Xvii automatyzacja Dowodzenia



Pobieranie 107,04 Kb.
Data28.10.2017
Rozmiar107,04 Kb.
RodzajReferat

REFERATY I ICH STRESZCZENIA:


ZDOLNOŚCI BOJOWE W PRZYSZŁYCH OPERACJACH
Andrzej Czupryński

Akademia Obrony Narodowej


W wielu opracowaniach z zakresu sztuki wojennej wskazuje się, że zwykle przygotowujemy

się do konfliktu minionego, a nie do przyszłego. Do końca lat osiemdziesiątych XX wieku teza ta nie budziła większych kontrowersji, ponieważ początek nowego konfliktu był odzwierciedleniem końca poprzedniego. Czy, na podstawie współczesnych konfliktów i zmian zachodzących w sztuce wojennej, możemy wnioskować o powtarzalności końca minionego konfliktu w początek przyszłego? W dotychczasowych założeniach zawsze minione konflikty stanowiły podstawę wnioskowania o przyszłych konfliktach w zakresie oczekiwanych zdolności bojowych. Czy takie rozumowanie w aspekcie współczesnej sztuki wojennej i wymagań przyszłego obszaru działania odpowiada wymaganiom operacji w przyszłości? Jeżeli teza o niepowtarzalnym celu konfliktu oraz metodach jego osiągania zawsze w odmiennych warunkach jest zasadna, to wnioskowanie o przyszłości na podstawie przeszłości jest błędnym założeniem. Problemem jest określenie wymaganych zdolności bojowych w przyszłych operacjach. Stąd, by określić wymagany poziom zdolności bojowych zasadne jest określić charakter hipotetycznych operacji. Jaki poziom zdolności bojowej powinny posiadać wydzielone komponenty sił zbrojnych w przyszłych operacjach? W tak sformułowanym problemie celem jest określenie wymaganego poziomu zdolności bojowych poszczególnych komponentów w hipotetycznych operacjach.


OPERACJE W ŚRODOWISKU SIECIOCENTRYCZNYM
Jarosław Wołejszo

Wydział Zarządzania i Dowodzenia,

Akademia Obrony Narodowej
Sieciocentryzm jako idea działania, poprzez zastosowanie na dużą skalę nowoczesnych systemów zdobywania, przesyłania i zarządzania informacją stał się wyznacznikiem efektywnego osiągania celów działań zbrojnych. Sieciocentryzm umożliwia orientowanie się w sytuacji na bieżąco podczas występujących zmian w jej rozwoju, a ponadto pozwala racjonalnie zarządzać posiadanym potencjałem w osiąganiu celu działań zbrojnych.

Jaka jest istota operacji w środowisku sieciocentrycznym, osiągania jej celów? Idea organizowania i prowadzenia operacji w środowisku sieciocentrycznym powinna być postrzegana na:


• poziomie zamiaru – na którym muszą być określone cele cząstkowe i ich efekty, które są

niezbędne do osiągnięcia celu głównego. Stąd w określaniu celów operacji i metod ich

osiągania powinny być zawarte uwarunkowania sieciocentryzmu;

• poziomie działania człowieka – skupia się na sferze organizacyjnej człowieka, jego

umiejętnościach synchronizacji i koordynacji działań ludzi i różnych systemów walki

z zamiarem efektywnego osiągania celu. To również konieczność uwzględnienia autonomiczności działania na samodzielnych kierunkach, bez styczności taktycznej z siłami

głównymi;

• poziomie systemów – obejmuje narzędzia wspomagające podjęcie i opracowanie decyzji

oraz monitorujące poziom realizowanych zadań. To przede wszystkim systemy zdobywania,

monitorowania, przekazywania danych oraz kierowania określonymi środkami

walki;

• poziomie materialnym – na który składają sięśrodki materialne (urządzenia techniczne:



sensory, platformy, uzbrojenie itp.) niezbędne do wykonania danego zadania, ciągle zasilane

i połączone w jeden system.

Takie podejście do operacji w środowisku sieciocentrycznym pozwala wszystkim jej uczestnikom podejmować samodzielnie racjonalne decyzje.
DETERMINANTY ZMIAN W DOWODZENIU

W ASPEKCIE SYSTEMÓW DOWODZENIA

Jan Posobiec

Instytut Wojsk Lądowych, Wydział Zarządzania i Dowodzenia,

Akademia Obrony Narodowej
W referacie przedstawione zostały podstawowe czynniki wpływające na dowodzenie w uwarunkowaniach ery informacyjnej. Czynniki te ze względu na kryterium można podzielić na: zewnętrzne, wynikające z otoczenia, w którym sprawowane jest dowodzenie oraz wewnętrzne, usytuowane w samym dowodzeniu. W tym kontekście zaprezentowane zostały wymagania i wyzwania, które stopniowo przeobrażają dowodzenie dostosowując je do złożonych i zróżnicowanych wymogów prowadzenia działań asymetrycznych.

Analizie i ocenie poddana została, wynikająca z istoty dowodzenia, rola człowieka oraz wymogi i przygotowanie go do funkcjonowania w systemie dowodzenia w warunkach działań

asymetrycznych. Coraz bardziej rozwijające się zautomatyzowane systemy dowodzenia i kierowania (sterowania) środkami walki w znacznym stopniu wspierają człowieka w procesie dowodzenia, w dynamicznie zmieniających się warunkach działań. Wsparcie techniki i nowoczesnych technologii informacyjnych w procesach przekształcania informacji w wiedzę usprawnia zrozumienie sytuacji zachodzących w działaniach wojsk, a wobec asymetryczności działań to czynnik ludzki jest decydującym, aczkolwiek nie zawsze uwzględnianym elementem wpływającym na dowodzenie i efektywność prowadzonych działań.

Na tle dowodzenia wskazane zostaną również, wynikające z automatyzacji niektórych

czynności procesu dowodzenia, walory i zagrożenia funkcjonowania systemów dowodzenia

w aspekcie działań o charakterze asymetrycznym w uwarunkowaniach środowiska sieciocentrycznego.


METODYKA WYZNACZANIA SKŁADU MODUŁÓW WOJNY MINOWEJ
Dariusz Kozłowski

Akademia Marynarki Wojennej


Miny morskie są ważnym i skutecznym instrumentem nacisku politycznego, a więc i militarnego wobec przeciwnika, umożliwiającym nawet sparaliżowanie jego gospodarki. W związku z tym niezwykle istotnym problemem jest właściwy dobór sił i środków przeciwminowych w odniesieniu do prowadzenia operacji morskich.

W artykule przedstawiono metodykę wyznaczania składu modułu wojny minowej na jednostki organiczne, czyli takie, które w składzie komponentu morskiego, realizują zadanie główne. Ze względu na ograniczoną dostępność informacji, metodykę skonstruowano opierając się na modelu statycznym opisującym środki przeciwminowe w trakcie operacji Iraqi Freedom w 2003 roku. Ich oceny jakościowej dokonano w oparciu o ranking obiektów zbudowany na podstawie ocen wielokryterialnych i oparto na faktycznym przedsięwzięciu jakim było oczyszczanie toru wodnego na rzece KAA prowadzącego do portu Umm Qasr. Na zakończenie przeprowadzono analizę taktyczno-operacyjnych zdolności modułu posługując się czterema możliwymi scenariuszami działań sił morskich.


MODEL RELACYJNEJ BAZY DANYCH SYSTEMU OCENY POTENCJAŁÓW BOJOWYCH ZESPOŁÓW OKRĘTÓW, SAMOLOTÓW ORAZ ŚMIGŁOWCÓW
Grzegorz Krasnodębski

Akademia Marynarki Wojennej


W artykule przedstawiono model relacyjnej bazy danych obejmującej swym zakresem struktury przechowujące informacje niezbędne do dynamicznego budowania potencjałowych modeli matematycznych oraz do wyznaczania potencjałów bojowych zespołów okrętów, samolotów i śmigłowców bojowych. Przedstawiony schemat logiczny bazy danych jest globalnym opisem zawartości bazy danych w pojęciach przyjętego modelu danych. Składa się on z deklaracji typów rekordów i relacji oraz powiązań między nimi.
SPOJRZENIE NA INTEGRACJĘ SYSTEMÓW WSPOMAGANIA DOWODZENIA

W ASPEKCIE OSIĄGANIA ZDOLNOŚCI SIECIOCENTRYCZNYCH


Andrzej Kątcki

Przemysłowy Instytut Telekomunikacji S.A.


W referacie zostały omówione problemy integracji systemów wspomagania dowodzenia

– istniejących i nowoprojektowanych, w aspekcie spełnienia wymagań na osiąganie przez nie

zdolności sieciocentrycznych. Omówione są cele integracji oraz metody ich osiągania. Zaprezentowane są przykłady integracji z wykorzystaniem mechanizmów świadczenia wzajemnych usług, mechanizmów MIP oraz aspekt integracji systemów czasu rzeczywistego.
KONCEPCJA SYSTEMU ZARZĄDZANIA

WALKĄ OKRĘTU OBRONY PRZECIWMINOWEJ


Zbigniew Ślizewski, Marcin Wiśniewski

OBR Centrum Techniki Morskiej S.A.


W referacie przedstawiono zasadnicze elementy koncepcji systemu zarządzania walką okrętu

obrony przeciwminowej. Integracja funkcjonalna, techniczna, informacyjna i organizacyjna

podsystemów okrętowych (sensorów, efektorów i systemu dowodzenia) na bazie podsystemu

wspomagania decyzyjnego ma zapewnić możliwość wypracowywania i podejmowania racjonalnych lub optymalnych decyzji oraz efektywną koordynację działań, w zakresie manewrowania i wykorzystania środków walki okrętu (grupy okrętów) obrony przeciwminowej, realizowanych w celu wykonania zadania bojowego.


KONCEPCJA SYSTEMU WALKI DLA OKRĘTÓW PR. 1241 RE
Andrzej Kilian, Edward Glinianowicz, Marcin Wiśniewski, Piotr Kowalewski, Jacek Wojtkowiak

OBR Centrum Techniki Morskiej S.A.


W referacie przedstawiono, proponowaną przez OBR CTM, ogólną koncepcję systemu walki

dla okrętu proj.1241RE ze szczególnym zwróceniem uwagi na podsystemy: kierowania uzbrojeniem rakietowo-artyleryjskim i informowania taktycznego. Koncepcja ta, oparta została na zweryfikowanych rozwiązaniach, i może być traktowana jako wstępna dyskusja nad założeniami do modernizacji okrętu, realizowanymi głównie przez firmy krajowe.

Jest to również przyczynek do dyskusji na temat racjonalnych założeń projektu umożliwiających dalszą eksploatację okrętów pr. 1241, w świetle wymogów narzucanych obecnością w strukturach NATO. Podstawowym elementem podsystemu kierowania walką, na okrętach tego typu, jest system kierowania uzbrojeniem rakietowo-artyleryjskim, a zasadniczymi elementami podsystemu informowania taktycznego są: konsola opracowania i monitorowania sytuacji taktycznej otoczenia okrętu oraz podsystem taktycznego łącza wymiany danych, na bazie rozwiązań LINK-11. Uwzględniając powyższe, w referacie przedstawiono te problemy bardziej szczegółowo, ukazując m.in. rolę ww. podsystemów na tle systemu dowodzenia okrętem.
REALIZACJA ZAŁOŻEŃ NNEC W SYSTEMIE JAŚMIN
Łukasz Apiecionek, Tomasz Ziemowit Kosowski

TELDAT Sp. J., Bydgoszcz


NATO Network Enabled Capability (NNEC) jest jedną z najszybciej rozw.anych i rozpowszechnionych koncepcji budowy systemów wojskowych, opracowaną na potrzeby sieciocentryczności w celu ułatwienia i przyspieszenia podejmowania decyzji na polu walki. Zadaniem systemów spełniających jej założenia jest zbieranie danych z pola walki z sensorów i systemów dostarczających informacji oraz przesyłanie ich do punktów nadrzędnych, gdzie podejmowane są decyzje o akcjach, które powinny być podjęte. Wszystkie elementy środowiska współdziałają ze sobą w koncepcji rozproszonej. NNEC jest kluczowym tematem rozw.anym przez NATO w ramach procesu transformacji Allied Command Transformation (ACT). Zadaniem tej koncepcji jest podniesienie jakości informacji, polepszenie sposobu jej wymiany i zwiększenie dostępności oraz szybkości jej przesyłania.

Spełnienie wymagań koncepcji jest realizowane poprzez poszczególne kraje w różny sposób.

W artykule zanalizowano budowę polskiego systemu JAŚMIN pod kątem zgodności jego

poszczególnych modułów z założeniami NNEC. Model koncepcyjny NNEC zawiera siedem

podstawowych komponentów, których realizacja warunkuje otrzymanie środowiska sieciocentrycznego: NATO Network and Information Infrastructure, Information Sphere, Collectors, Decision Makers, Effectors, Human Process, Information Security and Assurance. Opisano każdy z tych komponentów oraz przedstawiono ich realizację w obrębie systemu JAŚMIN, uwzględniając jego podział na platformę sprzętową, IOS TELDAT, System Zarządzania KTSA JAŚMIN i SWD C3IS JAŚMIN.
RAMOWE ARCHITEKTURY W PRAKTYCE
Piotr Popardowski

ABG S.A.


Historia architektur cywilnych i wojskowych

W pierwszej części referatu zawarto krótką historię ramowych architektur wykorzystywanych

cywilnie i w wojsku. W drugiej połowie lat siedemdziesiątych ubiegłego wieku pojawiały się

pierwsze pomysły na sformalizowanie opisu produktów przemysłu informatycznego. W następnej dekadzie nastąpił burzliwy rozwój ramowych architektur – powstawały nowe, istniejące pomysły ewaluowały, na podstawie istniejących budowane nowe rozwiązania.

Przegląd obecnie stosowanych architektur

W chwili obecnej stosowanych jest wiele ramowych architektur w zależności od rodzaju organizacji, jej zaszłości historycznych oraz sposobu zarządzania. Istnieją również ramowe architektury przygotowywane z myślą o konkretnej organizacji. Z powodu dosyć silnych związków pomiędzy istniejącymi architekturami ramowymi, zdefiniowanie kryteriów podziału jest utrudnione.


Znaczenie architektur

Zgodnie z teorią Zachmana, każda organizacja powinna mieć własną ramową architekturę

opisującą metodykę tworzenia spójnych między sobą architektur na potrzeby różnych przedsięwzięć, niekoniecznie związanych z technologią informacyjną. Po przyjęciu tej teorii za prawdziwą otrzymamy bardzo silne wymaganie nałożone na organizację – przygotowanie pełnego opisu własnej organizacji. Ten pracochłonny wysiłek w wyniku daje kompletny opis stanowiący bardzo cenne narzędzie zarządzania i planowania.
NAF 3 – krótka wycieczka po standardzie

Nato Architecture Framework powstawał przez wiele lat, w ciągu których był udoskonalany

i rozbudowywany. W chwili obecnej wydaje się być ugruntowanym rozwiązaniem. NAF 3 składa się z wielu przekrojów w siedmiu podstawowych grupach. Takie rozwiązanie daje dużą elastyczność NAF i jednocześnie umożliwia efektywne wykorzystanie tej architektury ramowej w konkretnym projekcie.
Wykorzystanie NAF 3 w KOS i ISD

W projekcie KOS rozpoczęto wykorzystywanie NAF 3 od samego początku. Po analizie standardu wybrano z niego odpowiednie przekroje bazując na potrzebach projektu. Po doświadczeniach zebranych podczas realizacji projektu wydaje się to najlepszą drogą do stosowania ramowych architektur w praktyce. W rozpoczynającym się projekcie ISD zastosowanie NAF wydaje się przesądzone.


ZOBRAZOWANIE SYTUACJI ELEKTRONICZNEJ W ŚRODOWISKU ROZPROSZONYM
Waldemar Scheffs

Instytut Wojsk Lądowych, Wydział Zarządzania i Dowodzenia,

Akademia Obrony Narodowej
Burzliwy rozwój technologii informacyjnych przekłada się bezpośrednio na konflikty wojenne. Szeroki stopień wykorzystania zasobów informacyjnych jest już faktem. Urządzenia informatyczne wykorzystywane są zarówno do wspomagania procesu oceny i prognozowania rozwoju sytuacji jak również do zobrazowania przebiegu walki. Wizualizacja sytuacji stała się asumptem do wdrażania w zautomatyzowanych systemach dowodzenia mechanizmów powodujących przedstawienie sytuacji pola walki w czasie rzeczywistym. Sensorami informującymi o sytuacji bojowej, rozpoznawczej, elektronicznej są urządzenia monitorujące przebieg walk, natomiast w procesie oceny i prognozowania wykorzystywane są programy komputerowe umożliwiające na bieżąco pracę na zasobach informacyjnych. Wyniki tych analiz są przedstawiane oficerom sztabu na wskaźnikach monitorów.

W referacie krótko scharakteryzowano środowisko przyszłego pola walki, źródła informacji

wpływające na zobrazowanie sytuacji oraz źródła i obiekty podlegające zobrazowaniu w środowisku rozproszonym. Uwzględniono, iżśrodowisko rozproszone jest jednym z głównych

aspektów działań asymetrycznych w przyszłych konfliktach o małej skali intensywności, a odnoszącym się do środowiska sieciocentrycznego.


RAMZES – WIELOKLAUZULOWY SYSTEM TELEINFORMATYCZNY

WSPOMAGANIA PRACY OPERACYJNEJ


J. Zabłotny*, A. Czajkowski**, K. Maciejewicz***

* Zarząd P6 SG WP, **DSO SZ RP, *** Filbico sp. z o.o.


System RAMZES przeznaczony jest dla obsady operacyjnej Stanowiska Kierowania Reagowaniem Kryzysowym MON. Posiada funkcje informatycznego wspomagania następujących procesów:

• monitorowania i analizy bieżącej sytuacji operacyjnej realizowanego w oparciu o meldunki

dotyczące bieżącego stanu wydzielonych sił i środków, obiektów infrastruktury,

elementów koordynacji działań oraz zdarzeń i realizowanych zadań. Część z ww. danych

jest graficznie zobrazowywana na podkładzie mapowym (COP) oraz w zestawieniach

tabelarycznych agregujących wybrane dane;

• planowania działań antykryzysowych realizowanego poprzez definiowanie zagrożeń,

planów reagowania oraz półautomatyczne generowanie harmonogramu działań, zawierającego

zadania określające zaangażowanie wybranych sił i środków;

• koordynacji działań realizowanej w oparciu o dynamicznie modyfikowany Harmonogram

działań oraz monitorowanie rozwoju sytuacji operacyjnej;

• analizy realizacji działań antykryzysowych realizowanej poprzez porównanie Planu reagowania z Harmonogramem działań;

• przetwarzania dokumentów, a w tym ich ewidencjonowania, edycji i dystrybucji.
Wspomaganie edycji realizowane jest poprzez wykorzystanie szablonów dokumentów oraz

mechanizmów pracy grupowej. Dodatkowo istnieje możliwość przetwarzania dokumentów

sformatowanych (standard ADatP-3). Dane z dokumentów tego typu mogą być półautomatycznie dekodowane i obrazowane na podkładzie mapowym. wymiany informacji – wolnozmiennej – realizowanej poprzez mechanizmy WWW (portal operacyjny) i poczty elektronicznej (MS EXCHANGE) oraz szybkozmiennej odbieranej z sieci dystrybucji w standardzie ASTERIX i LINK-11B (na SIMPLE). Otoczenie systemowe stanowią komponenty Podsystemu Bezpieczeństwa Militarnego i Podsystemu Bezpieczeństwa Cywilnego. Konstrukcyjnie system składa się z trzech podsieci o różnych klauzulach połączonych pomiędzy sobą zestawami nadawczo-odbiorczymi, umożliwiającymi transfer danych z podsieci o niższej klauzuli do podsieci o wyższej klauzuli. Na oprogramowanie użytkowe systemu składają się aplikacje:

• ZSP – podstawowa aplikacja podsieci klasyfikowanej, umożliwiająca m.in. prezentację

sytuacji operacyjnej na podkładzie mapowym oraz planowanie, koordynowanie i analizę

działań;

• Portal WWW – podstawowa aplikacja dla użytkowników zdalnych, umożliwiająca wymianę

danych z otoczeniem zewnętrznym;

• Portal administracyjny – aplikacja, umożliwiająca zarządzanie zasobami systemu, a w tym m.in. konfigurowanie profili użytkowników systemu;

• Centralne Repozytorium Dokumentów – aplikacja umożliwiająca ewidencję oraz edycję

dokumentów (w tym, grupową edycję elektronicznych dokumentów tekstowych);

• FAMA – Flexible ADatP-3 Message Analyzer – aplikacja umożliwiająca przetwarzania

dokumentów sformatowanych;

• Programy narzędziowe – komercyjne edytory, słowniki, przeglądarki, komunikatory,

itp.
W lutym bieżącego roku system uzyskał akredytację służby ochrony państwa i aktualnie jest

wdrażany do pracy bojowej w CRK MON. Implementując nieco inne funkcje realizowane w warstwie aplikacyjnej oprogramowania można wyprodukować zestaw RAMZES, który z powodzeniem znajdzie zastosowanie na innych polach działań MON szczebla operacyjnego oraz strategicznego.


BUDOWANIE ŚWIADOMOŚCI SYTUACYJNEJ POLA WALKI

– GENEROWANIE UŻYTECZNEJ ONTOLOGII

NA BAZIE RELACYJNEGO MODELU DANYCH MIP JC3IEDM
Dariusz Nogalski*, Anna Wróblewska*, Paweł Szklarz*,

Mariusz Chmielewski**

* ABG S.A.,Warszawa,

** Instytut Systemów Informatycznych, Wydział Cybernetyki,

Wojskowa Akademia Techniczna
Różnorodność i liczba systemów wykorzystanych w nowoczesnym polu walki prowadzi do

konieczności integracji na poziomie modelu pojęciowego. Inne rozwiązania, jak już wiadomo,

powodują usztywnienie poszczególnych systemów i uniemożliwia ewolucję funkcjonalności

zgodnie z wymagań wynikających z nowych potrzeb użytkownika końcowego. Model pojęciowy stanowi warstwę skojarzenie informacji w jedną całość, tak aby móc operować w kontekście jednej spójnej rzeczywistości. Celem Multilateral Interoperability Program [MIP] jest osiągnięcie interoperacyjności systemów dowodzenia NATO oraz systemów narodowych, wykorzystując MIP jako wspólny model pojęciowy. Specyfikacja MIP zawiera znormalizowany i jednoznacznie określony opis semantyki (znaczenia) wspólnych danych wymienianych między systemami C2 krajów koalicyjnych NATO, zarówno na poziomie konceptualnym, logicznym jak i fizycznym. Specyfikuje klasyfikatory informacyjne w takich obszarach, jak: struktury organizacyjne, typy uzbrojenia, zdolności (ang. capabilities), typy ‘facilities’, lokalizacje geograficzne, aspekty pogodowe, czy aspekty planistyczne. Model zawiera nie tylko klasyfikatory i ich wzajemne relacje, lecz także słowniki instancji konkretnych klasyfikatorów oraz reguły biznesowe (ang. business rules). Są to aksjomaty dziedziny C2, uściślające definicje wiedzy i określające ograniczenia modelu. Reguły biznesowe służą także to sprawdzania poprawności danych przekazywanych między partycypującymi w wymianie danych systemami C2. Wobec braku narzędzi opisu znaczenia, reguły biznesowe są wyrażone w postaci tekstu i zaimplementowane niezależnie w każdym systemie.

Logiczny model JC3IEDM jest aktualnie utrzymywany jako model relacyjny ERD (ang. entity relationship). Do reprezentacji formalnej modelu wykorzystano notację IDEF-1X jako jedną z odpowiednich dla modeli relacyjnych. Notacja ta pozwala na opisywanie takich zależności między encjami jak: klasyfikacja na typy i podtypy (kategorie) oraz relacji. Szczególne problemy przysparzają relacje wiele do wielu, gdzie na poziomie fizycznym należy tworzyć sztuczne tablice do reprezentacji takich zależności.

Generowanie ontologii na podstawie MIP’a jest próbą wykorzystania technik semantycznych,

tak aby model ten został wzbogacony oraz umożliwiał dokładny i logiczny opis swojej struktury. Najlepszym przykładem wzbogacenia modelu jest możliwość wprowadzenia reguł biznesowych bezpośrednio do ontologii. W ogólności ontologie służą do formalnego opisu domeny informacyjnej danej dziedziny problemowej, opisu struktury i znaczenia informacji, jak też i sposobów, jak ta informacja ma być przetwarzana. Transformacja modelu JC3IEDM do ontologii daje większe możliwości wykorzystania semantyki informacji, czyli specyfikacji metod automatycznego dostępu do zasobów oraz znaczenia informacji, które one przetwarzają. Zasoby mające zdefiniowane znaczenie mogą być przeszukiwane w sposób automatyczny przez wyspecjalizowane programy/silniki wnioskujące. Wykorzystanie ontologii umożliwia m.in.: sprawdzanie poprawności modelu i danych oraz otrzymanie dodatkowych informacji, które nie są jawnie napisane, poprzez zastosowanie automatycznego wnioskowania; zwiększenie automatyzacji zadań normalnie wykonywanych przez ludzi poprzez lepsze zrozumienie znaczenia informacji; tworzenia inteligentnych agentów zdolnych do komunikacji z człowiekiem i innymi systemami. W referacie przedstawiono logikę transformacji modelu relacyjnego JC3IEDM do użytecznej ontologii, będącej m.in. próbą uproszczenia skomplikowanego płaskiego modelu relacyjnego. Przedstawiono również generator ontologii. Ponadto opisano sposób wykorzystania reguł biznesowych dotyczących modelu poprzez wykorzystanie wnioskowania. Zastosowane transformacje służą przede wszystkim do budowania świadomości sytuacyjnej pola walki, co z kolei ma na celu wsparcie procesu dowodzenia. Planuje się wykorzystanie stworzonej ontologii w brokerze semantycznym, służącym do pozyskiwania informacji z wielu heterogenicznych

źródeł danych (usługę tę opisano w oddzielnym referacie).


INFORMACJA ROZPOZNAWCZA W SYSTEMACH C4ISR
Marek Wrzosek

Akademia Obrony Narodowej


Automatyzacja procesów przetwarzania informacji sprawia, że współczesne elementy rozpoznawcze stanowią sprzężone informacyjnie podsystemy środków rozpoznawania, kierowania i oddziaływania. Nowe technologie generują nowe źródła informacji, a te z kolei pozwalają na pozyskiwanie danych do tej pory niedostępnych. Zobrazowanie sytuacji i wykorzystanie wiedzy rozpoznawczej pomimo rozwoju techniki nie jest sprawą prostą, bowiem nadmiar informacji i ich złożoność powoduje duże problemy z interpretacją danych.

W ocenie ekspertów wojskowych, środków przetwarzania danych jest za mało w stosunku do

potrzeb, przede wszystkim ze względu na stopień ich skomplikowania. Aby więc zapewnić ich efektywne wykorzystanie, trzeba je zorganizować w „megasystem” i zintegrować z globalnym systemami oddziaływania (np.: ogniowego, elektronicznego, psychologicznego). Umożliwi to współgospodarowanie zdobywanymi zasobami informacyjnymi przez wszystkie komponenty operacji połączonej. Artykuł prezentuje techniczno-operacyjne założenia systemu rozpoznania w ramach C4ISR. Na podstawie wniosków z operacji w Iraku i Afganistanie można postawić tezę, że granice między różnymi rodzajami operacji oraz poziomami poszczególnych konfliktów coraz bardziej się zacierają. W związku z tym można domniemywać, że systemy ISR mogą być, i prawdopodobnie będą w przyszłości, używane we wszelkich misjach z udziałem sił zbrojnych. Zatem już w czasie pokoju oraz narastania sytuacji kryzysowej systemy ISR będą zaangażowane w proces gromadzenia informacji – głównie na potrzeby szczebla strategicznego i operacyjnego.

Systemowe rozwiązania w tym zakresie przyjęły Siły Zbrojne USA, które w opinii ekspertów

walki sieciocentrycznej są obecnie światowym liderem w dziedzinie wdrażania i eksploatowania systemów ISR oraz implementacji koncepcji NCW. Od wielu lat różne państwa pracują nad utworzeniem podobnej do Internetu, globalnej sieci współużytkowania informacji, obejmującej wojskowe i państwowe agencje rozpoznania oraz wywiadu.
SPOSOBY WYMIANY DANYCH OPERACYJNYCH W SYSTEMIE JAŚMIN
Krzysztof Muchewicz, Łukasz Sierakowski

TELDAT Sp. J., Bydgoszcz


System JAŚMIN jest sieciocentrycznym systemem teleinformatycznym, w skład którego wchodzi System Wspomagania Dowodzenia C3IS JAŚMIN. Integralnymi składowymi każdego systemu wspomagania dowodzenia, stanowiącymi o jego użyteczności, są usługi wymiany danych operacyjnych. W pracy prezentujemy sposoby wymiany danych operacyjnych dostępne w systemie JAŚMIN.

Przedstawiono architekturę modułu programowego C3IS JAŚMIN, ze

szczególnym naciskiem na usługi wymiany danych operacyjnych. W szkicowej formie zaprezentowano dostępne usługi wymiany danych i ich przeznaczenie. Następnie opisano zastosowanie różnych usług wymiany danych operacyjnych na różnych szczeblach dowodzenia. Po przedstawieniu ogólnego zarysu przedstawiono szczegółowo wybrane usługi. Najpierw zaprezentowano zastosowanie mechanizmu replikacji DEM, opartego na specyfikacji MIP do wymiany danych na szczeblu operacyjnym. Następnie omówiono mechanizmy wymiany danych używane na szczeblu taktycznym. Opisano mechanizm replikacji Ba..lefield Replication Mechanism (BRM) oraz mechanizm wymiany danych NATO Friendly Force Information (NFFI). SWD C3IS JAŚMIN oraz usługi wymiany danych operacyjnych zaimplementowane w tym systemie były wielokrotnie testowane na najważniejszych międzynarodowych ćwiczeniach, takich jak: Combined Endeavor (CE) i Coalition Warrior Interoperability Demonstration (CWID). Wybrane wyniki tych testów zaprezentowano w końcowej części pracy. Warto zauważyć, że SWD C3IS JAŚMIN jest w stanie właściwie obsłużyć i przekazywać dane operacyjne na wszystkich szczeblach dowodzenia. System ten jest w pełni interoperacyjny i implementuje najważniejsze standardy wymiany danych używane w państwach NATO. Dodatkowo system JAŚMIN integruje wszystkie usługi wymiany danych operacyjnych i jest w stanie pracować jednocześnie z wieloma źródłami danych opartymi na różnych standardach.
KONCEPCJA SYSTEMU EKSPERCKIEGO W SIGINT
Szymon Markiewicz

Wydział Zarządzania i Dowodzenia,

Akademia Obrony Narodowej
Złożoność sytuacji otoczenia w procesie podejmowania decyzji determinuje szerokie korzystanie, w określonej dziedzinie, z wiedzy ekspertów. Liczba osób posiadających wiedzę

w wybranej dziedzinie jest ograniczona, co skutkuje wzrostem ilości poświęcanego czasu

i kosztów otrzymywanych ekspertyz (wytycznych, analiz). W zarządzaniu rzedsiębiorstwami

koncepcja wykorzystania systemów komputerowych, bazujących na regule: „jeżeli zachodzi

(x, y, z, …) to otrzymujemy wniosek (A)” jest już powszechnie stosowana. Systemy takie nazywane są eksperckimi lub ekspertowymi. Rozpoznanie radioelektroniczne (SIGINT)1 a w nim rozpoznanie: radiowe (COMINT) i radiolokacyjne (ELINT), bazuje na interpretowaniu przechwyconych sygnałów (fal elektromagnetycznych /EM/) oraz na tej podstawie, prognozowania ugrupowania potencjalnego przeciwnika. Wiele cech sygnałów EM jest charakterystycznych dla danego typu urządzeń. Właściwe identyfikowanie wielu cech gwarantuje właściwą prognozę działań oraz wypracowanie danych do przeciwdziałania elektronicznego. Proces opracowania danych z SIGINT, jak również dostarczenie

danych do podjęcia decyzji (sugerowanie możliwych rozwiązań), może być realizowany

przez specjalnie skonstruowany do tego celu system ekspercki.
PROBLEMY KLASYFIKACJI DANYCH

W SYSTEMACH ROZPOZNANIA RADIOELEKTRONICZNEGO


Wacław Bejtan*, Andrzej Walczak**

* Akademia Podlaska, Instytut Informatyki

**Przemysłowy Instytut Telekomunikacji S.A.
Niniejszy referat przedstawia wnioski i doświadczenia które autorzy zebrali podczas budowy

i badania prototypu klasyfikatora danych pozyskiwanych z sensorów systemu rozpoznania

radioelektronicznego w warunkach ograniczeń czasowych. Referat prezentuje podstawowe zagadnienia z zakresu problematyki rozpoznania radioelektronicznego oraz przedstawia koncepcję wykorzystania systemu ekspertowego do wspomagania klasyfikacji danych. Zaprezentowano wyniki eksperymentów obliczeniowych zrealizowane na bazie zbudowanego prototypu. Omawiane w referacie zagadnienia sąściśle związane z wykorzystaniem systemów informatycznych służących do wspomagania dowodzenia i kierowania walką.
USŁUGA WYSZUKIWANIA SEMANTYCZNEGO ZASTOSOWANA

DO INTEGRACJI SYSTEMÓW NA POLU WALKI


Paweł Szklarz, Dariusz Nogalski, Anna Wróblewska

ABG S.A.


Podstawowym wyzwaniem wynikającym z nowoczesnych technologii telekomunikacji jest obsługa coraz większej ilości informacji pochodzących z różnych źródeł danych. Techniki semantyczne przede wszystkim skupione są na problemie ujednolicenia tej wiedzy.

Liczba systemów współdziałających w nowoczesnym polu walki powoduje, że bezpośrednia

integracja prowadzi do usztywnienia tych systemów i uniemożliwia ich rozwój. Usługa wyszukiwania semantycznego (UWS) wchodzi w interakcji ze wszystkimi systemami jako pośrednik realizujący funkcjonalności wysoko-poziomowe za pomocą zarejestrowanych usług. Kluczowym elementem integracji z UWS jest fakt, że nie wymaga to żadnych zmian w istniejących systemach, a tylko tworzenia formalnego opisu możliwości dostępnych usług.

Opis możliwości usług jest odpowiedzią na pytanie ‘co ta usługa potrafi robić i jak ją wykorzystać/ uruchomić, żeby osiągnąć taki wynik?’. Opis ten jest tworzony za pomocą technik semantycznych, co ułatwia komunikacji człowiek-maszyna poprzez formalny zapis wiedzy (zrozumiały dla maszyny) w postaci zbliżonej do języka naturalnego (zrozumiały dla człowieka). Posiadając informację o możliwościach usług, UWS na podstawie zapytań dostarczonych przez klienta/użytkownika określa swój problem lub cel i szuka rozwiązania za pomocą wywołania usług. Formalne opisy semantyczne są wykorzystane wewnątrz UWS i na pograniczu interakcji z klientem i dostawcami usług, to jest w opisie usług i w tłumaczeniu zapytań na formalny opis semantycznych celów.

Siła integracji poprzez UWS zależy od jakości opisów semantycznych usług i zapytań użytkownika. Stąd konieczny jest rozwój narzędzi pozwalających na tworzenie i sprawdzanie tych formalnych opisów bez ingerencji w złożoną logikę technik semantycznych i wewnętrzną budowę UWS. Na podstawie wniosków z testów integracji za pomocą UWS powstaną podstawy do planowania i realizacji takich narzędzi.
IMPLEMENTACJA INFORMATION EXCHANGE GATEWAY (IEG)

W SYSTEMIE JAŚMIN


Robert Palka, Marcin Woźniak

TELDAT Sp.J, Bydgoszcz


Referat wyjaśnia koncepcję Information Exchange Gateway’a opisując w jaki sposób wywodzi się on i jest zgodny z koncepcją NNEC. Ponadto czytelnik ma okazję poznać ogólną zasadę działania IEG oraz zapoznać się z różnymi scenariuszami jego użycia i obsługiwanymi

protokołami. Przedstawione również zostaną plany wdrożeniowe poszczególnych rozwiązań

w NATO. Natomiast dalsza część artykułu skupi się na implementacji tej koncepcji w systemie JAŚMIN. Czytelnik będzie miał możliwość zapoznać się ze sposobem realizacji serwisów funkcjonalnych w IEG JAŚMIN oraz poznać rozważania na przykładzie protokołu MIP DEM B3. Dodatkowo zostanie zaprezentowane działanie usługi XML Guard, stanowiącej podstawę dla każdego innego strażnika dedykowanego konkretnemu serwisowi funkcjonalnemu.
KONCEPCJA PODSYSTEMU WYMIANY DANYCH

DLA ZSYD MW W ŁĄCZACH RADIOWYCH KF/UKF


Lech Kołodziejski, Piotr Kowalewski, Marcin Wiśniewski,

Jerzy Pakieser, Jacek Wojtkowiak

OBR Centrum Techniki Morskiej S.A.
Niniejszy referat omawia koncepcję radiowej wymiany danych w łączach KF/UKF, pomiędzy

obiektami stacjonarnymi i mobilnymi w ramach struktury Marynarki Wojennej. Szczególną

uwagę zwrócono na organizację i zakres wymiany danych na potrzeby podsystemu informowania taktycznego. W referacie omówiono niektóre aspekty technicznych możliwości użycia środków radiowych oraz wybrane sposoby organizacji łączy KF/UKF na potrzeby budowy logicznych sieci wymiany danych podsystemu wymiany danych dla ZSyD MW. Proponowany system zapewni wymianę danych wykorzystującą standardy: STANAG 5066, STANAG 5511, OTHT-GOLD i ADatP-3. Proponowany system obejmuje swoim zasięgiem zarówno jednostki (obiekty) stacjonarne: PO, ZT, COM, jak i jednostki (obiekty) mobilne: okręty, statki powietrzne.
KOMPAS SATELITARNY JAKO ŹRÓDŁO KURSU OKRĘTU
Andrzej Felski, Aleksander Nowak

Akademia Marynarki Wojennej


W kilku ostatnich latach obserwuje się coraz większe zainteresowanie urządzeniem, które żargonowo nazywane jest kompasem satelitarnym. Z formalnej strony jest to nazwa niewłaściwa, albowiem w oficjalnej terminologii IMO jest to urządzenie z kategorii „Heading Transmi..ing Devices”, do której zakwalifikowano wszelkie urządzenia określające kurs, z wyjątkiem klasycznych kompasów magnetycznych oraz kompasów żyroskopowych. W tym przypadku rzecz idzie o specyficzny, wieloantenowy odbiornik systemu satelitarnego, który, poza standardowymi funkcjami nawigacyjnymi, jest w stanie określić kąty orientacji przestrzennej okrętu. Referowane badania odnosiły się do poszukiwania specyfiki zmienności błędów określanego kursu. Ogólne informacje na ten temat, sprowadzające się do informacji, iżśredni błąd kursu określonego tym urządzeniem wynosi 0.5 stopnia są zbytnim uogólnieniem. Autorów interesowała zmienność tych wielkości tak w sensie amplitudy jak i częstotliwości zmian, a także ewentualnego ustalenia przyczyn tych zmian. Badania prowadzono zarówno w warunkach dynamicznych jak i statycznych, jednak w sprawozdaniu przedstawione zostaną wyniki badań statycznych, albowiem pozwalają one uwypuklić najbardziej charakterystyczne zjawiska występujące w tych przebiegach. Badania prowadzone w warunkach dynamicznych zawierają dodatkowe oscylacje wynikające z myszkowania okrętu, natomiast nie zauważono innych zjawisk, które mogłyby wynikać z dynamiki okrętu.

Okazuje się, że deklarowane przez producentów dokładności odnoszą się do stosunkowo krótkich rejestracji rzędu 1–2 godzin. W przypadku dłuższych rejestracji dostrzegalne są zmiany średnich wartości w porównaniu z rejestracjami krótszymi. Ponadto dają się wydzielić trzy rodzaje błędów – oscylacje o wysokiej częstotliwości – typowe szumy pomiarowe, przypadkowe, krótkoterminowe zmiany o czasie trwania liczonym w dziesiątkach sekund i amplitudzie nawet ponad 20 stopni, a także oscylacje o okresie trwania rzędu 1–3 godzin i amplitudzie poniżej 0.5 stopnia, których natura nie jest jasna.

Na pozór zaskakującym wnioskiem jest ten, że błędy wykazywanego kursu zdają się nie mieć

żadnego związku z błędami obserwowanymi w zakresie określania pozycji, wywoływanymi

takimi czynnikami jak na przykład współczynnik HDOP lub liczba widzialnych satelitów. Sytuacja ta staje się jednakże zrozumiała, gdy uwzględnić fakt, iż pomiary pozycyjne odbywają się w zakresie pomiarów kodowych, natomiast pomiary kursu odbywają się w dziedzinie pomiarów fazowych, a więc w pewnym sensie wykonywane są odrębnym układem pomiarowym.
SYSTEM WALKI A WYMAGANIA OPERACYJNE SYSTEMU SYMULACJI DZIAŁAŃ

W ŚRODOWISKU SIECIOCENTRYCZNYM


Krzysztof Krakowski

Katedra Działań Połączonych,

Wydział Zarządzania i Dowodzenia,

Akademia Obrony Narodowej


Specyfika prowadzenia działań kinetycznych i niekinetycznych oraz różnorodność

środowisk symulacyjnych wymusza poszukiwanie rozwiązań umożliwiających stworzenie wspólnej platformy symulacyjnej dla całego spektrum działań i zadań stojących przed poszczególnymi elementami systemu obronnego RP. Poszukiwanie wspólnego środowiska symulacyjnego na potrzeby wszystkich komponentów systemu militarnego – sił zbrojnych oraz wszystkich szczebli dowodzenia tymi siłami wymaga uwzględnienia dodatkowo układu pozamilitarnego, jako uczestnika wspomagającego walkę zbrojną. Toteż od symulatorów działań bojowych heterogenicznego środowiska symulacyjnego należy oczekiwać:


• możliwości integracji działań kinetycznych i niekinetycznych zmierzających do osiągnięcia

celu operacji/bitwy/walki;

• uwzględnienia funkcjonowania w obszarze/pasie/rejonie prowadzenia operacji/działań

taktycznych systemu niemilitarnego sprawującego funkcje pomocnicze na korzyść sił

własnych oraz pozostających w oporze w stosunku do sił przeciwnika;

• wirtualnej integracji systemów symulacyjnych już istniejących lub stworzenie wspólnej

teleinformatycznej platformy wielodostępowej wymiany danych;

• rozproszonej, wielokryterialnej symulacji działań i jej wielodostępowym sterowaniem;

• sprzęgania z rozproszonymi systemami dowodzenia i wykorzystania w cyklu decyzyjnym

procesu dowodzenia;

• wielorozdzielczej wizualizacji działań i wyników symulacji;

• możliwości wykorzystania danych z serwerów danych – organizacji niemilitarnych;

• interfejsu przyjaznego dla użytkowników, zarówno w trakcie przygotowywania ćwiczeń

jak i wykorzystaniu w procesie dowodzenia.


Struktura symulatora powinna umożliwiać:
• generowanie scenariuszy ćwiczeń;

• realizacji funkcji dowodzenia w stosunku do czynnych sił;

• zarządzanie interfejsami grup użytkowników i ćwiczących – aktorów;

• zapisywanie i odtwarzanie przebiegu symulacji działań;

• gromadzenie i przechowywanie danych o wskaźnikach ilościowych i jakościowych.
Stąd też polecenia do symulatora będą generowane z interfejsów:

• administratorów systemów symulacyjnych rozproszonych;

• kierownictwa ćwiczenia, ćwiczących rozproszonych;

• zespołów analitycznych.


Przy czym miejsce rozmieszczenia poszczególnych zespołów i osób funkcyjnych jest determinowane strukturą ćwiczenia i w swej istocie rozproszone.
MODELOWANIE DZIAŁAŃ ROZPOZNANIA I WYWIADU Z WYKORZYSTANIEM

SYSTEMU INFORMACJI GEOGRAFICZNEJ


Bogdan Zawiśliński

ESRI Polska Sp. z o.o.


Tematem prezentacji jest wykorzystanie oprogramowania ArcGIS firmy ESRI2 do kompleksowej analizy budowy obiektu o charakterze nuklearnym w miejscowości Natanz w centralnej części Iranu. Wspomniany obiekt jest wciąż tematem wielu programów radiowych i telewizyjnych będących następstwem głośnych negocjacji ONZ z władzami Iranu w kwestii zaniechania prowadzenia badań nuklearnych.

Wyniki analiz geoprzestrzennych przeprowadzonych w funkcji czasu, a także proces geoprzetwarzania, pozwalają zrozumieć złożoność budowy tego obiektu, jak również dać odpowiedź na pytanie, dlaczego obiekt ten został zlokalizowany w tym, a nie w innym miejscu oraz znaleźć alternatywne lokalizacje pod budowę podobnych obiektów.

Dane przestrzenne wykorzystane do omawianej analizy pochodzą z ogólnodostępnych źródeł

i stanowią informację o charakterze jawnym. Każdy zestaw danych jest skojarzony z metadanymi, co pozwala na sprawne zarządzanie ogromnym zbiorem informacji o charakterze przestrzennym.

Wykorzystane w pokazie dane, to między innymi:
• sceny satelitarne DigitalGlobe QuickBird;

• sceny satelitarne EarthSat NaturalVue;

• mapy rastrowe East View Cartographic;

• budynki 3D GeoTango SilverEye;

• numeryczny model terenu USGS3.

Głównym celem pokazu jest zilustrowanie wielu możliwości kompleksowego Systemu Informacji Geograficznej służącego do modelowania i symulacji działań militarnych oraz rozpatrywania wielu zagadnień związanych z wywiadem i rozpoznaniem wojskowym.


DETERMINANTY EFEKTYWNOŚCI SYSTEMU DOWODZENIA OKRĘTEM

W CZASIE PROWADZENIA DZIAŁAŃ

PRZECIWKO PRZECIWNIKOWI ASYMETRYCZNEMU
Krzysztof Rokiciński, Tomasz Szubrycht

Akademia Marynarki Wojennej


Przedsięwzięcia związane ze zwalczaniem zagrożeń asymetrycznych, są coraz bardziej istotne

w utrzymaniu porządku zarówno światowego, jak i regionalnego. W odniesieniu do sił morskich elementarnymi składnikami prowadzenia działań są jednostki pływające. Istotnym jest więc określenie czynników, które bezpośrednio i pośrednio wpływają na efektywność prowadzonych przez nie działań, a bez wątpienia jednym z najważniejszych są zagadnienia związane z procesem decyzyjnym.

W niniejszym materiale dokonana zostanie analiza i charakterystyka czynników determinujących proces podejmowania decyzji w aspekcie posiadanego przez okręt systemu dowodzenia. Przedstawione zostaną postulaty dotyczące możliwości zwiększenia efektywności wykorzystania systemu w odniesieniu do okrętów wchodzących w skład zarówno marynarki wojennej, jak i innych elementów składowych sił morskich. Szczególny nacisk zostanie położony na zdobywanie, przetwarzanie i obieg informacji w odniesieniu do współdziałania sfery militarnej i cywilnej w aspekcie koncepcji sieciocentryczności w funkcji rodzajów zagrożeń generowanych przez przeciwnika asymetrycznego oraz charakteru działań (militarnych i policyjnych).
OCHRONA OBIEKTÓW MORSKICH

– PRZYKŁAD WYKORZYSTANIA TECHNOLOGII MILITARNYCH


Andrzej Kilian, Jerzy Pakieser, Jerzy Uczciwek, Mieczysław Grabowski

OBR Centrum Techniki Morskiej S.A.


Aktualny program rozwoju polskiej armii opiera się na założeniu, że możliwość zbrojnego naruszenia granic Polski jest mało prawdopodobna. W związku z tym zasadniczego znaczenia

nabierają wyzwania związane z obroną przed międzynarodową przestępczością, proliferacją

broni masowego rażenia, nacjonalizmem, fundamentalizmem relig.nym, a przede wszystkim

przed terroryzmem. Przygotowanie do walki z terroryzmem odbywa się w dwóch płaszczyznach:

• wykrycie/identyfikacji zagrożenia;

• przeciwdziałanie i likwidacja zagrożenia.


W obrębie pierwszej z wymienionych płaszczyzn – szczególnie w trudnym obszarze ochrony

obiektów morskich od strony wody – specjalizuje się od dawna OBR CTM S.A. Przykładem

może być wykonany w OBR CTM S.A. i wdrożony w 2002 roku w Marynarce Wojennej RP

„System ochrony portu i podejść do portu – KRYL”.

Wychodząc naprzeciw potrzebom w zakresie bezpieczeństwa państwa w OBR CTM.S.A. opracowana została kolejna – trzecia – generacja systemu KRYL, przeznaczona dla zintegrowanych systemów ochrony obiektów, takich jak: porty handlowe, terminale gazowe, terminale pasażerskie, porty jachtowe etc. Jest to system zbudowany w oparciu o najnowsze tendencje dla tej klasy rozwiązań i charakteryzuje się przede wszystkim otwartością, modułowością i elastycznością. W referacie przedstawiono najnowszą generację systemu KRYL oraz jako przykład implementacji pokazano możliwość jego zastosowania do ochrony portu Gdynia.
SAFESEANET – DROGA DO INTEGRACJI SYSTEMÓW KONTROLI RUCHU NA BAŁTYKU
Ryszard Rugała

OBR Centrum Techniki Morskiej S.A.


Parlament Europejski, specjalną dyrektywą 2002/59/EC z 27 czerwca 2002 roku, zalecił krajom członkowskim Unii Europejskiej implementację systemu SafeSeaNet (SSN), służącego dystrybucji danych informujących służby morskie poszczególnych krajów członkowskich o zagrożeniach morskich lub ryzykach dla żeglugi. Dane te wymieniane są pomiędzy krajami Unii Europejskiej, Norwegii i Islandii dla uściślenia ich współpracy w zakresie zapobiegania wypadkom/ kolizjom morskim, a także zanieczyszczeniom morza.

SSN jest systemem opartym o wymianę wiadomości XML (XML Messaging System) i działa

jako bezpieczny i pewny, indeksowy system typu „yellow pages” w architekturze sieciowej

typu „hub and spoke”. System posiada funkcje logowania, autentykacji i walidacji, dzięki czemu przesyłane w obu kierunkach dane są wiarygodne, zarówno ze strony dostawców danych (Data Providers) jak i ich odbiorców (Data Requesters). Jest to szczególnie istotne ze względu na możliwość podejmowania w oparciu o te informacje decyzji wspomagających załogi monitorujące sytuację. Operacje monitorujące są zwykle w tradycyjnym wykonaniu i niebezpieczne i bardzo kosztowne.

System ten jest ciągle rozw.any i w tym jest nadzieja na jego szersze upowszechnienie i zastosowanie dla integrowania zarówno istniejących jak i budowanych systemów, mających na celu zwiększenie bezpieczeństwa nawigowania wszelkiego rodzaju jednostek morskich oraz zwalczania nielegalnego handlu i imigracji z wykorzystaniem środków transportu morskiego. Coraz bardziej wyrafinowane metody przetwarzania informacji, wykrywania nietypowych zachowań na morzu wymagają dużej ilości danych porównawczych, których mogą dostarczać jedynie systemy współpracujące i identycznie interpretujące te same informacje w oparciu o te same słowniki (ontologie).

USUWANIE SILNYCH ZAKŁÓCEŃ WĄSKOPASMOWYCH ZA POMOCĄ DWT

(DISCRETE WAVELET TRANSFORM)

W ODBIORNIKACH TRANSMISJI PODSZUMOWYCH


Adam Dobkowski, Jan Cichy, Bogdan Drozdowski

OBR Centrum Techniki Morskiej S.A.


Jednym z zakłóceń występujących podczas transmisji radiowych są silne sygnały wąskopasmowe. Powstają one wskutek interferencji z takimi transmisjami, jak: CPFSK (Continuous Phase Frequency Shi.. Keying), CW (Continuous Wave), głos, generowanymi przez urządzenia pracujące na tej samej częstotliwości. Źródłem tego typu zakłóceń mogą być również niskiej jakości urządzenia elektryczne. Kolejnym źródłem silnych wąskopasmowych sygnałów utrudniających prawidłowy odbiór jest jamming. Jeśli potrzebujemy pewnego medium transmisyjnego konieczne jest użycie algorytmów zwalczających tego typu zakłócenia. W referacie zostanie zaprezentowana metoda pozwalająca na redukcję sygnałów silniejszych od sygnału użytecznego o więcej niż 40 dB. Przedstawione zostaną również wyniki pracy algorytmu dla różnych typów zakłóceń wąskopasmowych oraz doboru parametrów jego pracy. W opracowanym algorytmie odbierany sygnał jest transformowany przy użyciu FFT (Fast Fourier Transform) następnie otrzymane zespolone widmo sygnału zostaje poddane transformacji DWT. Dopiero na tak przygotowanym sygnale jest wykonywane czyszczenie sygnału. Próg zadziałania algorytmu jest określany poprzez badanie nierównomierności widma. Proces czyszczenia sygnału generuje pewne zniekształcenia, które ograniczają zastosowanie tego algorytmu jedynie do transmisji podszumowych o równomiernym widmie. Opisywana metoda jest bardzo wymagająca obliczeniowo została jednak z powodzeniem zaimplementowana w radiostacjach HF/VHF/UHF serii RKS-8000, RKP-8100 i modemach PSK-100,1 opracowanych i produkowanych przez naszą

firmę, dla transmisji o prędkości rzędu 75bps. W przyszłości wraz ze wzrostem mocy obliczeniowej procesorów zaistnieje możliwość jej implementacji dla wyższych prędkości.


PRESELEKTOR – OCHRONA SYSTEMU ODBIORCZEGO

PRZED SILNYMI SYGNAŁAMI ZAKŁÓCAJĄCYMI


Paweł Domaros

OBR Centrum Techniki Morskiej S.A.


Odbiornik radiowy jest urządzeniem, który ma za zadanie wybrać i zdemodulować zadaną

częstotliwość radiową oraz wyciąć wszystkie niepożądane sygnały indukowane w antenie.

Zasadnicza funkcjonalność odbiornika polegająca na dostrojeniu się do odpowiedniej częstotliwości jest oczywista i wynika wprost z zasady jego działania. Problem pojawia się w sytuacji, kiedy nie jest możliwe zachowanie odpowiedniej odległości pomiędzy anteną odbiorczą a antenami urządzeń nadawczych znajdujących się w bliskim sąsiedztwie. Z taką sytuacją mamy do czynienia np. na okrętach, stacjonarnych oraz mobilnych węzłach łączności. Szerokopasmowe obwody wejściowe odbiorników, w takim przypadku, nie zapewnią wystarczającej filtracji, a konsekwencją może być ich przesterowanie, a więc zdegradowanie parametrów odbioru, takich jak: zakres dynamiki i czułość; pojawić mogą się takie niepożądane efekty jak: wzrost poziomu intermodulacji, modulacja skrośna, a w skrajnym przypadku – uszkodzenie odbiornika. Jednoczesna praca odbiornika i sąsiedniego nadajnika wymaga zatem zastosowania selektywnych filtrów pasmowych tzw. preselektorów.

Preselektor włączony do systemu antenowego wprowadza wąskopasmową selektywność i staje się pierwszym stopniem ochrony czułych urządzeń odbiorczych przed silnymi interferencjami. Dotyczy to zarówno urządzeń budowanych w sposób tradycyjny (analogowy), jak również nowoczesnych urządzeń wykorzystujących technikę cyfrową.

W artykule przeanalizowano scenariusz pracy radiostacji KF w obecności licznych zakłóceń

pochodzących od pracujących nadajników, sposób ograniczania zakresu częstotliwości odbieranych przez odbiornik oraz jego zabezpieczenie przed przesterowaniem i uszkodzeniem. Wnioski poprzedzono odpowiednim zobrazowaniem oraz wyliczeniami analitycznymi.


PROBLEMY PRZY MODELOWANIU I WERYFIKACJI PARAMETRÓW

NOWYCH SYSTEMÓW ANTENOWYCH


Mariusz Błaś, Jan Cichy

OBR Centrum Techniki Morskiej S.A.


Głównym zadaniem do wykonania w projekcie rozwojowym pn. „System antenowy do łączności HF, VHF i UHF dla mobilnych systemów łączności wyposażonych w pokładowe radiostacje rodziny RKS-8000 lub przenośne RKP-8100” będzie opracowanie i pomierzenie systemu antenowego, prostego i łatwego w użyciu w warunkach polowych na wozach BFT JAŚMIN oraz WD ŻUBR. Wykonanie pomiarów z dużą dokładnością jest bardzo kłopotliwe ze względu na zakłócenia ze źródeł postronnych oraz fali odbitej. Stosuje się wtedy metodę między innymi otwartego poligonu pomiarowego swobodnej przestrzeni (OPPSP) lub metodę otwartego poligonu pomiarowego ograniczonej przestrzeni (OPPOP).

Tylko najlepiej wyposażone laboratoria w najbogatszych krajach dysponują ekranowanymi

halami wyłożonymi materiałami pochłaniającymi odbicia o wymiarach odpowiednich do badania charakterystyk promieniowania anten. W rzeczywistości należy liczyć się z obecnością zarówno zakłóceń zewnętrznych, jak i z wielodrożnością sygnału pomiarowego (odbicia). Każdorazowo, pomiary na poligonie pomiarowym powinny być poprzedzone pomiarami zakłóceń radioelektrycznych na jego obszarze. Należy starać się, aby sygnały zakłócające były o około 50 dB mniejsze od sygnału pomiarowego przychodzącego od anteny badanej. Ostateczną oceną właściwości kierunkowych anteny są wyniki pomiaru jej charakterystyki promieniowania w miejscu eksploatacji. Uwzględniają one wpływ wszystkich czynników ubocznych, które mogą zniekształcać charakterystykę promieniowania, takich jak maszt, wsporniki, osłony przeciwoblodzeniowe, instalacja odgromowa i tym podobne.

Metodą uznawaną za najwierniej określającą właściwości kierunkowe w rzeczywistych warunkach pracy jest metoda z wykorzystaniem środków latających. Przeważnie, jako nośnika aparatury pomiarowej wykorzystuje się do celów pomiarowych śmigłowce.

Zestaw aparatury nawigacyjnej do określania położenia i orientacji śmigłowca oraz do pomiaru natężenia pola w.cz. z anteną pomiarową, umieszcza się w miejscu najmniej narażonym na wpływ masy śmigłowca na wynik pomiaru, np. przez umieszczenie na dielektrycznym wysięgniku pod śmigłowcem.
POMIAR IMPEDANCJI

W SPRZĘGACZU ANTENOWYM KF RADIOSTACJI PRZENOŚNEJ TYPU RKP-8100


Marcin Rymon Lipiński

OBR Centrum Techniki Morskiej S.A.


W radiostacjach przenośnych KF wykorzystuje się wiele różnych typów anten m.in. różnej długości anteny prętowe, dipole na masztach lub w warunkach polowych rozciągane na gałęziach drzew. Anteny charakteryzują się różną impedancją w zależności od typu i warunków otoczenia. Dla prawidłowego dopasowania impedancyjnego anten do części nadawczo-odbiorczej radiostacji konieczne jest użycie sprzęgaczy antenowych. Nowoczesne radiostacje przenośne zawierają mierniki, które pozwalają na pomiar impedancji anteny wraz z automatycznie strojonym blokiem dopasowującym wewnętrznego sprzęgacza. Na podstawie uzyskanych wyników pomiaru, algorytm strojenia zawarty w DSP pozwala określić wymagane wartości elementów bloku dopasowania, pozwalających na uzyskanie dopuszczalnego współczynnika fali stojącej (WFS) między częścią nadawczo-odbiorczą radiostacji a anteną. Algorytm strojenia sprzęgacza oparty jest o metodę iteracyjną, która w połączeniu z dokładnymi i szybkimi pomiarami impedancji pozwala na radykalne skrócenie procesu dopasowania anteny. Krótki czas strojenia jest istotnym parametrem we współczesnych systemach automatycznego nawiązania i utrzymania kanału radiowego (ALE 2G, ALE 3G). Artykuł przedstawia koncepcję i budowę miernika impedancji sprzęgacza antenowego wykorzystanego w radiostacji przenośnej RKP-8100 wyprodukowanej w Centrum Techniki Morskiej S.A. Opisano poszczególne układy wchodzące w skład miernika, wykorzystane w koncepcji, istotne właściwości przemiany częstotliwości, algorytmy kalibracji, sposób pomiaru i płynące korzyści z opisanego sposobu budowy miernika impedancji.
LOGISTYKA SZYBKIEGO REAGOWANIA

W DZIAŁANIACH WOJENNYCH W ZATOCE PERSKIEJ


Krzysztof Ficoń

Akademia Marynarki Wojennej


W referacie przedstawiono koncepcję wykorzystania nowoczesnych technologii logistycznych, tzw. logistyki szybkiego reagowania w procesie wspomagania zabezpieczenia logistycznego współczesnych działań operacyjnych. Podstawą funkcjonowania tej technologii jest organizacja zabezpieczenia logistycznego w strukturze logistycznego łańcucha dostaw, który stanowi uniwersalny sposób organizowania procesów logistycznych zarówno na gruncie logistyki rynkowej (cywilnej), jak też wojskowej. Wysoką sprawność i niezawodność logistycznego łańcucha dostaw determinują w najwyższym stopniu nowoczesne technologie komputerowe i systemy teleinformatyczne, bazujące na automatycznej identyfikacji jednostek ładunkowych i optymalnym zarządzaniu ich przemieszczaniem po sieci transportowej. Rzeczywistą i kuteczność i ekonomiczną efektywność skomputeryzowanych łańcuchów dostaw zilustrowano na praktycznych przykładach zabezpieczenia logistycznego Sił Sprzymierzonych, podczas dwóch ostatnich wojen w Zatoce Perskiej. W tym celu porównano systemy zabezpieczenia logistycznego stosowane w operacji wyzwalania Kuwejtu w roku 1991 w ramach „Pustynnej Burzy” oraz wsparcie logistyczne operacji „Wolność dla Iraku” rozpoczętej w roku 2003. Nowoczesna logistyka on-line oparta na sieciowych systemach teletransmisji i optymalnych modelach transportowych przyczyniła się w znacznym stopniu do błyskotliwych sukcesów operacyjnych Sił Sprzymierzonych podczas operacji „Wolność dla Iraku” i uzyskania znaczących efektów ekonomicznych.
INFORMATYCZNY SYSTEM OCENY KOSZTÓW

W CYKLU ŻYCIA UZBROJENIA I SPRZĘTU WOJSKOWEGO


Jan Figurski*, Eugeniusz Milewski**

* Wojskowa Akademia Techniczna

** Wojskowy Instytut Techniczny Uzbrojenia
W artykule przedstawiono charakterystykę poszczególnych etapów życia systemu uzbrojenia

i sprzętu wojskowego począwszy od jego wyprodukowania a skończywszy na wycofaniu

z użytkowania, w tym modernizacji, recyklingu bądź utylizacji. W poszczególnych etapach

przedstawiono metodykę wyznaczania kosztów połączoną z ich zależnościami formalnymi.

Zaproponowano koncepcję informatycznego systemu oceny kosztów.
KONCEPCJA MODUŁU KALKULACJI CZASU

I KOSZTÓW TRANSPORTU UZBROJENIA I SPRZĘTU WOJSKOWEGO


Andrzej Bursztyński, Grzegorz Krasnodębski

Akademia Marynarki Wojennej


We współczesnych konfliktach zbrojnych coraz większego znaczenia zaczyna nabierać kwestia mobilności sił zbrojnych - możliwości przemieszczania wybranych komponentów na znaczne odległości. W ramach przerzutu sił i środków możliwe jest wykorzystywanie transportu drogowego, kolejowego, morskiego i lotniczego. Podjęcie decyzji o wykorzystaniu środka transportu powinno wynika z kompleksowej analizy warunków operacyjnych, możliwości wykorzystania środków transportu oraz kalkulacji czasu i kosztów. W tym zakresie, zgodnie z logistyczną zasadą ekonomii sił, istotne jest uzyskanie jak najlepszych efektów zarówno w zakresie czasu, jak i kosztów transportu wojsk.



©operacji.org 2017
wyślij wiadomość

    Strona główna