Istota I cele banku komercyjnego Banki komercyjne, inaczej operacyjne



Pobieranie 398.42 Kb.
Strona3/5
Data26.10.2017
Rozmiar398.42 Kb.
1   2   3   4   5

III Kredyty wekslowe


1) dyskontowy – wykup weksli handlowych (pochodzących z obrotu gospodarczego) przez bank przed terminem ich płatności z potraceniem odsetek dyskontowych (zwanych dyskontem).

Kredyt o charakterze jednorazowym lub liniowym (odnawialny lub nie). Wartość kredytu równa sumie nominalnej wykupywanych weksli (jeśli koszty dyskonta obciążają kredytob.) lub jest wyliczana wg formuły W = (N x 100) / [100 – (% x t) : 365] gdzie W – suma weksla (wartość kredytu); N – należność bezpośrednio wynikająca z transakcji; % - stopa dyskontowa p.a., aktualna w dniu dyskonta; t – liczba dni do daty płatności weksla (wlicza się dzień dyskontowania, nie wlicza się dnia płatności).

Wynagrodzenie banku potrącane w postaci dyskonta, prowizja pobierana każdorazowo od sumy weksli złożonych do dyskonta. Do dyskonta przyjmowane są weksle spełniające warunki określone przez bank w regulaminie dyskontowania weksli, najczęściej są one zbieżne z warunkami redyskonta weksli (wykup przez bank centralny weksli znajdujących się w posiadaniu banków komercyjnych przed terminem ich płatności, z potraceniem odsetek redyskontowych; stopa redyskonta (stopa oprocentowania kredytu redyskontowego) jest podstawą ustalania przez banki komercyjne stóp oprocentowania kredytu dyskontowego).

Termin spłaty k. dyskontowego pokrywa się z terminem płatności weksla, stanowiącego podstawę udzielenia kredytu (przeważnie do 3 m-cy).

Odpowiedzialność za spłatę kredytu ponoszą solidarnie: główny dłużnik wekslowy, podawca weksla (kredytob.) i inne osoby podpisane na wekslu. Weksel nie musi być na urzędowym blankiecie.

Weksle składa się do dyskonta przy listach dyskontowych, których wzór określa bank; bank potwierdza złożenie weksla. Oceny weksli złożonych do dyskonta dokonują komitety dyskontowe, skład i tryb działania ustalają banki. Weksle nie przyjęte przez bank do dyskonta zwracane są podawcy za zwrotem wydanego uprzednio przez bank pokwitowania.

Umowa kredytu może przewidywać, że w razie niewykupienia weksla przez głównego dłużnika, bank może zaspokoić się z r-ku bankowego podawcy weksla (kredytob.).
Stopa procentowa (tzn. stopa dyskontowa) k. dyskontowego < stopa oprocentowania tradycyjnego kredytu obrotowego na ten sam termin (niższe ryzyko);

stopa dyskontowa > stopa redyskontowa

stopa dyskontowa weksli spełniających warunki redyskonta < stopa dysk. weksli nie spełniających warunków redyskonta.
2) akceptacyjny – umowa, na mocy której bank zobowiązuje się do akceptowania ciągnionych na niego weksli przez osobę do tego upoważnioną, przy zachowaniu wszelkich innych warunków umowy, w zamian za prowizję akceptacyjną; w konsekwencji bank staje się głównym dłużnikiem wekslowym, zobowiązanym do jego wykupienia. Weksel musi być na urzędowym blankiecie.
[Weksel ciągniony, trasowany (trata) – polecenie ciągnione przez wystawcę weksla (trasanta) na płatnika (trasata), który ma zapłacić remitentowi (beneficjentowi) określoną w tracie kwotę. Zobowiązanie trasata powstaje jednak dopiero po wyrażeniu przez niego akceptu tego polecenia zapłaty (poprzez złożenie podpisu na wekslu)]
Bank akceptujący weksle nie stawia do dyspozycji swojego klienta (kredytob.) środków pieniężnych, a jedynie użycza swego podpisu [w zamian za prowizję, zwyczajowo nie wyższą niż 2% sumy wekslowej], przez co zobowiązuje się do wykupienia weksla w terminie jego płatności ze środków własnych, jeśli kredytob. tego nie uczyni; później kosztami zostaje obciążony r-k kredytob.

Weksle muszą odpowiadać określonym warunkom, zawartym w regulaminie i umowie kredyt. Kredyt krótkoterm. (zwyczajowo wykorzystanie i spłata w ciągu 180 dni), przeznaczony na finansowanie poszczególnych faz produkcji, transportu, magazynowania, sprzedaży towarów i usług. Towary finansowane tym kredytem powinny charakteryzować się długim okresem trwałości, łatwa zbywalnością, prostotą określania ceny (stanowią zabezpieczenie zwrotności kredytu).



Przyznawany wyłącznie klientom o wysokiej zdolności kredytowej  zmniejszenie prawdopodobieństwa konieczności pokrycia przez bank zobowiązań z własnych środków. Może mieć formę doraźnych transakcji jednorazowych lub linii kredytowej (odnawialnej lub nie).



  1. Factoring i forfeiting jako formy finansowania przedsiębiorstw



Factoring – jest czynną operacją bankową, która w odniesieniu do przedsiębiorstw może zastępować inkaso dokumentów handlowych. Factoring, wywodzący się z praktyki amerykańskiej, upowszechnił się w bankach europejskich w latach 60-tych. Bank Francji definiuje factoring jako przeniesienie wierzytelności handlowych z wierzyciela na factora (bank), który równocześnie zobowiązuje się do ściągnięcia tych wierzytelności nawet w przypadku trudności płatniczych występujących u dłużników; factor może przy tym z wyprzedzeniem uregulować należności wierzyciela. Factoring jest więc równocześnie formą finansowania należności, gwarancją zabezpieczającą przedsiębiorstwo przed ryzykiem ich ściągnięcia, a także operacją rozliczeniową polegającą na inkasowaniu należności.
W praktyce występują różne formy factoringu, realizującego w różnym stopniu przytoczone funkcje, co zależy od treści umów zawieranych między factorantem a factorem. Gdy factor nabywa należności factoranta bez prawa regresu, przyjmuje na siebie pełne ryzyko niewypłacalności dłużnika. Gdy factor zachowuje prawo regresu wobec faktoranta, może żądać od niego zwrotu udzielonej zaliczki, jeżeli dłużnik nie ureguluje zobowiązania. Jednak w obu przypadkach bank (faktor) wykonuje techniczne czynności inkasowania należności.
Omawiana operacja jest korzystna zarówno dla banku, jak i dla przedsiębiorstw. Jest ona szczególnie przystosowana do potrzeb firm mających wielu odbiorców swych produktów czy towarów. Dostawca nie musi analizować wypłacalności poszczególnych klientów, gdyż związane z tym ryzyko przejmuje faktor, który dokonuje takiej analizy i podejmuje odpowiednie kroki. Przedsiębiorstwo jest zwolnione z przymusowej egzekucji, bo obowiązek ten spada na faktora. Przedsiębiorstwo-dostawca nie musi dla wcześniejszego monetyzowania należności sięgać do dyskonta, gdyż otrzyma z wyprzedzeniem swą należność od faktora. Zatem gwarancja terminowej realizacji należności udzielana przez faktora jest korzystniejsza od ubezpieczenia w instytucji ubezpieczeniowej, bowiem faktor, zgodnie z umową, opłaca należności już w chwili ich powstania (wystawienia faktur).
Finansowanie należności przedsiębiorstwa przez faktora może dotyczyć różnych wierzytelności, a więcod podmiotów prywatnych lub publicznych (państwowych lub komunalnych), reprezentowanych lub nie- w postaci weksla. Ponadto umowa między przedsiębiorstwem a faktorem jest zawierana na dłuższy, a nawet nieoznaczony czas trwania, z obustronną możliwością jej rozwiązania za wypowiedzeniem. Banki pobierają od faktorowania stosunkowo dużą prowizję, której wysokość zależy od stopnia ryzyka.

Kilkanaście polskich banków oferuje usługę faktoringu na różnych warunkach, ale większość oferuje z regresem. Do umowy dochodzi wówczas, gdy bank zaakceptuje co najmniej kilku odbiorców z listy przedstawionej przez klienta. Z każdej wypłaty dokonywanej przez bank (faktora) z tytułu nabytych wierzytelności (należności) bank potrąca:



  • Odsetki za cykl rozliczeniowy

  • Umowną (zróżnicowaną) prowizję

Jeżeli w faktoringu z regresem odbiorca odmówi zapłaty należności faktoranta nabytej przez bank, faktorant zobowiązany jest do zwrócenia bankowi otrzymanej z banku wypłaty na poczet tych należności. Bank ma także prawo wstrzymać nabywanie wierzytelności, jeżeli odbiorca opóźnia się z zapłatą lub odmawia jej dokonania albo jego sytuacja prawna lub finansowa (ocena wg. uznania banku) budzi wątpliwości co do możliwej spłaty wierzytelności nabytych przez bank. Wraz z nabywanymi wierzytelnościami przechodzą na bank wszelkie prawa z nimi związane oraz służące do ich zabezpieczenia. Faktorant zobowiązany jest udostępnić na żądanie banku wraz z odpowiednimi pełnomocnictwami wszelkie znajdujące się w jego posiadaniu środki niezbędne do uzyskania zapłaty od odbiorcy, bądź umożliwiające przeprowadzenie wobec odbiorcy postępowania polubownego lub sądowego. W celu zabezpieczenia ewentualnych roszczeń banku faktorant często składa weksel in blanco. Umowy o faktorowanie zawierane są na czas nieoznaczony, z jednomiesięcznym terminem wypowiedzenia.



Forfaiting – jest szczególną formą operacji rozliczeniowej, m.in. posługiwania się wekslem w transakcjach zagranicznych. Operacja polega na skupie należności terminowych w postaci weksli, z wyłączeniem prawa regresu wobec odstępującego weksel (wierzytelność)

Przykład:



Francuski eksporter sprzedaje towar na kredyt wekslowy importerowi włoskiemu, ale ma np. trudności zdyskontowania weksla importera weksla importera w bankach francuskich. Zwraca się więc do instytucji forfaitingowej w Wiedniu, aby ta zdyskontowała weksel tego importera, ale bez regresu.. Istota transakcji polega na tym, że instytucja forfaitingowa dyskontuje otrzymany od francuskiego eksportera na weksel importera włoskiego, ale bez prawa regresu do eksportera, a więc na własne ryzyko (a forfait). Ryzyko instytucji forfaitingowych, będących często bankami, nie jest tak wielkie, bo weksel jest poręczony (awal) przez bank importera. W tej sytuacji eksporter otrzymuje natychmiastową zapłatę dyskontując weksel, a nie ponosi odpowiedzialności za realizację weksla. Importer zaś nabywa towar na kredyt.

Importer włoski

Eksporter francuski

2


4

1

2


1

3


Instytucja forfaitingowa w Wiedniu Wiedniu

Bank importera

4



  1. Bank importera poręcza (awal) jego weksel, a włoski importer przekazuje weksel francuskiemu eksporterowi jako zapłatę za dostarczony towar

  2. Eksporter francuski odstępuje weksel instytucji forfaitingowej w Wiedniu, otrzymując natychmiast zapłatę pomniejszoną o dyskonto

  3. Instytucja forfaitingowa w terminie płatności prezentuje weksel do wykupienia za pośrednictwem banku importera

  4. Importer włoski wykupuje weksel za pośrednictwem banku importera

Operacje forfaitingowe są jednak znacznie kosztowniejsze od tradycyjnych operacji wekslowo-kredytowych. Przede wszystkim instytucja forfaitingowa liczy odsetki wg. wyższej niż nominalna stopy dyskontowej. Wiąże się to z większym ryzykiem, tym bardziej, że przedmiotem skupu jest są należności terminowe – od 6-miesięcznych do kilkuletnich, reprezentowane przez weksle własne importera lub akceptowane przez niego traty eksportera. Ponadto instytucja forfaitingowa potrąca przy skupie weksli dyskonto z góry za cały okres. Mimo to operacje forfaitingu rozpowszechniły się przynosząc korzyść eksporterom (którzy mogą włączyć koszty w ceny) oraz importerom otrzymującym towar na kredyt. Również dla banków operacje te są zyskowne, gdyż stosują przy nich wyższe opłaty.





  1. Bankowy obrót wierzytelnościami


Obrót wierzytelnościami to jedna z możliwości zaspokojenia wierzyciela przy jednoczesnym zminimalizowaniu kosztów, które zazwyczaj ponosi właśnie wierzyciel. Dzieje się tak np. dlatego, że umowa cesji, z uwagi na profil prowadzonej przez nas działalności, zwolniona jest od opłat skarbowych, w tym od podatku VAT. Jeżeli nawet jest to powierniczy przelew wierzytelności w celu dokonania windykacji na rzecz pierwotnego wierzyciela/zleceniodawcy, to koszt odzyskania należności potwierdzony fakturą VAT, nie wiąże się z obciążeniem 22 % podatkiem VAT ani opłatą od czynności cywilnoprawnych. Ponadto różnica pomiędzy wartością wierzytelności, a ceną sprzedaży może być zaliczona w koszty uzyskania przychodu. Istnieje możliwość wyksięgowania sprzedanych wierzytelności oraz zamknięcia kont analitycznych. Czynności wykonywane są bez zbędnych procedur formalnych i opóźnień z nich wynikających, a ściśle ujmując, działania polegające na przejęciu należności dłużnika, jego ruchomości lub nieruchomości, towarów, zapasów magazynowych oraz przeprowadzeniu kompensat i innych działań mających na celu odzyskanie należności, są niezmiernie ułatwione. Często nie ma konieczności prowadzenia drogiego i czasochłonnego postępowania sądowego i komorniczego. Jeżeli jednak taka konieczność się pojawi, zakres wykonywanych czynności jest dużo większy i łatwiejszy do zrealizowania w przypadku wejścia w prawa wierzyciela. Dotyczy to zarówno czynności przed sądami, komornikami jak i innymi instytucjami administracji rządowej, samorządowej, osobami prawnymi i fizycznymi. Oczywiście, o ile to możliwe, najpierw wykorzystane są inne możliwości zaspokojenia się, jak sprzedaż bezwarunkowa wierzytelności czy też kompensata. Z uwagi na powyższe i inne nie przytoczone tu zalety prowadzenia windykacji należności w oparciu o powierniczy przelew wierzytelności, preferujemy taką właśnie formę naszej umowy z zleceniodawcą o ściągnięcie należności. Tam gdzie dokonanie przelewu wierzytelności jest niemożliwe lub niecelowe, proponujemy inne możliwe formy - umowę-zlecenia lub umowę pośrednictwa, obie mające na celu wyegzekwowanie środków pieniężnych.


Pobieranie 398.42 Kb.

Share with your friends:
1   2   3   4   5




©operacji.org 2020
wyślij wiadomość

    Strona główna