Ćwiczenie 3



Pobieranie 289,49 Kb.
Strona2/3
Data14.02.2018
Rozmiar289,49 Kb.
1   2   3

2.1.1. Materiały stosowane na łożyska ślizgowe


Do produkcji łożysk ślizgowych stosuje się m.in. stopy na osnowie cyny, ołowiu, kadmu, miedzi, aluminium, cynku oraz żeliwo. Jako materiały na łożyska ślizgowe używa się również tworzyw sztucznych.

2.1.1.1. Stopy na osnowie cyny, ołowiu i kadmu


Największe zastosowanie jako stopy łożyskowe mają miękkie łatwo topliwe stopy, których głównymi składnikami są cyna i ołów. Nazywa się je popularnie białymi metalami. Przykłady niektórych białych metali podano w tablicy 24.1.

Stopy na osnowie cyny zawierają ponad 83 % cyny. Zostały one w 1839 roku opatentowane przez Izaaka Babbita i są obecnie nazywane babbitami. Oprócz cyny zawierają 9–10 % antymonu i 3–6 % miedzi. Osnowę tych stopów stanowi roztwór antymonu i miedzi w cynie, który jest miękki i ciągliwy, twardszy jednak od cyny. W osnowie rozmieszczone są graniaste kryształy związku SnSb, a obok nich iglaste wydzielenia związku Cu6Sn5.


Tablica 1. Skład chemiczny stopów łożyskowych na bazie cyny i/lub ołowiu wg normy PN-ISO 4381:1997

Znak gatunku

Cecha

w %

Pb

Sn

Sb

Cu

As

Cd

Ni

SnSb12Cu6Pb

Ł82

1 ÷ 3

reszta

11 ÷ 13

5 ÷ 7

0,1

-

-

SnSb9Cu4

Ł89

0,35

reszta

7 ÷ 8

3 ÷ 4

0,1

-

-

SnSb8Cu4Cd

Ł89L

0,35

reszta

7 ÷ 8

3 ÷ 4

0,5

0,8 ÷ 1,2

0,1÷ 0,5

PbSb15SnAs

ŁAs

reszta

0,9 ÷ 1,7

13,5÷15,5

0,7

0,8 ÷ 1,2

-

-

PbSb15Sn10

Ł10

reszta

9 ÷ 11

14 ÷ 16

0,7

0,6

-

-

PbSb14Sn9CuAs

Ł10As

reszta

8 ÷ 10

13 ÷ 15

0,7 ÷ 1,5

0,3 ÷ 1,0

0,3 ÷ 0,7

0,2 ÷ 0,6

PbSb10Sn6

Ł6

reszta

5 ÷ 7

9 ÷ 11

0,7

0,25

-

-

Norma PN-82/H-87111 określa nieco inne składy stopów łożyskowych, np. stop SnSb12Cu6Pb (Ł83) o zawartości 10 ÷ 12% Sb, 5,5 ÷ 6,5% Cu, reszta Sn, czy analogiczne do stopów z tabeli 1, lecz o nieznacznie zmienionym składzie chemicznym.

Jako tańsze wprowadzono stopy, w których cynę częściowo zastąpiono ołowiem. Miękką osnowę stanowi w nich potrójna eutektyka, a w niej twarde wydzielenia związku SnSb oraz iglaste wydzielenia związku . Stopy te są tańsze od babbitów i znalazły zastosowanie przy małych szybkościach i obciążeniach. Ich wadą jest szybki spadek własności, głównie twardości i wytrzymałości zmęczeniowej, ze wzrostem temperatury, co ogranicza ich zastosowania do temperatury około 100 - 110°C.

Stopy na osnowie ołowiu (bezcynowe), zwane stopami alkalicznymi, zawierają jako dodatki wapń, stront, bar i inne. Pierwiastki te tworzą z ołowiem twarde związki (np. , ). Celem utwardzenia ołowiu dodaje się do stopu sód, który tworzy dyspersyjne wydzielenia .

Stopy na osnowie kadmu charakteryzują się bardzo dobrą odpornością na ścieranie, dobrą twardością i wytrzymałością w podwyższonych temperaturach. Zawierają około 98 % kadmu z dodatkami niklu, srebra i miedzi. Są obecnie rzadko stosowane ze względu na deficytowość i wysoką cenę kadmu.




1   2   3


©operacji.org 2017
wyślij wiadomość

    Strona główna