Wielowymiarowa analiza porównawcza (wap)



Pobieranie 0,91 Mb.
Strona1/10
Data25.12.2017
Rozmiar0,91 Mb.
  1   2   3   4   5   6   7   8   9   10


METODY WIELOWYMIAROWEJ ANALIZY PORÓWNAWCZEJ


Metody wielowymiarowej analizy porównawczej: metody służące do wykrywania prawidłowości w obiektach opisywanych przez wiele ich właściwości. Pozwalają one na dokonywanie różnorodnych porównań obiektów wielowymiarowych.
Grupy metod WAP
metody taksonomiczne - porównywanie obiektów obejmujące zarówno porządkowanie zbioru obiektów jak i ich grupowanie w podzbiory jednostek podobnych do siebie ze względu na charakteryzujące je właściwości oraz wybór reprezentantów otrzymanych grup obiektów
metody analizy czynnikowej - transformacja wejściowego zbioru charakterystyk obiektów dowolnej natury, najczęściej zmiennych opisujących obiekty przestrzenne, w nowe nie obserwowalne charakterystyki zwane czynnikami, poprzez ortogonalne przekształcenie macierzy danych wejściowych. Transformacja ta pozwala na wyjaśnienie struktury powiązań między obserwowalnymi charakterystykami obiektów
Przedmiot analizy porównawczej – obiekty, które mogą być jednostkami przestrzeni, zmiennymi lub jednostkami czasu lub ich iloczyny kartezjańskie.
Przestrzeń analizy porównawczej – właściwości obiektów, czyli wartości 2 pozostałych elementów, które mogą być przedmiotem analizy porównawczej.
Podstawowe przesłanki stosowania metod WAP:


  1. Zredukowanie dużej ilości nagromadzonych informacji do kilku podstawowych kategorii, które mogą być traktowane jako przedmiot dalszej analizy.




  1. Otrzymanie jednorodnych grup obiektów, ze względu na charakteryzujące je właściwości, co ułatwia ustalenie ich zasadniczych właściwości.




  1. Zmniejszenie nakładów czasu i kosztów badania przez ograniczenie rozważań do najbardziej typowych zjawisk, procesów i kategorii.




  1. Wyjaśnienie struktury powiązań między charakterystykami obiektów.



MACIERZ OBSERWACJI

, i=1,2,...,n; j=1,2,...,m; t=1,2,...,T,
gdzie:

xijt – wartość j-tej zmiennej (cechy) w i-tym obiekcie przestrzennym w t-tym okresie (momencie) czasu.

Zbiory i ich iloczyny kartezjańskie stanowiące przedmiot i przestrzeń analizy porównawczej w badaniach społeczno-ekonomicznych:


  • P={p1,...,pn} – zbiór obiektów przestrzennych,

  • Y={y1,...,ym} – zbiór zmiennych (cech),

  • T={t1,t2,...,tk} – zbiór okresów (jednostek czasu),

  • PY=PY{p1y1,p2y1,...,pny1,p1y2,p2y2,...,pny2,...,p1ym,p2ym,...,pnym} – zbiór obiekto-zmiennych,

  • PT=PT – zbiór obiekto-okresów,

  • YT=YT – zbiór zmienno-okresów,

  • PYT=PYT – zbiór obiekto-zmienno-okresów.



ETAPY BADANIA

WYKORZYSTUJĄCEGO METODY WAP

1. Sformułowanie celu analizy (wstępnych hipotez badawczych).

2. Określenie zakresu merytorycznego, terytorialnego i czasowego badań, a w szczególności wyspecyfikowanie elementów zbioru obiektów oraz zbioru cech wyjściowych.

3. Zebranie kompletnych i adekwatnych danych statystycznych:


- ustalenie źródeł danych i zebranie danych źródłowych,
- doprowadzenie danych do wzajemnej porównywalności,
- eliminacja obserwacji o anormalnych poziomach,
- interpolacja brakujących informacji,
- wyznaczenie zmiennych przetworzonych (udziałów procentowych, współczynników dynamiki, wskaźników ekonomicznych itp.).

4. Analiza statystyczna danych wejściowych:


- wyznaczenie i analiza parametrów opisowych rozkładu (miary przeciętne, miary dyspersji, miary asymetrii, miary koncentracji),
- ocena stopnia i kierunku współzależności między zmiennymi wyjściowymi.

5. Dobór optymalnego podzbioru zmiennych diagnostycznych:


- wyeliminowanie zmiennych quasi - stałych,
- analiza struktury macierzy korelacji,
- ustalenie końcowej listy zmiennych.

6. Porównywanie obiektów w ramach analizowanych układów zmiennych:


- wybór metody porównania,
- określenie sposobu normalizacji zmiennych,
- ustalenie miar podobieństwa,
- porównanie obiektów za pomocą wybranej metody.

7. Analiza i interpretacja wyników, sformułowanie wniosków końcowych.



SKALE POMIARU
Pomiar-przyporządkowanie charakterystykom obiektów liczb w taki sposób, aby odzwierciedlały relacje zachodzące między obiektami


  • skala nominalna

  • przyporządkowuje poszczególnym wartościom cechy wyłącznie nazwy

  • pozwala ona jedynie na stwierdzenie identyczności lub różnic porównywanych obiektów oraz zliczyć obiekty identyczne i różne

  • przykładem pomiaru na tej skali jest przyporządkowanie płci (kobieta, mężczyzna) porównywanym ze względu na tą cechę osobom




  • skala porządkowa (rangowa)

  • pozwala nie tylko na zróżnicowanie obiektów lecz także porównywanie wartości zmiennych zaobserwowanych w obiektach (liniowe porządkowanie obiektów)

  • nie pozwala określić odległości między obiektami

  • umożliwia w efekcie zliczanie obiektów uporządkowanych (liczby relacji równości (identyczności), równości, większości i mniejszości)

  • typowym przekładem tego typu cech jest poziom wykształcenia.




  • skala przedziałowa (interwałowa)

  • pozwala dodatkowo, w stosunku do skali porządkowej, obliczyć odległości między obiektami, dokonując pomiaru cech za pomocą liczb rzeczywistych

  • dla skali tej możliwe jest, obok operacji arytmetycznych dopuszczalnych dla skal o mniejszej mocy, także dodawanie i odejmowanie

  • wartość zerowa na tej skali ma charakter umowny (np. 0o w skali Celsjusza), co prowadzi do zachowania różnic między wartościami cechy przy zmianie jednostek miary

  • przykładem zmiennych, dla których pomiar dokonywany jest na skali przedziałowej są dochody gospodarstw domowych

  • skala ilorazowa (stosunkowa)

  • ma podobny charakter jak skala przedziałowa, z tym występuje na niej zero bezwzględne (zero ogranicza lewostronnie zakres tej skali)

  • można na tej skali obok operacji dopuszczalnych na skalach słabszych dokonywać także dzielenia i mnożenia, a tym samym przedstawiać dowolną wartość cechy danego obiektu jako wielokrotność wartości cechy dla innego obiektu

  • zmienną mierzoną na takiej skali jest na przykład wiek czy też waga osób


DOBÓR OPTYMALNEGO PODZBIORU ZMIENNYCH DIAGNOSTYCZNYCH
OGÓLNE ZASADY DOBORU ZMIENNYCH



  • kryteria pozastatystyczne (merytoryczne i formalne)




  • wykorzystanie wskazań wypracowanych w ramach ogólnych teorii badanych zjawisk




  • kryteria statystyczne


KRYTERIA MERYTORYCZNE


  • istotność z punktu widzenia analizowanych zjawisk




  • wyczerpanie zakresu zjawisk




  • logiczność wzajemnych powiązań





KRYTERIA FORMALNE



  • ilościowy charakter zmiennych, czyli możliwość wyrażania poziomu zmiennej za pomocą liczb




  • dostępność danych




  • kompletność danych dla wszystkich obiektów





KRYTERIA STATYSTYCZNE



  • zdolność dyskryminacyjna zmiennych, czyli ich zmienność względem badanych obiektów




  • pojemność (potencjał) informacyjna zmiennych, czyli stopień ich skorelowania z innymi zmiennymi




  • stopień trudności w osiąganiu przez zmienne wysokich wartości


METODY DOBORU MERYTORYCZNEGO

burza mózgów


  • opiera się na swobodnej wymianie poglądów w niewielkich zespołach osób, dobranych ze względu na znajomość badanego zjawiska







  • zespół twórczy ma za zadanie zaproponowanie jak największej liczby potencjalnych zmiennych diagnostycznych




  • rolą drugiego zespołu, oceniającego, jest dokładna analiza i ocena przygotowanej przez zespół twórczy wstępnej listy potencjalnych zmiennych diagnostycznych i przedstawienie ostatecznej listy potencjalnych zmiennych diagnostycznych



metoda delficka





  • eksperci formułują swoje propozycje z zachowaniem anonimowości




  • procedurę ankietowania powtarza się wielokrotnie, stopniowo ustalając listę potencjalnych zmiennych diagnostycznych



ANALIZA ZDOLNOŚCI DYSKRYMINACYJNEJ

Klasyczny współczynnik zmienności:


, j=1,2,...,m,


  1   2   3   4   5   6   7   8   9   10


©operacji.org 2019
wyślij wiadomość

    Strona główna