)


Dobra

Wiadomości:

- zna technikę uprawy roli, podstawowe narzędzia, system nawadniania

- omawia środowisko geograficzne krajów śródziemnomorskich (Grecja, Rzym, Fenicja, Palestyna)

- omawia nauczanie i wychowanie w Atenach i Sparcie

- zna wybrane formy oddawania czci bogom

- zna symbole igrzysk olimpijskich (koła olimpijskie, znicz olimpijski)

- opisuje budownictwo rzymskie na wybranych przykładach (Panteon, amfiteatry, cyrki, łuki triumfalne)

- zna łaciński rodowód współczesnego alfabetu polskiego


Umiejętności:

- wymienia w kolejności chronologicznej główne epoki w dziejach ludzkości ( prehistoria, starożytność, średniowiecze, nowożytność, czasy współczesne)

- porządkuje chronologicznie wydarzenia na taśmie czasu

- wyjaśnia pojęcie: „epoka”

- oblicza ile lat minęło od poszczególnych wydarzeń

- wyjaśnia pojęcie: ,,cywilizacja”

- wyjaśnia związek miedzy warunkami naturalnymi a zajęciami ludności

- wyszukuje w tekście i omawia rodzaje zajęć mieszkańców miast starożytnych

- opowiada o życiu codziennym mieszkańców państw starożytnych (ubiór, jedzenie, czas wolny rozrywki)

- ukazuje różnice miedzy położeniem (prawami) dzieci i kobiet w czasach starożytnych a współcześnie

- wyjaśnia sposób kształcenia w Atenach i Sparcie, wymienia różnice

- wymienia i opisuje podstawowych bogów Egiptu i Mezopotamii, Grecji i Rzymu

- dokonuje charakterystyki ewolucji stosunku Rzymian do wierzeń chrześcijańskich (od prześladowań do uznania za religię panującą)

- wyjaśnia podstawowe pojęcia związane ze sztuka teatralną, a mające swoje źródło w starożytności (teatr, dramat, komedia)

- tłumaczy, na czym polega związek judaizmu, a chrześcijaństwem (co przyjęli chrześcijanie od żydów)

- rozumie i umie wytłumaczyć zasadniczą różnicę między rządami w Egipcie a demokracją grecką (przeciwstawne rządy: despotyczne- demokracja)

- podaje przykłady stosowania w najbliższym otoczeniu procedur demokratycznych: wybory samorządu klasowego, szkolnego, terytorialnego

- oblicza ile lat, stuleci upłynęło między igrzyskami starożytnymi a nowożytnymi oraz ile lat do czasów współczesnych

- rozpoznaje wybrane budowle starożytne, wskazuje, gdzie się znajdują i jakie było ich przeznaczenie

- wskazuje, który z alfabetów starożytnych jest najpowszechniej stosowany współcześnie, wyjaśnia, dlaczego alfabet polski jest oparty na alfabecie łacińskim




Bardzo dobra

Wiadomości:

- zna rolę morza w życiu starożytnych

- opowiada treść różnych, wybranych przez siebie mitów na podstawie lektury ,,Mitologia” Jan Parandowski

- omawia wpływ architektury starożytnej na sztukę nowożytną

- objaśnia rolę Rzymian jako twórców doskonałego prawa

- objaśnia języki romańskie



Umiejętności:

- wymienia epoki w kolejności chronologicznej podając początek i koniec każdej z nich posługując się datami lub wydarzeniami

- potrafi wytłumaczyć, jaka jest różnica w numeracji lat naszej ery i przed naszą erą oraz dlaczego lata przed nasza erą biegną odwrotnie

- podaje przykładowe osiągnięcia cywilizacyjne

- opowiada, jak wyglądał sposób uprawy ziemi w Egipcie i Mezopotamii

- opisuje wygląd Babilonu, Aten, Rzymu stosując pojęcia: Agora, termy, Forum Romanum, akwedukty, Koloseum, Akropol itp.

- przedstawia system edukacji w Rzymie

- rozumie i tłumaczy pojęcia: monogamia, poligamia, monoteizm, politeizm

- prezentuje klasie w formie opowiadania, ilustracji, komiksu, ,,żywego obrazu” dowolne mity z Mitologii

- wskazuje, gdzie w regionie (okolicy) znajdują się pozostałości kultury żydowskiej np.: dawne synagogi, cmentarze, eksponaty, działy judaistyczne w muzeach regionalnych

- wyjaśnia znaczenie podstawowych pojęć związanych z życiem politycznym: republika (Rzeczpospolita), parlament (sejm, senat), wybory, władze lokalne (samorządowe)

- wyjaśnia podobieństwa i różnice miedzy teatrem antycznym i współczesnym, dokonuje charakterystyki współczesnej sztuki teatralnej: uwypuklenie tych elementów, które są nawiązaniem do antyku

• budowle teatralne(amfiteatry)

• repertuar teatrów (dramat, komedia)sztuki antyczne

- wymienia elementy współczesnego ceremoniału olimpijskiego, które nawiązują do starożytności (zapalenie znicza, honorowe miejsce reprezentacji Grecji w defiladzie otwierającej igrzyska)

- potrafi wytłumaczyć na podstawie konkretnych przykładów, dlaczego prawo rzymskie stało się wzorcem dla późniejszych pokoleń

- wyjaśnia pojęcie: języki romańskie; wymienia współczesne języki romańskie


Celująca

Wiadomości:

  • rządy w starożytności a współcześnie

  • bogactwo dorobku cywilizacyjnego

  • elementy tradycji międzynarodowego ruchu olimpijskiego nawiązujące do antyku

  • pojęcie filozofii; Główne pytania stawiane przez filozofów starożytnych o początek świata, sens życia ludzkiego

  • obecność języka łacińskiego i greckiego w języku współczesnym na podstawie wybranych pojęć i przedmiotów


Umiejętności:

- podaje na wybranych przykładach różnice w życiu ludzi w poszczególnych epokach

- potrafi w kilkuzdaniowej wypowiedzi określić bogactwo dorobku cywilizacyjnego, którego spadkobiercami są współcześni ludzie

- wymienia występujące w środowisku lokalnym (np.: w miejscowości i okolicy lub regionie) wybrane osiągnięcia cywilizacyjne z różnych czasów (np.: wykopaliska archeologiczne, ruiny zamków, budowle zabytkowe, dzieła sztuki w muzeach, najnowsze osiągnięcia cywilizacyjne, np.: współczesne obiekty)

- tłumaczy niezbędność systemu nawadniania pól

- wyjaśnia rolę morza w życiu starożytnych oraz opowiada na podstawie tekstu podręcznika, ilustracji (ewentualnie samodzielnie zgromadzonych materiałów) w jaki sposób żeglowano w starożytności

- umieszcza na taśmie czasu stulecia, których dotyczą opisy poszczególnych miast, oblicza, ile czasu (stuleci) dzieli je od siebie oraz od współczesności

- omawia różnice i podobieństwa miedzy miastami starożytnymi a współczesnymi pod względem ulic, reprezentacyjnych budowli, zajęć ludności

- opowiada o różnicach między życiem codziennym w czasach współczesnych a w czasach starożytnej Grecji, Rzymu czy Babilonu

- ukazuje związek miedzy sposobem kształcenia i wychowania a postawą obywateli państw

- dokonuje charakterystyki ważniejszych bogów greckich i ich rzymskich odpowiedników

- tłumaczy, dlaczego Żydzi osiedlili się w Polsce (np.: na podstawie Encyklopedii Historycznej)

- potrafi wcielić się w rolę wyznaczoną przez nauczyciela np.: przedstawia metodą dramy fragment obrad zgromadzenia ludowego, sądu skorupkowego)

- samodzielnie poszukuje w wydawnictwach encyklopedycznych wybranych informacji na temat igrzysk olimpijskich ery nowożytnej (daty, miejsca igrzysk, sukcesy Polaków)

- samodzielnie lub korzystając z różnych źródeł informacji poszukuje budowli wzorowanych na architekturze starożytnej w swojej miejscowości lub regionie, opisuje ich wygląd wymieniając charakterystyczne elementy

- w sposób precyzyjny podaje problemy, nad którymi zastanawiali się filozofowie- wymienia ich nazwiska i doktryny życiowe

- podaje przykłady stosowania pojęć łacińskich i greckich we współczesnym języku polskim, posługuje się ,,Słownikiem wyrazów obcych”



Historia – klasa V

Wymagania na ocenę roczną


Ocena

Wymagania

Uczeń:

Dopuszczająca

Wiadomości:

- omawia upadek państwa rzymskiego końcem starożytności

- wymienia plemiona polskie

- wymienia władców:

Mieszko I –książę z rodu Piastów

Bolesław Chrobry –pierwszy król Polski

Bolesław Krzywousty i jego testament

Władysław Łokietek –władca zjednoczonego państwa polskiego

Kazimierz Wielki –ostatni z dynastii Piastów

Królowa Jadwiga i Władysław Jagiełło –twórcami nowej dynastii

- zna podział społeczeństwa średniowiecznego na stany

- omawia życie na dworze magnackim

- omawia pracę na roli

- omawia prace w warsztacie rzemieślniczym

- omawia handel w średniowieczu

- omawia budownictwo średniowieczne

- objaśnia materiał i technikę pisarską –piśmiennictwo średniowieczne na wybranych przykładach
Umiejętności:

- wyjaśnia pojęcia ,,barbarzyńcy’’

- wymienia główne plemiona polskie, wyjaśnia skąd pochodzi nazwa Polski

- zna datę chrztu Mieszka I

- zna rok koronacji Bolesława Chrobrego na króla Polski i datę zjazdu gnieźnieńskiego;

- wyjaśnia, dlaczego Bolesław Krzywousty dokonał podziału na dzielnice, zna rok podziału Polski na dzielnice (1138r.)

- wie, kto sprowadził do Polski Krzyżaków, opisuje strój Krzyżaków

- zna datę bitwy pod Grunwaldem

- wyjaśnia pojęcie społeczeństwo, objaśnia na czym polegała n nierówność w stosunkach między ludźmi epoki średniowiecza

- przedstawia i omawia obyczaje dworskie i rycerskie

- wymienia główne metody uprawy roli (żarowa, trójpolówka)

- wymienia rodzaje rzemiosł średniowiecznych, podaje przykłady takich, które przetrwały do dnia dzisiejszego oraz takich, które już nie występują

- wyjaśnia pojęcia: targ, jarmark, kramy, kupcy

- wymienia style w budownictwie średniowiecznym (romański, gotycki)

- wymienia rodzaj materiału pisarskiego używanego w średniowieczu (pergamin) oraz technika pisarska


Dostateczna

Wiadomości:

- omawia rozłam w kościele

- omawia chrzest Polski

- omawia zjazd w Gnieźnie

- zna podział dzielnicowy, Testament Bolesława Krzywoustego

- zna legendę związana z Władysławem Łokietkiem

- omawia życie Zakonu Krzyżackiego

- zna pojęcia wasal- senior

- omawia wygląd dworu monarchów i możnowładców

- zna metody uprawy roli(żarowa, trójpolówka)

- zna pojęcie cechu i jego rola

- wymienia towary, którymi handlowano w średniowieczu

- wymienia przykłady budowli średniowiecznej, sakralnej i świeckiej

- omawia znaczenie druku


Umiejętności:

- wyjaśnia, dlaczego upadek Rzymu przyjmowany jest za koniec epoki starożytnej i początek średniowiecza

- rysuje schemat rozłamu kościoła, krótko go charakteryzuje

- umieszcza na taśmie czasu upadek Rzymu oraz datę rozłamu chrześcijaństwa

- wskazuje na mapie obszary zamieszkujące przez dawne plemiona;

- zaznacza na taśmie czasu chrzest Mieszka I

- zaznacza na taśmie czasu rok 1000 i 1025

- odczytuje z mapy nazwy dzielnic oraz imiona ich władców, zaznacza na taśmie czasu rok 1138 i określa, które to stulecie

- zna i opowiada legendę związaną z Władysławem Łokietkiem i Ojcowem, wyjaśnia pojęcie ,,Grota Łokietka’’

- wskazuje na mapie Malbork jako siedzibę Krzyżaków

- wyjaśnia, dlaczego Polska i Litwa zawarły unię, nazywa dynastię, której początek w Polsce dał Władysław Jagiełło

- rysuje schemat przedstawiający hierarchię społeczeństwa średniowiecznego, wymienia stany średniowieczne

- wyjaśnia pojęcia: senior- wasal;

- wymienia narzędzia oraz etapy prac polowych, wyjaśnia pojęcia ,,metoda uprawy roli: żarowa, trójpolowa”;

- wyjaśnia pojęcia: cech, czeladnik, mistrz; krótko opisuje zadania cechu

- wymienia towary, którymi handlowano w średniowieczu

- wyjaśnia pojęcie wymiany handlowej zarówno w średniowieczu, jak i w czasach współczesnych

- wyjaśnia pojęcia związane z architekturą sakralną i świecką (zamki, klasztory, kościoły, katedry)

- wyjaśnia przełomowe znaczenie druku


Dobra

Wiadomości:

- objaśnia pojawienie się odstępstw od wiary (herezja)

- zna znaczenie chrztu dla dziejów Polski

- zna rządy Bolesława Chrobrego

- wymienia dzielnice Polski i ich władcy

- zna zasługi Władysława Łokietka

- omawia Unię Polsko- Litewska

- zna zajęcia poszczególnych stanów

- omawia życie dworskie, stosunki i obyczaje panujące na dworze

- wymienia elementy życia codziennego w średniowieczu

- wymienia narzędzia służące do uprawy roli i etapy prac polowych

- objaśnia drogę od ucznia (terminatora, czeladnika do mistrza)

- wymienia szlaki handlowe, warunki podróżowania

- podaje czas panowania stylu romańskiego i stylu gotyckiego

- wymienia rodzaje szkół, charakter kształcenia
Umiejętności:

- określa, jakie ludy nazywano barbarzyńcami i wyjaśnia krótko ich rolę w upadku Rzymu

- omawia wzrost znaczenia papiestwa

- na podstawie mapy współczesnego świata wskazuje zasięg chrześcijaństwa oraz islamu

- oblicza ile stuleci upłynęło między powstaniem islamu oraz czasami współczesnymi

- wyjaśnia przyczyny przyjęcia chrztu przez Mieszka I

- wyjaśnia znaczenie koronacji Bolesława Chrobrego

- potrafi omówić skutki podziału dzielnicowego, objaśnia pojęcie: senior, dzielnica senioralna

- oblicza upływ czasu (w latach i stuleciach) między śmiercią Bolesława Krzywoustego a koronacją Władysława Łokietka i panowaniem Kazimierza Wielkiego

- opowiada o bitwie pod Grunwaldem

- wyjaśnia, na czym polegały różnice prawne między stanami

- podaje nazwę dokumentu, w którym zawarto ideę równości ludzi

- wymienia oprócz prac polowych inne zajęcia ludności wiejskiej

- opisuje drogę od ucznia (terminatora, czeladnika do mistrza)

- wskazuje główne szlaki handlowe średniowiecznej Europy oraz wymienia nazwy towarów, którymi najczęściej handlowano

- zaznacza na taśmie czasu poprzez podanie stuleci, okres panowania stylu romańskiego i stylu gotyckiego

- opowiada o charakterze i wyglądzie szkół średniowiecznych- przedmioty, sposoby wykładu, obyczaje szkolne


Bardzo dobra

Wiadomości:

- opisuje rozłam kościoła

- wyjaśnia znaczenie koronacji Bolesława Chrobrego

- zna pojęcie senior

- omawia rozwój państwa polskiego za panowania Kazimierza Wielkiego

- zna różnice prawne miedzy stanami społeczeństwa średniowiecznego

- zna elementy kultury dworskiej

- wymienia różnice w życiu codziennym mieszkańców średniowiecza w zależności od pozycji społecznej

- wymienia różnice między życiem na wsi w średniowieczu a współcześnie

- zna sposób zdobywania zawodu w średniowieczu a współcześnie

- wymienia budowle romańskie i gotyckie

- zna gatunki pisarskie średniowiecza ( psałterze, roczniki, kroniki, żywoty świętych)



Umiejętności:

- charakteryzuje zmiany w życiu ludzi po upadku imperium rzymskiego

- wyjaśnia pojęcia związane z islamem –muzułmanin, Mahomet, Allach, Koran, Mekka, meczet

- opowiada, kiedy i w jaki sposób nastąpiło przyjęcie chrześcijaństwa przez Mieszka I

- krótko charakteryzuje zasługi Bolesława Chrobrego dla państwa polskiego

- odszukuje w dostępnych mu źródłach dodatkowych informacji o Bolesławie Krzywoustym

- wyjaśnia precyzyjnie znane przysłowie o ostatnim królu z rodu Piastów ,,Zastał Polskę drewnianą , a zostawił murowaną”

- odczytuje z mapy, jakie terytoria odzyskała Polska w wyniku wojen z Zakonem Krzyżackim

- w formie krótkich scenek lub opowiadania przedstawia zajęcia poszczególnych stanów oraz scenę ,,hołdu lennego”

- wyszukuje samodzielnie informacji o życiu dworskim

- omawia i wymienia główne różnice między życiem na wsi w średniowieczu a współcześnie

- porównuje sposób zdobywania zawodu w średniowieczu i współcześnie

- wymienia w najbliższym otoczeniu lub regionie, miejsca i budowle związane z handlem (rynki, place targowe, nazwy miejscowości powstałe od dni i terminów, w których odbywały się targi)

- omawia cechy budowli romańskich i gotyckich, posługując się pojęciami: portal, filar, witraż, ostre łuki, baszty, barbakany

- wskazuje w swojej miejscowości zabytki sztuki romańskiej lub gotyckiej

- wymienia gatunki pisarskie średniowiecza oraz ich autorów (Gall Anonim, Wincenty Kadłubek, Jan Długosz) w szczególności kronik




Celująca

Wiadomości:

- objaśnia narodziny i rozwój islamu

- przedstawia zasługi Bolesława Chrobrego dla państwa polskiego

- ukazuje zagrożenia dla państwa polskiego ze strony Krzyżaków i Tatarów

- przedstawia najważniejsze dokonania Jadwigi i Jagiełły w różnych dziedzinach

- wymienia siedziby (lub pozostałości po nich) rodów rycerskich mieszkających w okolicy lub regionie

- zna elementy tradycji rzemieślniczych we współczesnym życiu miasta (pamiątki po dawnym rzemiośle, nazwy ulic związane z rzemiosłem, współczesne rzemiosło w mojej miejscowości)

- omawia współczesne ślady dawnego handlu (budowle, rynki, tradycje handlowe, nazwy miejscowości)

- omawia zabytki polskiego dziedzictwa kulturowego czasów średniowiecza, położenie ich na współczesnej mapie Polski

- wymienia najsłynniejszych kronikarzy średniowiecza

- charakteryzuje naukę średniowieczną
Umiejętności:

- na podstawie porównania mapy Europy, potrafi scharakteryzować zmiany polityczne na kontynencie

- omawia podstawowe zasady islamu oraz wskazuje na mapie obszary okupowane przez islam

- omawia zmiany, które nastąpiły z chwilą przyjęcia chrztu przez Mieszka I (polityczne

i kulturalne);

- na podstawie mapy, potrafi dokonać porównania granic Polski w czasach Mieszka I

i za panowania Bolesława Chrobrego

- wymienia pierwsze biskupstwa

- wymienia najważniejsze zasługi Wł. Łokietka i Kazimierza Wielkiego takie jak: zjednoczenie państwa, zabezpieczenie granic państwa przemiany gospodarcze, rozwój oświaty, uporządkowanie prawa)

- opowiada o życiu i zasługach Jadwigi poszerzając wiadomości z podręcznika o informacje z encyklopedii, słowników historycznych

- pisze wypracowanie, w którym przedstawi siebie jako wybraną postać reprezentującą określony stan społeczny

- wskazuje siedziby (lub pozostałości po nich) rodów rycerskich mieszkających w jego okolicy

- podaje nazwy miejscowości związane z dawnymi metodami uprawy roli, wskazuje na ilustracjach eksponaty związane z rolnictwem średniowiecznym

- wskazuje elementy tradycji rzemieślniczej we współczesnym życiu (pamiątki po dawnym rzemiośle, nazwy ulic związane z rzemiosłem, współczesne rzemiosło w swojej miejscowości)

- wymienia i opisuje wybrane obiekty gnieźnieńskie, Kościół Mariacki w Krakowie, ołtarz Wita Stwosza

- wyjaśnia, skąd wywodzi się nazwa uniwersytet i jakie było jego znaczenie





Pobieranie 2.37 Mb.

Share with your friends:
1   2   3   4   5   6   7   8   9   ...   50




©operacji.org 2020
wyślij wiadomość

    Strona główna