Wprowadzenie


Operacje depozytowo-kredytowe



Pobieranie 0,83 Mb.
Strona5/10
Data23.10.2017
Rozmiar0,83 Mb.
1   2   3   4   5   6   7   8   9   10

3.2.4. Operacje depozytowo-kredytowe


Operacje depozytowo-kredytowe, do których zalicza się depozyt na koniec dnia i kredyt lombardowy, są przeprowadzane z inicjatywy banków komercyjnych. Stanowią one źródło krótkoterminowego uzupełniania niedoborów płynności banków oraz umożliwiają lokowanie nadwyżek wolnych środków na termin overnight w NBP.

Operacje depozytowo-kredytowe przyczyniają się do stabilizowania stawek na rynku międzybankowym. Stopa depozytowa stanowi dolne ograniczenie korytarza wahań krótkoterminowych stóp rynkowych. Stopa kredytu lombardowego określa maksymalny koszt pozyskania pieniądza w NBP, wyznaczając górny pułap dla wahań stóp na rynku międzybankowym.

W 2005 r. banki złożyły depozyty na koniec dnia w NBP na łączną kwotę 56,9 mld zł. Była ona niemal dwukrotnie niższa w stosunku do roku poprzedniego, kiedy wyniosła 113,6 mld zł. Łączna wysokość depozytu na koniec dnia składanego przez banki wahała się pomiędzy 200 tys. zł a 4,5 mld zł. Średni dzienny poziom depozytu na koniec dnia wyniósł 155,9 mln zł, podczas gdy w 2004 r. była to kwota 310 mln zł. Najwyższe kwoty środków banki lokowały w ostatnich dniach okresów utrzymywania rezerwy obowiązkowej.

W 2005 r. banki korzystały z kredytu lombardowego, zabezpieczanego skarbowymi papierami wartościowymi, głównie w ostatnich dniach okresów utrzymywania rezerwy obowiązkowej. Łączna kwota wykorzystanego kredytu lombardowego w skali roku wyniosła 10,3 mld zł, w porównaniu z 8,0 mld zł w 2004 r. Średnie dzienne wykorzystanie kredytu lombardowego wyniosło 28,4 mln zł w stosunku do 22 mln zł w 2004 r.



3.2.5. Pozostałe operacje


Kredyt techniczny pełni rolę instrumentu usprawniającego rozliczenia i zarządzanie płynnością w systemie bankowym w skali dnia operacyjnego. Jest to kredyt nieoprocentowany, zaciągany i spłacany w ciągu tego samego dnia operacyjnego, zabezpieczany skarbowymi papierami wartościowymi. W 2005 r. banki codziennie korzystały z kredytu technicznego. Dzienne zadłużenie wahało się od 4,4 mld zł do 15,3 mld zł.
Z dniem 7 marca 2005 r., za pośrednictwem banku centralnego Włoch, NBP przystąpił do rozliczeń w euro w systemie TARGET. Jednym z określonych w umowie TARGET warunków, które NBP musiał spełnić, była konieczność zapewnienia płynności rozrachunku w systemie SORBNET-EURO. Funkcję taką pełni, udzielany uczestnikom krajowego RTGS, kredyt śróddzienny w euro. Jako kredyt typu intraday podlega on spłacie do końca dnia operacyjnego, w którym jest zaciągany i nie podlega oprocentowaniu. Jego zabezpieczenie mogą stanowić obligacje skarbowe będące przedmiotem fixingu na platformie MTS CeTO. Zasady wyceny papierów wartościowych - w stosunku do kwot udzielanego kredytu - są w pełni zgodne ze standardami obowiązującymi w Eurosystemie. Z uwagi na niewielki wolumen płatności kierowanych przez banki do systemu SORBNET-EURO wykorzystanie kredytu śróddziennego w euro w 2005 r. kształtowało się na niskim poziomie. Średnia dzienna kwota zadłużenia banków w NBP wyniosła 0,3 mln euro. Biorąc pod uwagę krótki czas, który upłynął od momentu udostępnienia bankom kredytu śróddziennego w euro, należy oczekiwać, iż jego wykorzystanie będzie stopniowo rosnąć.


Załącznik nr 1. PKB i popyt finalny

Omawiając kształtowanie się PKB i jego składowych w 2005 r. należy wziąć pod uwagę, że dane te podlegały kilkakrotnym rewizjom ogłaszanym przez GUS i dlatego mogą wystąpić różnice między wielkościami przywołanymi w niniejszym Sprawozdaniu i we wcześniej publikowanych komunikatach i Raportach o inflacji. Szczególnie w I poł. 2005 r. dane dotyczące rachunków narodowych cechowała duża niepewność związana z oceną tempa zmian głównych składowych (spożycia, inwestycji i przyrostu zapasów) oraz wpływu eksportu netto na tempo wzrostu PKB. Zagadnieniom tym poświęcono wiele miejsca w toku posiedzeń RPP, jako że jakość tych szacunków posiada istotne znaczenie dla prawidłowej oceny bieżącej i przyszłej sytuacji gospodarczej.

W 2005 r. popyt krajowy wzrósł o 2,2% wobec 6,0% w 2004 r. Zmniejszenie rocznej dynamiki popytu krajowego było w znacznym stopniu wynikiem dużo niższych przyrostów zapasów niż rok wcześniej, czego efektem był wzrost akumulacji tylko o 0,5%. Niższa niż rok wcześniej była także dynamika spożycia ogółem (2,6%). W 2005 r., piąty rok z rzędu, zmniejszyła się wyrażona w cenach bieżących nadwyżka importu nad eksportem.

Dynamika wartości dodanej brutto6 w 2005 r. wyniosła 3,2% przy wzroście tej kategorii o 5,1% rok wcześniej. Wzrost wartości dodanej brutto w 2005 r. był przede wszystkim efektem ożywienia w usługach rynkowych i przemyśle (wkłady do wzrostu wartości dodanej ogółem wyniosły odpowiednio 1,6 pkt. proc. oraz 1 pkt proc.). O skali przyrostu produkcji przemysłowej decydował przemysł przetwórczy, którego dynamika wiązała się z rosnącym eksportem i stopniowo odbudowującym się popytem wewnętrznym.



Dynamikę PKB, popytu krajowego oraz relacje między nimi w latach 1997-2005 przedstawia tabela 2, udział poszczególnych składników we wzroście PKB wykres 4, a dynamikę PKB i popytu krajowego według kwartałów tabela 3.




Udziały składników popytu finalnego we wzroście PKB





Źródło: Obliczenia NBP na podstawie danych GUS.





PKB i popyt krajowy w latach 1997 – 2005




1997

1998

1999

2000

2001

2002

2003

2004

2005




Dynamika

PKB

7,1

5,0

4,5

4,2

1,1

1,4

3,8

5,3

3,4

Popyt krajowy

9,3

6,4

5,2

3,1

-1,4

0,9

2,7

6,0

2,2

Spożycie

6,3

4,3

5,0

2,8

2,2

2,9

2,5

4,0

2,6

Spożycie indywidualne

7,1

5,0

5,4

3,0

2,2

3,3

1,9

4,3

2,0

Akumulacja

21,0

13,6

6,0

3,9

-13,4

-7,2

3,3

14,7

0,5

Nakłady brutto na środki trwałe

21,8

14,0

6,6

2,7

-9,7

-6,3

-0,1

6,4

6,5

Eksport

12,2

14,4

-2,5

23,2

3,1

4,8

14,2

14,0

8,1

Import

21,4

18,6

1,0

15,5

-5,3

2,7

9,3

15,2

4,9

Udział eksportu netto we wzroście PKB w pkt. proc.

-2,3

-1,7

-1,0

0,9

2,6

0,5

1,1

-0,8

1,1




Struktura PKB w cenach bieżących

Popyt krajowy

103,9

104,8

105,9

106,4

103,7

103,4

102,6

102,0

100,3

Spożycie

80,5

79,8

80,7

81,6

82,9

84,8

83,8

81,9

81,3

Akumulacja

23,4

25,1

25,2

24,8

20,8

18,6

18,8

20,1

19,0

Eksport netto

-3,9

-4,8

-5,9

-6,4

-3,7

-3,4

-2,6

-2,0

-0,3

Źródło: Dane GUS.






Dynamika PKB i popytu krajowego wg kwartałów




Rok

I kw.

II kw.

III kw.

IV kw.

I-IV kw.

Wartość dodana brutto

2005

2,2

2,8

3,7

4,2

3,2




2004

6,4

5,5

4,8

4,2

5,1

Przemysł

2005

0,9

2,6

4,3

7,8

4,0




2004

15,7

13,6

7,6

6,3

10,5

Budownictwo

2005

5,4

11,0

8,2

3,8

6,7




2004

-0,7

0,1

-0,2

4,9

1,8

Usługi rynkowe

2005

2,3

2,7

4,1

3,6

3,2




2004

4,8

4,5

4,3

3,2

4,2

PKB

2005

2,2

2,9

3,9

4,3

3,4




2004

6,8

5,9

4,8

4,0

5,3

Popyt krajowy

2005

1,1

0,0

1,9

5,4

2,2




2004

7,0

7,4

5,9

3,9

6,0

Spożycie ogółem

2005

2,1

2,6

2,4

3,3

2,6




2004

4,6

4,9

4,1

2,5

4,0

Spożycie indywidualne

2005

1,4

1,4

2,3

2,8

2,0




2004

5,1

5,1

4,4

2,7

4,3

Akumulacja brutto

2005

-4,3

-12,0

-0,3

11,4

0,5




2004

23,5

20,4

14,5

7,9

14,7

Nakłady na środki trwałe brutto

2005

1,4

4,0

6,5

10,1

6,5




2004

4,8

4,9

5,3

8,6

6,4

Źródło: Dane GUS.


Dynamika nakładów inwestycyjnych brutto w 2005 r. była zbliżona do wartości odnotowanej rok wcześniej, natomiast przyrosty zapasów były dużo niższe niż rok wcześniej. Na dynamikę nakładów inwestycyjnych miał wpływ napływ funduszy strukturalnych z Unii Europejskiej.

Tempo wzrostu spożycia indywidualnego w 2005 r. było niższe niż przed rokiem i niższe o około 1 pkt proc. od dynamiki realnych dochodów do dyspozycji brutto gospodarstw domowych. Poprawa sytuacji na rynku pracy przyczyniła się do wzrostu dochodów z pracy najemnej (wzrost w cenach bieżących o 5,5%), a świadczenia społeczne pozostały na poziomie zbliżonym do wartości z 2004 r. Istotnymi źródłami finansowania przyrostu konsumpcji w 2005 r. były wzrastające dochody z działalności gospodarczej na własny rachunek (nominalny wzrost nadwyżki operacyjnej o 10,6% w stosunku do 2004 r.) oraz dochody z własności (wzrost o 14,1%). W związku ze wstąpieniem Polski do Unii Europejskiej, znaczącą rolę we wzroście dochodów odegrały wypłaty dla rolników w ramach Wspólnej Polityki Rolnej.

Rok 2005 był czwartym z kolei rokiem, w którym rósł eksport i import, jednak dynamika handlu zagranicznego nie była już tak wysoka jak w roku poprzednim. Pomimo umacniającego się kursu walutowego, dynamika eksportu była wyższa niż dynamika importu, czego efektem był ponad jednoprocentowy wkład eksportu netto do realnego wzrostu PKB, po jego ujemnym wkładzie w 2004 r. Nastąpiło ograniczenie nierównowagi zewnętrznej, mierzone spadkiem oszczędności zagranicznych7 w relacji do PKB z ok. 4,3% w 2004 r. do 1,5% w 2005 r. W znacznym stopniu wynikało to z poprawy salda wymiany produktów z zagranicą. Spadkowi stopy oszczędności zagranicznych towarzyszył wzrost relacji oszczędności w gospodarce narodowej do PKB z 15,8% w 2004 r. do 17,6% w 2005 r.




1   2   3   4   5   6   7   8   9   10


©operacji.org 2019
wyślij wiadomość

    Strona główna