ZałĄcznik 2



Pobieranie 472,59 Kb.
Strona1/3
Data27.11.2017
Rozmiar472,59 Kb.
  1   2   3





AKADEMIA OBRONY NARODOWEJ

WYDZIAŁ STRATEGICZNO - OBRONNY

ZUMS BN

JANUSZ MIĄSIK
Współpraca władz cywilnych z administracją wojskową
w systemie bezpieczeństwa powszechnego


Praca magisterska

Kierownik naukowy:

dr hab. Waldemar KITLER

Warszawa 2004
SPIS TREŚCI

WSTĘP 1


ROZDZIAŁ I

Pojęcie, istota i zakres bezpieczeństwa powszechnego

1.1. Podstawowe pojęcia i charakterystyka systemu bezpieczeństwa


powszechnego 3

1.2. Charakterystyka współczesnych zagrożeń bezpieczeństwa


powszechnego 12

1.3. Struktura systemu bezpieczeństwa powszechnego 19



ROZDZIAŁ II

Rozwiązania prawne i organizacyjne w zakresie współpracy
cywilno – wojskowej w innych państwach

2.1. Współpraca cywilno – wojskowa w USA 26

2.2. Współpraca cywilno – wojskowa w Niemczech 35

2.3. Współpraca cywilno – wojskowa w innych krajach i w NATO 44

2.4.trele morele 47

ROZDZIAŁ III

Aktualny stan rozwiązań prawnych i organizacyjnych w zakresie
współpracy władz cywilnych i administracji wojskowej w Polsce

3.1. Doświadczenia historyczne współpracy cywilno – wojskowej 58

3.2. Podstawy prawne organizacji wojskowego wsparcia władz cywilnych 66

3.3. Wojskowe wsparcie władz cywilnych i społeczeństwa 67

3.4. Zadania realizowane w ramach wojskowego wsparcia władz
cywilnych w gminie, powiecie i województwie 68

ROZDZIAŁ IV

Koncepcja zmian w zakresie organizacji współpracy władz cywilnych
i administracji wojskowej w systemie bezpieczeństwa powszechnego

4.1 Ocena stanu obecnego 78

4.2 Propozycje nowych rozwiązań 89

ZAKOŃCZENIE 99


BIBLIOGRAFIA 105

WSTĘP
Zmiany, jakie nastąpiły w polskim środowisku bezpieczeństwa po roku 1989 nadały nowy wymiar i znaczenie zagrożeniom niemilitarnym, oraz spowodowały przeniesienie ciężaru zainteresowania władz z problemów bezpieczeństwa militarnego Polski na problematykę bezpieczeństwa narodowego, w tym bezpieczeństwa powszechnego. Powodem takiego stanu rzeczy są nowe uwarunkowania geopolityczne, militarne, gospodarczo – ekonomiczne i społeczne. Współczesne zagrożenia wynikające z działań sił przyrody, a także spowodowane działalnością człowieka mogą oddziaływać na wiele sfer naszej rzeczywistości. Wymaga to podejmowania odpowiednich działań przez różne podmioty życia politycznego, społecznego, organizacje i instytucje. W normalnych, codziennych warunkach funkcjonowania, żadne państwo nie jest w stanie utrzymywać sił ratowniczych
w takiej ilości i jakości, które byłyby w stanie skutecznie
i samodzielnie zapobiegać i przeciwdziałać każdemu rodzajowi zagrożeń. Przeciwdziałanie zagrożeniom bezpieczeństwa powszechnego wymaga skoordynowanej działalności i współpracy wielu instytucji i organów będących elementami systemu bezpieczeństwa powszechnego. Szczególną rolę odgrywa tutaj wojsko. Ze względu na potencjał ludzki, wysoki stopień zorganizowania, hierarchiczną strukturę ułatwiającą kierowanie zespołami ludzkimi w praktycznym działaniu, szybkość reakcji, posiadany sprzęt, itp. udział pododdziałów Sił Zbrojnych RP w systemie bezpieczeństwa powszechnego jest niezbędny. Wojsko wspiera podmioty cywilne w realizacji zadań związanych z usuwaniem skutków klęsk żywiołowych, awarii technicznych i innych nadzwyczajnych zagrożeń, gdy użycie innych sił staje się niemożliwe, lub niewystarczające.

Współczesne doświadczenia Polski i innych krajów na całym świecie dostarczają wiele dowodów na to, że zacierają się granice między militarnymi


i niemilitarnymi czynnikami bezpieczeństwa, między uwarunkowaniami zewnętrznymi i wewnętrznymi. Jednocześnie jednoznaczne określenie, czy
w danej sytuacji mają reagować siły tylko cywilne, czy też wojskowe, czy może jedne i drugie jest również trudne do określenia.

Polskie doświadczenia z pożaru w Kuźni Raciborskiej, powodzi z lat 1997, 1998 oraz 2001, zabezpieczenie wizyt Papieża, pokazały potrzebę wspólnych działań.

Tak więc w złożonym procesie zapewniania obywatelom RP bezpieczeństwa powszechnego, zapobiegania powstawaniu zagrożeń, a także likwidowania ich skutków, którym nie dało się zapobiec, trudno jest wyodrębnić działania wyłącznie wojskowe, czy cywilne. W sytuacji, gdy zagrożenia i ich skutki mają mieszany, złożony charakter, konieczne jest złożone, zintegrowane reagowanie.

W przypadku zagrożeń bezpieczeństwa powszechnego noszących znamiona kryzysu o rozległych następstwach ( liczne ofiary śmiertelne, szkody w mieniu, zagrożenia zatopieniem, pożarem skażeniem, epidemią itp.), rola i zaangażowanie sił zbrojnych znaczenie wzrasta. Jest to szczególnie widoczne w przypadku coraz częściej występującego deficytu dostępnych sił reagowania. Oprócz znacznych sił


i środków będących w dyspozycji państwa, czy sektora prywatnego, coraz częściej wojsko staje się niezbędnym elementem systemu reagowania na zagrożenia.

Niezwykle ważnym warunkiem skutecznego działania i pomocy wojska jest właściwie zorganizowana współpraca władz cywilnych z wojskowymi koordynatorami udziału wojska tj. organami administracji wojskowej. Przykłady klęsk żywiołowych (powodzi) z ostatnich lat dowodzą, że jest wiele do zrobienia


w kwestii właściwej organizacji tej współpracy.

Praca ta pokazując doświadczenia Polski i innych krajów we współpracy władz wojskowych i cywilnych w dziedzinie bezpieczeństwa powszechnego ma na celu systematyzację rozwiązań w zakresie współpracy cywilnych i wojskowych organów administracji publicznej dla zapewniania bezpieczeństwa powszechnego oraz przedstawienie propozycji ich doskonalenia.



Zasadniczym problemem badawczym podjętym w niniejszej pracy jest odpowiedź na pytanie: Czy aktualne rozwiązania prawne
i organizacyjne oraz oparta na ich podstawie współpraca administracji wojskowej i władz cywilnych zapewnia skuteczne przeciwdziałanie zagrożeniom bezpieczeństwa powszechnego.

Aby dokonać wnikliwej analizy problemu badawczego, w czasie badań podjąłem próbę odpowiedzi na szereg szczegółowych problemów badawczych:



  1. jakie są doświadczenia w zakresie współpracy administracji wojskowej
    i władz cywilnych w sytuacji zagrożenia bezpieczeństwa powszechnego?

  2. jak rozwiązana jest problematyka współpracy administracji wojskowej i władz cywilnych dla zapewnienia bezpieczeństwa powszechnego w innych państwach?

  3. jakie zadania w systemie bezpieczeństwa powszechnego realizują organy władzy cywilnej?

  4. jakie zadania w systemie bezpieczeństwa powszechnego realizują siły zbrojne?

  5. jak obecnie zorganizowana jest współpraca władz cywilnych
    z administracją wojskową w dziedzinie bezpieczeństwa powszechnego?

  6. czy aktualne regulacje prawne umożliwiają jednoznaczną, sprawną
    i skuteczną organizację współpracy?

  7. w jakim kierunku winno zmierzać doskonalenie współpracy cywilno – wojskowej dla zapewnienia bezpieczeństwa powszechnego RP?

Biorąc pod uwagę posiadane doświadczenie oraz wiedzę z zakresu wojskowego wsparcia władz cywilnych w czasie klęsk żywiołowych i katastrof, przyjąłem hipotezę, że aktualny stan rozwiązań w dziedzinie współpracy administracji wojskowej i władz cywilnych dla zapewnienia bezpieczeństwa powszechnego jest niezadowalający. Problem ten wymaga podejścia interdyscyplinarnego. Nieprzewidywalność zdarzeń wpływających negatywnie na bezpieczeństwo powszechne powoduje konieczność opracowania procedur bardziej uniwersalnych. Również rozwiązania organizacyjne, szczególnie w kwestii procedur podejmowania decyzji w sytuacjach zagrożenia bezpieczeństwa są zbyt skomplikowane i opóźniają moment rozpoczęcia konkretnych działań.

Podmiotem badań są:

  • organa administracji wojskowej – dowódca okręgu wojskowego, szef
    wojewódzkiego sztabu wojskowego, wojskowy komendant uzupełnień

  • władze cywilne – organy władzy i administracji publicznej szczebla
    wojewódzkiego, powiatowego i gminnego.

Etymologia terminu władze cywilne oznacza władzę niewojskową
i nieduchowną. Termin władze cywilne oznacza „…tę część władz administracyjnych w państwie, która zarządza wszystkimi niewojskowymi (cywilnymi) dziedzinami życia, obejmując cały zakres służb i funkcji publicznych realizowanych przez organy rządowe i samorządowe”1.

Organy administracji rządowej to: Rada Ministrów, ministrowie, wojewodowie, centralne organy administracji rządowej, a także terytorialne organy administracji zespolonej, niezespolonej i inne organy podległe lub nadzorowane przez prezesa rady ministrów.

Organy administracji samorządowej to: samorząd wojewódzki, powiatowy
i gminny.

Przedmiotem badań jest współpraca przedstawionych powyżej podmiotów
w systemie bezpieczeństwa powszechnego. Obszar badań obejmuje Polskę,
z uwzględnieniem zarysu problemu na przykładzie innych państw.

W toku pracy wykorzystałem:



  • wiedzę zawartą w źródłach prawnych;

  • wnioski z obserwacji i doświadczeń własnych z pracy w terenowych organach administracji wojskowej;

  • doświadczenia praktyczne z ćwiczeń, treningów, szkoleń, gier decyzyjnych, realizowanych wspólnie przez terenowe organy administracji wojskowej (TOAW) i władze cywilne;

  • rozwiązania innych państw;

  • poglądy teoretyczne.

W celu uzyskania jak najlepszych efektów pracy badawczej zastosowałem kilka metod badawczych. Pierwsza grupa metod to metoda zbierania materiałów źródłowych i literatury przedmiotu badań, które następnie poddane zostały głębokiej analizie. Uzyskane w ten sposób poglądy zostały zweryfikowane praktycznie na podstawie analiz i wniosków z przeprowadzanych wspólnie ćwiczeń, treningów sztabowych i szkoleń na szczeblu WSzW, WKU, urzędu wojewódzkiego i starostw powiatów.

Druga grupa metod to analiza doświadczeń z praktycznej realizacji współpracy władz cywilnych i administracji wojskowej w czasie powodzi w 1997 roku, która dotknęła również Podkarpacie.

Zastosowane metody i narzędzia badawcze miały na celu zapewnienie rozwiązania postawionych problemów i odpowiedzi na wszystkie szczegółowe problemy badawcze

W pierwszym rozdziale dokonałem analizy pojęcia bezpieczeństwa powszechnego, następnie zidentyfikowałem zagrożenia bezpieczeństwa powszechnego. Kolejny krokiem było przedstawienie struktury systemu bezpieczeństwa powszechnego.

Duże znaczenie dla procesu badawczego miała analiza rozwiązań prawnych
i organizacyjnych w dziedzinie współpracy cywilno – wojskowej w innych państwach, którą przedstawiłem w drugim rozdziale.

W kolejnym, trzecim rozdziale, poprzez analizę doświadczeń historycznych


w zakresie współpracy cywilno – wojskowej, oraz aktualnego stanu rozwiązań prawnych regulujących te dziedzinę, zaprezentowałem obecny stan organizacyjno
– prawny w zakresie współpracy wojska i władz cywilnych.

W ostatnim rozdziale poddałem krytycznej ocenie aktualny stan współpracy władz cywilnych z administracją wojskową i zaproponowałem dokonanie szeregu zmian, szczególnie w dziedzinie trybu i sposobu podejmowania decyzji oraz uregulowania kwestii rozliczeń finansowych, a także udostępnienia zasobów wojska dla władz cywilnych.

W zakończeniu swojej pracy udzieliłem odpowiedzi na pytania, czy sformułowana na wstępie hipoteza robocza została zweryfikowana pozytywnie. Następnie przedstawiłem krótko wyniki mojej pracy badawczej, problemy badawcze, które udało się rozwiązać, oraz te, które wymagają dalszych dociekań.

.
Rozdział I . Pojęcie, istota i zakres bezpieczeństwa powszechnego

1.1.Podstawowe pojęcia i charakterystyka systemu bezpieczeństwa
powszechnego

Człowiek aktywnie działający w świecie przyrody chce być bezpieczny, jest to jedna z jego najważniejszych potrzeb. Ma on jednak świadomość tego, że podlega prawom przyrody, które wcale nie gwarantują mu bezpieczeństwa. Przeciwnie, wymuszają takie działania które zapewniłyby mu możliwość wpływu na otoczenie, dając poczucie w miarę niezakłóconego bytowania, przetrwania i rozwoju. Traktując potrzebę bezpieczeństwa obok innych potrzeb (fizjologicznych, samorealizacji, szacunku, itp.), jako podstawowe, życie człowieka wymaga jego aktywności, ukierunkowanej na ich zaspokojenie. Wobec tego bezpieczeństwo jest wartością konieczną do życia i rozwoju człowieka. Jest dobrem pozwalającym na rozwinięcie aktywności ukierunkowanej na samorealizację. Jest więc w takim rozumieniu warunkiem skutecznego działania. Może być także wartością pożądaną, ujawniającą się w sytuacji braku poczucia bezpieczeństwa. Zmiana tego stanu rzeczy, a więc uzyskanie stabilności, pewności, gwarancji realizacji własnych interesów, sprzyja utożsamianiu pojmowania bezpieczeństwa z celem działania.

Bezpieczeństwo można postrzegać w kategorii potrzeby podstawowej, której niezaspokojenie uniemożliwia bytowanie człowieka, jak też w kategorii samodzielnej wartości – celu, którego osiągnięcie jest możliwe poprzez aktywne działania jednostki, zmierzające do eliminacji bądź osłabienia zagrożeń lub świadomie podporządkowane osiągnięciu tego celu. Jest on widoczny szczególnie dobrze w relacjach człowieka z otoczeniem. Dążenie do zapewnienia bezpiecznego bytu własnej rodzinie, czy społeczności, nie wydaje się bowiem tym samym, co zaspokojenie podstawowej potrzeby własnego bezpieczeństwa. Często natomiast działanie człowieka podejmowane na rzecz bezpieczeństwa ogółu zakłada narażenie się na niebezpieczeństwo.

Nie można nie zgodzić się z tym, że „…bezpieczeństwo jest naczelną potrzebą człowieka, grup społecznych, a zarazem najważniejszym ich celem”2. Ma ono zapewnić ich potrzeby trwania, spokoju i równowagi, dobrobytu


i zadowolenia. Brak tak rozumianego bezpieczeństwa powoduje u ludzi niepokój
i poczucie zagrożenia.

Bezpieczeństwo może być definiowane nie tylko jako określony cel, lecz również jako następstwo. W znaczeniu praktycznym oznacza to, że ludzie nie zdają sobie sprawy z tego czym ono jest dopóki nie zagraża im jego utrata. Wspólną cechą większości definicji bezpieczeństwa jest określanie go mianem procesu, czyli że jest ono nie tylko określonym stanem rzeczy, ale ciągłym procesem społecznym,


w ramach którego podmioty działające starają się doskonalić mechanizmy zapewniające im poczucie bezpieczeństwa.

Podmiotem bezpieczeństwa jest człowiek, traktowany jako jednostka społeczna, a także jako określona zbiorowość społeczna o różnych charakterze więzi i uwarunkowań.3

W ujęciu podmiotowym bezpieczeństwo może więc dotyczyć:



  • człowieka, jako jednostki ludzkiej posiadającej system właściwych sobie wartości, które z jego punktu widzenia wymagają ochrony;

  • jako grupy ludzi o różnej skali wielkości, począwszy od rodziny na społeczności międzynarodowej kończąc;

  • sformalizowanych i terytorialnie rozpoznawalnych struktur tj.: gmina, powiat, województwo, państwo4.

Państwo jest najważniejszym spośród wszystkich wymienionych powyżej podmiotów bezpieczeństwa. Wynika to z faktu, iż złożone potrzeby człowieka w zakresie bezpieczeństwa mogą być spełnione jedynie przez państwo. Warunkiem koniecznym zapewniania sukcesu państwa jest zapewnienie jego bezpieczeństwa.

Bezpieczeństwo państwa i jego społeczeństwa stanowi cel i najwyższą wartość. Dotyczy bowiem takich istotnych spraw jak: trwałość państwa, byt suwerenność, jakość życia, tożsamość narodowa, wolność sumienia i wyznania, itp.

Ze względu między innymi na bardzo szerokie znaczenia pojęcia bezpieczeństwo, mówiąc o bezpieczeństwie zawęża się jego zakres, dokonując konkretyzacji i dookreśleń. Bezpieczeństwo może być traktowane podmiotowo, lub konkretyzowane przez zagrożenia. I tak mówimy o bezpieczeństwie indywidualnym, narodowym, Międzynarodowym, militarnym, gospodarczym, ekologicznym. Jedną
z kategorii jaką można wyróżnić ze względu na charakter występujących zagrożeń jest bezpieczeństwo powszechne.

Powszechny, w znaczeniu leksykalnym oznacza …” wszystko obejmujący, ogólny, uniwersalny, odnoszący się do wszystkich czasów, miejsc, i ludzi ,zawsze


i wszędzie przyjęty albo dający się stosować”
5.

Jeden z Departamentów MSWiA nosi nazwę: Departament Bezpieczeństwa Powszechnego. Zakres jego działania to między innymi prowadzenie spraw związanych z nadzorem merytorycznym ministra nad wykonywaniem zadań


z zakresu ochrony ludności i zarządzania kryzysowego, ratownictwa, ochrony przeciwpożarowej, przeciwdziałania klęskom żywiołowym oraz innym zagrożeniom bezpieczeństwa powszechnego.

Bezpieczeństwo powszechne w nowym projekcie „Ustawy o bezpieczeństwie obywatelskim”6 nazywane jako bezpieczeństwo obywatelskie - to stan otoczenia cywilizacyjnego i środowiska naturalnego, w którym obywatele i ich wspólnoty, nie odczuwają zagrożenia swego istnienia, ani podstawowych interesów życiowych, ze względu na zapewnienie przez państwo formalnych, instytucjonalnych i praktycznych gwarancji ochrony prowadzących do społecznie akceptowalnego poziomu ryzyka. To proces zapewnienia przez podmioty bezpieczeństwa na każdym poziomie organizacyjnym ochrony życia, zdrowia, dóbr i środowiska w sytuacjach zagrożeń.

Dla jak najlepszej realizacji zadań w zakresie zapewnienia bezpieczeństwa,
w tym również powszechnego, państwo organizuje odpowiednie systemy bezpieczeństwa. System bezpieczeństwa powszechnego to jeden z możliwych do wyróżnienia systemów w obszarze bezpieczeństwa narodowego.

System bezpieczeństwa powszechnego - to zespół norm i gwarancji prawnych oraz sposób zorganizowania organów władzy i administracji publicznej
i innych osób prawnych, stwarzające formalne i praktyczne warunki ochrony obywateli przed zjawiskami groźnymi dla życia i zdrowia lub powodującymi zniszczenie środowiska, straty materialne oraz minimalizowania ich skutków
i kształtowania otoczenia sprzyjającego harmonijnemu i zrównoważonemu rozwojowi społeczeństwa.

System taki funkcjonuje na każdym szczeblu organizacyjnym państwa. Tworzą go wszystkie organy państwowe, organy administracji rządowej i samorządu terytorialnego, formacje i służby.

Dla zapewnienia właściwego i skutecznego współdziałania tych wszystkich podmiotów systemu niezbędne są odpowiednie podstawy prawne określające zadania poszczególnych podmiotów systemu, ich organizację w sytuacjach wystąpienia kryzysu, zasady i zakres tego współdziałania.

W sytuacji wystąpienia kryzysu istnieje niejednokrotnie konieczność współdziałania niemal wszystkich elementów systemu, co nie zawsze się udaje.


W większości przypadków pojawiają się zakłócenia w uzyskaniu oczekiwanej sprawności i jakości działania.

Działanie podmiotów systemu to szereg interdyscyplinarnych przedsięwzięć mających na celu ochronę ludności, mienia, środowiska, przed zagrożeniami naturalnymi i spowodowanymi przez człowieka. Działanie to realizowane jest przez władze cywilne, jednak gdy zajdzie taka potrzeba możliwe jest wsparcie przez siły zbrojne.

Cele działania systemu bezpieczeństwa powszechnego będą pokrywać się
z tymi, które określają funkcjonowanie systemu ochrony ludności. Tak więc należy zaliczyć do nich:


  • ochronę ludności, dóbr, środowiska przed skutkami klęsk żywiołowych, awarii technicznych i innych zagrożeń i niebezpieczeństw spowodowanych działaniem sił natury lub człowieka;

  • przezwyciężanie następstw zagrożeń;

  • zapewnienie warunków koniecznych do przetrwania7.

Dla właściwego wypełnienia przedstawionych celów, podmioty systemu realizują następujące zadania:

  • planowanie i organizacja działań;

  • monitorowanie zagrożeń;

  • ostrzeganie i alarmowanie;

  • ratowanie ludzi, zwierząt, mienia;

  • ewakuacja;

  • zwalczanie pożarów, powodzi i innych zagrożeń;

  • zapewnienia schronienia i zaopatrzenia poszkodowanym;

  • doraźne przywracanie działania służb użyteczności publicznej;

  • odkażanie, likwidacja skażeń i zakażeń;

  • doraźne grzebanie zmarłych8.

System ten jest zorganizowany w taki sposób, aby spełniał warunki stałego funkcjonowania w etapie zwanym stanem permanentnego czuwania i doraźnego reagowania9. Poszczególne podmioty systemu wykonują rutynowe, codzienne czynności ratujące ludzi, mienie i środowisko, zajmują się likwidowaniem bezpośrednich skutków nagłych zdarzeń. Istotnym elementem działania w tym etapie jest właściwy monitoring zagrożeń, zapobieganie i przeciwdziałanie możliwym zagrożeniom.

Drugi etap funkcjonowania systemu to zarządzanie kryzysowe10. Jest to etap reagowania po wystąpieniu zagrożeń, których rodzaj i zasięg doprowadziły do sytuacji kryzysowej.

Podmioty systemu bezpieczeństwa powszechnego będą realizowały swoje zadania również w czasie wojny.

Podmioty systemu bezpieczeństwa powszechnego realizują dwojakiego rodzaju funkcje. Funkcje wewnętrzne – służą zapewnieniu trwania całego systemu, natomiast funkcje zewnętrzne pokazują misję zasadniczą systemu, pozwalające wyróżnić go od innych systemów.

W systemie bezpieczeństwa powszechnego spełniane są funkcje kierowania. Kierowanie przyjmuje formę:


  • administrowania, kiedy dany podmiot systemu nabył prawo lub posiada kompetencje roli administratora;

  • zarządzania, kiedy podmiot systemu posiada prawo do dysponowania zasobami warunkującymi funkcjonowanie organizacji, a zwłaszcza zasobami o szczególnym znaczeniu

  • przywództwa, kiedy źródłem władzy kierowniczej jest autorytet moralny
    i intelektualny organu kierowniczego11.

Podmioty systemu realizują swoje zadania w poszczególnych fazach reagowania kryzysowego.

W fazie zapobiegania realizowany jest kompleks przedsięwzięć mających na celu zapobieżenie zagrożeniu i minimalizację potencjalnych strat. W tym, realizowane są takie zadania jak:



  • prace legislacyjne, badania naukowe;

  • analiza zagrożeń, ich przyczyn , charakteru i skutków;

  • analiza społeczno – ekonomicznych skutków zagrożeń;

  • planowanie operacyjne;

  • tworzenie rezerw i zapasów;

  • budżetowanie, organizowanie;

  • realizacja budowli i systemów zabezpieczających;

  • edukacja odpowiednich służbie i społeczeństwa;

  • racjonalne zagospodarowanie przestrzenne;

  • egzekwowanie przestrzegania przepisów.

W fazie przygotowania realizuje się przedsięwzięcia planistyczno – organizacyjne mające na celu podniesienie i osiągnięcie gotowości do poradzenia sobie z przewidywanymi lub spodziewanymi zagrożeniami, godzącymi w bezpieczeństwo ludzi, dóbr i środowiska naturalnego. Obejmie między innymi:

  • weryfikację planów operacyjnych;

  • ćwiczenia i treningi zgrywające;

  • doraźne szkolenie ludności;

  • odtwarzanie rezerw i zapasów;

  • organizowanie stanowiska kierowania;

  • alarmowanie i powiadamianie.

W fazie reagowania na zakłócenia podmioty systemu bezpieczeństwa powszechnego realizują przedsięwzięcia mające na celu likwidację źródeł zagrożeń, ograniczenie ich rozmiaru, i skutków, ratowanie i udzielanie pomocy poszkodowanym.

Powyższe zadania są realizowane poprzez:



  • organizowanie ośrodków kierowania i koordynacji;

  • mobilizowanie służb kierowania i ratowników;

  • informowanie władz i społeczeństwa;

  • ratownictwo i ewakuację;

  • udzielanie wszelkiej pomocy poszkodowanym;

  • zapewnienie porządku w strefie dotkniętej klęską;

  • realizacja budowli i systemów zabezpieczających;

  • wsparcie przez siły zbrojne;

  • samoobrona ( samoochrona) powszechna.

W fazie odbudowy realizowany jest kompleks przedsięwzięć krótko-
i długoterminowych służących usunięciu skutków zagrożeń, przywróceniu normalnych warunków funkcjonowania społeczeństwa, gospodarki i środowiska,
a także usunięcie przyczyn zagrożenia. To również działania podejmowane w celu zapobieżenia ofiarom i stratom oraz powtórzeniom zjawisk niebezpiecznych.

W fazie tej realizuje się następujące przedsięwzięcia:



  • odbudowa krótkoterminowa i przywrócenie niezbędnych, minimalnych standardów życia społecznego;

  • odbudowa długoterminowa, która trwa aż do zakończenia procesu odbudowy obszaru dotkniętego klęską, katastrofą lub awarią

  • wyciągnięcie wniosków, doskonalenie środków i metod prognozowania.12



1.2. Charakterystyka współczesnych zagrożeń bezpieczeństwa powszechnego

Człowiekowi od początków istnienia towarzyszyły różnego rodzaju zagrożenia. Wraz z rozwojem cywilizacji i postępu technicznego zmienił się ich charakter i skala. Zagrożenia naturalne oddziaływały na poziom bezpieczeństwa od samego początku istnienia człowieka, natomiast zagrożenia spowodowane przez człowieka zmieniały swój charakter i zasięg w miarę rozwoju techniki, zagospodarowania terenów, wykorzystywania coraz nowszych rozwiązań technicznych.

Przyczyną wielu zagrożeń była i jest działalność człowieka, popełniane przez niego błędy oraz sytuacja społeczna. Liczba zagrożeń bezpieczeństwa powszechnego jest bardzo duża. Niezmiernie istotne jest poznanie charakteru zagrożenia, sposobów jego powstawania oraz prawdopodobieństwa zaistnienia określonego zagrożenia na danym obszarze. W konsekwencji należy przygotować działania zapobiegające lub minimalizujące ich skutki.

Zagrożenia bezpieczeństwa powszechnego, ze względu na źródło i sposób powstawania można podzielić na zagrożenia spowodowane przez siły natury oraz powstałe w wyniku działalności człowieka. Siły natury (żywioły) mogą powodować pożary, powodzie, osuwiska ziemi, anomalie pogodowe, które mogą z kolei prowadzić do katastrofy ekologicznej. Należy wspomnieć również o zagrożeniach biologicznych w postaci różnego rodzaju szkodników roślinnych, a także zagrożenia płynące


z kosmosu. Człowiek działając przeciwko prawom przyrody, lub innemu człowiekowi, świadomie lub nieświadomie może przyczynić się do powstania niemniej groźnych zagrożeń, których skutkiem może być awaria techniczna lub katastrofa ekologiczna. Zagrożeniami bezpieczeństwa powszechnego w wyniku bezpośredniej działalności ludzi mogą być akty terroryzmu, konflikt zbrojny lub nawet wojna13.

Powyższy podstawowy podział wskazuje na różnorodność zagrożeń i złożoność problematyki związanej z zapobieganiem powstawaniu zagrożenia lub do ograniczenia jego skutków. Całość działań związanych z ochroną przed zagrożeniami dzielimy na cztery etapy:14



  1. Zapobieganie – jest to etap związany w głównej mierze z działaniami w sferze technicznej. Podstawowym celem jest tutaj niedopuszczenie do powstania zagrożenia, a jeśli to niemożliwe do ograniczenia jego skutków.

  2. Przygotowanie – jest to etap oceny potencjalnych zagrożeń, ich analizy oraz określenia stopnia prawdopodobieństwa wystąpienia danego zagrożenia. Na tym etapie prowadzone są zadania planistyczne, opracowywane plany działania w sytuacjach niebezpiecznych i procedury działania, rozpoznanie własnych sił i środków niezbędnych do podjęcia i prowadzenia działań;

  3. Reagowanie – są to działania ratownicze, prowadzenie ewakuacji, zapewnienie zastępczych miejsc dla poszkodowanych, wstępne szacowanie strat;

  4. Odbudowa – to etap, którego głównym celem jest przywrócenia w możliwie krótkim czasie minimum warunków bytowania ludności oraz funkcjonowania systemów komunalnych i struktur administracyjnych na danym obszarze.

Etapy te związane są z zarządzeniem kryzysowym – działaniami mającymi na celu realizację takich przedsięwzięć, które zmniejszają prawdopodobieństwo wystąpienia określonego zagrożenia i minimalizują jego ewentualne skutki. Dla potrzeb planistycznych niezbędna jest znajomość czasu powstawania zagrożenia i jego trwania. Jest to konieczne do zaplanowania działań związanych z ostrzeganiem ludności oraz do zgromadzenia odpowiednich sił i środków reagowania podczas trwania zdarzenia.

1.2.Charakterystyka współczesnych zagrożeń bezpieczeństwa
powszechnego

Zasadniczym obowiązkiem władz cywilnych monitorowanie zjawisk, wczesne wykrycie i rozpoznanie zagrożeń. Właściwa wiedza na temat źródeł ich powstawania, skutków jakie mogą wywołać oraz sposobów im przeciwdziałania jest niezbędna do skutecznego funkcjonowania systemu bezpieczeństwa powszechnego.

Przedstawiam poniżej charakterystykę zagrożeń, które mają wpływ na bezpieczeństwo powszechne.

1.2.1. Zagrożenia spowodowane przez naturę ( żywioły)

1) Zagrożenia pożarowe

Pod pojęciem zagrożenia pożarowego rozumie się istnienie takich warunków, przy których możliwe jest powstanie niekontrolowanego procesu spalania wymagającego zorganizowanej akcji do jego likwidacji. Zagrożenie pożarowe wynika przede wszystkim z charakterystyki i realiów gospodarki, które kształtują następujące czynniki:



  1. powierzchnia obszarów leśnych - o znacznym zagrożeniu pożarowym zależnym od pory roku - w okresie wiosennym duże zagrożenie stanowią pożary suchych traw na nieużytkach (rowy, ugory, itp.), które często przenoszą się na obszary leśne oraz pożary poszycia i ściółki leśnej, powodujące zniszczenia upraw leśnych i młodników. W okresie letnim zagrożenie pożarowe mogą być następstwem długotrwałych susz;

  2. wiek i skład gatunkowy drzewostanu;

  3. atrakcyjność turystyczna - ilość ośrodków wypoczynkowych, obozowisk, akwenów wodnych zlokalizowanych wśród obszarów leśnych, a także obfitość płodów runa leśnego powoduje ich dużą penetrację przez ludzi, co potęguje zagrożenie (szczególnie w okresie letnim );

  4. rolnictwo - powoduje charakterystyczne zagrożenie pożarowe, wynikające z:

dużych areałów nieużytków (odłogów) w okresie wiosennym – które przed wschodami świeżych traw oraz w okresie letnim - podczas długotrwałych susz są narażone na pożary spowodowane wypalaniem suchych traw. Pożary te często zagrażają budynkom i obiektom oraz obszarom leśnym zlokalizowanym
w bezpośrednim sąsiedztwie powstałego pożaru;

masowego wypalania słomy i pozostałości roślinnych w okresie pożniwnym, bez zachowania przepisów w tym zakresie, powodującego zagrożenie pożarowe.

występowania obiektów dużych kubaturowo w indywidualnych gospodarstwach rolnych i prywatnych zakładach przemysłowych powstałych na bazie byłych państwowych gospodarstw rolnych, (należy brać pod uwagę możliwość występowania pożarów dużych i bardzo dużych).

profilu produkcji - największe zagrożenie pożarowe stanowią zakłady pracy, które stosują podczas procesu technologicznego surowce łatwopalne, toksyczne oraz stanowiące zagrożenie wybuchowe.
2) Zagrożenia powodowane warunkami hydrometeorologicznymi

Spośród tej grupy zagrożeń najczęściej występującymi są zalania terenów. Większość ludzi kojarzy to zjawisko głównie z powodzią. Jeżeli jednak przeanalizujemy czym jest powódź, to na zasadzie eliminacji wyłania się obraz wielu innych prawdopodobnych przyczyn zalewania terenów. Powódź to wezbranie,


w wyniku którego wody rzeki po przekroczeniu stanu brzegowego lub przerwaniu wałów zalewają dolinę, zagrażając ludziom, powodując straty społeczne, ekonomiczne
i przyrodnicze15.

Inne zjawiska które mogą powodować zalanie terenów to na przykład intensywne lub gwałtowne opady deszczu, na terenach o wysokim poziomie wód gruntowych. W wyniku takich opadów poziom wód może gwałtownie wzrastać. Wielokrotnie takie zjawisko powodowało podtopienia terenu. Przestarzała technicznie i nie wydolna sieć odbioru wód opadowych powoduje podtapianie lub zalewanie całych placów, obszarów skrzyżowań, ulic, a także lokalnie piwnic. Podtapianie występuje również w węzłach ciepłowniczych i studzienkach z kablami telefonicznymi. Intensywny spływ wód opadowych z terenów górskich powoduje podniesienie poziomu wód rzeki zbiorników wodnych. Grozi to przeciekami przez nieszczelne obwałowania, awariami zbiorników wodnych i innych urządzeń, przerwaniami wałów. Na terenach zurbanizowanych gdzie występują rozległe obszary o nawierzchniach utwardzonych, albo funkcjonują stare, niewydolne systemu kanalizacyjne występuje zjawisko małej retencji gruntowej, co powoduje również zagrożenia podtopień na tych obszarach.

Powódź jako zjawisko losowe jest nieprzewidywalna. Trudno jest określić czas
i miejsce jej wystąpienia. Ze względu na genezę powstania tego zjawiska powodzie dzielimy na cztery główne grupy: opadowe, roztopowe, zatorowe i sztormowe16.

Ze względu na charakter opadów, zasięg zjawiska powodzi może być zróżnicowany. Długotrwałe opady deszczu powodują powolne wezbrania. Można wówczas obserwować poziomy stanu wód i z pewną dokładnością przewidzieć miejsce i czas wylania rzek lub zbiorników. Deszcze nawalne, gwałtowne, trwają


z reguły dość krótko oraz mają niewielki zasięg terytorialny. Mogą powodować duże straty w wyniku bardzo szybkiego przyboru wody. Zasięg terytorialny powodzi w tym przypadku jest zbieżny z zasięgiem występowania opadów. Są to powodzie trudne do przewidzenia, ponieważ występują gwałtownie.

Powodzie roztopowe związane są z gwałtownym topnieniem pokrywy śnieżnej lub lodowej. Najbardziej sprzyjające warunki temu zjawisku występują wczesną wiosną, kiedy ocieplenie z równoczesnymi opadami deszczu występują przy jeszcze zamarzniętym podłożu. Powoduje to gwałtowne odpływy powierzchniowe.

Okres wczesnej wiosny sprzyja także występowaniu powodzi zatorowych. Nagromadzenie lodu, kry lodowej, na nieuregulowanych odcinkach rzek,
w przewężeniach, wyspach, wokół przęseł mostów powoduje zatkanie koryta rzeki,
a poprzez to hamowanie odpływu, piętrzenia wód i występowanie z koryta rzeki.

Powodzie sztormowe powodowane są silnymi wiatrami od morza w kierunku lądu. Wody morskie pod wpływem wiatru w zalewach i ujściach rzek utrudniają odpływ wód rzecznych, co powoduje ich spiętrzanie i zalewanie przyległych terenów.

Kolejnym zjawiskiem w tej kategorii zagrożeń jest występowanie silnych wiatrów. W naszych warunkach klimatycznych nie występują huragany czy tornada, jednak silne wiatry w czasie burz powodują bardzo wiele szkód i stanowią zagrożenia bezpieczeństwa powszechnego. Powodują zniszczenia w infrastrukturze przesyłowej telekomunikacji i energetyki, a także dachach budynków. Wywracane drzewa powodują również zniszczenia obiektów, środków transportu, a także utrudniają ruch drogowy. Skutki wtórne tych zjawisk to niejednokrotnie brak prądu lub wody pitnej na terenach ich występowania. Są to zjawiska częściowo przewidywalne. Prognozy pogody informujące o silnych wiatrach, ścieraniu się frontów atmosferycznych, oraz opadach deszczu (gradu) pozwalają przewidzieć prawdopodobieństwo wystąpienia powyższych zagrożeń.

Zjawisko suszy, czyli braku wody na określonych obszarach jest bardzo niebezpieczne ze względu na możliwość występowania na dużym obszarze lub przez długi czas. Może ona powodować duże szkody pod względem ekonomicznym


i społecznym. Susza może być spowodowana brakiem opadów deszczu przez długi czas, redukcją wody w rzekach, wodach gruntowych, albo niewłaściwą gospodarką rolną. Długotrwałe susze - zwiększają zagrożenie pożarowe w lasach, a także
w rolnictwie podczas żniw. Pogarszają również zasoby wodne, co w konsekwencji powoduje wysychanie jezior, a tym samym zmniejsza ilość naturalnych zbiorników wody do celów gaśniczych.

3) Zagrożenia wywoływane czynnikami biologicznymi

Wydawać by się mogło, że przy dzisiejszym stanie wiedzy i na obecnym etapie rozwoju nauk medycznych, wystąpienie chorób powodujących epidemie jest niemożliwe. Jednak na przestrzeni ostatnich lat występowały na świecie przykłady nagłego wystąpienia chorób zakaźnych wcześniej nie występujących. Epidemie mogą być wynikiem innych zdarzeń jak na przykład powodzie, czy susze. Mogą także być powodem zaniedbań wymogów sanitarnych i higienicznych. Epidemie oprócz strat ludzkich mogą powodować skutki wtórne, takie jak starty ekonomiczne, gospodarcze.

Istotny wpływ na bezpieczeństwo ludzi mają zjawiska występowania chorób zwierząt lub roślin na znacznych obszarach. Znane przykłady występowania epidemii chorób zwierzęcych takich jak BSE, lub ptasia grypa, pokazują jakie ogromne skutki finansowe mogą za sobą nieść te zagrożenia.
1.2.2. Zagrożenia spowodowane działalnością człowieka

Człowiek nie zawsze działa w zgodzie z prawami natury, a bywa że jego działalność jest skierowana przeciwko innym ludziom. Takie sytuacje powodują zagrożenia bezpieczeństwa powszechnego. Pośrednio człowiek obsługując urządzenia przemysłowe, energetyczne, chemiczne, itp., poprzez swoje zaniedbania bądź też


w wyniku awarii tych urządzeń powoduje awarie techniczne zagrażające bezpieczeństwu ludzi i środowiska.

1) Zagrożenia chemiczno-ekologiczne

Potencjalnie największe zagrożenie dla życia i zdrowia ludzi, jak i też stanu środowiska przyrodniczego, mogą wywołać awarie i katastrofy chemiczno-ekologiczne. Głównym źródłem występujących zagrożeń podczas tych zjawisk są promieniotwórcze i toksyczne środki przemysłowe. Wydostanie się tych środków ze zbiorników lub urządzeń technologicznych jest groźne dla ludzi i środowiska. Mogą być one przyczyną katastrofy ekologicznej. Źródło zagrożeń stanowią zakłady pracy oraz urządzenia techniczne, gdzie zagrożenie wynika ze stosowania w procesach technologicznych niebezpiecznych związków i substancji chemicznych. Awarie techniczne są często konsekwencją nieprzestrzegania procedur w procesach technologicznych i eksploatacji, zaniedbaniom w zakresie wymogów bezpieczeństwa oraz kradzieżom na przykład w formie odwiertów w rurociągach.



2) Zagrożenia wypadkami i katastrofami komunikacyjnymi

Zagrożenia wypadkami komunikacyjnymi mogą nastąpić w komunikacji drogowej, kolejowej lub lotniczej. Główne ich przyczyny związane są z dużymi ilościami przewożonych substancji, brakiem wyznaczonych i oznakowanych tras do przewozu materiałów niebezpiecznych, złym stanem technicznym środków transportu. Stan dróg


i duży ruch powoduje niebezpieczeństwo kolizji. Niejednokrotnie osoby odpowiedzialne za organizację transportu wykazują bak wyobraźni i wiedzy na temat prawdopodobieństwa
i skutków zagrożeń.
3) Zagrożenia katastrofami budowlanymi
Zagrożenia związane z katastrofami budowlanymi, dotyczyć mogą tak budownictwa mieszkalnego (jedno- i wielorodzinnego) jak i przemysłowego, i mogą być spowodowane głównie przez :

  • wyeksploatowanie techniczne obiektu;

  • pożary;

  • wady w posadowieniu obiektu;

  • nieprawidłowości w wykonawstwie obiektu;

  • przypadki losowe (huragany, osunięcia podłoża, wypadki samochodów - uderzenie samochodem);

  • wady zastosowanych materiałów;

  • przeciążenia części budynku;

  • wybuchy materiałów pirotechnicznych;

  • nie zabezpieczenie obiektów przeznaczonych do rozbiórki.

  1. Zagrożenia infrastruktury krytycznej

Do najczęściej występujących zagrożeń z tego zakresu można zaliczyć awarie :

    • sieci ciepłowniczych,

    • sieci energetycznych,

    • sieci wodnokanalizacyjnych,

    • sieci gazowych,

    • urządzeń gazowych.

5) Zagrożenia promieniowaniem jonizującym

Na zagrożenie będące wynikiem nadzwyczajnych zdarzeń radiacyjnych, narażeni są przede wszystkim pracujący zawodowo ze źródłami promieniowania. Obiektami w których występują silne źródła promieniowania są obszary wokół urządzeń rentgenowskich w obiektach medycznych (szpitale i przychodnie zdrowia), lub źródła cezowe i kobaltowe do napromieniowań medycznych. Możliwość niekontrolowanego przedostania się substancji promieniotwórczych do środowiska może również wystąpić podczas ich transportu środkami kołowymi (samochodami lub koleją). Pomimo obowiązujących przepisów transportowych narzucających taki sposób opakowania źródeł promieniotwórczych, który praktycznie eliminuje jakiekolwiek narażenie na rozszczelnienie opakowania, nie można wykluczyć katastrofy komunikacyjnej lub kradzieży i manipulowania przy tego typu przesyłkach, co w efekcie powoduje potencjalne zagrożenie promieniowaniem jonizującym. Możliwość rozpoznania w tym zakresie jest ograniczona, gdyż komenda powiatowa PSP nie otrzymuje informacji również o legalnie nadawanych i transportowanych tego typu przesyłkach.



6) Terroryzm

Terroryzm to „forma przemocy polegająca na przemyślanej akcji wymuszenia bądź zastraszenia rządów lub określonych grup społecznych w celach politycznych, ekonomicznych lub innych”17. Z reguły jest to działalność ugrupowań ekstremistycznych, które za pomocą zabójstw, grożenia śmiercią, porywania zakładników i innymi metodami usiłują zwrócić na siebie uwagę opinii publicznej


i przedstawiać swoje hasła lub zaprezentować swoje żądania. Jest to jedne
z najgroźniejszych zagrożeń bezpieczeństwa. Polska będąc członkiem społeczności międzynarodowej, NATO, Unii Europejskiej, oraz elementem koalicji antyterrorystycznej działającej w Afganistanie i Iraku, jest bezpośrednio narażona na ataki terrorystów. Głównym celem ataków terrorystycznych w ostatnich latach było
i najprawdopodobniej nadal będzie spowodowanie dużych strat w ludziach.


WNIOSKI:

Z powyższej analizy potencjalnych zagrożeń bezpieczeństwa powszechnego można wyciągnąć następujące wnioski:



  1. Typowymi zagrożeniami czasu pokoju, które mogą wystąpić na obszarze kraju
    o bardzo dużej skali są: 

  • katastrofalne zatopienia spowodowane powodziami lub awariami obiektów hydrotechnicznych;

  • pożary przestrzenne;

  • zakażania biologiczne ludzi występujące jako epidemie (grypa, wirusowe zapalanie wątroby typu A, czerwonka) i epizootie zwierząt (pryszczyca, zapowietrzenie wścieklizną);

  • katastrofalne huragany, zawieje, śnieżyce i burze gradowe;

  • skażenia toksycznymi środkami przemysłowymi emitowanymi do atmosfery
    w wyniku awarii instalacji przemysłowych i zbiorników w zakładach produkujących lub wykorzystujących w procesie produkcji te środki;

  • skażenia promieniotwórcze, które powstać mogą w wyniku awarii elektrowni atomowych państw ościennych;

  • zjawiska terroryzmu kryminalnego przejawiającego się głównie użyciem materiałów wybuchowych.

  1. Katastrofalne powodzie spowodować mogą niebezpieczeństwo dla życia ludzkiego oraz poważne straty i szkody w rolnictwie, infrastrukturze technicznej, komunalnej oraz w dobrach kultury.

  2. W przypadku powodzi, ze względu na gwałtowność powstawania zagrożenia na całym obszarze zalewowym wymagane jest utrzymanie w pełnej sprawności technicznej systemu ostrzegania i alarmowania ludności.

  3. Ze względu na zadania wynikające z sytuacji zagrożenia powodziowego, jak
    i w razie potrzeby usunięcia zatorów lodowych niezbędne będzie ścisłe współdziałanie z wojskiem i jednostkami paramilitarnymi.

  4. Największe niebezpieczeństwo dla życia i zdrowia ludzkiego stwarzają rozległe pożary przestrzenne. W zależności od rodzaju sytuacji z terenów objętych rozprzestrzenianiem się pożarów może być prowadzona ewakuacja ludności
    i zwierząt gospodarskich.

  5. W zakresie wykrywania i ostrzegania o rozprzestrzenianiu się obszarów nadzwyczajnych zagrożeń, np. pożarów przestrzennych, a także udziału sił
    w akcjach ratowniczych konieczne będzie współdziałanie województw sąsiadującymi ze sobą.

  6. W obszarze bezpośredniego zagrożenia TSP istnieje potrzeba  wyposażenia załóg zakładów pracy oraz ludności w indywidualne środki ochrony dróg oddechowych, utrzymania w sprawności technicznej systemów ostrzegania
    i alarmowania oraz ciągłego monitoringu, a także szkolenia ludności na temat zasad ochrony przed TSP. Poważne zagrożenie dla środowiska stanowi transport rurociągowy ropy naftowej i jej produktów. W przypadku awarii istnieje możliwość zanieczyszczenia zasobów wód podziemnych i powierzchniowych oraz gruntu.

  7. W okresie bezpośredniego zagrożenia ludności TSP nie planuje się jej ewakuacji. Możliwe będzie jedynie przeprowadzenie ewakuacji
    i samoewakuacji ludności poza obszarami bezpośredniego zagrożenia (położonych w odległości pozwalającej na podjęcie zorganizowanej akcji ratunkowej). Zachodzić będzie potrzeba współdziałania organów i sił województw ościennych.

  8. Z chwilą wystąpienia skażeń promieniotwórczych działania ochronne realizowane będą wg ustaleń służb specjalistycznych i administracji, których ścisłe przestrzeganie w istotny sposób może zmniejszyć skutki tych skażeń. Duże znaczenie będzie miała szeroka akcja upowszechniania zasad postępowania w warunkach skażenia.

  9. Uszkodzone w wyniku huraganów oraz innych sił przyrody linie napowietrzne sieci energetycznych oraz odkryte linie przemysłowe ciepłownicze i gazowe mogą spowodować znaczne zakłócenia w funkcjonowaniu gospodarki, a także utrudnienia w zakresie kierowania i współdziałania.

  10. Obfite i długotrwałe opady śniegu w połączeniu z innymi zjawiskami atmosferycznymi mogą spowodować znaczne utrudnienia komunikacyjne,
    a tym samym stanowić będą zagrożenia dla społeczeństwa i funkcjonowania gospodarki.

  11. Awarie sieci energetycznych i przemysłowych mogą być przyczyną utrudnień w utrzymaniu rytmiczności funkcjonowania zakładów pracy, powstania ognisk pożarów itp.

  12. Zjawiska terroryzmu kryminalnego przejawiającego się głównie użyciem materiałów wybuchowych, ostrzeliwaniem i podpalaniem obiektów, działalnością rodzimych grup przestępczych i ich powiązania z grupami przestępczymi w innych krajach mogą przyczynić się do: 

  • niebezpieczeństwa powszechnego dla życia, zdrowia lub wolności obywateli;

  • bezpośredniego zagrożenia dla mienia w znacznych rozmiarach;

  • bezpośredniego zagrożenia obiektów i urządzeń ważnych dla bezpieczeństwa lub obronności państwa, siedzib organów administracji rządowej i samorządowej, obiektów gospodarki lub kultury narodowej.

W celu przeciwdziałania tego typu zagrożeniom istnieje potrzeba opracowania planów ochrony obiektów oraz instrukcji alarmowej w przypadku zgłoszenia o podłożeniu lub znalezieniu ładunku wybuchowego w obiekcie użyteczności publicznej.

  1. Ewakuacja planowa ludności z rejonów przewidywanych zagrożeń przeprowadzona w okresie zagrożenia bezpieczeństwa państwa lub z chwilą rozpoczęcia konfliktu zbrojnego spowoduje zmiany gęstości zaludnienia
    w poszczególnych rejonach, co może mieć wpływ na wielkość strat od środków napadu przeciwnika.

  2. W celu ograniczenia zagrożeń od TSP ze zniszczonych lub silnie uszkodzonych zakładów pracy celowym jest rozśrodkowanie i obniżenie zapasów magazynowanych TSP.

  3. Niezbędne będzie rozśrodkowanie masy towarowej mającej wpływ na warunki przetrwania ludności;

  4. Mogą również wystąpić specyficzne zagrożenia wewnętrzne takie jak:

  • niekorzystne nastroje społeczne, spotęgowane koniecznymi ograniczeniami praw obywatelskich, wprowadzeniem szczególnych przepisów administracyjno-porządkowych, reglamentacją dóbr konsumpcyjnych, a także wprowadzeniem obowiązku świadczeń osobistych i rzeczowych na rzecz obronności;

  • wzrastająca lawinowo przestępczość kryminalna i gospodarcza;

  • akty sabotażu i dywersji.

  1. Zewnętrzne i wewnętrzne zagrożenia występujące na obszarze kraju i regionu prowadzić mogą do powstania sytuacji kryzysowych, zerwania więzi społecznych, gospodarczych i strukturalnych.


KLĘSKI ŻYWIOŁOWE




  1   2   3


©operacji.org 2017
wyślij wiadomość

    Strona główna