Zakres wiedzy I umiejętności wymaganych na poszczególnych stopniach



Pobieranie 22,8 Kb.
Data26.02.2019
Rozmiar22,8 Kb.

Zakres wiedzy i umiejętności wymaganych na poszczególnych stopniach

Wojewódzkiego Konkursu Języka Polskiego

przeprowadzanego w gimnazjach w roku szk. 2012/2013
Motyw przewodni:

„Jestem egzemplarz człowieka,

A to znaczy – diabli, czyśćcowy i boski”

Jacek Kaczmarski, Rozmowa



Zakres wiedzy i umiejętności na szkolnym, rejonowym i wojewódzkim etapie konkursu:

Uczniowie powinni wykazać się wiadomościami i umiejętnościami przewidzianymi


w podstawie programowej z języka polskiego dla gimnazjum
(Dz.U. z dnia 30 sierpnia 2012 r., poz. 977). W szczególności obowiązywać ich będzie:

-na etapie szkolnym:

  • Rozumienie tekstu na poziomie dosłownym, przenośnym, symbolicznym.

  • Umiejętność analizy, interpretacji, argumentowania oraz wnioskowania.

  • Rozpoznawanie wartości uniwersalnych, zawartych w tekstach literackich, ich nazywanie, opisywanie i interpretowanie.

  • Znajomość podstawowych kategorii teoretyczno-literackich i posługiwanie się nimi przy analizie utworów.

  • Dokonywanie celowych operacji na tekście - streszczanie, skracanie, stosowanie mowy zależnej i niezależnej w różnych formach wypowiedzi.

  • Znajomość form wypowiedzi i tworzenie własnego tekstu w formie krótszej: zaproszenie, ogłoszenie, zawiadomienie, reklama, regulamin, przepis, instrukcja, dedykacja, plan, notatka, podanie.

  • Umiejętność redagowania dłuższej wypowiedzi pisemnej (opowiadanie, opis, list, sprawozdanie, kartka z pamiętnika).

  • Wyszukiwanie informacji w różnych tekstach i wykorzystywanie ich przy redagowaniu własnych tekstów.

  • Poprawność ortograficzna i interpunkcyjna.

  • Znajomość zasad organizacji tekstu.

  • Znajomość lektur przewidzianych podstawą programową.


- na etapie rejonowym

  • Wiadomości i umiejętności z poziomu etapu szkolnego.

  • Znajomość środków wyrazu typowych dla różnych tekstów kultury.

  • Określanie funkcji zastosowanych w tekście środków wyrazu.

  • Posługiwanie się kategoriami i pojęciami swoistymi dla literatury (np. ironia, metafora i jej rodzaje, symbol, stylizacja, epitet, porównanie, onomatopeja, instrumentacja głoskowa, apostrofa, anafora, antyteza, wykrzyknienie, pytanie retoryczne; gatunki i rodzaje literackie) i języka (zdanie, równoważnik zdania, elipsa, imiesłowowy równoważnik zdania, osobowe i bezosobowe formy czasownika, mowa zależna, niezależna).

  • Umiejętność wykorzystania wiedzy literackiej i językowej przy analizie utworów
    i tworzeniu własnego tekstu

  • Umiejętność wykorzystania kontekstów, np.: historycznego, biograficznego, filozoficznego i innych.

  • Umiejętność redagowania dłuższej wypowiedzi pisemnej (opis sytuacji i przeżyć, opis dzieła sztuki, charakterystyka, rozprawka) z uwzględnieniem reguł językowo-stylistycznych.

  • Dostosowywanie odmiany i stylu języka do gatunku, w którym tworzona jest wypowiedź

  • Rozróżnianie gatunków publicystycznych (artykuł, wywiad, reportaż)

  • Znajomość lektur z etapu szkolnego i przewidzianych do etapu rejonowego.


- na etapie wojewódzkim

  • Wiadomości i umiejętności z poziomu etapu szkolnego i rejonowego.

  • Umiejętność redagowania dłuższej wypowiedzi pisemnej (charakterystyka porównawcza, list otwarty, recenzja, wywiad) z uwzględnieniem reguł językowo-stylistycznych opisanych w podstawie programowej, wg której uczeń:

  • tworząc wypowiedzi, dąży do precyzyjnego wysławiania się; świadomie dobiera synonimy i antonimy dla wyrażenia zamierzonych treści;

  • stosuje związki frazeologiczne, rozumiejąc ich znaczenie;

  • stosuje różne rodzaje zdań we własnych tekstach; dostosowuje szyk wyrazów i zdań składowych do wagi, jaką nadaje przekazywanym informacjom;

  • wykorzystuje wiedzę o składni w stosowaniu reguł interpunkcyjnych; stosuje średnik;

  • przekształca części zdania pojedynczego w zdania podrzędne i odwrotnie, przekształca konstrukcje strony czynnej w konstrukcje strony biernej i odwrotnie, zamienia formy osobowe czasownika na imiesłowy i odwrotnie - ze świadomością ich funkcji i odpowiednio do celu całej wypowiedzi; zamienia mowę niezależną na zależną;

  • wprowadza do wypowiedzi partykuły, rozumiejąc ich rolę w modyfikowaniu znaczenia składników wypowiedzi;

  • wykorzystuje wykrzyknik jako część mowy w celu wyrażenia emocji; stosuje wołacz w celu osiągnięcia efektów retorycznych;

  • stosuje poprawne formy odmiany rzeczowników, czasowników (w tym imiesłowów), przymiotników, liczebników i zaimków; stosuje poprawne formy wyrazów w związkach składniowych (zgody i rządu);

  • operuje słownictwem z określonych kręgów tematycznych.

  • Umiejętność prezentowania stanowiska (opinia, teza, hipoteza, argument, kontrargument)

  • Dokonywanie trawestacji

  • Dostrzeganie swoistych cech utworów.

  • Oryginalne i twórcze formułowanie sądów w oparciu o teksty kultury, przywoływanie kontekstów właściwych dla prezentowanych utworów.

  • Znajomość lektur z zakresu wszystkich etapów.

W ocenie poprawności ortograficznej i interpunkcyjnej obowiązywać będzie wykładnia podana w Nowym słowniku ortograficznym PWN.


Lektura dla uczniów

Uczestników Wojewódzkiego Konkursu Języka Polskiego obowiązuje znajomość utworów wymienionych w podstawie programowej, a szczególnie podanych niżej tekstów:



- etap rejonowy

Biblia – przypowieść ewangeliczna, Księga Hioba

Jan Parandowski – Mitologia (mit o powstaniu świata, mit o Prometeuszu, mit o Dedalu
i Ikarze)

Homer – Odyseja (fragmenty)

Jan Kochanowski – pieśni, treny, fraszki

William Szekspir – Romeo i Julia

Ignacy Krasicki – bajki, Żona modna

Adam Mickiewicz – Ballady i romanse, Reduta Ordona, Dziady cz. II, Pan Tadeusz (fragmenty)

Juliusz Słowacki – wiersze

Aleksander Fredro – Zemsta

Antoine de Saint Exupery - Mały Książę

Aleksander Kamiński – Kamienie na szaniec

Sławomir Mrożek – opowiadania, np. Wesele w Atomicach, Lew, Ostatni husarz

Stanisław Lem – Bajki robotów

Agata Christie – opowiadania

Poezja XX w.: Z. Herbert, Cz. Miłosz, W. Szymborska, A. Kamieńska, K. K. Baczyński,


K. Iłłakowiczówna, ks. J. Twardowski, E. Stachura, J. Kofta
- etap wojewódzki

Kwiatki św. Franciszka

J. D. Salinger – Buszujący w zbożu

Miron Białoszewski - Pamiętnik z powstania warszawskiego

Molier – Świętoszek

Juliusz Słowacki – Balladyna

Ida Fink – Wiosna 1941

G. Orwell – Folwark zwierzęcy

Dorota Terakowska – Samotność bogów

Ewa Nowak – Michał Jakiśtam



Poezja XX w.: B. Leśmian, J. Tuwim, K. Wierzyński, M. Pawlikowska-Jasnorzewska,
T. Różewicz, H. Poświatowska, St. Barańczak

Literatura przydatna w przygotowaniu uczniów do konkursu

  1. Michał Kuziak, Sławomir Rzepczyński, Sztuka pisania po polsku. Poradnik praktyczny

  2. Władysław Kopaliński, Słownik mitów i tradycji kultury

  3. Władysław Kopaliński, Słownik symboli

  4. Słownik poezji pod red. Agnieszki Nawrot

  5. Marek Bernacki, Marta Pawlus, Słownik gatunków literackich

  6. Bożena Chrząstowska, Seweryna Wysłouch, Poetyka stosowana

  7. Andrzej Markowski, Język polski. Poradnik

  8. Zofia Agnieszka Kłakówna, Iwona Steczko, Krzysztof Wiatr, Sztuka pisania. Klasy 1-3 gimnazjum

  9. Słownik terminów literackich

  10. Artur Dzigański, Praktyczny słownik interpunkcyjny




©operacji.org 2017
wyślij wiadomość

    Strona główna