Bierne I czynne operacje bankowe



Pobieranie 186.32 Kb.
Strona2/2
Data26.10.2017
Rozmiar186.32 Kb.
1   2
SPREAT, która wykazuje teoretyczną opłacalność akcji kredytowej. Oblicz się metodą średniej ważonej przeciętny koszt pozyskania pieniądza, a następnie porównuje się go z przeciętnymi wpływami z tytułu kredytów. W przypadku marży kredytowej, która zostaje osiągnięta dzięki kredytom aktualnie udzielonym, przeciętne teoretyczne wpływy z kredytów można z pewnym przybliżeniem ustalić obliczając je na podstawie niedawno zawartych i planowanych umów kredytowych. Problem dotyczy faktu, że takie obliczenie nie uwzględnia złych kredytów. Najczęściej przyjmuje się szacunkową wartość strat poniesionych w wyniku złych kredytów jako określony %, który jest odejmowany od teoretycznej marży kredytowej. Oszacowanie marży kredytowej pozwala ustalić czy akcja kredytowa jest opłacalna. Jeżeli marża kredytowa jest wysoka to należałoby rozszerzyć akcje kredytową nawet biorąc pod uwagę fakt dodatkowych kosztów związanych z pozyskiwaniem pieniądza.
Koszt kredytu preferencyjnego jest dla kredytobiorcy mniejszy niż koszt kredytu komercyjnego. Oprocentowanie kredytu preferencyjnego jest uzależnione od stopy redyskonta weksli. Większość kredytów tego typu pochodzi z funduszy rządowych. Kapitał kredytu wypłaca bank zasilany finansowo przez rząd, odpowiednie ministerstwo albo agencje.
Koszty odsetkowe -płacone przez pożyczkobiorcę są niskie, a różnice między normalną stopą %, a rzeczywiście regulowaną pokrywa instytucja sponsorująca.
Finansowanie ryzyka kredytowego –wynika z faktu strat generowanych przez ryzyko kredytowe i jest rozumiane jako proces gromadzenia i przeznaczania przez bank środków pieniężnych na pokrycie potencjalnych strat związanych z kredytami o opóźnionych w czasie spłatach, a także związane z gwarancjami czy poręczeniami. Ostatecznym źródłem pokrycia ryzyka kredytowego jest cena kredytu. Mechanizm pokrywania strat generowany przez ryzyko kredytowe może mieć charakter wewnętrzny i zewnętrzny.
Cena kredytu –w wąskim ujęciu definiowana jest jako stopa oprocentowania kredytu, a w ujęciu szerszym jako suma takich elementów jak: oprocentowanie, prowizja za czynności bankowe związane z udzieleniem kredytu oraz rabaty i bonifikaty w spłacie kredytu. Określając cenę kredytu, banki wykorzystują swoją politykę cenową uzależnioną przede wszystkim od rodzaju kredytu, ryzyka z nim związanego i kredytobiorcy.

W praktyce bankowej wyróżnia się dwie podstawowe metody kształtowania cen kredytu:

*metodę kosztową

*metodę relacyjną
W metodzie kosztowej ustalając cenę kredytu bank bierze pod uwagę odpowiednią wysokość stopy % oraz wysokość prowizji i opłat za podjęte czynności kredytowe (analiza zdolności kredytowej, uruchomienie kredytu czy przyjęcie zabezpieczenia), wysokość prowizji i opłat za czynności kredytowe bank powinien skalkulować na poziomie co najmniej pokrywającym koszty własne czyli koszty czynności kredytowej. W przypadku braku takiego pokrycia bank ma możliwość rekompensaty kosztów własnych przez odpowiedni poziom stopy %. Ustalenie właściwej ceny kredytu wymaga od banku odpowiednio skorelowanej polityki stóp % dotyczących depozytów i kredytów zgodnie z regułą, że wpływy z oprocentowania kredytów muszą być wyższe od ponoszonych kosztów oprocentowania depozytów, ponieważ w tej nadwyżce banki znajdują pokrycie kosztów funkcjonowania i możliwość osiągania zysków. Punktem wyjścia kalkulacji oprocentowania kredytów jest dla banków określenie współczynnika zaangażowania depozytów w akcję kredytową, bank wyznacza tzw. stabilny poziom pasywów, który może zostać wykorzystany do kredytowania z uwzględnieniem kosztów wymaganych rezerw obowiązkowych, kosztów utrzymania gotówki w kasie oraz kosztów optymalnego stanu środków na rachunku bieżącym w BC. W dalszej kolejności uwzględnia się koszty ponoszone bezpośrednio przy obsłudze kredytu oraz koszt ryzyka czyli utraty części albo całości środków z tytułu nieuregulowania kredytu czy zwłoki w jego spłacie. Do tak skalkulowanych kosztów bank dodaje wymaganą stopę zysku, suma tych elementów stanowi podstawę stopy % kredytu, która może być modyfikowana z uwzględnieniem dodatkowych kalkulacji wynikających z indywidualnego ryzyka.
Podstawą relacyjnej metody kształtowania ceny kredytu jest założenie, że dla każdego kredytu możliwa jest alternatywna operacja na rynku pieniężnym lub kapitałowym. Podstawowa stopa kredytu jest wówczas ustalana jako wartość stopy % dla alternatywnej lokaty na rynku pieniężnym lub kapitałowym, powiększonej o wartość kosztu przygotowania kredytu, kosztu ryzyka ogólnego i kosztu kapitału własnego. Tak ustalona podstawowa stopa kredytu może być modyfikowana w zależności od kalkulacji ryzyka indywidualnego klienta.
Wrzesień 2000 roku.

Oprocentowanie kredytu lombardowego 23%.

Oprocentowanie kredytów złotowych w głównych bankach komercyjnych na okres jednego roku 18,6-23,4

Przyrost w % w stosunku do roku 1997 zmniejszył się o –15%, dynamika od 17 do 20, spadek.

Bank Handlowy S.A. 19,43 lub 19,75 a najwyższe ma Bank Przemysłowo Handlowy 24,39

Różnica w oprocentowaniu wynosi 4,96 punk ta %.

Depozyty na jeden rok:

Stopień oprocentowania depozytów złotowych osób fizycznych w głównych BK 14-17,9 co oznacza przyrost, dynamika –26 do –19%

PBK :oprocentowanie najniższe 14,1 do 15,1; najwyższe za depozyt ma BRE Bank oprocentowanie 17,67
Analizując powyższe dane można zauważyć, że konkurencja w systemie bankowym jest prowadzona na różnych płaszczyznach, jedną z nich stanowi polityka cenowa, którą można rozpatrywać w odniesieniu do kształtowania stóp % depozytów i kosztu kredytu. Zasadnicza tendencja występująca w tym obszarze dotyczy spadu stóp %, wynikającego z obniżenia inflacji. W sektorze banków działających w Polsce nie jest widoczna duża konkurencja i duże zróżnicowanie cenowe w zakresie polityki kosztu kredytu. Cena kredytu stanowi instrument, który zbytnio podnoszony może spowodować rezygnację klienta z określonego banku. Z kolei zbyt niskie oprocentowanie kredytu rodzi przekonanie o złej jakości usługi. Wysokie oprocentowanie depozytów wywołuje podejrzenie o słabej kondycji finansowej danego banku. Konkurowanie banków o pozyskanie klienta czy kredytobiorcy przejawia się w stawianiu mniejszych wymagań, co może powodować destabilizację pojedynczego banku i całego systemu bankowego. Z drugiej strony konkurencja w tej dziedzinie stwarza możliwość oceny wniosku kredytowego przez więcej niż tylko jeden bank. Banki znajdujące się w trudnym położeniu próbują polepszać swoją sytuację poprzez maksymalizację wpływu z kredytu i politykę wysokich stóp %, co powoduje, że klientami tych banków są osoby odrzucone przez inny bank.
Wewnętrzne finansowanie ryzyka kredytowego polega na pokrywaniu potencjalnych strat kredytowych z funduszy własnych przede wszystkim z wewnętrznych rezerw finansowych banku.

W praktyce bankowej występuje kilka rodzajów rezerw np.:



rezerwy ustawowe tworzone na podstawie regulacji wynikających z ustawy;

rezerwy statutowe tworzone na podstawie regulacji wynikających ze statutu;

rezerwy fakultatywne tworzone na podstawie postanowień akcjonariuszy czy udziałowców banku;

rezerwy ogólne tworzone na pokrycie ryzyka ogólnego, nie związane z konkretnym kredytem:

  1. tworzone w ciężar zysku netto, których celem jest stabilizowanie finansów banku;

  2. tworzone w ciężar kosztów, których celem jest zabezpieczenie finansowe banków.

rezerwy celowe tworzone na pokrycie poszczególnych kategorii należności kredytowych;

rezerwy jawne tworzone i uwidaczniane jako odrębne pozycje bilansowe lub pozabilansowe;

rezerwy ciche tworzone w koszty banku, stanowiące uszczuplenie zysku do podziału;
Rezerwy celowe stanowią podstawę finansowania wewnętrznego ryzyka kredytowego, są jednym z najważniejszych elementów zapewnienia bezpieczeństwa w działalności BK co jest możliwe dzięki temu, że aktywa banku obciążone ryzykiem są zabezpieczone odpisem w ciężar kosztów w wysokości szacowanej straty. Podpisy na rezerwy celowe dokonuje się w momencie zidentyfikowania możliwości wystąpienia potencjalnej straty w przyszłości, w celu pokrycia tej straty. Ten mechanizm pozwala w sposób wymierny określić skalę ryzyka podjętego przez bank i jego skutki finansowe. Kwota rezerw celowych odjęta od wartości brutto portfela kredytowego daje przybliżoną wartość netto portfela danego banku. Rezerwy celowe pełnią także funkcję podobną do kapitału banku, ponieważ służą pokryciu ewentualnych strat. Sprawy związane z rezerwami celowymi są uregulowane w zarządzeniu prezesa NBP 10 grudnia 1994 roku. Zgodnie z treścią tego zarządzenia banki mają obowiązek równoważenia skutków ryzyka poprzez tworzenie i utrzymanie rezerw celowych. W tym celu banki tworzą rezerwy na:

  1. należności od podmiotów finansowych i niefinansowych z wytyczeniem odsetek oraz należności w części posiadających gwarancje albo poręczenia skarbu państwa lub NBP

  2. zaciągnięte zobowiązania z tytułu udzielonych gwarancji lub poręczeń spłaty kredytów i pożyczek

  3. inne aktywa i zaciągnięte zobowiązania poza bilansowe jeżeli mogą stanowić zagrożenie dla bezpieczeństwa wkładów oszczędnościowych i lokat gromadzonych w bankach.

Rezerwy na należności i zobowiązania wymienione w punktach 1 i 2 są ustalone na podstawie indywidualnej oceny ryzyka obciążającego należności lub udzieloną gwarancję, poręczenie w wysokości nie mniejszej niż 20 % w odniesieniu do należności poniżej standardu: 50 % w odniesieniu do należności wątpliwych, 100 % w odniesieniu do należności straconych.


Rezerwy celowe na aktywa i zaciągnięte zobowiązania pozabilansowe wymienione w punkcie 3, banki tworzą w wysokości adekwatnej do ciążącego na nich ryzyka.
Banki dokonują klasyfikacji należności z wyłączeniem odsetek na cztery kategorie:

  1. należności normalne *obejmujące także należności w przypadku których nie pojawiły się żadne poważniejsze nieprawidłowości w spłatach kapitału i odsetek oraz sytuacja ekonomiczno –finansowa dłużników nie budzi obaw;

*należności posiadające gwarancje lub poręczenie skarbu państwa lub NBP do wysokości tych gwarancji lub poręczeń bez względu na faktyczną sytuację dłużnika;

  1. należności poniżej standardu *w przypadku których opóźnienie w spłacie kapitału lub odsetek wynosi powyżej 1 miesiąca nie dłużej niż 3 miesiące,

*należności od dłużników, których sytuacja ekonomiczno –finansowa może stanowić zagrożenie terminowej spłaty;

  1. tzw. należności wątpliwe *to takie w przypadku których opóźnienie w spłacie kapitału lub odsetek wynosi powyżej 3 miesięcy i nie dłużej niż 6 miesięcy,

*należności od dłużników, których sytuacja ekonomiczno –finansowa uległa znacznemu pogorszeniu zwłaszcza wtedy gdy ponoszą straty naruszające fundusz statutowy, kapitał akcyjny lub zakładowy albo fundusz udziałowy;

  1. należności stracone *w przypadku których opóźnienie w spłacie kapitału lub odsetek wynosi dłużej niż 6 miesięcy,

*od dłużników postawionych w stan likwidacji upadłości, przeciwko którym bank złożył wniosek o rozpoczęci postępowania egzekucyjnego od należności kwestionowanych przez dłużników na drodze postępowania sądowego i od dłużników, których miejsce pobytu jest nieznane, których sytuacja ekonomiczno –finansowa pogorszyła się w sposób nieodwracalny uniemożliwiający spłacenie długu.
Rezerwy celowe księgowane są w ciężar kosztów czyli obciążają wynik finansowy banku i podlegają rozwiązaniu po ustaniu przyczyn ich utworzenia.

Uzupełnienie rezerw celowych w finansowaniu ryzyka kredytowego przez bank stanowią rezerwy na ryzyko ogólne zgodnie z prawem bankowym z 1997 roku. Banki mogą tworzyć w ciężar kosztów rezerwę na ryzyko ogólne służącą pokryciu ryzyk związanych z prowadzeniem działalności bankowej. Rezerwa ta jest tworzona na podstawie oceny ryzyka w której uwzględnia się wielkość należności oraz udzielonych zobowiązań pozabilansowych nie objętych rezerwami celowymi. Wysokość corocznego odpisu na ryzyko ogólne wynosi maksimum 1,5 % ustalonej na koniec poszczególnych kwartałów średniej kwoty niespłaconych kredytów i pożyczek pomniejszonych o kwotę kredytów i pożyczek na które bank utworzył rezerwy celowe w wysokości 100 % tych kredytów i pożyczek.

Jedną z metod zewnętrznego finansowania ryzyka kredytowego jest ubezpieczenie kredytu, w którym w zamian za składkę ubezpieczeniową ubezpieczyciel bierze na siebie część ryzyka związanego z brakiem zwrotu zaciągniętego kredytu wraz z odsetkami.

WYKŁAD 7


30.03.2001 roku.
Ubezpieczenie kredytu charakteryzuje się tym, że ubezpieczona może być wyłącznie transakcja przeprowadzona na zasadach kredytowych czyli taka, gdzie między świadczeniem kredytodawcy, a świadczeniem kredytobiorcy upływa pewien czas. Ubezpieczenie kredytu w mniejszym stopniu wykorzystuje analizę statystyczną, natomiast większe znaczenie ma badanie ryzyka pojedynczej umowy ubezpieczeniowej, ponieważ ryzyko kredytowe jest zróżnicowane, czy w pewien sposób nieprzewidywalne.
Podstawowe zasady (reguły) asekuracji kredytu:

  1. tzw. zasada współpracy –polega na wykorzystaniu współdziałania firmy ubezpieczeniowej i kredytodawcy. Współpraca zależy od: kompletności, wiarygodności informacji udostępnianych przez strony, z tą zasadą związana jest reguła nie ubezpieczania transakcji kredytowych w których kredytobiorca jest powiązany kredytodawcą kapitałowo lub personalnie;

  2. zasada podziału rynku między ubezpieczyciela, a kredytodawcę co wynika z faktu, że kredytodawca jest bardziej zainteresowany właściwym przebiegiem transakcji kredytowej, jeżeli sam ponosi część ryzyka. W tym celu stosuję się także dodatkowe zabezpieczenia w postaci tranzuli nie pozwalającej na ubezpieczenie ryzyka u innego ubezpieczyciela;

  3. zasada gwarantowania ostatecznego rezultatu oznacza, że zakład ubezpieczeniowy nie gwarantuje zapłaty należności w terminie płatności określonym w umowie kredytowej, ale tylko ostatecznie rezultat transakcji kredytowej, czyli pokrywa stratę w majątku kredytodawcy. Co oznacza, że brak płatności należności w umówionym terminie nie stwarza roszczenia od wypłaty odszkodowania, taką podstawę stanowi ponoszenie przez kredytodawcę stratę;

  4. zasada okresu karencji (wynika z poprzedniej zasady) między zaistnieniem wypadku ubezpieczeniowego, a powstaniem roszczenia o wypłatę odszkodowania. Takie odsuniecie w czasie (zwłoka) daje zakładowi ubezpieczeniowemu możliwość upewnienia się, że należność kredytowa jest nieodwołalnie stracona;

  5. unikanie pokrywania ryzyka operacji już trwających, co oznacza, że ubezpieczone powinny być wyłącznie kredyty nowe, albo jeszcze nie udzielone po to, aby kredytodawca i ubezpieczyciel mieli jednakową możliwość oceny ryzyka danej transakcji;

  6. unikanie antyselekcji ryzyk przez kredytodawcę, ta zasada oznacza ograniczanie czy wyeliminowanie możliwości wyboru przez kredytodawcę transakcji, które mogą być ubezpieczone. W przeciwnym wypadku kredytodawca przedstawiłby do ubezpieczenia jedynie takie kredyty z którymi wiąże się duże ryzyko wystąpienia straty;

  7. nie ubezpieczanie kredytów nietypowych co oznacza, że warunki transakcji umowy ubezpieczeniowej nie powinny odbiegać od zasad powszechnie stosowanych w danym typie transakcji, w danym sektorze gospodarczym, w danym kraju;

  8. odpowiedzialność ubezpieczyciela istnieje tylko wtedy, gdy bezpośrednio dojmującą przyczyną szkody jest wypadek ubezpieczeniowy określony w umowie;

  9. odszkodowanie wypłacane kredytodawcy nie może przekroczyć wysokości poniesionej przez niego szkody.


Sposoby udzielania ochrony ubezpieczeniowej.

W praktyce ubezpieczenia kredytu, stosowane są 2 sposoby udzielania ochrony ubezpieczeniowej:



  1. ubezpieczenia pojedyncze

  2. ubezpieczenia zbiorowe

Ad.1 charakteryzują się tym, że pokrywane jest ryzyko niewypłacalności tylko jednego kredytobiorcy. Ten produkt może obejmować zarówno jedną transakcję z jednym kredytobiorcą, albo wiele transakcji tego samego dłużnika. Przy tym ubezpieczeniu kredytodawca sam decyduje, które transakcje wybierze i dlatego pojedyncze ubezpieczenie nie daje możliwości dywersyfikowania ryzyka, dlatego firmy ubezpieczeniowe unikają zawierania takich umów, albo decydują się na nie i prowadzą bardzo wnikliwą analizę ryzyka i proponują wyższą cenę.


Ad.2 polega na tym, że jedną umową ubezpieczeniową obejmowanych jest wiele kredytobiorców, przy czym kredytodawca nie ma wpływu na ich wybór. Jest to najczęściej stosowany sposób ubezpieczenia kredytu. Ubezpieczenie zbiorowe może przyjmować formę ubezpieczenia całego obrotu (portfela) albo ubezpieczenia obrotu określonych kredytobiorców. Przykładem ubezpieczenia zbiorowego jest umowa miedzy Towarzystwem Ubezpieczeniowym PBK, a Powszechnym Bankiem Kredytowym. Na mocy tej umowy PBK udziela ochrony ubezpieczeniowej kredytom budowlanym, hipotecznym i pomocniczym, które spełniają łącznie następujące warunki:

  1. wysokość kredytu nie przekracza 259tys zł

  2. kredytobiorca ma obowiązek ustanowienia hipoteki i przedstawienia bankowi, prawomocnego postanowienia rządu o wpisie w księdze wieczystej

  3. ubezpieczenie kredytu hipotecznego oferowane przez Towarzystwo Ubezpieczeń Kompensa, jest to ubezpieczenie zbiorowe

  4. towarzystwo nie ma bezpośrednio kontaktu z kredytobiorcą, nie analizuje pojedynczej umowy kredytowej

W ofercie ubezpieczeniowej kredytu kupieckiego prezentowanej przez PZU, znajduje się zapis, że ubezpieczeniem objęta jest całość, a w szczególnych przypadkach część portfela kredytowego. Dla każdego przyjętego do ubezpieczenia dłużnika, PZU określa limit należności, który jest górną granicą odpowiedzialności ubezpieczyciela w stosunku do danego dłużnika, oraz okres obowiązywania tego limitu.


Ubezpieczenie należności kredytowych nie jest równoznaczne z przejęciem całego ryzyka niewypłacalności kredytobiorcy przez firmę ubezpieczeniową. To ryzyko jest dzielone z uwzględnieniem dwóch sposobów, może to być podział ryzyka kredytobiorców albo podział ryzyka strat.
Podział ryzyka kredytobiorców odbywa się w taki sposób, że w oparciu o kryteria dotyczące wysokości kredytu, długości okresu kredytowania, rodzaju kredytów, portfel kredytobiorców jest dzielony na część ubezpieczoną i nieubezpieczoną co oznacz, że ryzyko transakcji z niektórymi kredytobiorcami jest ponoszone w całości przez kredytodawcę, a w pozostałych przypadkach przez ubezpieczyciela.
Podział ryzyka strat polega na tym, że kredytodawca i ubezpieczyciel wspólnie ponoszą straty wynikające z niewypłacalności kredytobiorców, przy wykorzystaniu różnych technik np.

  1. udział własny kredytodawcy, czyli procentowo określona część ryzyka jaką kredytodawca ponosi na swój rachunek, co oznacza, że w przypadku zaistnienia szkody kredytodawca otrzymuje odszkodowanie równe wysokości straty pomniejszonej o ustaloną wysokość udziału własnego;

  2. indywidualna transzyza redukcyjna, czyli nominalnie określona wysokość straty, którą kredytodawca ponosi zawsze na swój rachunek, gdy strata jest wyższa od transzyzy to pokrywana jest jej nadwyżka, przy czym dodatkowo uwzględniany jest udział własny kredytodawcy;

  3. łączna transzyza redukcyjna, która oznacza wysokość strat nie ubezpieczonych w danym okresie. Przy tej technice powstające u kredytodawcy straty są sumowane aż do momentu, gdy ich suma osiągnie wysokość transzyzy. Jeżeli to nastąpi za każdą następną stratę, ubezpieczyciel wypłaca odszkodowanie pomniejszone o udział własny kredytodawcy.


Podział ryzyka strat według kresu ryzyka, ta metoda polega na tym, że bank ponosi ryzyko niespłacenia kredytu lub odsetek do określonego momentu, po czym to ryzyko jest przenoszone na firmę ubezpieczeniową.
Ubezpieczenie katastrofalnych strat, przy tej metodzie kredytodawca samodzielnie ponosi całkowite ryzyko normalnej działalności kredytowej, a ubezpieczyciel pokrywa straty nadzwyczajne, czyli szczególnie wysokie, zagrażające stabilności finansowej kredytodawcy np. PZU ubezpieczając kredyty kupieckie partycypowane dostawy w szkodach poniesionych z tytułu niewypłacalności dłużnika standardowo określa poprzez udział własny w wysokości 20%.
Podstawy naliczania składki ubezpieczeniowej zależą od tego, czy jest to ubezpieczenie pojedyncze czy zbiorowe.

W ubezpieczeniu pojedynczym składka wyznaczana jest na podstawie najwyższej należności kredytowej w danym okresie, jeżeli poziom tych należności jest stosunkowo stały albo w każdej należności kredytowej oddzielnie, jeżeli ich wysokość jest równa.

W ubezpieczeniu zbiorowym za podstawę obliczania składki przyjmowane są suma udzielonych w danym okresie kredytów, albo wysokość należności kredytowych w danym okresie.

W obu sytuacjach składka wymierzana jest w oparciu o miesięczne deklaracje kredytodawcy np. wysokość składki ubezpieczeniowej tego typu w krajach rozwiniętych wynosi do 1,5%, a przeważnie nie przekracza 1%, a w Polsce w przypadku Towarzystwa Ubezpieczeniowego PBK wynosi 0,0095%. Miesięczny koszt ubezpieczenia kredytu mieszkaniowego w Towarzystwie Ubezpieczeniowym Kompensa waha się od 0,1 do 0,2 kwoty kredytu. Ubezpieczenie kredytu mieszkaniowego udzielonego przez PKO BP oferowane przez polisę kosztuje 2,5% kwoty kredytu.


Ubezpieczenie kredytu, a rezerwy banku.

Rezerwy obejmują: rezerwy celowe i rezerwę ogólną.



Rezerwa ogólna tworzona jest na potencjalne niezidentyfikowane ryzyko kredytowe. Przyjmuje się, że rezerwa ogólna na poziomie minimum 2% łącznej wartości kredytów normalnych jest wystarczająca do pokrycia niezidentyfikowanego ryzyka kredytowego. Natomiast tworzenie rezerw celowych wynika z zasady ostrożnej wyceny i jest rodzajem samoubezpieczenia się przed ryzykiem.

Według uchwały Komisji Nadzoru Bankowego z grudnia 1998 roku, bank klasyfikuje należności z tytułu udzielonych osobom prywatnym kredytów konsumpcyjnych (z wyłączeniem kredytów mieszkaniowych), oraz kredytów gotówkowych do czterech kategorii biorąc pod uwagę kryterium terminowości spłaty kapitału lub odsetek:



  • należności normalne

  • należności poniżej standardu

  • należności wątpliwe

  • należności stracone

Wysokość rezerwy celowej ustala bank, ale nie może być on niższa niż dla należności normalnych 2% od 1.07.2000 roku. Bank ma obowiązek utworzenia takiej rezerwy na każdy udzielony kredyt, już w momencie podpisania umowy. Podstawę naliczania rezerwy celowej stanowi kwota należności lub udzielonego zobowiązania pozabilansowego pomniejszona o wartość uzyskanych przez bank zabezpieczeń. Komisja Nadzoru Bankowego rozszerzyła listę zabezpieczeń o takie pozycje jak:

  • zastaw rejestrowy

  • gwarancje lub poręczenia bankowe funduszu gwarancyjnego

  • Komisje Ubezpieczeniowe Kuke, ale ten katalog nie obejmuje ubezpieczenia kredytu w Towarzystwie Ubezpieczeniowym.

Zmiana tych przepisów miałaby istotne znaczenie biorąc pod uwagę fakt, że firmy ubezpieczeniowe przyjmują większość ryzyka kredytowego. Rezerwy są nie tylko kosztem obniżającym wynik finansowy banku, obniżają także jego potencjał kredytowy, a koszt alternatywny ich utrzymania może być rozpatrywany jako odsetki, które otrzymałby bank gdyby udostępnił te środki na rynku międzybankowym.
W ubezpieczeniu kredytów korzyść jednej strony np. banku nie musi oznaczać straty dla drugiej strony, czyli ubezpieczyciela. W każdym zestawieniu rocznym zawsze okaże się, że albo składka przewyższa odszkodowanie albo odszkodowanie jest wyższe niż składka, ale istnieją pewne uwarunkowania, które sprawiają, że powyższy wynik nie jest ostateczny nawet, jeżeli bank otrzyma więcej odszkodowań, niż zapłacił składek to należy do tego dołączyć efekty ewentualnego postępowania windykacyjnego, natomiast firma ubezpieczeniowa wypłacając odszkodowanie przejmuje prawo do zabezpieczeń ustanowionych dla danego kredytu i poprzez ich realizacje może odzyskać w całości albo części wyłożone środki. Motywem zawierania ubezpieczeń przez bank nie jest osiąganie korzyści z tego tytułu. Ubezpieczenie kredytu jest instrumentem zabezpieczającym bank przed skutkami niewypłacalności kredytobiorców. Bank ma możliwość odzyskania co najmniej części straconych należności poprzez realizację ustalonych zabezpieczeń, ale łączy się to z ponoszeniem dodatkowych nakładów oraz utratą czasu co powoduje, że bank mając zamrożone środki jest narażony na utratę części potencjalnych korzyści.

WYKŁAD 8


6.04.2001 roku.
Działalność depozytowa banków komercyjnych.

Depozyt bankowy (wkład bankowy) to kwota pieniężna ulokowana w banku na czas oznaczony albo nieoznaczony. Od depozytów płacone są odsetki przez bank przyjmujący. W przypadku depozytów zawierana jest umowa na mocy której bank przyjmuje środki pieniężne na przechowanie. Wyróżnia się depozyty a vista i terminowe.

Szczególnym rodzajem depozytu są wkłady oszczędnościowe, które można określić jako zasoby pieniężne niezwiązane z działalnością gospodarczą, składane w bankach przez osoby fizyczne. W tym przypadku trzeba odróżnić wkłady a vista przechowywane głównie na książeczkach oszczędnościowych i wkłady terminowe nazywane lokatami terminowymi. W praktyce banki oferują wiele rodzajów form depozytów pieniężnych, które różnią się następującymi cechami np.:


  • rodzajem dokumentu potwierdzającego złożenie depozytu albo deklarowanym okresem przechowywania depozytu

  • wysokością oprocentowania

  • zasobami kapitalizacji odsetek i terminem ich podjęcia

  • warunkami wycofania depozytu przed upływem zadeklarowanego okresu przechowywania

  • sposobem określenia właściciela (imienne albo na okaziciela).


Polityka pozyskiwania depozytów, cele i instrumenty:

Przedmiotem polityki pozyskiwania depozytów są zasoby finansowe o charakterze zwrotnym, pozyskiwane przez banki w formie zadłużenia od różnych partnerów, gospodarstw domowych, przedsiębiorstw, BC, w różnych segmentach rynku finansowego, krajowego i zagranicznego.

Rozróżnia się politykę pozyskiwania zasobów o charakterze detalicznym i hurtowym. Polityka o charakterze detalicznym opiera się o współpracę z liczną grupą klientów, którzy przeprowadzają z bankiem wiele operacji o niewielkim znaczeniu jednostkowym.

Polityka hurtowa bazuje na operacjach o znacznych rozmiarach jednostkowych przeprowadzanych przede wszystkim z przedsiębiorstwami, które negocjują warunki umów z bankiem.

W większości banków zasoby pozyskiwane są przede wszystkim w transakcjach detalicznych, ponieważ tylko nieliczne banki ograniczają się wyłącznie do transakcji z dużymi klientami.

Pozyskiwanie zasobów przez banki jest przedmiotem regulacji prawnych, gdzie normy prawa bankowego definiują działalność depozytową banków jako działania publiczne dla których bardzo istotne jest zaufanie klientów. Prawo bankowe w wielu krajach europejskich zabrania przyjmowania wkładów oszczędnościowych przez podmioty nie będące bankami.

Głównym problemem zarządzania depozytami jest ustalenie wartości kosztów struktury rodzajowej i terminowej depozytów. Pozyskiwania określonej ilości zasobów finansowych powinno być zharmonizowane z celami maksymalizacji zysków i wartości przedsiębiorstwa bankowego. Wzrost zasobów oznacza podniesienie poziomów kosztów, natomiast struktura zasobów powinna być zsynchronizowana z przeciętnym kosztem pozyskiwanych wkładów, stopniem transformacji ich terminów, ryzykiem stopy %, które bank jest w stanie ponieść w określonym terminie. Stabilizacja dynamiki depozytów to cel, który pozwala uniknąć kosztownych działań zapewniających zachowanie płynności ze względu na podjęte zobowiązania lub plany przekształcenia aktywów spowodowane niedoborem zasobów wrażliwych do zainwestowania. Wśród zasobów pozyskiwanych przez bank wkłady a vista stanowią kategorię najbardziej istotną, biorąc pod uwagę uwarunkowania dotyczące płynności i stabilności systemu bankowego.

Podstawowe instrumenty pozyskiwania depozytów detalicznych to: polityka produktów i usług, polityka kształtowania cen produktów i usług, polityka dystrybucji produktów i usług oraz reklama i promocja.

Polityka produktów i usług dotyczy podejmowania decyzji określających poszczególne cechy oraz relacje między produktami, wykorzystuje się w tym przypadku oferowanie coraz szerszej gamy propozycji.
Polityka kształtowania cen i usług powinna uwzględniać rzeczywisty koszt oferowanego produktu czy usługi, skalę konkurencji na rynku w którym działa określony bank, strategię przyjętą wobec konkurencji (aktywna albo pasywna polityka cenowa). Klienci dokonując wyboru banku kierują się nie tylko zróżnicowaniem oferty, ceną, ale także odległością od swoich siedzib oraz jakością usług i reputacją banku.
Umowa o otwarcie rachunku bankowego ma charakter cywilno prawny, teoretycznie umawiające się strony są równorzędnymi partnerami. Klienci banku mają swobodę wyboru w banku, w którym zostanie uruchomiony rachunek. W umowie rachunku bankowego bank zobowiązuje się do przechowywania środków pieniężnych posiadacza rachunku oraz do dokonywania na jego zlecenie rozliczeń pieniężnych. Kwestie związane z rachunkami bankowymi regulują przepisy prawa bankowego i kodeksu cywilnego. Na ich podstawie opracowywane są wewnętrzne regulaminy bankowe.

Umowa rachunku bankowego powinna określać przede wszystkim:



  1. strony umowy

  2. rodzaje otwieranego rachunku

  3. walutę w jakiej prowadzony jest rachunek

  4. czas na jaki został rachunek otwarty

  5. wysokość oprocentowania i warunki jego zmiany

  6. sposób dysponowania środkami zgromadzonymi na rachunku

  7. terminy wypłaty i kapitalizacji odsetek

  8. terminy realizacji zleceń posiadacza rachunku

  9. zakres odpowiedzialności banku za prawidłowe i terminowe przeprowadzanie rozliczeń pieniężnych oraz wysokość odszkodowania za przekroczenie terminu realizacji dyspozycji posiadacza rachunku

  10. tryb i warunki dokonywania zmian umowy

  11. sposób i termin wypowiedzenia i rozwiązania umowy


Rachunek jednostek wykonujących działalność

Zgodnie z polskim prawem bankowym w celu przechowywania środków pieniężnych i przeprowadzania rozliczeń związanych z działalnością gospodarczą banki prowadzą rachunki bieżące, pomocnicze, lokat terminowych.



Rachunki bieżące są otwierane w celu przyjmowania należności od odbiorców za sprzedane towary i świadczone usługi, podejmowane są z nich środki na wypłaty wynagrodzeń, pokrywane zobowiązania wobec dostawców, podatki itp. Umowa rachunku bankowego przewidywać może wyodrębnienie na rachunku bieżącym środków pieniężnych przeznaczonych na określone cele, a także przeprowadzanie rozliczeń w tym okresie.
Rachunki pomocnicze służą do przeprowadzania przez ich posiadaczy rozliczeń w innych bankach, operacje wykonywane za pośrednictwem tego rachunku są ograniczone do ściśle określonych celów, otwarcie rachunku nie wymaga zgody banku prowadzącego rachunek bieżący jednostki gospodarczej.
Rachunek lokat terminowych służy do przechowywania środków pieniężnych przez okres wynikający z umowy zawartej z bankiem. Przedsiębiorstwa gromadzą na tych rachunkach wolne środki pieniężne. Oprocentowanie tych rachunków jest przeważnie wyższe niż oprocentowanie rachunków bieżących.
Rachunek skonsolidowany jest przystosowany do potrzeb przedsiębiorstw o rozbudzonej sieci placówek, inaczej jest to rachunek koncentryczny albo zbiorczy, na który przelewane są automatycznie środki z rachunków wszystkich placówek co umożliwia wykorzystywanie wpływów z danego dnia.
Depozyty automatyczne, które polegają na tym, że po przekroczeniu określonego salda rachunku bieżącego bank automatycznie otwiera depozyt terminowy.
Rachunki typu call inaczej nazywane rachunkami z wypowiedzeniem, służą do gromadzenia depozytów z możliwością wycofania środków z wypowiedzeniem 48 godzinnym.
Od 1994 roku jednostki gospodarcze mają obowiązek posiadania rachunku bankowego i prowadzenia za jego pośrednictwem określonych rozliczeń w formie bezgotówkowej. W celu otwarcia rachunku przedsiębiorstwo składa w oddziale banku odpowiedni wniosek. Obowiązkiem klienta jest wskazanie osób upoważnionych do reprezentowania jego interesów i dysponowania środkami pieniężnymi. Do tego wniosku dołączony jest formularz bankowy zawierający wzory podpisów. Władze sądowe i prokuratorskie oraz organy finansowe mogą zablokować albo zająć określoną kwotę na rachunku bieżącym. Bank musi uwzględnić ich żądania co oznacza nie wypełnianie poleceń posiadacza rachunku.
Rachunki depozytowe osób fizycznych dla przechowywania zasobów (depozytów) osób fizycznych banki prowadzą rachunki oszczędnościowo rozliczeniowe, książeczki oszczędnościowe, oraz rachunki terminowe.




Pobieranie 186.32 Kb.

Share with your friends:
1   2




©operacji.org 2020
wyślij wiadomość

    Strona główna