Wyższa szkoła ekonomii, prawa I nauk medycznych



Pobieranie 152,16 Kb.
Strona1/3
Data06.12.2017
Rozmiar152,16 Kb.
  1   2   3


WYŻSZA SZKOŁA EKONOMII, PRAWA I NAUK MEDYCZNYCH

IM. PROF. EDWARDA LIPIŃSKIEGO W KIELCACH


WYDZIAŁ: STUDIA PODYPLOMOWE
KIERUNEK: MECHANIZMY FUNKCJONOWANIA STREFY EURO

Nr albumu 5556


Honorata Olimpia Kolińska



PERSPEKTYWY  WEJŚCIA POLSKI  JAKO KRAJU CZŁONKOWSKIEGO UNII EUROPEJSKIEJ DO STREFY EURO



Praca podyplomowa


Pracę przyjmuję jako podyplomową Promotor
i oceniam na stopień: Prof. dr hab. Zenon Stachowiak
……………………………..
…………. ……………
data podpis

SPIS TREŚCI

WSTĘP…………………………………………………………………………………3

1. FUNKCJONOWANIE UNII MONETARNEJ W UNII EUROPEJKIEJ………....5

1.1. Rys historyczny budowy Europejskiego Systemu Walutowego…………………...5



  1. 1.2. Charakterystyka Strefy Euro……………………………………………………….7

1.3. Kryteria przystąpienia do Strefy Euro…………………………………………….12



2. DETERMINANTY PRZYSTĄPIENIA POLSKI DO STREFY EURO…………...17
  1. 2.1. Determinanty ekonomiczne……………………………………………………….17



  2. 2.2. Determinanty polityczne………………………………………………………….20

  3. 2.3. Determinanty społeczne…………………………………………………………..21



  4. 3. PERSPEKTYWA PRZYJĘCIA EURO PRZEZ POLSKĘ……………………..….23
  5. 3.1. Ocena możliwości przyjęcia przez Polskę waluty euro...........................................23



  6. 3.2. Potencjalne korzyści z wejścia Polski do unii walutowej………………...………24

  7. 3.3. Potencjalne zagrożenia na drodze do Strefy Euro…………………………….…..27

ZAKOŃCZENIE…………………………………………………………………….…29


LITERATURA……………………………………………………………………...….30
SPIS RYCIN………………………………………………...…………………………12
WSTĘP

Podjęcie tematyki waluty euro jako tematyki pracy studyjnej określonej (skonkretyzowanej) tytułem „Perspektywy  wejścia Polski  jako kraju członkowskiego unii europejskiej do strefy euro” znajduje uzasadnienie względami teoretycznymi i praktycznymi. Względy teoretyczne to brak dostatecznie pogłębionych uogólnień przez politykę gospodarczą w Polsce u progu transformacji, w kwestii przywrócenia stabilności pieniądza oraz działań w tym zakresie w ramach Unii Europejskiej. Natomiast względy praktyczne to to przede wszystkim korzyści ekonomiczne wspólnej waluty a za czym idzie zmniejszenie kosztów transakcyjnych oraz wahań kursowych wymiany i ożywienie wymiany handlowej między krajami członkowskimi.


Głównym problemem badawczym pracy sformułowanym w postaci pytania jest: jakie są perspektywy wejścia Polski do strefy euro? Udzielenie odpowiedzi na tak postawione pytanie wymaga wcześniejszego dania odpowiedzi na zbiór pytań szczegółowych, takich jak:

- jakie są kryteria przystępowania do strefy euro?;

- jakie determinanty uzależniają wejście Polski do strefy euro?;

- jakie – w istniejących uwarunkowaniach społecznych, politycznych


i ekonomicznych – są możliwości przyjęcia przez Polskę waluty euro?

Rozważania podjęte w pracy zostały ukierunkowane na osiągnięcie następujących celów:

- pierwszego, dokonanie identyfikacji kryteriów przyjęcia euro;

- drugiego, przeprowadzenie analizy determinant wejścia Polski do strefy euro;

- trzeciego, sformułowanie możliwości przyjęcia przez Polskę waluty euro.

Pomocnym w rozwiązaniu podjętych problemów badawczych oraz osiągnięciu zamierzonych celów będzie weryfikacja hipotezy roboczej w brzmieniu „Współczesna sytuacja społeczna, polityczna i ekonomiczna Polski nie sprzyja realnym możliwościom przystąpienia naszego kraju do strefy euro.”

Rozważania podjęte w pracy zostały ograniczone zakresem podmiotowym, przedmiotowym, przestrzennym i czasowym. Podmiotem rozważań jest Polska jako kraj ubiegający się o wejście do strefy euro. Z kolei przedmiot rozważań stanowi analiza perspektyw możliwości przyjęcia przez Polskę waluty euro. Natomiast zakres przestrzenny wyznacza obszar naszego kraju. Zaś zakres czasowy to lata 2002-2016.

Metodami badawczymi wykorzystanymi w pracy jest analiza literatury zwartej, artykuły z dzienników, materiały ze stron internetowych oraz proste metody statystyczne potrzebne do analizy zebranych informacji.

Podstawą podjętych dociekań jest liczny zbiór materiałów źródłowych w postaci: publikacji zwartych, artykułów, dokumentów i materiałów internetowych.

Praca składa się z: wstępu; części głównej, na którą składają się trzy rozdziały; zakończenia; bibliografii; wykazu schematów, tabel i wykresów oraz załączników.

Część główną pracy stanowią trzy rozdziały, spośród których:

- rozdział pierwszy, zatytułowany „Funkcjonowanie unii monetarnej w Unii Europejskiej” identyfikuje  proces tworzenia jednej waluty, pozbycie się kosztów wymiany pieniędzy, szanse rozwoju produkcji na europejską skalę co zwiększy się dzięki temu konkurencja;

- rozdział drugi, pod tytułem „Determinanty przystąpienia polski do strefy euro” koncentruje uwagę na dostosowaniu wielu aspektów społecznych, ekonomicznych
i politycznych do standardów obowiązujących w Unii;

- rozdział trzeci „Perspektywa przyjęcia euro przez Polskę” formułuje główne cele polityki monetarnej Polski determinowane przez kryteria konwergencji nominalnej oraz dążenie do zrównoważonego wzrostu gospodarczego.




  1. FUNKCJONOWANIE UNII MONETARNEJ W UNII EUROPEJKIEJ

    1. Rys historyczny budowy Europejskiego Systemu Walutowego


Idee zjednoczeniowe zrodziły się w Europie już w pierwszych latach po II wojnie światowej, kiedy poszczególne państwa pragnęły kształtowania stosunków, które dawałyby szanse na pokój. Szczególnie bano się odrodzenia potęgi Niemiec, dlatego starano się związać politykę tego państwa z celami gospodarczymi innych krajów
w regionie. Integracja zapoczątkowana została utworzeniem (w oparciu o traktat paryski
z 1951 roku) Europejskiej Wspólnoty Węgla i Stali w 1951, a następnie w 1958 roku
(na podstawie traktatów rzymskich z 1957 roku) Europejskiej Wspólnoty Gospodarczej (EWG) oraz Europejskiej Wspólnoty Energii Atomowej.

Pierwszym ważnym krokiem na drodze do powstania waluty euro było podjęcie w roku 1969 przez Pierre’a Wernera, premiera oraz ministra finansów Luksemburga, planu, według którego przebiegałaby integracja walutowa. To przedsięwzięcie było szczególnie istotne ze względu na fakt, iż plan taki miał stanowić alternatywę dla istniejącego systemu sztywnych kursów walutowych wywodzącego się z Bretton Woods, gdzie dominującą pozycją zajął dolar amerykański. W końcu lat 60. ten system wszedł w etap rozpadu. Rosła inflacja, częściowo w efekcie wysokich kosztów finansowania operacji w Wietnamie. Rewaluacja niemieckiej marki i dewaluacja francuskiego franka w roku 1968 zagroziły stabilności pozostałych walut europejskich.

Przedstawiony w roku 1970 Raport Wernera określał trójetapowy plan dochodzenia do unii walutowej, której celem ostatecznym miało być zapewnianie wolnego przepływu kapitału, usztywnienie kursów wymiany walut bądź zastąpienie walut sześciu państw członkowskich Europejskiej Wspólnoty Gospodarczej jedną wspólną walutą. Jednak klęska systemu Bretton Woods oraz upłynnienie kursu dolara spowodowały kryzys gospodarczy, spotęgowany w dodatku pierwszym kryzysem naftowym, a to zdecydowało o odsunięciu kwestii unii walutowej na późniejszy czas. Działania w stronę wspólnoty walutowej wznowiono już w 1972 roku, kiedy utworzono system „węża walutowego”, gdzie fluktuacje kursów walutowych partycypujących krajów ograniczono do +/- 2,25%1.

Następnym krokiem w stworzeniu unii walutowej stała się inicjatywa Roya Jenkinsa, wspierana przez Valery’ego d‘Estaing (prezydenta Francji) oraz Helmuta Schmidta (kanclerza RFN), w efekcie której utworzono w 1979 roku Europejski System Walutowy. System ten został oparty na stabilnych kursach walutowych, jakie można było w potrzebie dostosować do makroekonomicznych fundamentów poszczególnych gospodarek, a składał się on z następujących komponentów2:



  • Mechanizmu Kursów Walutowych - dla każdej waluty określony został kurs podstawowy; początkowo przyjęto, iż wahania kursów rynkowych nie powinny przekraczać +/- 2,25% podstawowych kursów, a w sierpniu 1993 roku margines ten zwiększono do +/-15 %;

  • ecu, czyli Europejskiej Jednostki Walutowej, będącej średnią ważoną każdej waluty należącej do ERM.

Ecu przybrało kształt koszyka, a w jego skład początkowo wchodziło dziewięć walut (Belgii, Luksemburga Niemiec, Francji, Włoch, Danii, Wielkiej Brytanii, Irlandii), później włączono waluty Grecji, Hiszpanii oraz Portugalii. Udział walut
w koszyku zależał od potencjału gospodarczego danego państwa, mierzonego jego udziałem w PKB Wspólnoty i w handlu wewnątrzwspólnotowym. Warto dodać, że ecu nie było walutą, ale jednostką rozrachunkową. Lata 80. rozpoczęły się kryzysem gospodarczym, jednakże po odwróceniu spadkowych tendencji w gospodarce oraz przerwaniu politycznej stagnacji podjęto ideę integracji.

W roku 1986 tzw. Komitet Delorsa opracował Jednolity Akt Europejski, gdzie założono, że do 1992 roku stworzony będzie jednolity rynek dla kapitału, dóbr, siły roboczej i usług, przez usunięcie wszystkich barier w przepływie dóbr między państwami członkowskimi. Delors uważał, iż pełne wykorzystanie szans jednolitego rynku będzie możliwe tylko dzięki wprowadzeniu wspólnej waluty, gdyż wyeliminuje ona ryzyko powiązane z wahaniami kursów walutowych oraz wysokie koszty transakcyjne opłacane przy wymianie walut3.

W 1989 roku przedstawiono Raport Delorsa, który precyzował plan zrealizowania Unii Gospodarczej i Walutowej, złożony z trzech etapów, a przy tym początek pierwszego etapu, a więc liberalizacji przepływu kapitału, został ustalony na początek 1990 roku. Zwieńczeniem takiej unii miało stać się wprowadzenie wspólnej waluty. W 1992 roku został podpisany najistotniejszy dokument w historii waluty euro, zawierający główne aspekty Unii Gospodarczej i Walutowej, czyli Traktat z Maastricht. Uwzględnił on zarówno polityczną, jak też ekonomiczną reformę i dał podstawę prawną do powołania instytucji niezbędnych dla dalszego postępu w kierunku unii, jak Europejski System Banków Centralnych. Traktat w oparciu o propozycje zgłaszane w Raporcie Delorsa, zarysował pełny plan przejścia do Unii Gospodarczej i Walutowej, w którym wprowadzenie wspólnej waluty nastąpić miało najpóźniej w roku 1999. Traktat
z Maastricht określał też tak zwane kryteria konwergencji, które muszą spełnić kraje pragnące przystąpić do unii walutowej. Zdecydowano również, iż drugi etap unii walutowej rozpocznie się w początkach 1994 roku, a jego celem była dalsza integracja polityki krajów członkowskich, stworzenie fundamentów do powołania Europejskiego Banku Centralnego oraz doprowadzenie do zakwalifikowania większej liczby państw do trzeciego etapu4.

Na początku lat 90. proces integracji europejskiej przeżywał kryzys, wynikający ze sprzeczności pomiędzy aspiracjami polityków i rzeczywistą sytuacją ekonomiczną na obszarze Unii Europejskiej. Dość wysokie stopy procentowe wprowadzane


w Niemczech celem sfinansowania kosztów zjednoczenia wywarły negatywne następstwa w innych krajach, które w tym okresie potrzebowały niższych stóp procentowych dla pobudzania gospodarki, natomiast musiały iść w ślady Niemiec. W 1992 roku funt brytyjski oraz lir włoski zmuszone były opuścić ERM, a kilka miesięcy później również funt irlandzki, escudo portugalskie oraz peseta hiszpańska były zdewaluowane. W 1993 roku po kolejnej fali spekulacji postanowiono zawiesić ERM, a później poszerzono limit wahań na +/-15% wobec kursu centralnego. Kolejne lata przyniosły odrodzenie procesu integracji. W 1994 roku powołano Europejski Instytut Walutowy, a jego zadaniem stało się zbudowanie podwalin Europejskiego Systemu Banków Centralnych wraz z Europejskim Bankiem Centralnym umiejscowionym we Frankfurcie. Państwa Unii Europejskiej znacznie obniżyły poziom inflacji oraz zredukowały deficyt publiczny do wymaganego poziomu ustalonego w Maastricht, a więc mniej od 3% PKB. W 1995 roku na szczycie
w Madrycie kraje członkowskie zaakceptowały plan wdrożenia euro. W 1996 roku
w Dublinie Rada Europejska ustaliła zasady prawne wprowadzenia euro oraz ciągłości kontraktów5.



  1   2   3


©operacji.org 2017
wyślij wiadomość

    Strona główna