Gwiazdozbiory


Mała Niedźwiedzica (Ursa Minor – UMi)



Pobieranie 2.21 Mb.
Strona33/45
Data28.10.2017
Rozmiar2.21 Mb.
1   ...   29   30   31   32   33   34   35   36   ...   45

33. Mała Niedźwiedzica (Ursa Minor – UMi)


Według greckiej legendy Arkas, syn arkadyjskiej księżniczki Kallisto i najwyższego boga – Zeusa, zamieniony został w niedźwiedzia w momencie, gdy oszczepem mierzył w niedźwiedzicę - swą matkę. Bogini Hera była bardzo niezadowolona, że jej rywalka wraz z synem dostali się na niebo. Wymusiła więc od boga mórz obietnicę, że nie zezwoli im nigdy odpoczywać wraz z innymi gwiazdozbiorami pod horyzontem w morskich odmętach. Dlatego oba gwiazdozbiory nie zachodzą nigdy i stale okrążają biegun jako gwiazdozbiory okołobiegunowe.

Jeszcze inna legenda opowiada o tym, że Wielka i Mała Niedźwiedzica to niedźwiedzie, które opiekowały się małym Zeusem, kiedy ukrywał się na Krecie przed swym ojcem Kronosem. Kronos, panujący na Olimpie, połykał własne dzieci, ponieważ istniała przepowiednia, że syn pozbawi go władzy, jego żona Rea obawiając się, by i nowo narodzonego syna Zeusa nie spotkał podobny los, ukryła go w jaskini na wyspie i opiekę nad nim powierzyła niedźwiedziom. Zeus z wdzięczności uczynił ich nieśmiertelnymi, umieszczając oba na niebie.

Istnieje jeszcze inna legenda – mówi ona, że małemu niedźwiadkowi zrobiło się bardzo smutno widząc żeglarzy nie mogących znaleźć drogi do domu i błąkających się po morzu. Wszedł na nieboskłon aby pokazać ogonkiem drogę. Mama (Wielka Niedźwiedzica) dołączyła do córki dla opieki.

W niektórych kulturach widziano w tym gwiazdozbiorze skrzydło Smoka.

W gwiazdozbiorze Małej Niedźwiedzicy mało jest ciekawych obiektów. Najbardziej interesującym z nich jest Gwiazda Polarna (α UMi) z uwagi na położenie w bliskości północnego bieguna nieba. Oddalona jest od nas o ok. 430 lat świetlnych. Arabska nazwa Al-rukaba oznacza „Kolano". Kiedyś zwano ją „przewodniczką na niebie”, ponieważ wskazuje kierunek północny. Dawniej, gdy ludzie nie znali jeszcze kompasu, była jedynym drogowskazem na morzu, w puszczy i na pustyni. Gwiazda Polarna (zwana także „Cynosurą”) jest oddalona od bieguna o ok. 0,8 (średnia średnica Księżyca – 0,31) i opisuje dokoła niego niewielki krąg w ciągu doby. Możemy się o tym przekonać, gdy podczas pogodnej nocy skierujemy na tę część nieba obiektyw kamery fotograficznej i otworzymy przysłonę na kilka godzin. Należy jednak zaznaczyć, że biegun (punkt, wokół którego pozornie obraca się całe niebo) też nie stoi w jednym i tym samym miejscu. Opisuje bowiem na niebie okrąg w ciągu dwudziestu sześciu tysięcy lat (jest to tak zwany rok platoński). A zatem za trzynaście tysięcy lat biegun będzie się znajdował w pobliżu gwiazdy Wegi (gwiazdozbiór Lutni), która wówczas przejmie rolę Gwiazdy Polarnej. Po upływie jednak dalszych trzynastu tysięcy lat północny biegun nieba powróci do tego samego miejsca, w którym jest dziś. Ten ruch biegunów świata wywołany jest ruchem precesyjnym osi rotacyjnej Ziemi.

Polaris ma objętość około miliona razy większą od Słońca. Jej. Ten żółty nadolbrzym jest gwiazdą zmienną z typu cefeid o jasności obserwowanej 1,97m. Jest także układem potrójnym, ale jej towarzyszy nie można bezpośrednio obserwować.



β Ursae Minoris nazywa się po arabsku Kochab, co prawdopodobnie oznacza „Kozioł”,  Ursae Minoris nazywa się Phekard – „Oba Cielęta”.



Pobieranie 2.21 Mb.

Share with your friends:
1   ...   29   30   31   32   33   34   35   36   ...   45




©operacji.org 2020
wyślij wiadomość

    Strona główna