Dostępy dożylne- pielęgnacja wkłucia



Pobieranie 41.24 Kb.
Data09.11.2017
Rozmiar41.24 Kb.

Dostępy dożylne- pielęgnacja wkłucia


Płynoterapia.

KRYTERIA WYBORU DOSTĘPU ŻYLNEGO

  • Odporność żyły na działanie podawanych do niej płynów i leków(osmolarność i pH)

  • Przewidywany czas wlewu

  • Stan układu żylnego

  • Dostępność poszczególnych naczyń

  • Możliwość wystąpienia powikłań

  • Wygoda pacjenta

Wskazania do nakłucia żyły obwodowej

  • Rutynowe pobrania krwi

  • Rutynowe wstrzyknięcia leków

  • Krótkotrwałe leczenie płynami

  • Podawanie leków i płynów o osmolarności poniżej 800mosm/l

  • Szybkie przetoczenie dużej objętości płynów

WSKAZANIA DO ZAŁOŻENIA CEWNIKA DO ŻYŁY GŁÓWNEJ

NAGŁE

  • Zatrzymanie krążenia

  • Wstrząs

  • Brak żył obwodowych

PLANOWE

  • Długotrwałe leczenie płynami i żywienie pozajelitowe

  • Pomiary hemodynamiczne

  • Pewniejszy i długotrwały dostęp żylny

  • Hemodializa ;chemioterapia ;elektrostymulacja

UWAGA !!!!!

W każdym przypadku przed nakłuciem żyły centralnej należy rozważyć, czy korzyści płynące z takiego dostępu przewyższają niebezpieczeństwo powikłań.

Główne dostępne żyły centralne

  • Żyła szyjna wewnętrzna

  • Żyła podobojczykowa

  • Żyła udowa

Zasady obowiązujące podczas cewnikowania żyły centralnej

  • Pisemna zgoda chorego /jeśli przytomny/

  • Ułożenie chorego

  • Zachowanie wszystkich zasad jałowości chirurgicznej

  • Kontrola położenia cewnika

( rtg, ekg ,swobodny wypływ krwi)

NAJCZĘSTSZE POWIKŁANIA ZWIĄZANE Z CEWNIKIEM

  • Odma opłucnowa

  • Krwiak w okolicy wkłucia

  • Nieprawidłowe położenie cewnika

  • Nakłucie tętnicy szyjnej

  • Zakażenie w okolicy wkłucia

  • Zakrzep cewnikowanej żyły

Zastosowanie

  • Premedykacja

  • Wprowadzenie, kontynuowanie, wyprowadzenie ze znieczulenia

  • Prowadzenie leczenia p/bólowego, sedacja,

  • Podawanie płynów, uzupełnianie objętości śródnaczyniowej

  • Reanimacja

Ciągły wlew dożylny

  • Podawanie leku w określonej dawce w określonym przedziale czasowym przy użyciu tzw.strzykawek automtycznych

  • Stężenie leku we krwi zależy od:

1.szybkości podawania

2.czasu półtrwania/T1/2

3.kumulacji leku we krwi

Zastosowanie

  • Indukcja,podtrzymywanie znieczulenia

  • Leczenie p/bólowe /PCA/

  • Podawanie leków silnie działających w leczeniu w Intensywnej Terapii

Płyny ustrojowe

  • Całkowita zawartość wody :

1.noworodek 70- 80% wagi ciała

2.mężczyzna 55-60%

3.kobieta 45-50%

Im więcej tkanki tłuszczowej ,im starszy organizm- mniej wody

Przestrzenie wodne

TBW/total body water/

1.płyn przestrzeni wewnątrzkomórkowej-

30 – 40% ciężaru ciała

2.płyn przestrzeni pozakomórkowej/ osocze, płyn tkankowy, chłonka/ 20% c.ciała

3.płyn transkomórkowy /płyn mózgowo-rdzeniowy,płyn w jamach ciała/ok.3%

Osocze

  • Składowa płynów pozakomórkowych

  • 5% ciężaru ciała

  • Krew

7.5% ciężaru ciała /70- 80 ml/kg c.c

Skład jonowy płynów /mmol/l

Potas - główny kation wewnątrzkomórkowy

Osmolarność płynów ustrojowych

  • Stężenie molarne rozpuszczonych cząsteczek w litrze roztworu

  • Osmolarność osocza wynosi

290 –300 mosmol/l

=/stężenie Na w mEq/+ 5/ x 2

Fizjologiczne zapotrzebowanie na płyny i elektrolity

  • Dostarczanie wody:

Płyny- ok.2,5 l/24 godziny/w tym woda z pokarmów stałych/

Woda oksydacyjna ok.300 ml/24 godz.

Utrata wody:

Diureza 600 – 2000 ml/24 godz.

Perspiratio insensibilis/parowanie niewidzialne/ ok.900 ml/24 godz.

200-400 ml –skóra

400- 600 ml- płuca

Zapotrzebowanie cd

  • Woda 25 – 40 ml/kg osoby dorosłe

u dzieci zapotrzebowanie większe/zależne od wagi, wieku dziecka/

Wchłanianie w jelicie

Odwodnienie

  • Nadmierna utrata wody

1.odwodnienie izotoniczne/utrzymane stężenie Na/zachowana osmolarność,zmniejszenie przestrzeni pozakomórkowej/w tym osocza/

2.odwodnienie hypertoniczne/większa utrata wody niż Na/wzrost osmolarności- odwodnienie komórek

3.odwodnienie hypotoniczne/niskie stężenie Na, utrata wody/przemieszczanie wody do komórek, zmniejszenie przestrzeni pozakomórkowej

Przewodnienie

  • Nadmierna podaż wody, zmniejszenie diurezy

  • hypertoniczne

  • hypotoniczne

Zaburzenia elektrolitowe

K+ 3,8 – 5,6 mEq/l

Hypokaliemia < 3,8

najczęstsze zaburzenie u pacjentów operowanych

Hyperkaliemia> 5,6 mEq/l

Hipokaliemia < 3,5 mEq/l

Utrata:

  • Drogą przewodu pokarmowego (odsysanie treści żołądkowej, wymioty)

  • Drogą nerek (rzeczywista utrata, leki moczopędne)

Objawy hipokaliemii:

  • Osłabienie mięśni

  • Zaburzenia rytmu serca (skurcze dodatkowe), migotanie komór

Hypokaliemia

  • Wzrost pobudliwości mięśnia sercowego

  • Zwiększenie możliwości występowania zaburzeń rytmu

  • Wydłuża działanie leków zwiotczających

  • Powoduje osłabienie motoryki przewodu pokarmowego/zaburzenia pooperacyjne/

Hypokaliemia

  •  K o 1 mEq/l = niedobór ok.200 mEq

Uzupełnianie niedoboru:

niedobór K =/4,5 mEq/l –akt.stężenie/

x 0,4 c.ciała + 50

Hipokaliemia < 3,5 mEq/l

Dobowa podaż potasu - 40-60 mEq

W przypadku niedoboru:

  • uzupełnianie doustne

  • uzupełnianie dożylne:

  • powoli 10 mEq/h (ból, arytmie)

  • do żyły obwodowej

roztwory o stężeniu < 40 mEq/l

Hyperkaliemia

  • K > 5,6 mEq/l

Możliwość:

Zaburzenia rytmu pracy serca

Migotanie komór

Zatrzymanie krążenia

Hiperkaliemia > 5,2 mEq/l

Przyczyny:

  • Przesunięcie z komórek do przestrzeni pozakomórkowej

  • Utrudnione wydzielanie przez nerki

  • Niewydolność nadnerczy

Hiperkaliemia > 5,2 mEq/l

Objawy hiperkaliemii:

  • Osłabienie mięśni

  • Zaburzenia przewodnictwa, asystolia

Objawy zaczynają się pojawiać, gdy stężenie potasu w surowicy wynosi > 6,5 mEq/l, zawsze są obecne >8 mEq/l

Śródoperacyjne podawanie płynów

  • 1.Pokrycie zapotrzebowania podstawowego

  • 2.Uzupełnienie strat spowodowanych zabiegiem operacyjnym

Podawanie płynów

  • Niedobór płynów u dorosłych po przerwie nocnej:500 ml płynu w ciągu pierwszych 30-40 min znieczulenia

  • Pacjenci bez zaburzeń gospodarki wodno –elektrolitowej powinni otrzymać 600-1000 ml podczas 1- 2 godzinnej operacji

Małe zabiegi operacyjne-
zapotrzebowanie na płyny

Pokrycie tylko podstawowego zabezpieczenia

Małe zbiegi operacyjne

  • 1.zabiegi okulistyczne

  • 2.zabiegi mikrochirurgiczne ucha ,krtani

  • 3.operacje kończyn przy niedokrwieniu

  • 4.cystoskopie, bronchoskopie

  • 5.biopsje

Rozległe zabiegi operacyjne

  • Utrata płynów:

  • Parowanie płynów/otrzewna,jelita,opłucna/

  • Oddzielenie płynu w wypreparowanych tkankach, usuniętych narządach

  • Utrata krwi

Kontrola leczenie płynami

  • Częstość akcji serca

  • RR

  • OCŻ

  • Wydalanie moczu

  • Ht.,Hb.

  • Na,K

Płyny stosowane do leczenia w okresie okołoperacyjnym

  • 1.Krystaloidy

  • 2.Koloidy/płyny osoczozastepcze/

  • 3.Preparaty krwi

KRYSTALOIDY

  • Roztwory elektrolitów

  • Roztwory niskocząsteczkowych węglowodanów

Krystaloidy - zalety

  • Łatwo dyfundują przez błony naczyń włosowych

  • Nie wywołują reakcji uczuleniowych

  • Zazwyczaj izotoniczne

  • Łatwe do podawania

  • W elektrolitowych – skład zbliżony do składu osocza

Krystaloidy -wady

Krystaloidy - zastosowanie

  • 1.Pokrycie zapotrzebowania podstawowego w okresie okołoperacyjnym

  • 2.Uzupełnianie strat płynów

Rodzaje krystaloidów

  • 0,9% roztwór NaCL

  • PWE

  • Roztwór Ringera

  • Roztwór Ringera mleczanowy

  • 5%,10 % roztwór Glukozy

  • Płyn pediatryczny

Koloidy

  • Roztwory substancji wielocząstkowych

  • Używane jako środki osoczozastępcze

  • Uzupełniają niedobór płynu śródnaczyniowego

  • Wywierają efekt objętościowy/dłużej pozostają w łożysku, nie przechodzą przez błony naczyń włosowatych, wywierają ciśnienie onkotyczne –ściągają wodę do łożyska naczyniowego

Koloidy

1.Naturalne:

  • Osocze

  • Albuminy

2.Sztuczne:

  • Pochodne skrobi

  • Dekstrany

  • Pochodne żelatyny

Koloidy - zastosowanie

  • Wyrównywanie strat płynowych w okresie okołooperacyjnym

  • Uzupełnianie strat krwi

  • Osiąganie hemodilucji

Z wyboru: koloidy sztuczne

Preparaty sztuczne

  • Dekstrany:

1.wielocukry

2.wydalane przez nerki/w ciągu ok.10 dni/

3.mogą powodować zaburzenia krzepnięcia

4.mogą wywoływać reakcje alergiczne

Preparaty:Dekstran 40000, 70000/po 500 ml/

Dekstran - dawkowanie

  • 15 ml/kg/24 godz.

  • Maks. 1500 ml/24 godz.

Hydroksyetylowana skrobia HAES

  • Pochodna amylopektyny ze zbóż,kukurydzy + podstawione cząstki glukozy

  • Czas działania od 4 - 6,8 godz.

  • Powoduje efekt objętościowy

  • Mniej zaburzeń krzepnięcia, reakcji alergicznych

  • Może przejściowo zaburzać funkcję nerek

Preparaty HAES

  • 6% r-r HAES

  • 10% r-r HAES

  • Voluven

Po 500 ml

Dawka bezpieczna;

Do 50 ml/kg/24 godz.

Żelatyna

  • Pochodne kolagenu

  • Wydalane z moczem

  • Czas działania 2 – 3 godzin

  • Roztwory 3-5%

  • Mogą powodować reakcje alergiczne



Pobieranie 41.24 Kb.

Share with your friends:




©operacji.org 2020
wyślij wiadomość

    Strona główna