Ćwiczenie rynomanometria I rynometria akustyczna (Opracował dr inż. A. Grzanka I M. Pyła) Cel ćwiczenia



Pobieranie 94.84 Kb.
Data25.01.2018
Rozmiar94.84 Kb.

LABORATORIUM CYFROWEGO PRZETWARZANIA SYGNAŁÓW BIOLOGICZNYCH

ĆWICZENIE 5


RYNOMANOMETRIA I RYNOMETRIA AKUSTYCZNA

(Opracował dr inż. A. Grzanka i M. Pyła)


1 Cel ćwiczenia


Celem ćwiczenia jest wykonanie pomiarów diagnostycznych stanu jam nosowych w warunkach klinicznych (próba położeniowa) z wykorzystaniem rynomanometru (pomiar oporu przepływu) oraz rynometru akustycznego. Wynik badania rynometrią akustyczną będzie poddany ocenie ilościowej przez wykonującego ćwiczenie.

2 Opis metod pomiarowych


Rynomanometria jest metodą umożliwiającą pomiar oporów przepływu powietrza w górnych drogach oddechowych: nosogardła oraz obydwu jam nosa. Mierzony opór jest stosunkiem różnicy ciśnień do przepływu, który został wywołany przez tę różnicę ciśnień. W naszym przypadku jest to stosunek różnicy ciśnienia wewnątrzgardłowego i atmosferycznego do objętości powietrza wydychanego przez kolejno lewą (RL) i prawą (RP) dziurkę nosa w jednostce czasu.

Pomiaru ciśnienia dokonujemy bezpośrednio, natomiast pomiar przepływu (pochodna objętości po czasie) dokonywany jest pośrednio poprzez pomiar dwóch ciśnień P1 i P2, przy znanym oporze przepływu - Rs. Podczas badania pacjent ma założoną na twarz maskę obejmującą obszar ust oraz nosa. Z końcem maski połączony jest przetwornik przepływ / ciśnienie - pneumotachograf, z którego uzyskujemy wartości dwóch ciśnienia: P1 i P2. Znając wartość ciśnienia P1 - przed siatką rezystancyjną, wartość ciśnienia za siatką - P2 oraz wartość oporu jaki stawia siatka przepływającemu przez nią powietrzu - Rs możemy wyznaczyć objętość wydychanego powietrza: V=(P1-P2)/Rs. Dodatkowo jeden z otworów nosa jest zatkany (nie przepływa przez niego powietrze) i podłączony do trzeciego drenu przenoszącego wartość ciśnienia napędowego - P.



Wynik badania jest przedstawiony w postaci graficznej jako cztery gałęzie zależności szybkości przepływu objętościowego od ciśnienia dla strony lewej i prawej oraz wdechu i wydechu. Obok wykresu podane są wartości obliczeń oporu przepływu dla ustalonych ciśnień i tak opór Bromsa dla części liniowej charakterystyki.



Rynometria akustyczna jest techniką pomiaru zależności pola przekroju poprzecznego jamy nosowej w funkcji odległości od początku nosa wzdłuż tak zwanej osi nosa. Polega ona na podaniu do jamy nosa trzasku akustycznego i zarejestrowaniu odpowiedzi akustycznej. Stąd wyznaczana jest odpowiedź akustyczna jam nosa, a potem współczynniki odbicia w funkcji czasu. Oś czasu przeliczana jest na odległość poprzez szybkość rozchodzenia się dźwięku. Współczynniki odbicia przeliczane są na pola przekroju poprzecznego (z ang. CA: Cross-sectional Areas). Wynik przedstawiony jest na wykresie obrazującym związek pola przekroju z odległością. Na rysunku pokazano główne struktury nosa widoczne w wyniku badania rynometrią akustyczną. Pierwsze wcięcie w krzywej rynometrii odpowiada zastawce nosa, drugie odpowiada przedniemu brzegowi małżowiny nosowej itd.



3 Wykonanie ćwiczenia



Szpital Kliniczny Akademii Medycznej w Warszawie

ul. Banacha 1a (wejście bliżej pętli tramwajowej)

II piętro pokój 203

osoba prowadząca badania: P. Barbara Czerwińska

tel. 6688477.

Pierwsza część ćwiczenia odbywa się w Pracowni Rynomanometrii Akademii Medycznej dokąd należy się udać w wyznaczonym terminie. Adres pracowni jest następujący:

Do Pracowni należy przynieść swój dowód osobisty lub znać numer PESEL.

Protokół badania jest następujący:


  1. Wykonanie badania rynomanometrycznego i rynometrią akustyczną (tzw. badanie "bez ingerencji"),

  2. Leżenie na wznak przez 15 do 20 minut na leżance,

  3. Wykonanie badania rynomanometrycznego i rynometrią akustyczną (tzw. badanie "po leżeniu"),

  4. Obkurczenie śluzówki nosa kroplami do nosa w aerozolu i odczekanie na reakcję ok. 20 minut,

  5. Wykonanie badania rynomanometrycznego i rynometrią akustyczną (tzw. badanie "po obkurczeniu"),

Każde badanie rynomanometrycze i rynometryczne jest wykonywane dwukrotnie dla prawej i lewej strony jamy nosa.

Po wykonaniu badania należy z komputera gromadzącego wyniki badania wydobyć własne krzywe rynometryczne i zgrać jedna po drugiej na własną dyskietkę odpowiednio nazywając pliki (powinno ich być 6). Proponujemy jednolite nazewnictwo plików wg następującego schematu: nnnisbb1.ryn gdzie

nnn - trzy pierwsze litery nazwiska,

i - pierwsza litera imienia,

s є {"l", "p"} oznacza badaną stronę - lewą lub prawą,

bb є {"bi", "le", "ob"} oznacza czy pomiar był wykonany bez ingerencji, po leżeniu lub po obkurczeniu.

Na przykład nazwa pliku dla J. Kowalskiego strony prawej po leżeniu będzie następująca kowjple1.ryn

Kolor krzywej na ekranie oznacza stronę badaną - niebieski to strona lewa a czerwony to strona prawa. Pierwszą czynnością jest wybranie krzywej. Umieszczamy wskaźnik myszki na wybranej krzywej (wskaźnik myszy powinien przybrać kształt równoramiennego krzyżyka) i naciskamy prawy przycisk myszki. Wybrana krzywa powinna zmienić kolor na zielony. Następnie wybieramy z menu File | ASCII-Export. Otwiera się okno dialogowe, którego jednym z pól jest filename, gdzie wpisujemy naszą nazwę pliku poprzedzoną symbolem napędy dyskietek "a:". Jako separator kolumn (Separator for x,y:) wybieramy średnik. Aby rozpocząć operację eksportu naciskamy myszką przycisk "x,y". Po zakończeniu przywracamy wybranej krzywej jej pierwotny kolor czyli usuwamy z selekcji powtórnie klikając w zieloną krzywą prawym przyciskiem myszy.



4 Wykonanie obliczeń


Wyniki pomiarów wykonanych rynometrem akustycznym należy przetworzyć numerycznie. Końcowym wynikiem powinny być parametry rozkładu krzywych na fałdki. Należy podać położenie, szerokość i powierzchnię środkową trzech pierwszych fałdek. Oprogramowanie do obliczeń wraz z instrukcją obsługi można znaleźć na tej stronie internetowej. Do obliczeń można użyć można wersji pracującej w MS-DOS wywoływanej z linii poleceń lub wersji z pełną grafiką i bazą danych działającą pod Windows 95/NT. Ta druga wersja składa się z trzech części (3 dyskietki) i zawiera niezbędny mechanizm obsługi baz BDE firmy Borland. Na stronie internetowej można odnaleźć artykuł z opisem metody rozkładu.

Wyniki obliczeń należy zestawić w formie tabelarycznej. Na podstawie otrzymanych liczb należy przeprowadzić dyskusję. Należy zinterpretować poszczególne fałdki (przypisać je odpowiednim strukturom w jamie nosa) i opisać zachowanie w zależności od fazy eksperymentu. Które parametry rozkładu krzywej zmieniają się zasadniczo w wyniku leżenia i po podaniu środka obkurczającego, a które są praktycznie stałe? Jaki jest kierunek tych zmian?



Literatura


[1] Samoliński B. Rynomanometria. rozdz. 6.7: Choroby nosa i zatok przynosowych. Red. A. Krzeski i G. Janczewski. Sonmedia 1997. str. 76-82

[2] Samoliński B. Rynometria akustyczna. rozdz. 6.8: Choroby nosa i zatok przynosowych. Red. A. Krzeski i G. Janczewski. Sonmedia 1997. str. 82-86.



[3] Grzanka A, Pyła M, Samoliński B: Ocena jam nosa poprzez parametryczny rozkład krzywej rynometrii akustycznej, 3-cie Seminarium Metod Akustycznych i Mechaniki w Inżynierii Biomedycznej, Zakopane, 23-24.04.1998; str.83-86.



Pobieranie 94.84 Kb.

Share with your friends:




©operacji.org 2020
wyślij wiadomość

    Strona główna