Wymagania edukacyjne



Pobieranie 237,06 Kb.
Strona1/3
Data01.03.2019
Rozmiar237,06 Kb.
  1   2   3

Wymagania edukacyjne


KSZTAŁCENIE W ZAKRESIE PODSTAWOWYM

Wymagania podstawowe

Wymagania ponadpodstawowe

DWUDZIESTOLECIE MIĘDZYWOJENNE

UCZEŃ

umiejscawia dwudziestolecie międzywojenne wśród epok literackich

odwołuje się do wiedzy z historii

przedstawia opinię młodych twórców (zwłaszcza Skamandrytów) na temat roli i problematyki literatury w niepodległej Polsce

zna wiersze Lechonia (np. Mochnacki lub Pani Słowacka)

wypowiada się na temat patriotyzmu


charakteryzuje stosunek młodych pisarzy do dziedzictwa romantyzmu

interpretuje przywołane wiersze

wyjaśnia funkcje aluzji literackich i kulturowych


zna Przedwiośnie S. Żeromskiego

odtwarza losy głównego bohatera, dokonuje jego charakterystyki

wskazuje i omawia tematy oraz problemy podjęte w powieści

podaje argumenty uzasadniające twierdzenie, że jest to powieść o Polsce, interpretuje tytuł

analizuje styl narracji

określa typ powieści



kreśli portret psychologiczny i intelektualny głównego bohatera

rekonstruuje i komentuje poglądy polityczne bohaterów

wypowiada się na tematy: mity i rzeczywistość w Przedwiośniu, etos inteligenta

interpretuje Przedwiośnie jako powieść realistyczną, polityczną, psychologiczną, interwencyjną



przywołuje utwory literackie, w których pojawił się motyw wiosny (np. J. Tuwima Wiosna, L. Staffa Wiosna)

wskazuje różne znaczenia i sposoby funkcjonowania motywu



omawia funkcjonowanie motywu wiosny w utworach twórców różnych epok

interpretuje wiersze Staffa i Tuwima,

przywołuje dzieła plastyczne podejmujące motyw wiosny


wymienia kierunki sztuki awangardowej (futuryzm, dadaizm, nadrealizm, kubizm, abstrakcjonizm)

rozpoznaje przynależność danego dzieła do określonego kierunku artystycznego

podaje – na przykładach – główne cechy poszczególnych kierunków

wyjaśnia pojęcie: awangarda



charakteryzuje ruch awangardowy

referuje założenia programowe poszczególnych kierunków



zna wybrane wiersze poetów awangardowych – polskich (np. T. Czyżewskiego, S. Młodożeńca) i obcych (G. Apollinaire’a)

wyjaśnia, na czym polegają eksperymenty w poezji

wypowiada się na temat stosunku futurystów do tradycji

wskazuje najważniejsze cechy i tematy poezji futurystów

analizuje graficzną i foniczną formę tekstów


omawia charakterystyczne cechy poetyki Apollinaire’a i futurystów

określa cechy i tematy poezji: kontestacja i funkcja ludyczna

interpretuje wiersze

zna i wyjaśnia pojęcia: symultanizm, asocjacjonizm

charakteryzuje stosunek futurystów do języka

wie, co to są ideogramy-kaligramy



zna wybrane wiersze J. Przybosia (np. Gmachy, Z Tatr)

dokonuje analizy leksykalnej, frazeologicznej i składniowej wierszy



Przybosia

wskazuje charakterystyczne cechy jego poezji

wyjaśnia artystyczne postulaty awangardy: najmniej słów, „rozbijanie tworzydeł”

rozpoznaje wiersz wolny wśród innych systemów wersyfikacyjnych

zna i wyjaśnia pojęcia: elipsa, konstruktywizm


przedstawia najważniejsze założenia programowe Awangardy Krakowskiej

interpretuje wiersze

omawia koncepcję poety i poezji w liryce J. Przybosia


wie, co to jest psychoanaliza

zna teorię archetypów

wyjaśnia pojęcie: psychologia głębi


przedstawia założenia psychoanalizy

porównuje koncepcje Junga i Cassirera






wypowiada się na temat realizmu

jako konwencji literackiej

zna pojęcie: bergsonizm



analizuje sposób prowadzenia narracji

na i stosuje pojęcia: saga rodzinna, studium psychologiczno-obyczajowe



wyjaśnia, na czym polegało nowatorstwo prozy Prousta

zna wybrane utwory M. Pawlikowskiej- Jasnorzewskiej

wypowiada się na temat portretu



kobiety w poezji Jasnorzewskiej

interpretuje wiersze



określa cechy poezji Jasnorzewskiej

charakteryzuje język poezji miłosnej



zna wybrane wiersze Leśmiana (np. *** [W malinowym chruśniaku], Pan Błyszczyński)

rozpoznaje charakterystyczne cechy stylu Leśmiana

podaje przykłady neologizmów i neosemantyzmów

formułuje hipotezy interpretacyjne

określa tematykę wierszy Leśmiana


charakteryzuje język i styl Leśmiana

interpretuje wiersze

omawia motyw ogrodu w wierszach Leśmiana

przedstawia związki poezji Leśmiana z symbolizmem

zauważa oryginalność wierszy Leśmiana na tle poezji dwudziestolecia międzywojennego


zna Granicę Z. Nałkowskiej

odtwarza przebieg kariery Zenona Ziembiewicza

charakteryzuje głównych bohaterów

wskazuje zagadnienia i tematy poruszone w powieści

rozpoznaje mowę pozornie zależną i niezależną

określa cechy narracji i kompozycji utworu



omawia problematykę psychologiczną, filozoficzną i społeczną poruszoną w Granicy – uzasadnia swoje oceny postaci

wskazuje schematy fabularne i sposoby ich wykorzystania

interpretuje powieść, odwołując się do jej tytułów: pierwotnego i ostatecznego

zna i stosuje pojęcie: imponderabilia



zna Ferdydurke W. Gombrowicza

omawia problematykę Formy

wyjaśnia, na czym polega odmienność Ferdydurke od utworów prozy realistycznej

rozpoznaje zabiegi parodystyczne



interpretuje Ferdydurke jako powieść o Formie, o wędrówce w poszukiwaniu własnej tożsamości

analizuje konstrukcję postaci narratora-bohatera

omawia poetykę powieści i jej język

wyjaśnia, dlaczego Ferdydurke to powieść groteskowa



zna wybrane wiersze Skamandrytów (J. Lechonia i J. Tuwima), poetów II awangardy (J. Czechowicza, Cz. Miłosza), K.I. Gałczyńskiego

zna różne ugrupowania artystyczne dwudziestolecia międzywojennego

formułuje hipotezy interpretacyjne

wskazuje funkcje manifestów artystycznych



przedstawia zróżnicowanie poezji dwudziestolecia międzywojennego

określa rolę Skamandrytów w poezji dwudziestolecia

wskazuje cechy i tematy utworów Tuwima

omawia zjawisko kolokwializacji języka poezji

interpretuje wiersze


rozpoznaje motywy katastroficzne w wierszach

podaje przykłady utworów katastroficznych wykorzystujących różne poetyki

zna i stosuje pojęcie: katastrofizm





wskazuje najważniejsze tendencje w literaturze dwudziestolecia międzywojennego

ocenia dorobek artystyczny i ideowy literatury dwudziestolecia

LITERATURA WSPÓŁCZESNA

podczas omawiania dziejów literatury odwołuje się do wiedzy z historii na temat drugiej wojny światowej

zna wybrane wiersze K.K. Baczyńskiego (w tym Historia, Pokolenie, Ten czas, Wyroki)

formułuje hipotezy interpretacyjne

wskazuje tematy, słowa-klucze, obrazy i motywy charakterystyczne dla poezji Baczyńskiego

odtwarza legendę największego poety straconego pokolenia

wypowiada się na temat wspólnoty pokoleniowej

wymienia twórców pokolenia Kolumbów

zna pojęcia: apokalipsa spełniona, kultura walcząca, pokolenie Kolumbów, pokolenie



Literackie i posługuje się nimi

wypowiada się na temat: kultura jako pamięć zbiorowości

prowadzi analizę porównawczą wierszy K.K. Baczyńskiego Pokolenie i T. Różewicza Zostawcie nas

uzasadnia twierdzenie o tragizmie pokolenia Kolumbów

interpretuje wiersze Baczyńskiego

wypowiada się na temat związków twórczości Baczyńskiego z romantyzmem


zna Zdążyć przed Panem Bogiem H. Krall, Campo di Fiori Cz. Miłosza

odczytuje wiersz Miłosza jako utwór o samotności ginących i roli poezji i poety

omawia literackie świadectwa Holocaustu

ustala najważniejsze problemy i tematy książki H. Krall

podaje przykłady utworów należących do literatury faktu

wyjaśnia pojęcia: literatura faktu (dokumentu), reportaż



interpretuje utwory H. Krall jako literackie świadectwa i analizy Holocaustu

odwołuje się do innych dzieł literackich i filmowych podejmujących temat zagłady Żydów



zna wybrane opowiadania T. Borowskiego (np. Pożegnanie z Marią, U nas w Auschwitzu, Proszę państwa do gazu, Bitwa pod Grunwaldem) oraz Inny świat G. Herlinga-Grudzińskiego

odtwarza portret człowieka lagrowanego i złagrowanego

analizuje sposoby opisu życia w obozie, podaje przykłady opisu behawioralnego

wskazuje najważniejsze mechanizmy działania systemu totalitarnego

rozumie pojęcia: totalitaryzm, literatura lagrowa, literatura łagrowa, stalinizm, opis behawioralny


odtwarza mechanizmy życia w obozie (zacieranie się granicy między katem ofiarą)

omawia konstrukcję narratora, sposób prowadzenia narracji

analizuje budowę utworu Grudzińskiego

porównuje prozę Borowskiego i Grudzińskiego






definiuje totalitaryzm

wie, w jakich okolicznościach rozwijała się literatura polska po wojnie

przedstawia sytuację literatury i twórców w kraju i na emigracji

umiejscawia poszczególne pokolenia literackie

podaje przykłady utworów zaangażowanych

wypowiada się na temat funkcjonowania cenzury

wyjaśnia pojęcia: socrealizm, emigracja zewnętrzna i wewnętrzna



wypowiada się na temat niezależności sztuki i jej politycznego zaangażowania, odwołując się do przykładów

przedstawia cechy i tematy sztuki socrealizmu

omawia okoliczności, w jakich rozwijała się literatura polska w latach 40. i 50.


zna wybrane wiersze T. Różewicza (w tym: Ocalony, Drzewo, Cierń, bajka, W świetle lamp filujących)

określa tematy jego wierszy

wyjaśnia, dlaczego poezję Różewicza określano mianem antypoezji (na czym polegało uproszczenie wiersza)

wskazuje cechy twórczości Różewicza



charakteryzuje język poetycki Różewicza

wypowiada się na tematy: poezja po Oświęcimiu – propozycja T. Różewicza; poetycka



diagnoza współczesności

interpretuje wiersze



zna Dżumę i fragmenty Mitu Syzyfa A. Camusa

streszcza powieść

charakteryzuje bohaterów i omawia ich stosunek do zarazy

wie, co to jest egzystencjalizm

wymienia przedstawicieli egzystencjalizmu w filozofii i literaturze

wypowiada się na temat: Dżuma powieść-parabola



omawia założenia egzystencjalizmu jako kierunku filozoficznego

wyjaśnia, dlaczego Syzyf stał się bohaterem egzystencjalistów

interpretuje powieść, odwołując się do filozofii egzystencjalizmu

zna i stosuje pojęcia: byt w sobie, byt dla siebie, egzystencja i esencja



zna wybrane wiersze J. Twardowskiego (np. Wigilia, Mrówko, ważko, biedronko, Oda do rozpaczy)

wypowiada się na temat franciszkanizmu w poezji J. Twardowskiego

rozpoznaje wiersze należące do poezji religijnej

wskazuje utwory współczesnych poetów i pisarzy podejmujące wątki religijne i metafizyczne



określa cechy liryki księdza Twardowskiego

interpretuje wiersze



rozpoznaje różne odmiany XX-wiecznego klasycyzmu – omawia zjawisko, odwołując się do wierszy, np. L. Staffa Wysokie drzewa, Z. Herberta Dlaczego klasycy

definiuje pojęcia: klasyk, klasycyzm, klasyczny

wyjaśnia określenie „poeta kultury”


charakteryzuje różne odmiany dwudziestowiecznego klasycyzmu

omawia funkcjonowanie terminu „klasycyzm” w odniesieniu do literatury współczesnej



wyjaśnia pojęcia: antyestetyzm, turpizm

rozpoznaje te zjawiska w literaturze i sztuce



wyjaśnia przyczyny i istotę sporu o turpizm

charakteryzuje zjawisko antyestetyzmu w literaturze i sztuce, odwołując się do przykładów



zna Tango S. Mrożka

wskazuje i wyjaśnia nawiązania do konwencji teatralnych i konkretnych utworów dramatycznych

określa czas, przestrzeń, konstrukcję akcji i bohatera w dramacie Różewicza

streszcza Tango i wskazuje kierunki jego interpretacji

charakteryzuje bohaterów dramatu Mrożka

wymienia twórców dramatu absurdu i ich utwory

wyjaśnia pojęcia: dramat i teatr absurdu


interpretuje dramat Różewicza jako współczesny moralitet i wewnętrzny teatr jaźni

odczytuje Tango jako dramat rodzinny i polityczny

przedstawia cechy teatru absurdu, odwołuje się do przykładów

omawia zjawisko groteski w dramacie



zna wybrane wiersze M. Białoszewskiego (np. szare eminencje zachwytu, Podłogo, błogosław!, Tłumaczenie się z twórczości, Pociągola, wywód

jestem’u)

rozpoznaje i analizuje eksperymenty językowe w poezji Białoszewskiego (neologizmy, kontaminacje, rozbijanie słów, słowa niekompletne)

wypowiada się na temat: rola przedmiotu w wierszach Białoszewskiego, uzasadnia swe twierdzenia, odwołując się do przykładów

zna pojęcie: poezja lingwistyczna



analizuje i interpretuje wiersze Białoszewskiego

określa przyczyny nieufności poety wobec języka

omawia charakterystyczne cechy poezji Białoszewskiego

wypowiada się na temat: Białoszewski o sobie, o tworzeniu i o świecie

wyjaśnia znaczenie i funkcjonowanie pojęcia: poezja lingwistyczna


zna wybrane wiersze S. Barańczaka (np. Co jest grane, daję ci słowo, że nie ma mowy, Widokówka z tego świata)

rozpoznaje i wyjaśnia zjawisko deleksykalizacji związków frazeologicznych w poezji Barańczaka

określa tematykę wierszy

zna i stosuje termin Nowa Fala (pokolenie 68, pokolenie 70)



przedstawia argumenty uzasadniające twierdzenie, że poezja Nowej Fali obnażała nadużycia języka

wskazuje przykłady wykorzystywania języka publicystyki, polszczyzny urzędowej i potocznej jako źródeł inspiracji poetyckiej

analizuje i interpretuje wiersze Barańczaka z różnych okresów jego twórczości


zna wybrane wiersze Z. Herberta (w tym: Potęga smaku, Dlaczego klasycy, Pan Cogito obserwuje w lustrze swoją twarz, Przesłanie Pana Cogito)

wskazuje cechy i tematy poezji Herberta

rozpoznaje kulturowe i literackie odwołania w utworach Herberta

charakteryzuje postać Pana Cogito

wyjaśnia pojęcie: liryka roli


wyjaśnia, dlaczego w odniesieniu do Herberta używa się określenia „poeta kultury”

interpretuje wiersze

omawia cechy języka Herberta


zna wybrane wiersze W. Szymborskiej (np. Dwie małpy Bruegla, Nic darowane, Recenzja z nienapisanego wiersza)

wskazuje cechy i tematy liryki Szymborskiej

analizuje i opisuje cechy jej języka poetyckiego

wskazuje i wyjaśnia konteksty filozoficzne i kulturowe



interpretuje wiersze W. Szymborskiej

omawia zagadnienia i tematy liryki Szymborskiej, odwołując się do przykładów



zna wybrane wiersze Cz. Miłosza (np. Roki, Campo di Fiori, Poeta, Co było wielkie, Po)

wypowiada się na temat roli poety i poezji w ujęciu Miłosza

wskazuje tematy i zagadnienia szczególnie ważne w poezji Miłosza


wyjaśnia, na czym polegają antynomie poezji Miłosza

interpretuje wiersze

określa miejsce poety w polskiej literaturze XX w.

porównuje stanowisko Miłosza i Różewicza dotyczące poezji i poety



rozpoznaje cechy literatury i sztuki postmodernistycznej

wskazuje tendencje w literaturze i sztuce postmodernizmu

wyjaśnia pojęcia: postmodernizm, ponowoczesność


omawia najważniejsze tendencje w literaturze i sztuce postmodernizmu

KSZTAŁCENIE KULTUROWE

zna przynajmniej dwie teatralne realizacje dramatów współczesnych

wyjaśnia, na czym polega polisemiczność sztuki teatru

wypowiada się na temat spektaklu; ocenia reżyserię, grę aktorską, scenografię, muzykę

pisze recenzje ze spektaklu

wskazuje nowe zjawiska w teatrze XX wieku

wyjaśnia, co to jest happening, performance



omawia symbol, metaforę, groteskę w teatrze

ocenia koncepcje reżyserskie przy wystawianiu dramatów (np. wierność wobec tekstu)

wypowiada się na temat współczesnego życia teatralnego


widział przynajmniej dwie adaptacje filmowe lektur dla klasy trzeciej

wie, co to jest adaptacja filmowa

wyjaśnia pojęcia: scenariusz, scenopis

objaśnia odrębność języka sztuki filmu i literatury

wskazuje zabiegi adaptacyjne, w tym: redukcję wątków, przestawienie pierwotnego układu elementów, wymianę pewnych elementów na inne, dodawanie elementów

wymienia najważniejsze gatunki filmowe i najwybitniejszych twórców kina

pisze recenzje filmowe


przedstawia najważniejsze etapy rozwoju sztuki filmowej

wypowiada się na temat adaptacji filmowych

interpretuje dzieło filmowe

zna pojęcia, np.: neorealizm włoski, Nowa Fala, „szkoła polska”, kino moralnego niepokoju



określa najważniejsze cechy kultury masowej

wskazuje i omawia zjawiska kultury Popularnej

rozpoznaje w różnych tekstach kultury masowej odwołania do mitów i tradycji kultury

wyjaśnia pojęcia: popkultura, kultura masowa, kicz



charakteryzuje kulturę masową, omawia jej genezę i określa cechy




bierze udział w życiu kulturalnym swego regionu

KSZTAŁCENIE JĘZYKOWE

wyjaśnia, co to jest znak, znak językowy

podaje przykłady znaków naturalnych i konwencjonalnych

omawia cechy znaku językowego

wie, co to jest akt komunikacji i jakie są jego składniki

wymienia funkcje tekstów językowych i rozpoznaje je w określonych wypowiedziach

tworzy teksty o różnych funkcjach

zna pojęcie: semiotyka


charakteryzuje język jako system znaków

określa funkcje wypowiedzi

definiuje pojęcia: semiotyka, znak naturalny i znak konwencjonalny



  1   2   3


©operacji.org 2017
wyślij wiadomość

    Strona główna