Wytyczne urbanistyczno-architektoniczne



Pobieranie 1,46 Mb.
Strona1/2
Data12.01.2018
Rozmiar1,46 Mb.
  1   2

Strona z

Zał. Nr 1

WYTYCZNE URBANISTYCZNO-ARCHITEKTONICZNE

DO KONKURSU NA POMNIK HENRYKA SIENKIEWICZA

WRAZ Z KONCEPCJĄ ZAGOSPODAROWANIA BEZPOŚREDNIEGO OTOCZENIA

1. Idea, motywacja przedsięwzięcia
Projekt opiera się na trzech podstawowych przesłankach:
- ma być realizacją potrzeby godnego uhonorowania patrona głównej reprezentacyjnej ulicy miasta (bardzo kameralne popiersie zdemontowano przy realizacji Placu Artystów – jako nieodpowiednie pod względem skali i nie przystające do nowego sposobu zagospodarowania); ustaloną w konkursie lokalizację nowego pomnika patrona ulicy wybrano jako najodpowiedniejszą znaczeniowo i urbanistycznie spośród kilku wstępnie rozpatrywanych,
- ma służyć utworzeniu nowej silnej dominanty przestrzennej (w postaci pomnika i sposobu zagospodarowania jego otoczenia) w krajobrazie i planie miasta, będącej urbanistycznym i architektonicznym zaakcentowaniem jednego z krańców głównej reprezentacyjnej ulicy Kielc,
- ma stworzyć kolejną wysokiej jakości przestrzeń publiczną, będącą kompozycyjnie oraz funkcjonalnie współczesną odpowiedzią na dewastację historycznie ukształtowanej przestrzeni miejskiej dokonaną w latach 70-tych, będącą jednym z punktów węzłowych systemu przestrzeni publicznych w śródmieściu, integrującym przestrzennie ulice Sienkiewicza, Ewangelicką, Leonarda oraz przedpole gmachu KCK - oraz przede wszystkim stanowiąc namiastkę prawdziwego placu miejskiego.

2. Lokalizacja pomnika, granice opracowania koncepcji
Pomnik planuje się zlokalizować w południowo-zachodniej części Placu Moniuszki w Kielcach, w bezpośrednim sąsiedztwie początku deptaka miejskiego – ulicy Henryka Sienkiewicza, na jej przedłużeniu; teren jest własnością Gminy Kielce (rejon działek o numerach ewidencyjnych 583/4, 583/3, 583/1, 581/2, 574/2 (przedpole KCK), 574/3 (przedpole KCK), 1185 (ul. Ewangelicka), 1193 (działka prywatna, posesja przy Pl. Moniuszki 11), 470 (fragment ul. Sienkiewicza), 468/4 (własność prywatna, posesja przy ul. Sienkiewicza 2 – Bank).
Miejsce lokalizacji pomnika położone jest w zabytkowym śródmieściu wpisanym do rejestru zabytków pod Nr rej. 46 (decyzja z 12.09.1947 r.) i Nr rej. 915 (decyzja z 14.08.1976 r.) jako układ urbanistyczno-krajobrazowy – przyszła dokumentacja budowlana podlega uzgodnieniu z Wojewódzkim Konserwatorem Zabytków w Kielcach.
Lokalizację pomnika Henryka Sienkiewicza – patrona głównej reprezentacyjnej ulicy miasta – wybrano jako najodpowiedniejszą pod wieloma względami, spośród kilku wstępnie rozpatrywanych. Poza argumentem bardzo silnej i odpowiedniej przez to ekspozycji – na osi ulicy – przeważyła szansa równoczesnej realizacji niekwestionowanej potrzeby stworzenia na obu końcach ulicy Sienkiewicza punktów węzłowych - w rozumieniu architektonicznym i urbanistycznym. Ulica tej skali i rangi wymaga wszechstronnego podkreślenia kompozycyjnego jej początku i końca, także pod względem widokowym – obecne zagospodarowanie tych obu rejonów jest przypadkowe, zaś ostatnio przeprowadzona modernizacja pod względem architektonicznym tych punktów nie podkreśliła. Dodatkowo, w ramach rewitalizacji śródmieścia – której zasadniczym celem w warstwie przestrzennej jest utworzenie systemu przestrzeni publicznych przyjaznych dla pieszych oraz wyeksponowanie unikatowych cech krajobrazu miejskiego – przewidywana jest kierunkowo modernizacja Placu Moniuszki. Rekompozycja jego sposobu zagospodarowania powinna m.in. dążyć do uformowania właściwego placom miejskim – z możliwą integracją funkcjonalną i przestrzenną bezpośredniego otoczenia gmachu KCK z pozostałym otoczeniem, o ile istniejące uwarunkowania na to pozwalają.

Wszystkie te cele zrealizowane mogą być przy wybranej lokalizacji.


Nie ustala się granic opracowania w sposób ścisły (obowiązujący). Jednakże minimalne granice opracowania sposobu zagospodarowania zdeterminowane są przez narzucone rozwiązania drogowe – tj. przewidywaną lokalną modyfikację rozplanowania jezdni i zmianę organizacji ruchu (obszar oznaczony na mapie sytuacyjno-wysokościowej Zał. Nr 1 linią przerywaną).
Z uwagi jednak na konieczność powiązania projektowanego założenia z otoczeniem – przede wszystkim wykreowanie formalnego i funkcjonalnego powiązania z przedpolem wejścia do gmachu KCK – opracowanie winno obejmować większy (niż ww. określony minimalny) obszar; jego zasięg zależy od przyjętych autorskich rozwiązań. Z uwagi na ograniczony budżet przedsięwzięcia należy jednak w tym względzie (tj. określaniu zakresu niezbędnych ingerencji w zagospodarowaniu przestrzeni) zachować umiar – nie jest celem projektu zmiana sposobu zagospodarowania całego Placu Moniuszki, nie jest nim też zmiana sposobu zagospodarowania całości przedpola budynku KCK.
Czytelność idei przestrzennej w przyjętym sposobie zagospodarowania przy minimalizacji ingerencji w otaczającą przestrzeń jest głównym celem i kryterium oceny prac w zakresie propozycji architektonicznej.
Orientacyjne (nie obowiązujące ściśle; patrz powyżej) granice opracowania oznaczono na mapie sytuacyjno-wysokościowej linią ciągłą i literami ABCDEFGHIJKL-A.

3. Cel konkursu – w odniesieniu do sposobu zagospodarowania
Celem konkursu - w zakresie zagospodarowania przestrzennego – jest stworzenie węzłowego punktu kompozycji przestrzeni miejskiej z wykształconą dominantą rzeźbiarską, który w sposób maksymalnie efektywny - przy istniejących uwarunkowaniach - integruje otoczenie w sensie kompozycyjnym i funkcjonalnym.

4. Uwarunkowania przestrzenne



    1. Rys historyczny miejsca (lokalizacji)

Dzisiejszy Plac Moniuszki położony jest w kierunku wschodnim od Rynku, w odległości ok. 360 m od niego.



Średniowieczne miasto lokacyjne (lokacja początek XIII w) do końca XVIII w ograniczało się do układu ograniczonego zaledwie Rynkiem i jego ulicami „zatylnych”. Na „zatyłki” po stronie wschodniej Rynku można się było dostać przejściem rozdzielającym wschodnią pierzeje rynku i wschodnią pierzeję ulicy Dużej, z którego to przejścia wykształciła się obecna ulica Św. Leonarda - prowadząca z Rynku do obecnego Placu Moniuszki. Przejście to przebito w pierzei rynku w XVI w, a prowadziło ono drogą do w tym samym czasie wybudowanego za miastem (ob. Plac Moniuszki) kościółka Św. Leonarda, patrona górników – a dalej do wsi Zagórze. Do XIX w. ul. Św. Leonarda nie pełniła funkcji ulicy miejskiej, ale zewnętrznej drogi. Ulicą miejską stała się w XIX w, kiedy to w obręb Kielc włączono tzw. gmach Leonarda. Ilustracja – pomiar Kielc z 1823 r.

W II połowie XVIII w. przy kościółku Św. Leonarda biskup Kajetan Sołtyk wybudował szpital i klasztor dla krakowskich Sióstr Miłosierdzia. Zespół klasztorny, z wewnętrznym dziedzińcem, stanął na wzniesieniu za miastem – w miejscu obecnego Placu Moniuszki. XVIII-wieczny Gmach Św. Leonarda był pierwszym szpitalem dla chorych w Kielcach. Pomimo wpisania do rejestru zabytków, budynek ten został zburzony 30 lat temu pod budowę gmachu teatru (dzisiejsze KCK). Lokalizację gmachu Leonarda i kształt rejonu obecnego Placu Moniuszki ilustruje mapa z pomiaru Kielc z 1823 r. Ilustracja - gmach Leonarda.

Ulica Sienkiewicza ma rodowód dopiero XIX-wieczny. Ze wspomnianym wyżej pomiarem miasta z 1823 r. wiązał się sporządzany w następstwie plan regulacyjny zabudowy miasta (tzw. plan regulacyjny Potockiego). Projekt ten, obierając za główny element kompozycji gmach Leonarda (miał być siedzibą władz województwa krakowskiego, którego Kielce były stolicą od 6 sierpnia 1816 r.) proponował wokół niego formę placu na planie koła z wyprowadzonymi zeń promieniście pięcioma ulicami. Był to rozpowszechniony w tym czasie urbanistyczny układ promienisty z wyodrębnionym centralnie elementem kompozycji – o rodowodzie barokowym.




  1   2


©operacji.org 2019
wyślij wiadomość

    Strona główna