Wprowadzenie



Pobieranie 0,83 Mb.
Strona8/10
Data23.10.2017
Rozmiar0,83 Mb.
1   2   3   4   5   6   7   8   9   10

Załącznik nr 4. Podaż pieniądza

W 2005 r. nastąpił wzrost dynamiki zadłużenia gospodarstw domowych w systemie bankowym. Najszybciej wzrastały kredyty mieszkaniowe, a wśród nich walutowe, jednak znacznemu przyspieszeniu uległo także tempo wzrostu kredytów konsumpcyjnych. Zwiększeniu uległ również stan zadłużenia bankowego przedsiębiorstw, jednak skala tego wzrostu była umiarkowana, szczególnie wobec przyspieszenia tempa wzrostu inwestycji odnotowanego w 2005 r. Z drugiej strony nadal utrzymywał się szybki wzrost stanu depozytów bankowych przedsiębiorstw, co może świadczyć o ich ograniczonych potrzebach pożyczkowych. Umiarkowanie wzrosły depozyty bankowe gospodarstw domowych. Równocześnie jednak szybko zwiększał się stan oszczędności finansowych utrzymywanych przez gospodarstwa domowe w formach alternatywnych wobec depozytów bankowych, przede wszystkim w jednostkach uczestnictwa w funduszach inwestycyjnych.


Kredyty dla gospodarstw domowych
Stan kredytów bankowych dla gospodarstw domowych zwiększył się w 2005 r. o 26,4 mld zł (24,0%) w ujęciu nominalnym. Część kredytów została zaciągnięta w walutach obcych, dlatego zmiany kursu złotego miały wpływ na dynamikę zmian wolumenu kredytów dla tego sektora. W warunkach porównywalnych, po wyeliminowaniu wpływu zmian kursowych, przyrost kredytów dla gospodarstw domowych w 2005 r. wyniósł 27,8 mld zł (25,0%). Rosnący trend dynamiki rocznej kredytów dla gospodarstw domowych został w ciągu roku dwukrotnie zaburzony – w maju i w październiku. W pierwszym przypadku jednorazowy wzrost dynamiki był skutkiem zaciągania przez gospodarstwa domowe kredytów na zakup akcji firmy paliwowej LOTOS oferowanych przez Skarb Państwa w ofercie publicznej. W drugim przypadku znaczny jednorazowy spadek dynamiki spowodowany był efektem bazy (w październiku 2004 r. nastąpił znaczny wzrost zadłużenia gospodarstw domowych w związku z ofertą prywatyzacyjną banku PKO BP oraz WSiP).

Dekompozycja wzrostu kredytów dla gospodarstw domowych w 2005 r,. wskazuje na to, że głównym jego składnikiem były kredyty mieszkaniowe. Równocześnie udział we wzroście kredytów na cele konsumpcyjne był niewiele mniejszy.

Stan kredytów mieszkaniowych zwiększył się o 14,6 mld zł w ujęciu nominalnym (40,8%), zaś po skorygowaniu o wpływ wahań kursu złotego – o 15,8 mld zł (42,2%). Kredyty mieszkaniowe denominowane w walutach obcych cieszyły się większą popularnością niż kredyty złotowe, co było skutkiem ich niższego oprocentowania oraz wzmożonych działań promocyjnych banków komercyjnych, zachęcających szczególnie do zadłużania się we frankach szwajcarskich. Stan mieszkaniowych kredytów walutowych (w warunkach porównywalnych, czyli po korekcie o wahania kursu złotego) zwiększył się w 2005 r. o 13,0 mld zł (61,3%), natomiast stan mieszkaniowych kredytów złotowych – o 2,8 mld zł (18,2%).

Stan kredytów konsumpcyjnych zwiększył się w 2005 r. o 10,2 mld zł (19,0%) w ujęciu nominalnym. Po skorygowaniu o wpływ wahań kursu złotego przyrost wyniósł 10,4 mld zł (19,4%). Tendencja wzrostowa kredytów konsumpcyjnych została zapoczątkowana w połowie 2004 r. i w roku 2005 była ona kontynuowana. U jej podstaw leży poprawa kondycji finansowej gospodarstw domowych związana z przyspieszeniem tempa wzrostu gospodarczego w ostatnich dwóch latach, któremu towarzyszy pojawienie się pozytywnych zmian na rynku pracy.



Powyższe zmiany wpłynęły także na strukturę zadłużenia bankowego gospodarstw domowych. Udział kredytów mieszkaniowych gospodarstw domowych w ogólnej wartości kredytów bankowych udzielonych dla tego sektora wyniósł w grudniu 2005 r. 37,1%, zaś udział kredytów konsumpcyjnych 46,9%. W grudniu 2004 r. było to odpowiednio 32,7% oraz 48,9%.

Wykres 13

Kredyty dla gospodarstw domowych, roczne tempo wzrostu, dane skorygowane o wpływ wahań kursu walutowego

Źródło: Dane NBP.


Wykres 14

Kredyty mieszkaniowe dla gospodarstw domowych

Źródło: Dane NBP.


Kredyty dla przedsiębiorstw
Zadłużenie przedsiębiorstw w polskim sektorze bankowym wzrosło w 2005 r. o 3,0 mld zł, natomiast zadłużenie zagraniczne przedsiębiorstw zwiększyło się w tym okresie o 3,1 mld euro.

Stan kredytów bankowych dla przedsiębiorstw zwiększył się w 2005 r. o 3,0 mld zł (2,6%) w ujęciu nominalnym. W warunkach porównywalnych, po skorygowaniu o wpływ zmian kursowych wzrost był większy: 4,1 mld zł (3,5%). W pierwszej połowie roku roczne tempo wzrostu stopniowo rosło, natomiast w drugiej połowie ustabilizowało się na poziomie ok. 4%.

Pomimo obserwowanego ożywienia gospodarczego dynamika kredytów dla przedsiębiorstw była w 2005 r. stosunkowo niska. Może to być rezultatem bardzo dobrych wyników finansowych sektora w 2004 i 2005 r. Dysponując znaczną ilością własnych środków pieniężnych, przedsiębiorstwa mogą finansować działalność przy ograniczonym wykorzystaniu kredytów bankowych.

Zadłużenie zagraniczne przedsiębiorstw wzrosło z 42,3 mld euro na koniec 2004 r. do 45,4 mld euro na koniec 2005 r., a więc o 7,3%. Utrzymywał się dynamiczny wzrost zadłużenia z tytułu kredytów handlowych (18,0% r/r), odzwierciedlający wzrastającą wymianę handlową z zagranicą. Pozostałe kategorie zadłużenia, łącznie z papierami dłużnymi wyemitowanymi przez polskie firmy, wzrastały w tempie zbliżonym do wzrostu zadłużenia krajowego (6,5% r/r).


Wykres 15

Kredyty bankowe dla przedsiębiorstw, roczne tempo wzrostu, dane skorygowane o wpływ wahań kursu walutowego

Źródło: Dane NBP.


Depozyty gospodarstw domowych
Depozyty bankowe gospodarstw domowych zwiększyły się w 2005 r. o 11,0 mld zł (5,2%) w ujęciu nominalnym. Po skorygowaniu o wahania kursu walutowego wzrost stanu depozytów wyniósł 10,6 mld zł (5,0%). Wzrost depozytów gospodarstw domowych następował w dwóch fazach: na początku 2005 r. oraz w grudniu. W okresie od stycznia do marca 2005 r. włącznie przyrost wyniósł 5,8 mld zł, a w grudniu 3,6 mld zł. Pozostała część przyrostu depozytów – około 1,2 mld zł – była rozłożona równomiernie na pozostałe miesiące.

Wykres 16

Depozyty gospodarstw domowych, stany po usunięciu wpływu wahań kursu walutowego

Źródło: Dane NBP.


Gospodarstwa domowe lokują oszczędności finansowe także poza sektorem bankowym, głównie w formie jednostek uczestnictwa w funduszach inwestycyjnych a także w obligacjach skarbowych, które są bliskimi substytutami depozytów bankowych. W 2005 r. tempo wzrostu aktywów finansowych gospodarstw domowych gromadzonych w innych niż banki instytucjach finansowych znacznie przewyższało tempo wzrostu depozytów bankowych. Wartość jednostek funduszy inwestycyjnych, depozytów w SKOK oraz papierów skarbowych w posiadaniu gospodarstw domowych zwiększyła się w ciągu roku o ok. 20,9 mld zł, tj. 35,5%14. Alternatywne formy oszczędzania zawdzięczają swą popularność temu, że potencjalne możliwe do uzyskania stopy zwrotu znacznie przewyższają oprocentowanie lokat bankowych. Zmianom ulega struktura oszczędności finansowych gospodarstw domowych, w której stopniowo maleje udział depozytów bankowych. (Wykres 15). Obserwowana dywersyfikacja aktywów, w szczególności spadek roli depozytów bankowych, zbliża strukturę aktywów finansowych gospodarstw domowych w Polsce do obserwowanej w wielu krajach rozwiniętych.


Wykres 17

Wybrane aktywa finansowe gospodarstw domowych15

Depozyty bankowe przedsiębiorstw
W 2005 r. depozyty bankowe przedsiębiorstw dynamicznie przyrastały. Wzrost nominalny wyniósł 14,6 mld zł (17,0%), zaś po skorygowaniu o wpływ wahań kursowych: 14,5 mld zł (16,4%). W ciągu roku roczne tempo wzrostu depozytów przedsiębiorstw stopniowo się obniżało – w pierwszych miesiącach 2005 r. kształtowało się ono na poziomie ok. 30%, natomiast w grudniu spadło do 16,4%.

Szybki przyrost depozytów przedsiębiorstw pozostawał w związku z osiąganymi przez nie dobrymi wynikami finansowymi. Wraz z przyspieszaniem tempa wzrostu inwestycji finansowanych głównie z własnych środków, tempo wzrostu depozytów powinno się obniżyć.


Wykres 18

Depozyty przedsiębiorstw, roczne tempo wzrostu, dane po usunięciu wpływu wahań kursowych

Źródło: Dane NBP.


Agregaty monetarne
Opisane powyżej zmiany kredytów i depozytów znalazły odzwierciedlanie w kształtowaniu się agregatów monetarnych. Roczne tempo wzrostu szerokiego pieniądza M3 utrzymywało się przez cały rok na poziomie ok. 10%. W grudniu 2005 r. wyniosło ono 10,4% w ujęciu nominalnym (9,7% realnie, po zdeflowaniu bieżącym wskaźnikiem CPI). Pieniądz wąski M1 wzrastał szybciej niż M3. Roczne tempo wzrostu M1 na koniec roku osiągnęło 18,3% w ujęciu nominalnym (17,5% realnie, po zdeflowaniu bieżącym wskaźnikiem CPI). Po okresie spadku w 2004 r., tempo wzrostu pieniądza gotówkowego w obiegu w 2005 r. zwiększało się osiągając w grudniu wartość 12,7% nominalnie (11,9% realnie, po zdeflowaniu CPI). Przejściowy spadek dynamiki gotówki w obiegu w 2004 r. był wynikiem przesunięcia, jakie nastąpiło w strukturze wąskiego pieniądza M1.


Tabela 6

Podaż pieniądza w latach 2004 i 2005




Stan na 31XII 2004

Stan na 31 XII 2005

Przyrost

Roczne tempo wzrostu nominalnie

Roczne tempo wzrostu realnie*




mln zł

mln zł

mln zł

%

%

Podaż pieniądza M1

175 815,4

208 033,6

32 218,2

18,3

17,5

Podaż pieniądza M3

373 409,1

412 346,0

38 936,9

10,4

9,7

Pieniądz gotówkowy w obiegu

50 710,2

57 154,7

6 444,5

12,7

11,9

Depozyty i inne zobowiązania

315 672,3

345 340,0

29 667,6

9,4

8,6

Gospodarstwa domowe

196 524,5

203 549,1

7 024,6

3,6

2,9

Niemonetarne instytucje finansowe

11 395,8

15 180,6

3 784,8

33,2

32,3

Przedsiębiorstwa

85 099,9

99 415,6

14 315,7

16,8

16,0

Instytucje niekomercyjne działające na rzecz gospodarstw domowych

8 937,7

9 708,1

770,4

8,6

7,9

Instytucje samorządowe

11 320,7

13 702,0

2 381,2

21,0

20,2

Fundusze ubezpieczeń społecznych

2 393,6

3 784,5

1 390,9

58,1

57,0

Pozostałe składniki M3

7 026,6

9 851,4

2 824,8

40,2

39,2

* Deflator: wskaźnik cen towarów i usług konsumpcyjnych CPI

Źródło: Dane NBP.

Tabela 7

Należności i zobowiązania systemu bankowego w latach 2004 i 2005





Stan na 31 XII 2004

Stan na 31 XII 2005

Przyrost

Roczne tempo wzrostu nominalnie

Roczne tempo wzrostu realnie*




mln zł

mln zł

mln zł

%

%

Należności ogółem

272757,5

303300,3

30542,8

11,2

10,4

Gospodarstwa domowe

114996,9

141251,8

26254,9

22,8

22,0

Niemonetarne instytucje finansowe

15564,6

15946,7

382,1

2,5

1,7

Przedsiębiorstwa

123328,5

126459,9

3131,4

2,5

1,8

Instytucje niekomercyjne działające na rzecz gospodarstw domowych

714,9

835,9

121,0

16,9

16,1

Instytucje samorządowe

13349,3

14253,8

904,6

6,8

6,0

Fundusze ubezpieczeń społecznych

4803,4

4552,2

-251,2

-5,2

-5,9

* Deflator: wskaźnik cen towarów i usług konsumpcyjnych CPI



Źródło: Dane NBP.

Wykres 19

Agregaty monetarne M3 i M1 oraz pieniądz gotówkowy w obiegu, roczne tempa wzrostu

Źródło: Dane NBP.



Wykres 20

Udział gotówki w obiegu w agregacie monetarnym M1

Źródło: Dane NBP.






1   2   3   4   5   6   7   8   9   10


©operacji.org 2017
wyślij wiadomość

    Strona główna