1. wprowadzenie



Pobieranie 4.86 Mb.
Strona15/19
Data27.10.2017
Rozmiar4.86 Mb.
1   ...   11   12   13   14   15   16   17   18   19

Hałas nieustalony jest to hałas, którego poziom zmienia się w czasie obserwacji więcej niż 5 dB.

Na podstawie pomiarów poziomu dźwięku nieustalonego możemy wyznaczyć poziom równoważny (ekwiwalentny) z następującego wzoru:


, dB (5.11)

gdzie:


LAi - średni poziom dźwięku A w i-tym przedziale poziomów w dB;

m - liczba przedziałów poziomu dźwięku,



ni - liczba odczytów poziomu dźwięku A w i-tym przedziale poziomów;

N - całkowita liczba odczytów poziomu dźwięku LAi .

Tabela 5.2

Poziomy dźwięków pochodzące od charakterystycznych źródeł


Źródło

Poziom dźwięku (dB)

Szmer liści na łagodnym wietrze, chodzenie po dywanie

10

Szept, tykanie zegara, chodzenie po parkiecie

20

Ulica bez ruchu kołowego

30

Cicha rozmowa, rwanie papieru, szmery w mieszkaniu

40

Cicha ulica, szum w biurach, restauracjach, strumień wody z kranu

40 - 50

Normalna rozmowa, ulica o średnim natężeniu ruchu, odkurzacz elektryczny

50 - 60

Głośna rozmowa, hałaśliwa restauracja,

szczekanie psa



60 - 70

Krzyk, ulica o dużym natężeniu ruchu

70 - 80

Pociąg w odległości 5 m

100

Samolot

130


Poziom dźwięku A (LA) jest to poziom ciśnienia akustycznego skorygowany wg charakterystyki częstotliwościowej A.
Poziom dźwięku C (LC) jest to poziom to poziom ciśnienia akustycznego skorygowany wg charakterystyki częstotliwościowej C.
Maksymalny poziom dźwięku A (LAmax) jest to maksymalna wartość skuteczna poziomu

dźwięku A występująca w czasie obserwacji.


Szczytowy poziom dźwięku C (LC, PEAK) jest to maksymalna wartość chwilowa poziomu

dźwięku C występująca w czasie obserwacji.


5.2.4. Źródła hałasu
Źródła hałasu można podzielić następująco (ENGEL 1993):

a) modele teoretyczne promieniowania:

  • punktowe;

  • monopol (źródło rzędu zerowego) - pulsująca kula o nieruchomym środku i promieniu pomijalnie małym;

  • dipol (źródło I rzędu) - dwa monopole drgające w przeciwnych fazach;

  • kwadrupol (źródło II rzędu) - składa się z dwóch dipoli lub czterech monopoli;

  • multipol;

  • liniowe;

  • powierzchniowe:

  • płaskie (membrany, płyty);

  • przestrzenne (kuliste, walcowe).


b) fizyczne przyczyny generowania:

  • źródła mechaniczne - drgania, uderzenia, tarcie;

  • źródła elektryczne - magnetyczne, magnetostrykcyjne, łuk elektryczny;

  • źródła technologiczne - procesy skrawania, cięcia, pękania;

  • źródła aero- i hydrodynamiczne – przepływy (turbulencja), opływ przeszkód, wypływ z dysz, kawitacja;

  • inne źródła - procesy spalania, zjawiska termiczne, wybuchy, fale uderzeniowe, zjawiska chemiczne.


c) pochodzenie:

  • hałas komunikacyjny - samoloty, pojazdy drogowe, szynowe, rolnicze, wodne;

  • źródła przemysłowe - hale fabryczne, silniki, turbiny, maszyny i urządzenia elektryczne i mechaniczne, instalacje przemysłowe, urządzenia sygnalizacyjne, narzędzia ręczne;

  • źródła nieprzemysłowe - maszyny budowlane: młoty, kafary, betoniarki, maszyny drzewne i leśne;

  • urządzenia i instalacje w budynkach - transformatory, dźwigi, hydrofornie, instalacje centralnego ogrzewania i wodno-kanalizacyjne, zsypy śmieci, sprzęt domowy;

  • obiekty komunalne, środowiskowe, wojskowe - zakłady handlowe i gastronomiczne, zajezdnie, garaże, dworce, lotniska, poligony, strzelnice, stadiony;

  • naturalne źródła hałasu - wiatry, burze, sztormy, wodospady, trzęsienia ziemi.


Rys. 5.7. Podział źródeł energii wibroakustycznej


5.2.5. Budowa ucha i proces słyszenia
Narząd słuchu (rys. 5.8) stanowią: ucho zewnętrzne, środkowe i wewnętrzne, nerw słuchowy oraz część skroniowa kory mózgowej. Ucho zewnętrzne składa się z małżowiny usznej 1, zewnętrznego przewodu słuchowego 2 oraz błony bębenkowej 3 zamykającej przewód słuchowy oraz oddzielającej ucho zewnętrzne od środkowego. Ucho środkowe, wypełnione powietrzem, składa się z trzech kosteczek słuchowych (młoteczka 5, kowadełka 6 i strzemiączka 7), trąbki słuchowej (Eustachiusza) 9, która łączy jamę ucha środkowego 4 z jamą ustną i zapewnia wyrównanie ciśnień statycznych po obu stronach błony bębenkowej. Budowa taka ma na celu ograniczenie możliwości mechanicznego uszkodzenia błony bębenkowej. Ucho wewnętrzne, zwane błędnikiem odpowiada za równowagę i orientację w przestrzeni, a kierowane jest przez móżdżek, który jest koordynatorem przyjmowanej pozycji ciała, składa się z trzech przewodów półkolistych 10 oraz ślimaka 14. W przewodzie ślimakowym znajduje się właściwy receptor słuchowy - narząd Cortiego. Zawiera on komórki nerwowe rzęsate w ilości ok. 20 tys. połączone z wypustkami nerwu słuchowego. Ucho wewnętrzne jest wypełnione wodnistą cieczą zwaną endolimfą. W uchu wewnętrznym znajdują się przewody półkoliste 10, łagiewka 12 i woreczek 13, które są odpowiedzialne za zachowanie równowagi ciała oraz orientację przestrzenną.

Dźwięki docierają do narządu słuchu drogą powietrzną. Fale dźwiękowe zbierane przez małżowinę i kierowane przez nią do przewodu słuchowego, powodują drgania elastycznej błony bębenkowej o grubości ok. 0,2 mm pod wpływem zmian ciśnienia akustycznego. Drgania te są przekazywane na trzy kosteczki słuchowe, połączone ze sobą ścięgnami i mięśniami, które przenoszą je na okienko owalne łączące ucho środkowe z wewnętrznym. Kosteczki słuchowe tworząc układ dźwigni, umożliwiają ok. 20-krotne wzmocnienie drgań przekazywanych z błony bębenkowej na okienko owalne. Fala akustyczna rozprzestrzeniająca się w endolimfie, wywołuje w narządzie Cortiego drgania włóknistych włosków, w które są wyposażone rzęsate komórki słuchowe. W ten sposób następuje pobudzenie nerwów słuchowych i przekazanie sygnałów bioelektrycznych do mózgu.



Sygnał akustyczny może również dotrzeć do ucha wewnętrznego układem kostnym, przez drgania czaszki. Ma to znaczenie podczas słyszenia własnego głosu, który ma inny skład częstotliwościowy niż sygnał docierający przez ucho zewnętrzne i środkowe.

Rys. 5.8. Budowa ucha: a) ucho zewnętrzne: 1 - małżowina uszna, 2 - przewód słuchowy zewnętrzny, 3 - błona bębenkowa, b) ucho środkowe: 4 - jama ucha środkowego, 5 - młoteczek, 6 - kowadełko, 7 - strzemiączko, 8 - mięśnie napinające kosteczki słuchowe, 9 - trąbka słuchowa (Eustachiusza), c) ucho wewnętrzne: 10 - przewody półkoliste, 11 - nerw słuchowy, 12 - łagiewka, 13 - woreczek, 14 - ślimak.


5.2.6. Wpływ hałasu na organizm człowieka
Ucho ludzkie reaguje na sygnały akustyczne w zakresie częstotliwości od 16 Hz do 16 kHz. Największa wrażliwość ucha przypada na częstotliwości 500-3000 Hz, pokrywające się z częstotliwością mowy. Proces starzenia się narządu słuchu rozpoczyna się ok. 25 roku życia i dotyczy głównie wysokich częstotliwości.

Rys. 5.9. Powierzchnia normalnej słyszalności narządu słuchu człowieka
Hałas oddziałuje na organizm człowieka, wywołując wiele niekorzystnych zjawisk.

Szkodliwy wpływ hałasu przejawia się m.in. czasowym lub trwałym ubytkiem słuchu oraz występowaniem nadciśnienia, rozszerzeniem źrenic, zwolnieniem akcji serca, bólem głowy, uczuciem zmęczenia i znużeniem, omdleniami, dusznością, brakiem łaknienia i chudnięciem, zaburzeniami pracy układu żołądkowo-jelitowego. Ponadto działa pobudzająco na centralny układ nerwowy i może doprowadzić do choroby o podłożu nerwicowym.

Poczucie głębokiego niezadowolenia i krzywdy, towarzyszące oddziaływaniu hałasu na organizm człowieka, sprzyja wzrostowi zachorowań na choroby psychiczne.

Podczas krótkotrwałej ekspozycji na hałas następuje czasowe, przejściowe obniżenie ostrości słuchu. Uszkadzające oddziaływanie hałasu kumuluje się w czasie. Przy hałasie długotrwałym (kilkunastoletnim), nawet o stosunkowo niewielkim poziomie rzędu 75 - 85 dB, następują najczęściej trwałe i nieodwracalne zmiany w narządzie słuchu, objawiające się głuchotą człowieka. Powierzchnię głuchoty zaznaczono na rysunku 5.9. Przy krótkotrwałych bodźcach akustycznych o dużym natężeniu (impulsowych) może nastąpić mechaniczne uszkodzenie błony bębenkowej oraz ucha wewnętrznego. Hałas występujący niespodziewanie jest bardzo szkodliwy dla zdrowia psychicznego człowieka.





Rys. 5.10. Wpływ hałasu na organizm człowieka (ENGEL 1993)


Zasadniczym kryterium rozpoznawania zawodowego uszkodzenia słuchu jest jego obustronny ubytek większy niż 30 dB ustalany badaniami audiometrycznymi. Oprócz skutków zdrowotnych, działanie hałasu wpływa szkodliwie na funkcjonowanie człowieka w procesie pracy. Ogólnie można stwierdzić, że wypadkową poszczególnych dysfunkcji organizmu jest zmniejszenie wydajności i pogorszenie jakości pracy.

Hałas w każdej postaci i dowolnym natężeniu utrudnia każdą pracę i zmniejsza jej efektywność. Najbardziej negatywnie oddziałują dźwięki o częstotliwościach od 2 do 4 kHz.


Directory: wnt -> mechatronika -> files

Pobieranie 4.86 Mb.

Share with your friends:
1   ...   11   12   13   14   15   16   17   18   19




©operacji.org 2020
wyślij wiadomość

    Strona główna