Wykład VI załącznik



Pobieranie 257,7 Kb.
Strona1/2
Data21.11.2017
Rozmiar257,7 Kb.
  1   2

Wykład VI_załącznik

ZAPEWNIENIE CHOREMU WYGODY I CZYSTOŚCI

Jednym z podstawowych warunków dobrego samopoczucia cho­rego jest zapewnienie mu w szpitalu wygody i czystości. Wyłącz­nie od pielęgniarki zależy, czy pacjenci pod tym względem czują się < dobrze, czy te potrzeby chorych są w pełni zaspokojone. Pielęgniar­ka wykonuje wiele czynności, zmierzających do realizacji tego za­dania. Należą do nich: słanie łóżka chorego, różne sposoby wy­godnego układania chorego w łóżku, zmiana bielizny pościelowej i osobistej oraz mycie chorego i przeciwdziałanie powstawaniu odleżyn. Wszystkie te czynności kolejno zostaną dokładnie omó­wione.

Technika pewnych czynności jest opisana w różnych wariantach. Zależnie od możliwości i stanu chorego wybiera się przy pracy sposób najodpowiedniejszy albo tworzy się nowy, aby zapewnić pacjentowi najlepsze warunki.
SŁANIE ŁÓŻEK I ZMIANA BIELIZNY POŚCIELOWEJ

Cele słania łóżek i zmiany bielizny pościelowej:



  • zapewnienie choremu wygody,

  • czystość pościeli chorego,

  • estetyczny wygląd łóżka chorego.

Uwagi ogólne. Pielęgniarka musi zwrócić specjalną uwagę na łóżko chorego. Powinna dbać o to, aby chory leżał wygodnie i w czystej pościeli, aby nie odczuwał dolegliwości z powodu złego prześcielenia łóżka lub niewygodnej w nim pozycji. Żle ułożone poduszki, okruchy w łóżku, pomarszczone prześcieradło i podkłady, naprężone wierzchnie przykrycie mogą spowodować więcej do­legliwości niż samo schorzenie.

Łóżko szpitalne ściele się ustalonym sposobem. Spodnia bie­lizna pościelowa musi być na łóżku dobrze naciągnięta, zwisające jej części głęboko podłożone pod materac, aby ani prześcieradło, ani podkłady nie marszczyły się pod chorym i nie uciskały go. Przy słaniu łóżka należy wykonywać zawsze te same ruchy i w tej samej kolejności. Dzięki temu pielęgniarka wyrabia sobie konieczne nawyki, które pozwalają jej słać łóżko szybko i prawie automa­tycznie, nie zastanawiając się nad kolejnością i sposobem wyko­nania poszczególnych czynności. Pracując w ten sposób pielęgniarka może zwrócić uwagę na to, by jak najmniej męczyć chorego, a z lżej chorym nawiązać rozmowę. W wyjątkowych przypadkach, ze względu na stan lub wygodę chorego, zmienia się sposób słania łóżek, jednak i w tym przypadku dobre opanowanie techniki uła­twia wykonanie zadania.

Przy słaniu łóżka należy przestrzegać następujących wskazówek:



  • posługiwać się ruchami celowymi, zdecydowanymi, szyb­
    kimi i delikatnymi; przy pracy we dwoje — ruchami wzajemnie
    skoordynowanymi;

  • nie trącać łóżka i nie opierać się o nie (w przypadku kiedy
    ściele się łóżko z chorym leżącym — wszelkie wstrząsy odczuwa
    on bardzo dotkliwie);

  • nie pochylać się nad łóżkiem chorego przy podkładaniu bie­
    lizny pościelowej pod materac, a zniżyć się przez ugięcie nóg w ko­
    lanach;

  • unikać dotykania bielizną pościelową swego fartucha (trzy-

mać ją z daleka od siebie), nie strzepywać jej energicznie i nie dotykać nią podłogi;

  • pracować tak, aby zużyć minimalną ilość czasu oraz najmniej
    zmęczyć chorego i siebie;

  • dbać o estetyczny wygląd łóżka w czasie słania.

W celu ograniczenia zakażeń wewnątrzszpitalnych, które stają się problemem światowej wagi z powodu coraz większej odpor­ności na antybiotyki, należy jeszcze dodać szczegółowe wskazówki postępowania dotyczące bezpośredniego kontaktu z chorym. Są one następujące:

  • nie pochylać się zbyt nisko nad chorym i nie stawać wobec
    chorego „twarzą w twarz",

  • w czasie wykonywania czynności przy chorym nie dotykać
    rękami swojej twarzy i ust,

  • pościel i bieliznę chorego trzymać z dala od siebie,

  • unikać stykania się czystej bielizny z brudną,

  • brudną bieliznę składać na łóżku do środka (nie wytrzepy-
    wać przy łóżku) i wkładać do wózka na brudną bieliznę, następ­
    nie przewieźć do brudownika; w razie braku wózka bieliznę przy
    łóżku chorego włożyć do przeznaczonego na ten cel worka,


  • po ukończeniu czynności umyć ręce.

Łóżka szpitalne z reguły są prześcielane 2 razy: około go­dziny 7 — przy toalecie porannej i około godziny 19—20 —

przy toalecie wieczornej. W razie potrzeby poprawia się posłanie w ciągu dnia. Na dodatkowe przesłanie łóżka obłożnie chorego wykorzystuje się też momenty, kiedy opuszcza on łóżko, udając się na badania lub zabiegi specjalistyczne.

Przy codziennym słaniu łóżek należy zwrócić uwagę, czy bie­lizna nie jest brudna. W razie potrzeby wymienić brudne sztuki na czyste. W jednym dniu tygodnia, przy toalecie porannej, zmienia się wszystkim chorym całą bieliznę pościelową i osobistą.

Za zgodą lekarza, przy słaniu łóżek można chorego posadzić w fotelu i przesłać łóżko. Zarówno łóżko puste, jak i z chorym może przesłać jedna lub* dwie pielęgniarki. W szpitalu, jeżeli to jest możliwe, stosuje się słanie łóżka we dwie — jest to sposób znacznie bardziej ekonomiczny pod względem zużycia czasu i sił, mniej też męczy chorego. Ciężko chory musi mieć z reguły ście­lone łóżko przez dwie pielęgniarki.

Przed rozpoczęciem słania łóżka — w razie potrzeby — przy­gotowuje się czystą bieliznę i wózek na brudną.

W dniu ogólnej zmiany bielizny trzeba przynieść na salę cho­rych wszystkie komplety bielizny, łącznie z czystą bielizną oso­bistą, którą zmienia się po założeniu bielizny pościelowej.

Przy słaniu łóżek i zmianie bielizny pościelowej, jak również przy wszystkich innych czynnościach pielęgniarskich (czynność to procesy ukierunkowane i zorganizowane), należy zwrócić uwagę na przestrzeganie obowiązujących zasad.

Zasady te to noimy (przepisy, wskazówki) postępowania, oparte na wiedzy i doświadczeniu.

Zasady obowiązujące przy wykonywaniu czynności pielęgniar­skich:

1) znajomość:

  • chorego i jego stanu,

  • celu czynności,

  • ujemnych skutków wykonywanej czynności,

  • techniki wykonania czynności (zaplanowanie innego wyko­
    nania, jeżeli stan chorego wymaga zmiany ustalonej techniki),

  • techniki sprzątnięcia po wykonaniu czynności,




  1. właściwe przygotowanie wszystkich przyborów,

  2. nawiązanie i utrzymanie kontaktu z chorym; obserwowanie

chorego i wykorzystanie czasu pracy na szerzenie oświaty zdro­wotnej ,

  1. dbanie o wygodę i bezpieczeństwo chorego w czasie wyko­
    nywania czynności,

  2. wykonanie czynności ruchami celowymi, dokładnymi, zręcz­
    nymi i delikatnymi,

  3. przeciwdziałanie możliwości szerzenia się zakażeń wewnątrz-
    szpitalnych,

  1. dbanie o estetykę pracy w czasie wykonywania czynności,

  2. sumienność i poczucie odpowiedzialności za wykonaną pracę,

  1. zapewnienie choremu odpowiednich warunków w czasie trwa­
    nia i po ukończeniu czynności,

10) sprzątnięcie i oczyszczenie przyborów.
Technika przesłania łóżka pustego

Wykonuje 1 pielęgniarka

Przed przystąpieniem do słania pielęgniarka stawia w nogach łóżka krzesło, siedzeniem zwrócone w stronę łóżka, i odstawia stolik przyłóżkowy.

Zdejmowanie poduszek. Pielęgniarka zdejmuje obie poduszki z łóżka i kładzie je na przygotowanym krześle.

Obluźnienie pościeli. Stojąc z prawej strony u wezgłowia łóżka pielęgniarka podkłada prawą rękę pod materac i lekko go unosząc lewą ręką wysuwa całą pościel spod bliższej połowy wezgłowia. Następnie, lewą ręką unosząc materac, prawą wysuwa założenie bielizny pościelowej wzdłuż prawej strony, łącznie z połową podło­żoną pod materac w nogach łóżka (prawa strona łóżka po prawej stronie chorego, lewa — po lewej). Następnie przechodzi na lewą stronę i podobnie obluźnia pościel.

Zdejmowanie koca. Pielęgniarka rozkłada zawinięcia koca w poszwie z dalszego brzegu, potem z bliższego i stojąc z prawej strony w nogach łóżka chwyta dwiema rękami brzeg koca (wzdłuż szerokości), zsuwa go lekko w dół i składa dwukrotnie wpół. Chwyta w połowie szerokości złożony koc i kładzie go na krześle.

Zdejmowanie podkładów. Pielęgniarka chwyta prawą ręką gór­ny róg, lewą środek podkładu, składa podkład wpół, zdejmuje z łóżka, składa jeszcze raz i kładzie na krześle, środkowym brze­giem w stronę łóżka.

W ten sam sposób zdejmuje i składa podkład ceratowy. Wszy­stkie rzeczy powinny być ułożone na krześle tak, aby od strony oparcia krzesła brzeg wyższej warstwy pokrywał brzeg warstwy niższej.

Zdejmowanie prześcieradła. Pielęgniarka wsuwa lewą rękę pod prześcieradło, unosi je lekko; prawą ręką chwyta prześcieradło nad ręką lewą, płasko ściąga je z łóżka, przytrzymując lewą ręką górną jego część. Prześcieradło kładzie na krześle.

Odwracanie materaca. Materac odwraca na drugą stronę w kie­runku od nóg do wezgłowia. Jeżeli składa się on z trzech części, dolną część kładzie na górną (dół łóżka — w nogach chorego, góra — u wezgłowia), środkową odwraca i kładzie w nogi łóżka. Przesuwa na środek dwie pozostałe części, część leżącą na wierzchu odwraca i układa u wezgłowia. Odwraca na drugą stronę część środkową. Wyrównuje ułożenie całego materaca.

Zasłanie spodniej bielizny. Pielęgniarka nabiera na ręce prze­ścieradło i nakłada je na łóżko uważając, aby do materaca doty­kała ta sama strona prześcieradła, co poprzednio. Jednym ruchem wyrównuje w nogach łóżka brzeg prześcieradła z brzegiem mate­raca (przy krótkich prześcieradłach). U wezgłowia marszczy prze­ścieradło w dłoniach i podciąga je ku górze, aby leżało równo na łóżku.

Podkłada prawą rękę pod górny róg materaca, lewą ręką podsu­wa pod niego zwisającą część prześcieradła. Wykańcza założenie prześcieradła narożnikiem kopertowym. Zwisającą część podkłada pod materac w środku i na dole łóżka.

W przypadku długiego prześcieradła, po jego nałożeniu na łóżko, pielęgniarka pozostawia w nogach tyle prześcieradła, aby móc je podsunąć pod materac tak, jak u wezgłowia. Wykańczając za­słanie prześcieradła, wykonuje kolejno oba narożniki kopertowe, a na koniec podkłada w środku.

Następnie kładzie złożony podkład ceratowy na wysokości po­duszek, środkiem na linii środkowej łóżka, wierzchnią część podsuwa pod materac. W ten sam sposób nakłada i umocowuje pod­kład płócienny.

Następnie przechodzi na drugą stronę łóżka.



Kolejno ściele wszystkie warstwy, tak jak po stronie prawej, z tym że każdą warstwę, podkładając pod materac — naciąga. Podkłady naciąga najpierw w środku, następnie brzeg górny i dol­ny; każdorazowo chwytając za brzeg podkładu, marszczy go w kie­runku łóżka, naciąga i podsuwa zwisającą część głęboko pod ma­terac.

Zasłanie koca. Pielęgniarka nabiera na ręce koc w poszwie, kładzie go u wezgłowia w odległości około 20 cm od górnej kra­wędzi materaca. Chwytając górne trzy warstwy, dwoma ruchami rozkłada koc na całe łóżko. Przez założenie pod spód (dwoma ru­chami) zwisającej wzdłuż łóżka części koca, wyrównuje go z ma­teracem i w nogach podkłada pod materac.

Przechodzi na drugą stronę i tu znanym sposobem wykańcza zasłanie koca. Na koniec wygładza pościel na łóżku po jednej i drugiej jego stronie.

Kolejno strzepuje poduszki i kładzie je płasko u wezgłowia brze-



giem wypełnionym pierzem w kierunku nóg łóżka, a zapięciami tak, aby na wszystkich łóżkach zapięcia były zwrócone w jedną stronę.

Przystawia stolik przyłóżkowy i krzesło.



Sprawdza wygląd łóżka.
Przesuwanie chorego na brzeg łóżka

Wykonuje 1 pielęgniarka

Pielęgniarka zgina choremu nogi w kolanach. Jedną rękę pod­kłada głęboko pod pośladki, drugą pod plecy i pomaga choremu przesunąć się w kierunku do siebie.

Ciężko chorego przesuwa stopniowo: najpierw górną część ciała, potem pośladki, na końcu nogi.

Obracanie chorego na boki

Wykonuje 1 pielęgniarka

Obracanie chorego plecami do siebie. Pielęgniarka układa, zgiętą w kolanie, bliższą siebie nogę chorego na drugiej jego nodze, a rękę przekłada mu na dalszą stronę łóżka i przesuwa wierzchnie przy­krycie w tym kierunku, w którym będą zwrócone plecy chorego. Podsuwa jedną rękę głęboko pod pośladki, drugą na wysokości łopatek pod plecy i lekko przesuwając chorego do siebie — obraca go na bok.

Obracanie chorego z pozycji bocznej na wznak. Pielęgniarka kła­dzie pod wierzchnim przykryciem jedną rękę na bark, drugą na biodro chorego, przechyla go do siebie i obraca na wznak. Popra­wia ułożenie chorego.

Obracanie chorego twarzą do siebie. Pielęgniarka układa odpo­wiednio kończyny dolne oraz kończynę górną chorego i przesuwa wierzchnie przykrycie na dalszą stronę łóżka. Ponad chorym kła-

Technika przesłania łóżka choremu leżącemu

Wykonuje 1 pielęgniarka

Pielęgniarka odstawia krzesło i stolik.

Obluźnienie wierzchniego przykrycia. Stojąc z prawej strony w nogach łóżka, lewą ręką unosi nieco materac, prawą ręką, na całej szerokości łóżka, wysuwa wierzchnie przykrycie spod ma­teraca.

Odkłada zawinięcie koca z dalszej i bliższej strony; w nogach wierzchnie przykrycie zakłada pod spód, aż do wyrównania z dol­nym brzegiem materaca.

Zdejmowanie poduszek. Pielęgniarka zakłada górny brzeg przy­krycia na wierzch. Dalszy ciąg czynności może być wykonany dwoma sposobami:

  1. Chory siada samodzielnie; pielęgniarka wyjmuje obie po­
    duszki i kładzie je na krześle.

  2. Chory nie siada samodzielnie; pielęgniarka unosi chorego,
    wolną ręką wysuwa spod jego głowy poduszkę — odkłada ją na
    przeciwległy brzeg materaca. W taki sam sposób wyjmuje drugą
    poduszkę. Kładzie chorego. Obie poduszki odkłada na krzesło.
    Nakrywa chorego. Jeżeli poduszki są duże, każdorazowo po wy­
    jęciu — kładzie poduszkę na krzesło.

Wymiatanie okruchów z łóżka. Chorego obraca plecami do sie­bie tak, aby leżał na dalszej połowie materaca.

Wierzchnie przykrycie zakłada na chorego, uważając, aby miał dobrze nakryte plecy.

Obluźnia spodnią bieliznę pościelową z prawej strony łóżka, za­czynając od dołu ku górze.

Nakłada na prawą rękę myjkę i osłaniając lewą ręką chorego, wymiata dokładnie okruchy z podkładu płóciennego, następnie pod­kład marszczy do pleców chorego.

W taki sam sposób wymiata podkład gumowy, a na koniec prześcieradło. Odkłada myjkę.

Zasłanie spodniej bielizny pościelowej. Pielęgniarka naciąga prześcieradło ku górze i zakłada je u wezgłowia pod materac.

Naciąga prześcieradło wzdłuż łóżka.



U wezgłowia robi z prześcieradła narożnik, następnie naciągając je w środku i w nogach łóżka — podkłada zwisającą część pod materac.

Rozkłada podkład gumowy i chwytając lewą ręką górny, pra­wą dolny jego brzeg — wyrównuje. Chwytając w środku brzeg podkładu, marszczy go w kierunku chorego, naciąga i podkłada pod materac. Lewą ręką naciąga górny brzeg podkładu — pod­suwa pod materac, następnie prawą ręką naciąga dolny brzeg i pod­kłada pod materac (przy wąskich podkładach — można jednym ruchem naciągnąć i podłożyć).

W ten sam sposób zaścieła podkład płócienny.



Chorego odwraca na wznak, potem twarzą do siebie. Chory leży na bliższej połowie materaca.

Znanym sposobem usuwa z lewej połowy łóżka wierzchnie przy­krycie uważając, aby chory miał dobrze nakryte plecy.

Przechodzi na drugą stronę łóżka.



Obluźnia całą spodnią bieliznę, wymiata, naciąga i podkłada tak, jak po stronie prawej.

Chorego odwraca na wznak. Odwija przy twarzy chorego brzeg wierzchniego przykrycia. Jeżeli potrzeba — podciąga materac, wy­równując górny jego brzeg z górnym brzegiem łóżka (do podsu­nięcia materaca potrzebna jest pomoc drugiej pielęgniarki, która staje po przeciwnej stronie łóżka).

Podchodząc do krzesła z poduszkami, pielęgniarka wyrównuje wierzchnie przykrycie w nogach łóżka.

Podkładanie poduszek. Czynność może być wykonana dwoma sposobami:


  1. Chory siada samodzielnie; pielęgniarka stojąc z prawej stro­ny łóżka, strzepuje pierwszą poduszkę i układa ją płasko u wezgło­wia, brzegiem wypełnionym pierzem zwróconym ku dołowi. Strze­puje drugą poduszkę, kładzie ją nieco wyżej od pierwszej, brze­giem wypełnionym pierzem skierowanym ku górze. Chory pod­
    ciąga się wyżej na poduszki.

  2. Chory nie siada samodzielnie; pielęgniarka strzepuje kolejno
    poduszki i układa je na dalszym brzegu materaca. Podnosi cho­rego i podtrzymując go jedną ręką, drugą podkłada poduszki, w spo­sób wyżej opisany. Jeżeli poduszki są duże, kolejno bierze je
    z krzesła i podkłada pod chorego.

Podsuwa chorego wyżej na poduszki, obciąga i wygładza ko­szulę pod plecami i pośladkami chorego.

Zasłanie wierzchniego przykrycia. Pielęgniarka wyrównuje wierzchnie przykrycie najpierw na górze, potem na dole i zaścieła znanym sposobem.

Przechodzi na drugą stronę łóżka. Wykańcza zasłanie koca w poszwie.

Przechodzi na prawą stronę łóżka, przystawia stolik przyłóżkowy i krzesło. Pyta, czy choremu jest wygodnie i sprawdza wy­gląd łóżka.
UŁOŻENIE CHOREGO W ŁÓŻKU

Ułożenie chorego w łóżku musi zapewnić pacjentowi maksymalną wygodę i optymalne warunki w odniesieniu do danego schorze­nia, często zaś wspomaga leczenie; mówi się wtedy o leczeniu ułożeniowym.

Biorąc pod uwagę ułożenie chorego w łóżku możemy podzielić ich na trzy zasadnicze grupy:

- chorych z pełną ruchomością, nie wymagających specjalnego ułożenia,



- ciężko chorych z ograniczoną możliwością ruchów, nie mogących poprawić swej pozycji,

- chorych, u których ułożenie jest zależne od schorzenia.



Przybory i ich zastosowanie do wygodnego ułożenia chorego

Odpowiednio dobrane i zastosowane przybory spełniają podstawo­wą rolę w układaniu chorych. Dobieramy je zależnie od sytuacji i potrzeb, aby chory odczuwał najmniej dolegliwości przy spędza­niu często długich miesięcy w łóżku.

Do tych przyborów należą:



Poduszki. Poduszki służą nie tylko do wygodnego ułożenia gło­wy i górnej części tułowia. Wykorzystuje się je też jako pod­parcie górnych kończyn przy wysokim ułożeniu chorego, do pod­parcia pleców przy ułożeniu na boku. Wypełnia się nimi krzy­wiznę lędźwiową w ułożeniu poziomym i kładzie pomiędzy kolana w pozycji bocznej. Często układa się na nich chorą kończynę.

Poduszki, zależnie od celu, któremu mają służyć, są różnego kształtu i wielkości, wykonane z różnego materiału, jak: pierze, włosie, trawa morska, lub pianoguma. Każda poduszka musi być powleczona poszewką.

Sposoby ułożenia poduszek na wezgłowiu łóżka:

  1. Trzy poduszki, niezależnie od wielkości, układa się „scho­dami", każdą następną nieco wyżej od poprzedniej. W poduszce
    spodniej strzepuje się pierze ku dołowi i układa ją równo z ma­
    teracem: dwie pozostałe poduszki powinny mieć ku górze skiero­wane brzegi bardziej wypełnione pierzem.

  2. Trzy duże albo trzy wąskie poduszki: jedną poduszką wypeł­nia się kąt pomiędzy wezgłowiem łóżka, a materacem; tworzy ona
    oparcie dla dwóch następnych poduszek. Pierwszą z nich układa się
    niżej, aby część poduszki bardziej wypełniona pierzem podpierała
    okolicę krzywizny lędźwiowej. Następną poduszkę układa się wy­
    żej, częścią bardziej wypełnioną pierzem skierowaną ku górze,
    aby dać dobre podparcie pod głowę i ramiona.

Jedna duża i dwie wąskie poduszki; dużą poduszkę układa się
na spodzie, dwie wąskie skośnie, aby krzyżowały się pod głową
chorego. Zewnętrzne rogi poduszki można podwinąć, tworząc w ten sposób podparcie dla łokci. To ułożenie poduszek stosuje się naj­częściej dla chorych po zabiegach operacyjnych w obrębie pleców.

4. Niezależnie od liczby i ułożenia pozostałych poduszek, wąską układa się wzdłuż pleców; takie ułożenie przeciwdziała zapadaniu się klatki piersiowej i ułatwia oddychanie.

Do wszystkich ułożeń poduszek można dodać jasiek, który pod­piera głowę i kark chorego.

Podane ułożenia poduszek nie wyczerpują wszystkich możli­wości; należy próbować różnych sposobów, aby wyszukać naj-wygodniejszy dla chorego.



Ruchome wezgłowia w łóżkach. Ruchome wezgłowia pozwalają regulować wysokość ułożenia chorego. Łóżka, które ich nie mają, można nimi uzupełnić, kładąc je pod albo na materacu. Wezgło­wia do regulowania wysokości ułożenia chorego są w sprzedaży jako oddzielny sprzęt. Mogą one mieć ramy metalowe z naciąg­niętą na nie siatką drucianą, albo ramy drewniane z pasami leża­kowego płótna.

Krąg gumowy pod pośladki. Ma on na celu uniesienie okolicy kości ogonowej i zniesienie ucisku tej części ciała; korzysta się z niego najczęściej przy wysokim ułożeniu chorego, kiedy naj­większy ciężar spoczywa na pośladkach. Krąg gumowy wypełnia •ię do tego stopnia powietrzem, aby przy ucisku jednej dłoni dwie przeciwległe powierzchnie kręgu zetknęły się ze sobą. Krąg zbyt mocno wypełniony jest za twardy i może uciskać chorego; krąg za mało wypełniony powietrzem nie uniesie w ogóle okolicy kości Ogonowej ponad poziom materaca.

Kółka z waty. Podkłada się je pod pięty w celu zniesienia na nie ucisku. Robi się je z przyciętego kwadratu waty o boku dłu­gości ok. 20 cm. W środku należy przebić nożyczkami otwór; od otworu do obwodu kwadratu przeprowadzić obwoje opaską gazową, formując przy tym kółko. Otwór kółka musi być mniejszy od Pięty.

Wałek pod uda. Wałek pod uda spełnia podwójne zadanie: utrzymuje kończyny w fizjologicznym zgięciu w stawach kolano­wych i biodrowych, dzięki czemu zmniejsza napięcie mięśni brzusz­nych, oraz umocowany do ram łóżka, przy wysokim ułożeniu pacjenta, przeciwdziała zsuwaniu się chorego z poduszek. Nie wolno go podkładać pod kolana, gdzie może uciskać przebiegające blisko powierzchni ciała naczynia krwionośne i utrudniać odpływ krwi żylnej z kończyn dolnych. Z tego też względu, należy robić przerwy w podkładaniu wałka oraz przypominać choremu o poru­szaniu stopami i nogami. Zamiast wałka można też podkładać małe poduszeczki.

Worki z piaskiem. Są one używane do ograniczenia ruchomości, np kończyny ułożonej zgodnie ze wskazaniami lekarskimi.

Lejce. Lejce z wygodnym uchwytem pomagają choremu przejść z pozycji lezącej do siedzącej. Mogą być zrobione z mocnego płótna lub taśmy tapicerskiej, zaopatrzone w drewnianą rączkę. Do tego celu służą również specjalne drabinki plastykowe. Lejce umo­cowuje się na ramie w nogach łóżka układając ich uchwyt w za­sięgu rąk chorego.

Dla ułatwienia choremu podnoszenia się z poduszek i zmiany pozycji, w nowoczesnych łóżkach są specjalne uchwyty przymoco­wane do ramy wezgłowia łóżka

Stolik nałóżkowy. Stolik nałózkowy, tzw. ,,stolik-przyjaciel", jest to podparta z jednej strony płyta, której wysokość i nachyle­nie może byc regulowane Zachodzi ona nad łóżko chorego, co pozwala wykorzystać ją przy jedzeniu, czytaniu książki, pisaniu ltp. Do tego samego celu służy stolik na niskich nóżkach, który stawia się na materacu przed chorym. Na stoliku może byc umocowane podparcie na książkę, co ułatwia choremu czytanie.

Pozycje chorych w łóżku

Rozróżniamy trzy zasadnicze ułożenia chorych: na plecach, czyli w pozycji grzbietowej, na boku, czyli w pozycji bocznej i na brzuchu.

Pozycja grzbietowa i boczna może być jeszcze zróżnicowana, za­leżnie od położenia wezgłowia; określa się ją wtedy jako poziomą, półwysoką albo półsiedzącą i wysoką albo siedzącą.

W pozycji siedzącej chory najczęściej leży na plecach.



Pozycja pozioma na plecach. Ułatwia ona rozprężenie dolnych płatów płuc przez zwiększenie zakresu ruchów oddechowych prze­pony. Chory leży płasko, jedynie pod głową może mieć Jasiek. Ta­ką pozycję stosuje się często na krótki okres czasu, np. po punkcji lędźwiowej, bezpośrednio po znieczuleniu ogólnym i na przemian z pozycją półsiedzącą w pierwszych dwóch dobach po zabiegu ope­racyjnym.

Przy dłuższym leżeniu w pozycji poziomej należy podłożyć cho­remu w okolicę wygięcia lędźwiowego mały jasiek lub złożony ręcznik w celu podparcia kręgosłupa i zniesienia bólu. Stopy trzeba oprzeć na podpórce, aby przeciwdziałać tworzeniu się końskiej stopy. Górne przykrycie, nad stopami chorego, nie może być na­prężone (szczególnie, gdy nie ma podpórki). W tym przypadku moż­na go nie podkładać pod materac, tylko zwinąć w wałeczek i uło­żyć poza stopami. Pod pięty należy dać kółeczka z waty, a powy­żej zgięć kolanowych i pod okolicę ścięgna Achillesa małe wałecz­ki, aby zapewnić wygodne ułożenie kończyn dolnych i rozluźnić mięśnie brzucha. Należy też zwrócić uwagę na to, aby barki i bio­dra leżały w linii symetrycznej.

W schorzeniach kręgosłupa, w których układa się chorych na dłuższy czas w pozycji poziomej na plecach, siatka łóżka musi być specjalnie mocno napięta, jeżeli zaś ugina się pod ciężarem cho­rego pod materac należy podłożyć deskę, opierając ją na ra­mach łóżka.

Pozycja pozioma na boku. Rozróżniamy pozycje poziome na boku z kończyną górną skierowaną nad głową ku górze, na boku z rotacją do przodu z kończyną górną skierowaną ku górze i do przodu oraz na boku z rotacją do tyłu i obu kończynami górnymi skierowanymi ku górze. Wszystkie te pozycje można dodatkowo stosować z pochyleniem łóżka tak, aby głowa znajdowała się po­niżej kończyn dolnych (pozycja Trendelenburga). Celem tych po­zycji jest ułatwienie drenażu oskrzeli (usunięcie z nich wydzieliny), przy czym pozycja boczna pozioma ułatwia odpływ wydzieliny z dolnych płatów płuca, pozycja boczna z rotacją do przodu — z segmentów tylnych dolnych płatów, a z rotacją do tyłu — z przed­nich dolnych płatów płuca. Czas trwania drenażu określa lekarz.

Inna pozycja pozioma na boku, z rotacją do przodu jest sto­sowana u chorych nieprzytomnych jako tzw. pozycja bezpieczna.

Pozycja bezpieczna. Przy ułożeniu na lewym boku w tej pozycji, lewa kończyna górna prawie wyprostowana w stawie łokciowym jest ułożona za plecami chorego, a prawa, zgięta w stawie łokcio­wym, leży przed chorym. Płasko ułożona dłoń może być podłożona pod policzek, ewentualnie pod głowę daje się jasiek. Lewa kończy­na dolna prawie wyprostowana spoczywa swobodnie, a prawa zgię­ta w stawie biodrowym i kolanowym opiera się na kończynie lewej. Ułożenie w pozycji bezpiecznej daje oparcie i z przodu i z tyłu, nie grozi uciskiem na większe pnie nerwowe, zapobiega opadnięciu ję­zyka do tyłu i zachłyśnięciu się wydzieliną, która odpływa na zewnątrz. Po 2 godzinach należy zmienić pozycję choremu, ukła­dając go w ten sposób tylko na drugim boku.

Pozycja półwysoka. Polega ona na wyższym uniesieniu górnej części tułowia; jest to ułożenie pośrednie między pozycją poziomą a siedzącą. Najczęściej w ten sposób leżą chorzy, którzy nie mają wskazań do specjalnych pozycji w łóżku. Poduszki, niezależnie od sposobu ułożenia, muszą tworzyć równię pochyłą, dając podparcie lędźwiom, plecom, barkom i głowie chorego. Głowa musi być na jednej linii z kręgosłupem, to znaczy nie odchylona ani do tyłu, ani do przodu. Pochylenia głowy na boki muszą być krótkotrwałe. Udogodnienia stosuje się zależnie od potrzeby chorego.


  1   2


©operacji.org 2017
wyślij wiadomość

    Strona główna