Informacja



Pobieranie 2.74 Mb.
Strona28/45
Data28.10.2017
Rozmiar2.74 Mb.
1   ...   24   25   26   27   28   29   30   31   ...   45

22. Ruch drogowy


1.  Wymiana praw jazdy

Rzecznik dwukrotnie zwracał się do Ministra Transportu912 sygnalizując problem związany z wymianą praw jazdy. Ustawa – Prawo o ruchu drogowym gwarantuje obywatelom zachowanie ważności dokumentów prawa jazdy oraz innych dokumentów podlegających wymianie do czasu jej dokonania. Rozporządzenie Ministra Infrastruktury913 w sprawie wymiany praw jazdy w § 7 zmienia tę zasadę i uzależnia ważność dokumentów prawa jazdy od dnia upływu wskazanego w rozporządzeniu terminu wymiany. Konieczność wymiany dokumentów praw jazdy jest bezsporna. Zmiana przepisów o ruchu drogowym jest jednym z elementów dostosowania prawa do standardów obowiązujących w Unii Europejskiej, jednakże sposób określenia w rozporządzeniu terminów utraty ważności dokumentów prawa jazdy budzi poważne wątpliwości kierowców, którzy w coraz liczniej napływających do Rzecznika skargach stawiają zarzut niekonstytucyjności § 7 rozporządzenia.

Minister Transportu poinformował914, że utrata ważności dotychczasowych praw jazdy wynika wprost z ustawy - Prawo o ruchu drogowym. Norma zawarta w § 7 rozporządzenia Ministra Infrastruktury w sprawie wymiany praw jazdy ma jedynie charakter instrukcyjny. Brak sankcji w postaci utraty ważności dokumentu skutkowałby praktycznie bezterminowością całego procesu wymiany praw jazdy i podważałby celowość jego przeprowadzenia.

Nie zgadzając się ze stanowiskiem przedstawionym przez Ministra Transportu, Rzecznik ponownie zasygnalizował zastrzeżenia dotyczące §  7 rozporządzenia w sprawie wymiany praw jazdy, który stanowi o skutkach upływu terminu określonego dla wymiany dokumentów. Ponadto Rzecznik wyraził zaniepokojenie z powodu sygnałów świadczących o tym, iż w czasie wymiany dokumentów prawa jazdy w przypadku stwierdzenia braków w dokumentacji uprawnień kierowcy, odpowiedzialność za brak dokumentacji jest przenoszona na osoby wymieniające prawo jazdy, nawet jeżeli okoliczności wskazują na prawdopodobieństwo zagubienia dokumentów przez organy administracji publicznej. Skarżący zwracają także uwagę na brak możliwości okazania dokumentu potwierdzającego posiadanie uprawnień do kierowania pojazdami w czasie trwania procedury wymiany dokumentu prawa jazdy.

W odpowiedzi915 Minister Transportu podtrzymując dotychczasowe stanowisko poinformował, że określenie w rozporządzeniu Ministra Infrastruktury w sprawie wymiany praw jazdy, skutków niedotrzymania terminów wymiany, podyktowane było koniecznością sprawnej realizacji procesów technicznych związanych z informatyczną ewidencją praw jazdy, co pozwoliło na wyeliminowanie z obiegu dokumentów przerobionych, podrobionych lub wydanych z naruszeniem prawa. Osiągnięto też pełną uznawalność polskich praw jazdy poza granicami kraju.

Przykłady postępowania organów samorządu terytorialnego w przypadku stwierdzenia braków w dokumentacji, od której uzależniona była wymiana praw jazdy, wynikają z niewłaściwej praktyki tych organów, nie respektujących dostatecznie przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego.

Istotą przeprowadzonej wymiany praw jazdy miała być minimalna jej uciążliwość dla społeczeństwa. Problemy, jakie wyniknęły w końcowym okresie wymiany praw jazdy spowodowane zostały w głównej mierze przez kierowców nie przywiązujących należytej wagi do upływu terminów określonych prawem. Wpływ na powstały stan rzeczy miał również brak dostatecznego przygotowania się niektórych organów komunikacji na okresowe zwiększenie zadań. Minister Transportu nie ma jednak wpływu na organizację pracy organów samorządowych i wynikające stąd niedotrzymywanie terminów wymiany praw jazdy.

Minister Transportu poinformował, że nie mógł również uwzględnić żądań uznawania różnego rodzaju zaświadczeń jako spełniających rolę prawa jazdy. Byłoby to naruszeniem przepisu art. 88 ust. 1 Prawa o ruchu drogowym, zgodnie z którym dokumentem stwierdzającym uprawnienie do kierowania pojazdem silnikowym jest prawo jazdy określonej kategorii.

Pomimo tych wyjaśnień, Rzecznik skierował kolejne wystąpienie do Ministra Transportu916, dotyczące potrzeby umożliwienia wydawania zaświadczeń o uprawnieniach do kierowania pojazdami, na czas oczekiwania na wydanie prawa jazdy. Po analizie wpływających do Biura Rzecznika skarg na wydłużony proces wydawania duplikatów praw jazdy w związku z utratą tego dokumentu stwierdzono, iż zachodzą w tym procesie administracyjnym luki nie pozwalające na dokumentowanie uprawnień do prowadzenia pojazdów mechanicznych w okresach braku możliwości okazania dokumentu prawa jazdy lub wtórnika, spowodowanych kradzieżą, zniszczeniem, uszkodzeniem pojazdu oraz oczekiwaniem na wydanie nowego dokumentu lub jego wtórnika. Konieczność oczekiwania od miesiąca do trzech miesięcy na wydanie wtórnika prawa jazdy może skutkować utratą zarobków, a także rozwiązaniem stosunku pracy. Tak długi czas oczekiwania należy ocenić jako brak dostatecznej sprawności administracji państwa.

Dokumentem uprawniającym do kierowania pojazdem silnikowym i okazywanym podczas kontroli ruchu drogowego jest tylko i wyłącznie prawo jazdy określonej kategorii. Przepisy ustawy – Prawo o ruchu drogowym nie przewidują możliwości wydawania zaświadczeń o posiadanych uprawnieniach do kierowania pojazdami na czas oczekiwania na wydanie dokumentu prawa jazdy. Wprowadzenie takiej możliwości było planowane przez ustawodawcę już w 2000 r., jednak proponowana zmiana nie została wprowadzona do przepisów ustawy – Prawo o ruchu drogowym. Rzecznik zwrócił się o pilne rozważenie tej sprawy i powiadomienie o ewentualnych podjętych działaniach.



2.  Zdawanie egzaminu na prawo jazdy przez osoby pracujące lub uczące się za granicą

Jeden z Dyrektorów Wojewódzkiego Ośrodka Ruchu Drogowego przedstawił Rzecznikowi Praw Obywatelskich problem dotyczący obywateli, którzy przebywając na terenie Polski przez mniej niż 185 dni w roku z powodu pracy lub nauki za granicą, nie są dopuszczeni do egzaminu na prawo jazdy i nie mogą otrzymać polskiego prawa jazdy.

W myśl art. 90 ust. 1 pkt 5 ustawy – Prawo o ruchu drogowym, prawo jazdy otrzymuje osoba, jeżeli przebywa na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, przez co najmniej 185 dni w każdym roku kalendarzowym ze względu na swoje więzi osobiste lub zawodowe albo przedstawi zaświadczenie, że studiuje, od co najmniej 6 miesięcy. W ocenie Rzecznika Praw Obywatelskich przepis ten jest krzywdzący dla wspomnianej grupy obywateli polskich, a ponadto nie pozwala na uwzględnienie zapisów art. 9 Dyrektywy Rady Wspólnoty Europejskiej917 w sprawie praw jazdy. Rzecznik zwrócił się do Ministra Transportu918 o zajęcie stanowiska w tej sprawie.

Minister Transportu poinformował919, że Dyrektywa Rady w sprawie praw jazdy w art. 7 ust. 1 lit. b uzależnia możliwość wydania prawa jazdy od posiadania normalnego miejsca zamieszkania na terytorium państwa członkowskiego wydającego prawo jazdy albo od przedstawienia zaświadczenia, że studiuje się w tym kraju od co najmniej 6 miesięcy. Pojęcie normalnego miejsca zamieszkania wyjaśnione zostało w art. 9 ww. dyrektywy. Kształtowane przez lata polskie przepisy stawiały znak równości między miejscem zamieszkania a miejscem zameldowania. Dla większości obywateli polskich przebywających z różnych przyczyn stale lub czasowo poza terytorium RP, posiadanie zameldowania w dowodzie osobistym stanowi przesłankę do domagania się od organów polskich właściwych w sprawach praw jazdy, traktowania na równi z osobami posiadającymi w Polsce miejsce zamieszkania. Uleganie takim żądaniom powoduje wchodzenie w kolizję z przepisami państwa aktualnej rezydencji obywatela polskiego. Jest to głównie problem polsko-niemiecki.

Art. 90 ust. 1 pkt 5 ustawy – Prawo o ruchu drogowym nie zawarł w pełni definicji „normalnego miejsca zamieszkania” wyrażonej w art. 9 ww. dyrektywy. Pominięte zostały odstępstwa, które wywoływały szereg wątpliwości. Istnienie „normalnego miejsca zamieszkania”, z uwagi na bardzo ogólne przesłanki zawarte w art. 9 dyrektywy, jest w praktyce bardzo trudne do ustalenia. Wywołuje to poważne problemy interpretacyjne dla organów państw członkowskich, które różnie określają warunki pozwalające ustalić, czy i kiedy osoba przebywa na ich terytoriach przez 185 dni ze względu na więzi osobiste lub zawodowe. Pod tym względem prawo polskie nie jest restrykcyjne. Warunek przebywania na terytorium RP przez 185 dni w roku dla uzyskania polskiego prawa jazdy nie wymaga dokumentowania. Wystarcza oświadczenie zamieszczone na wniosku o wydanie prawa jazdy.

W ocenie ekspertów Ministerstwa Transportu przepis ustawy nie jest krzywdzący dla obywateli polskich. Jest wynikiem implementowania do prawa polskiego części przepisu prawa unijnego.

Jeżeli w ocenie Rzecznika przyjęcie pełnej definicji „normalnego miejsca zamieszkania” spowoduje lepsze zabezpieczenie interesów obywateli polskich przebywających poza granicami RP, stosowne zmiany mogą zostać uwzględnione w polskim prawie przy wprowadzaniu przepisów uchwalanej aktualnie, nowej dyrektywy w sprawie praw jazdy.

3.  Opłata za kartę pojazdu

We wniosku do Trybunału Konstytucyjnego dotyczącym opłaty za kartę pojazdu Rzecznik stwierdził, że opłata 500 zł pobierana za wydanie karty pojazdu nie pozostaje w związku z kosztami produkcji czy dystrybucji tego dokumentu. Opłata została powiększona przez Ministra Infrastruktury o środki finansowe, które miały być przeznaczone na usuwanie i zagospodarowywanie porzuconych pojazdów920.

Uwzględniając wniosek Rzecznika Praw Obywatelskich921 Trybunał Konstytucyjny uznał922, że przepis § 1 ust. 1 rozporządzenia Ministra Infrastruktury923 w sprawie wysokości opłat za kartę pojazdu jest niezgodny z ustawą – Prawo o ruchu drogowym oraz z Konstytucją RP i traci moc obowiązującą z dniem 1 maja 2006 r.

Z dniem 15 kwietnia 2006 r. weszło w życie rozporządzenie Ministra Transportu i Budownictwa w sprawie wysokości opłat za kartę pojazdu924, które uchyliło poprzednie rozporządzenie. W związku z powyższym opłata za kartę pojazdu rejestrowanego w Polsce pierwszy raz (sprowadzanego z zagranicy) wynosi 75 zł, a nie jak dotychczas 500 zł.





Pobieranie 2.74 Mb.

Share with your friends:
1   ...   24   25   26   27   28   29   30   31   ...   45




©operacji.org 2020
wyślij wiadomość

    Strona główna