Jednostki semantyczne użyte w przekazie



Pobieranie 2.47 Mb.
Strona1/6
Data11.04.2018
Rozmiar2.47 Mb.
  1   2   3   4   5   6

Ewa Zawistowska, Radość
Jednostki semantyczne użyte w przekazie

są pewnymi „zadaniami” dla odbiorcy.

J. Jarzębski
Spotkanie z lirykiem Radość Ewy Zawistowskiej oparte jest na zabawie rozumianej jako forma uczenia się w radości. Ze względu na temat i tytuł nie może być inaczej! Dwie pierwsze zabawy przygotowują dzieci do odbioru tekstu: odwołują się do osobistych przeżyć, umiejętnie łącząc jednostkowe doświadczenia z  emocjami weń wpisanymi; skłaniają do przyjrzenia się sobie i światu; uruchamiają aktywność manualną, zmysłową i intelektualną; uświadamiają inne niż werbalne porozumiewanie się; otwierają na lekturę. Kolejne zabawy – eksperymentowanie z tekstami, interpretacje głosowe i, zwłaszcza, przekładanie słów na obrazy (graficzne świadectwa lektury) umożliwiają rozszyfrowywanie i rozumienie znaczeń wpisanych w poetycką organizację języka; „sięgając” po kryteria analityczne wywiedzione z poetyki, ukazują funkcjonalność elementów istniejących w tekście1. W wyniku działań uczniowie nabywają podstawowych umiejętności koniecznych do refleksyjnego odbioru tekstu: określają sytuację nadawczo-odbiorczą, interpretują nie tylko treść, ale i formę wiersza, odróżniają prozę od wiersza. Lektura tekstu buduje w świadomości ucznia ogólne zasady kształtowania wypowiedzi poetyckiej.
Cel główny: kształcenie sprawności czytelniczych.
Uczniowie będą umieli:

- odczytać znaczenie słów użytych w tekście i uchwycić reguły ich wiązania,

- odczytać sytuację nadawczo-odbiorczą,

- uzasadnić graficzny zapis liryku.


1. Wprowadzeniem do tekstu mogą być krótkie pantomimy, dzięki którym zwrócimy uwagę dzieci na jeden ze sposobów wyrażania emocji. Pary (trójki) losują karteczki, np. jesteś zadowolony, jesteś smutny (lub: smutno ci), jesteś zły (lub: złościsz się), coś cię zaciekawiło,

coś cię zdziwiło (lub: dziwisz się), przestraszyłeś się, jesteś zdenerwowany (lub: denerwujesz się), jest ci wszystko jedno, coś cię zaniepokoiło, wstydzisz się, itp. Pantomimicznie przedstawiają emocje. Pozostali rozpoznają je i nazywają (zadowolenie, smutek, złość, zaciekawienie, zdziwienie, strach, zdenerwowanie, obojętność, niepokój, wstyd – ćwiczenie słownikowe). Chętni mogą powiedzieć, czego się przestraszyli, dlaczego byli źli, co ich zdziwiło, itd. Na koniec poprośmy dzieci, aby – tym razem indywidualnie – jak najgłośniej i jak najradośniej wykrzyczały swoje imiona.



2. Skoro już „wywołaliśmy” radość, warto stworzyć sytuację, w której dzieci podzielą się swoimi radościami. Może to być rozeta. Otóż każda para (trójka) z inną parą (trójką) tworzy czteroosobową (sześcioosobową) grupę. Skupiają się one wokół dużych arkuszy papieru. Na środku rysują koło (jest to początek rozety), do którego każdy (z miejsca, w którym siedzi) dorysowuje swój płatek w kolorze, który jest – według niego – „kolorem radosnym”. Pisze (lub rysuje) w nim, co mu sprawia radość (także wybranym, „radosnym kolorem”). Nikt nikomu nie przeszkadza, każdy ma czas na zastanowienie się.

Ponieważ jest to temat, który budzi pozytywne emocje i wywołuje chęć mówienia motywowanego wewnętrzną potrzebą uzewnętrzniania myśli i odczuć2, dzieci chętnie podejmują to zadanie. Chętnie też dzielą się swoimi radościami w drugim etapie rozety: najpierw w obrębie grupy, szukając wspólnych powodów radości (te zostają zapisane w środku, w kole), a potem, kiedy plakaty przytwierdzimy do ściany – ze wszystkimi (reprezentanci mówią już tylko o wspólnych dla grupy radościach, choć mogą stwierdzić, że nie znaleźli takich). Oto przykładowa rozeta dzieci ze Szkoły Polskiej przy Ambasadzie RP im. A. Mickiewicza w Paryżu3:



W tej technice wszystkie dzieci są aktywne (nie mamy dylematu, które dziecko zapytać, a które pominąć), a nie tylko te, które zawsze takie są. Zabawa jest formą dyskusji, dzielenia się z innymi, także bliższego poznania innych.



Liryk E. Zawistowskiej podpowiada także inne działanie – plastyczne przygotowanie do lektury: Narysuj radość (praca indywidualna).
3. Sięgamy po rozsypankę tekstu, którą – wedle dalece sparafrazowanego zalecenia Tristana Tzary4 – należy przygotować tak: wziąć wiersz Zawistowskiej, chwycić nożyczki, wyciąć każdy wers oddzielnie, wszystkie wersy włożyć do worka, delikatnie wstrząsnąć i dać uczniom (grupom pracującym przy wspólnych rozetach). Wiedząc, że otrzymane wersy tworzą liryk Ewy Zawistowskiej, dzieci rekonstruują wiersz. „Ta pozornie absurdalna czynność scalania tekstu z różnych, pomieszanych chaotycznie jego fragmentów – powiada J. Kolbuszewski – pozwala na precyzyjne wniknięcie nie tylko w szczegóły wersyfikacyjnej budowy tekstu, ale na wydobycie istoty jego „literackości”, na dokładniejsze określenie artystycznej funkcji pełnionej przez poszczególne komponenty – od pojedynczych słów poczynając”5. Celem zabawy jest zatem samodzielne odkrywanie i rozumienie „architektury” liryku, przez które – za Michałem Głowińskim – będziemy pojmować odczytanie właściwych znaczeń słów użytych w tekście i uchwycenie reguł ich wiązania6. W nich bowiem ujawnia się swoiście poetycka organizacja języka. Ważne jest, by uczniowie, bawiąc się cząstkami tekstu, umieli uzasadnić swój wybór. A potrafią to zrobić, jeśli nie zlekceważą praw logiki i reguł dyktujących poprawność gramatyczną zdań, te bowiem podpowiadają kolejność poszczególnych fragmentów. Bo czyż można, na przykład, słowa zrywa maki / i patrzy połączyć z innym fragmentem niż Na nas / I na cały świat?7 Czy można połączyć wersy zrywa maki i w różowej sukience, nie narażając się na dwuznaczność? A jeśli nawet „przydarzy się” uczniom tekst inny niż oryginał, to przewidujemy czas na rozmowę, której przedmiotem będą różnice między wersją autorską a dziecięcą, na przykład taką:





Directory: images -> ORPEG PCN
images -> „ Gra tajemnic reżyseria Morten Tyldum. Czas projekcji 110 minut
images -> Wykład z polityki gospodarczej Temat 3 Polityka pieniężna I walutowa Pojęcie I cele
images -> Skarżyski klub szaradzistóW „anagram” zał. 12 maja 1958 roku przy miejskim centrum kultury im. Leopolda staffa 26-110 skarżysko-kamienna, ul. SŁOwackiego nr 25
images -> Załącznik 1
images -> Postępowanie znak: sz-2100-13(52/ZP/07)-07
images -> Spzoz/ZP/…
images -> Xviii konferencja naukowo – szkoleniowagastroenterologii klinicznej wp
images -> Załącznik nr 3 do siwz opis przedmiotu zamówienia (opz) dot przetargu nieograniczonego znak: A/ZP/szp. 251-37/16 na: „dostawę wraz z wdrożeniem zintegrowanego elektronicznego systemu zarządzania dokumentacją medyczną”
ORPEG PCN -> Ortografia – nazwy roślin, których pisowni nie tłumaczy się żadnymi regułami

Pobieranie 2.47 Mb.

Share with your friends:
  1   2   3   4   5   6




©operacji.org 2020
wyślij wiadomość

    Strona główna