Wyklady z ortopedii



Pobieranie 248,23 Kb.
Strona9/10
Data24.10.2017
Rozmiar248,23 Kb.
1   2   3   4   5   6   7   8   9   10

SKOLIOZA


nieskompensowana

skompensowana- dwułukowa- górny i dolny łuk się wyrównują, pion przechodzi między szparą pośladkową.


do 30 stopni – leczenie zachowawcze
wady wrodzone – jako przyczyny skolioz

  • brak kręgów

  • zrosty kręgów, bloki

  • kręgi klinowe

  • półkręg


czynniki rokowania progersji skrzywienia ( skoliozy)

    • wiek szkieletowy (RTG nadgarstka)

    • czy zakończony jest rozwój kręgosłupa

    • test Rissera- talerz biodrowy kostnieje od kolca biodrowego przedniego górnego i gdy kostnienie dojdzie do kolca bio. Tylnego górnego oznacza to koniec kostnienia ( w chłopców- ok. 17 (16) rż, u dziewczynek –15 (13) rż )

    • wiek pierwszej miesiączki


objawy:

  • ból , chrupnięcie, objawy miejscowe- ból uciskowy na przyśrodkowej brzegu rzepki

  • łatwo repozycja następuje


leczenie skolioz:

  1. małe skrzywienie à gorsety ortopedyczne

  2. duże skrzywienie à

  • leczenie operacyjne – stabilizacja kręgosłupa drutami; wióry kostne

  • wyciągi przed operacją jako przygotowanie



STAW KOLANOWY


  1. noworodek- szpotawość ()

  2. 1,5-2 rż – proste kolana

  3. ok. 3 rż – koślawość )(

  4. 6-7 rż – proste

  5. 5-7 stopni to koślawośc fizjologiczna




  1. CHOROBA BLOUNTA

  • nie jest to martwica jałowa jak kiedyś sądzono,

  • jest to zaburzenie kostnienia śródchrzęstnego

  • kłykcie przyśrodkowe piszczeli – duże zmiany ( ale są tez zmiany w części bocznej i zmiany w kości udowej)

  • doprowadza do szpotawości

  • leczenie operacyjne – osteotomia i korekcja ustawienia




  1. NAWYKOWE ZWICHNIĘCIE RZEPKI

  • mechanizm – prostowanie wbrew oporowi nogi zgiętej w kolanie

  • najczęściej przemieszczenie na zewnątrz

  • w dzieciństwie lub w 2 dekadzie

  • stabilizacja więzadła rzepki ( przedłużenie ścięgna mięśnia czworogłowego uda)

  • przy zgięciu kolana à przemieszczenie rzepki do boku ( normalnie ustawienie centralne w kolanie )

! częste bóle kolana u dzieci wynikają najczęściej z dużej liczby urazów i dużego ruchu często wystarczają na to NLPZ

Należy barć także pod uwagę osteomalcję rzepki

STOPA


Stopa egipska - najdłuższy pierwszy palec

Stopa grecka – najdłuzszy palec drugi

Stopa kwadratowa- 1, 2 i 3 palec równe
Do 2r.ż stopy koślawe, w wieku 8 lat stopy zwykle szpotawe, wyrównanie koło 12r.ż


  • do 5 rż nie ma wysklepienia stopy – fizjologia, o duża poduszka tłuszczowa

  • koślawość trzeba korygować – wkładki supinujące

stopa płaska wrodzona- ( odróżnić od stopy statycznej) –rtg kość skokowa w osi długiej kości piszczelowej nie jest to wada statyki

paluch koślawy

wrodzona stopa końsko-szpotawa

stopa typu kleczczy homara

szpotawe ustawienie palucha –

wszystkie ww nie są wadami statyki ale często towarzysza wadom



JAŁOWE MARTWICE

- dorośli zwykle – jałowa martwica kości śródstopia

- głowy kości udowej

Jest to obumarcie tkanek bez wpływu drobnoustrojów.

U dzieci: Perthesa, Osgood-Schlatera, Haglunda



CHOROBA PERTHESA

Ch. Legg-Calve-Perthesa

    • jałowa martwica głowy kości udowej

    • 1:9000

    • wiek 3-12 lat ( najczęściej 5-7 rż)

    • 10-20% obustronnie

    • 8-12 % rodzinne

    • chłopcy 5x częściej

    • etiologia nieznana

teorie etiologii:

  1. przetrwały coxitis fugax- przewlekła infekcja à długo płyn w stawie biodrowym à uciska na naczynia à zaburzenie ukrwienia głowy kości udowej

  2. odpowiedz na chorobę układową

  3. miejscowa odpowiedź na zaburzenia chrząstki nasadowej

  4. zaburzenia ukrwienia - ale doświadczalne uszkodzenie naczyn daje inny obraz w rtg

  5. zaburzenia w czynnikach krzepnięcia krwi à zaburzenia fibrynolizy


Obraz choroby:

Zaburzenia ukrwienia nasady kości udowej

à zmiany w warstwie podkrętarzowej

à zaburzenia mikroarchitektury stawu biodrowego

à złamania podchrzęstne –

à martwica


objawy kliniczne :

  1. chorzy zgłaszają się do lekarza po pół roku bo nie boli tak bardzo

  2. ból kolana ustępujący w pozycji leżącej

  3. lekko dodatni objaw Trendelenburga

  4. ograniczenie ruchów w stawie biodrowym

  5. utykanie ( chód utykający)

  6. wychudzenie uda /pośladka

  7. o. Kolanowy- skrócenie bezwzględnej długości uda o wysokość głowy kości udowej i zahamowanie wzrostu chrząstki nasadowej

  8. przykurcz przywiedzeniowy



Diagnostyka :

  1. rtg AP i oś (Lauensteina)

  2. artrografia – objaw odwodzenia zawiasowego – gł w panewce się obraca ale przez zawias na obrzeżu panewki

  3. scyntygrafia- zmniejszenie wychwytu znacznika

  4. usg

  5. MR

Może dochodzić do tzw. odwodzenia zawiasowego


Klasyfikacja choroby Perthesa :

Powinna być łatwa do skos, do zaakceptowania, powtarzalna, porównywalna, implikować prognozowanie i dostos, leczenie



    1. Waldenstorm- rtg

    2. Catteral 1971

    3. Salter i Thompson 1984

    4. Herring 1992


KLASYFIKACJA WALDENTROMA

1) objawy wstępne

2) fragmentacja

3) gojenie – cechy odbudowy

4) odbudowy – kostnienie nasady

W skrypcie – okresy wg Reinberga



KLASYFIKACJA CATTERALA

    • procent zajęcia martwicą głowy kości udowej

    • 4 grupy :

I gr. –25% g.k.u. zajęte, brak zmian w przynasadzie, brak martwaka, nie ma złamania podchrzęstnego
II gr. – do50 %g.k.u zajęte, matrtwak może być w nasadzie , są zmiany w przynasadzie, może być złamanie podchrzęstne 1/3-1/2 obwodu nasady
III gr.- 50-75% duży martwak w nasadzie, duże zmiany w przynasadzie, złamanie podchrzęstne ¾ głowy kości udowej

IV gr.- 100% cała głowa zniszczona, olbrzymie zmiany w przynasadzie.
Catterala kl. Jest jednak niedokskonała bo błędy w interpreacji i słabo powtarzalna

Kliniczne czynniki ryzyka wg Catterala:

    1. otyłość

    2. ograniczenie ruchu

    3. powyżej 8rż

    4. dziewczynki

Cechy ryzyka: boczne ustawienie nasady; boczne zwapnienia, przejaśnienia w bocznej czści k. udowej; zmiany w przynasadzie, poziome ustawienie chrząstki nasdowej



KLASYFIKACJA SALTERA I THOMPSONA

    • 2 grupy

    • oparta na rozległości złamania podchrzęstnego

    • rtg osiowe

    • to złamanie jest widoczne we wczesnej fazie choroby

    • złe strony tej klas. To to ze

  • tylko 1/3 bioder wykazuje złamanie podchrzęstne

  • trudno je zauważyć i można pominąć,

  • zależy od ułożenia konczyny w stawie biodrowym ,

  • złamanie jest tylko widoczne we wczesnym stadium choroby




      1. złamanie podchrzęstne < 50% ( dobre rokowanie I,II catterala)

      2. --/ --/ -- /--/-- > 50% ( gorsze rokowanie , III, IV catt)



KLASYFIKACJA HERRINGA – podział kolumnowy na zdjęciu AP

    • łatwo ocenić efekt ostateczny

    • tylko pewna część kości udowej ulega martwicy

    • Zaburzenia w bocznej części nasady( = boczna kolumna) –zdjęcie AP

A – brak zmian w bocznej kolumnie nasady

B- <50% zapadnięcia kolumny

C- > 50% zapadnięcia


A:

    • brak przejaśnienia na rtg w kolumnie bocznej

    • wysokość prawidłowa

    • I., II Catteral


B:

    • sa przejaśnienia w bocznej kolumnie

    • do 50% boczna kolumna zapadnięta


C:

    • przejaśnienia w boznej kolumnie

    • powyżej 50% zapadnięte

    • III, IV Catterala


Klasyfikacja Herringa:

    • łatwo ostateczny wynik i powikłania

    • wystarczy tylko zdjęcie AP

    • łatwo porównywać wysokość nasady ze zdrowym stawem biodrowym

    • A- dobre wyniki

    • B- dobry do 9 rż

    • C- zawsze deformacja głowy kości udowej



Leczenie choroby Perthesa

        • odtworzenie ruchów w stawie biodrowym ( 1)

        • zmniejszenie sił działających na staw biodrowy – odciązenie stawu (2)

        • korekcja podwichnięcia (3)

        • rewaskularyzacja głowy kości udowej (4)

        • zagojenie złamań podchrzęstnych (5)

        • zmniejszeni sił działających na staw biodrowy


leczenie:

  1. operacyjne

    • powyżej 9 rż

    • wskazania- ograniczenie odwodzenia i odwodzenie zawiasowe

  1. zachowawcze – większość – chodzi o centrowanie głowy k.u. na panewkę aby nie było podwichnięcia

    • wyciągi ( odciążenie stawu) w ustawieniu odwiedzeniowym

    • gips w odwiedzeniu

    • różne aparaty w odwiedzeniu

    • szyna typu Atlanta

    • aparat taśmowy Syndera – umożliwia chodzenie o kulach

przebudowa zależy od:



  1. wieku

  2. kształtu nasady

  3. zakresu ruchów

gorsze rokowanie – dziewczynki, powyżej 8 r.z
choroba Perthesa:

  1. w 86% zmiany zwyrodnieniowe w 65lat ( bez wzgl. na leczenie)

  2. 9% wymaga leczenia operacyjnego w 35 lat z powodu zmian zwyr.

  3. 45% wymaga leczenia operacyjnego w 45 lat ( TRH_ total hip replacement)


USG:


RTG

  • mało danych we wczesnym etapie

  • dobre w późnym

  • łatwa dobra do zróżnicowania


MR

  • dobre we wczesnych etapach

  • pokaże czy jest odwodzenie zawiasowe

  • wymaga znieczulenie u dzieci


Scyntygrafia

  • inwazyjna daje wyniki fałszywie dodanie

  • odchodzi się od scyntygrafii


Leczenie operacyjne:

- osteotomia szpotawiąca udo

- Ew. osteotomia koślawiąca - gdy występuje ból i ruch zawiasowy

- osteotomia miednicy często z towarzyszącą osteotomią szpotawiącą udo = potrójna osteotomia


Ocena wg Stulberga – końcowa, po leczeniu
Ch. Kohlera (Frieberfga-Kohlera)

- jałowa martwica II k. śródstopia, ew III lub IV

charakteryzuje się jak wszystkie bólem po wysiłku
Ch. Osgood-Schlattera

Jałowa martwica guzowatości k. piszczelowej, częściej chorują chłopcy

Ból po wyiłku
Ch. Haglunda

Jałowa martwica guza k. piętowej, częściej chorują chłopcy

Ból po wysiłku
MÓZGOWE PORAŻENIE DZIECIĘCE = CP

!!Def: nie postępujące uszkodzenie CUN, prowadzi do zmieniających się z wiekiem zaburzeń czynności ruchu i postawy oraz innych następstw uszkodzeń mózgu znajdującego się we wczesnym okresie rozwoju

Mózg rozwija się do 3r.ż. – do tego czasu może ulec uszkodzenie tego typu

Uszkodzenie może wystąpić przed / w trakcie / po porodzie

Jest to choroba nie_postępująca!!


Klasyfikacja:

Ze względu na typ zaburzeń motorycznych



  • atetotyczny – bez żadnej kontroli

  • spastyczny – napięcie mięśni = najczestsza

  • hipotoniczna – wiotkość mięśni

  • ataktyczna – zaurzenia równowagi

  • mieszany

Ze względu na obszar zajęty:



  • hemiplegia

  • diplegia (ale uszkodzenie 4 kończynowe, bardziej wyrażone na kkd)

  • tetraplegia

Częstość: 2,5/1000 urodzeń

Zmniejsza się liczba chorych, u których mogłoby dojść do CP, ale równoczesne wzrasta czas przeżycia tych dzieci.
Spastyczność: Zwiększenie odruchu ścięgnistego, dysproporcja szkieletu i deformacja szkieletu mogą skutkować: ograniczeniem ruchów, przykurczami, zwichnięciami, uszkodzeniem chrząstki stawowej, zmianami zwyrodnieniowymi, bólem – który jest najgorszym powikłaniem.
Przyczyny deformacji:

Nerologiczne:



  • kontrolowanie napięcia

  • równowaga napięcia

  • kontrola nerwowa

  • osłabienie mięśniowe

Wtórne = ortopedyczne

  • przykurcze – dynamiczne, statyczne

  • deformacje stawów

  • deformacje szkieletu


Przyczyny CP:

Prenatalne:



  • choroby matki

  • promieniowanie X i jonizujące

  • mięśniaki macicy

  • urazy

Okołoporodowe:

  • zamartwica

  • wcześniactwo

  • urazy

Poporodowe:

Nigdy nie ma takich samych postaci CP – bo nie matackich samych urazów


Zaburzenia równowagi mięśniowej skutkują w obrębie stawu biodrowego:

  • Coxa magna

  • Coxa alga

  • Coxa antetorta ??

  • Dysplazja panewki

  • Podwichnięcie biodra

  • Zwichnięcie biodra

Oraz deformacjami:

    • stóp (spastyczna stopa końska – przykurcz ściągna Achillesa), leczenie farmakologiczne, operacyjne

    • kręgosłupa

    • rąk

    • tzw. Windblow deformity = skrzywienie kręgosłupa, skośne ułatwienie miednicy, przywiedzenie jednej kończyny i odwiedzenie drugiej

Ocena kliniczna, cel:



      • poziom rozwoju funkcjonalnego oraz fazowości wzoru ruchowego

      • określenie pozycji czynnościowej stawu

      • określenie deformacji dynamicznych i statycznych

      • planowanie leczenia

Metody: ocena funkcjonalna, ocena ortopedyczna, radiologiczna co 12msc.
Przy biodrze, oceniamy m.in. wsółcznynnik migracji panewki WM=(AB/AC)x100%, n<20%
Lecznie: ortopeda+neurolog+rehabilitant+pediatra oraz pomoc: logopedy, psychologa, okulisty, laryngologa
Możemy pomagać tox otulinową w i.m., ale szybko dochodzi do uodpornienia
Najważniejsze jest zmniejszenie bólu i ułatwienie pielęgnacji
!! „Lecznie operacyjne dzieci z MPD jako jedna faza rehabilitacji” – prof. W. Dega!!

Operacyjnie:



  • uwolnienie tkanek miękkich - najmłodsi

  • wydłużenie mięśnia/ścięgnien

  • przesunięcie przyczepów

  • osteotomie

  • repozycje

  • artodezy i resekcje

  • bierne – usztywnienie, alloplastyka (niechętnie), resekcja bliższego końca

Często mamy do czynienia z kostnieniem pozaszkieletowym.


Szanse na chodznie:

  • Jeżeli dziecko siedzi samodzielnie do 2r.ż – będzie chodzić

  • Jeżeli siedzi w 2-4r.ż – 50% szansa na samodzielne chodzenie

  • Po 8r.ż. nie siedzi – bardzo mało prawdopodobne, że będzie chodzić


OSTRE KRWIOPOCHODNE ZAPALENIE KOŚCI

Częste u noworodków i niemowląt, bo słaby układ odpornościowy, niedoskonała skóra, częste infekcje, czyraki


Diagnostyka:

USG – łatwiejsze u małych dzieci.


Ognisko zapalne najczęściej lokuje się w przynasadzie gdyż jest niski przepływ krwi, zatoki tętniczo-żylne i kość gąbczasta.

Może przebijać się do:



  • Trzonu

  • Nasady

  • Stawu

  • Odwarstwienie okostnej

  • Przetoka

Trzy postacie:



    1. Noworodki i niemowlęta:
      niecałkowite wykształcenie chrząstki wzrostowej
      naczynia pochodzą z tzronu
      częste przejście infekcji do stawu i całej okolicy

    2. Od 2r.ż – do końca wzrostu
      obecność chrząstki wzrostowej – filtr, nie przechodzi do nasady.
      Nasada ma własne ukrwienie
      nie przechodzi do stawu

    3. Dorośli
      rzadkie przypadki
      chrząstka wzrostowa zarośnięta – brak filtru
      może przejść wszędzie

Powikłania – deformacje: skrócenie kończyny, koślawość/szpotawość biodra, i inne

Problemy i powikłania 50-220% - sumują się:


  • Powikłania

  • Problemy z zaspokojeniem aspiracji, trudnościw niektórych zawodach

  • Problem społeczny

Wnioski:


    • Leczenie deformacji jest bardzo trudne

    • Trudności w rehabilitacji

    • Wczesne zmiany zwyrodnieniowe

    • Leczenie długotrwałe


PODSUMOWANIE ORTOPEDII:

65% chorób ortopedycznych leczy się samo

15% chorób jest nieuleczalnych

pozostałymi 20% - zajmują się i pomagają ortopedzi



WYKŁAD 9 brak w 2004/2005r.



1   2   3   4   5   6   7   8   9   10


©operacji.org 2017
wyślij wiadomość

    Strona główna