W bielsku białej wydział budowy maszyn I informatyki katedra inżynierii produkcji



Pobieranie 0,88 Mb.
Strona2/12
Data24.02.2019
Rozmiar0,88 Mb.
1   2   3   4   5   6   7   8   9   ...   12

Projektowanie inżynierskie

(Grafika inżynierska, Nauka o materiałach, Projektowanie inżynierskie, Projektowanie systemów pracy, Podstawy metrologii, Ochrona własności intelektualnych)

26. Pojęcie tworzywa, materiału jego gatunku i postaci, stopy metali, rodzaje materiałów konstrukcyjnych i ich oznaczenia



(pojęcie surowca, tworzywa, materiału, półwyrobu, wyrobu. pojęcie gatunku tworzywa, postaci materiału, pojęcie stopu, oznaczenia gatunków tworzyw np. stali, stopów metali lekkich)

27. Materiały niemetalowe - tworzywa sztuczne, drewno, guma itp.



(rodzaje tworzyw, zastosowanie poszczególnych rodzajów tworzyw, utylizacja tworzyw sztucznych, rodzaje drewna, zastosowanie poszczególnych gatunków drewna, rodzaje gum, zastosowanie różnych rodzajów gum)

Metale mają na ogół strukturę krystaliczną z tym, że niektóre stopy można uzyskiwać w postaci amorficznej(szkło metaliczne). Wiele substancji ceramicznych ma wprawdzie strukturę krystaliczną, ale wiązania międzyatomowe są niemetaliczne, co powoduje, że są one bardzo kruche (np. Al2O3, SiO2). Wiele materiałów ceramicznych i polimerów ma strukturę bezpostaciową. Mają one własności różne od tworzyw krystalicznych. Struktura polikrystaliczna (ziarnista) jest typowa dla większości metali, wielu ceramików i niektórych polimerów. Ziarna mogą różnić się orientacją krystalograficzną, wielkością i kształtem, co istotnie wpływa na własności tworzywa. Struktura może być jednofazowa lub częściej wielofazowa. Własności będą zależały nie tylko od procentowego udziału poszczególnych faz, ale i od stopnia ich dyspersji i kształtu ziarn.

Stop żelaza z węglem- stopy w których węgiel rozpuszczany jest w żelazie. Węgiel może występować w nich w postaci węgla czystego – grafitu, roztworu stałego w sieci krystalicznej ferrytu lub austenitu albo jako węglik żelaza np. Fe3C zwanego cementytem. Wykres równowagi układu żelazo -węgiel- jest to wykres fazowy węgla w stopie z żelazem. Pierwsza część wykresu nazywa się także żelazo-cementyt. Na osi poziomej podana jest procentowa zawartość węgla w stopie, na osi pionowej temperatura. Z wykresu można odczytać jaka strukturę posiada stop, przy założeniu równowagowego procesu

28. Projektowanie wyrobów. Współpraca z klientem w procesie przygotowania wyrobu (tradycyjny (sekwencyjny) rozwój wyrobu, projektowanie współbieżne, innowacje i modyfikacja wyrobów)


29. Materiały metalowe, struktury metali, stal, żeliwo, układ żelazo-węgiel

(układ żelazo węgiel, właściwości stali w zależności od zawartości węgla, właściwości żeliwa w zależności od zawartości i postaci węgla, struktury metali nieżelaznych)

Metale mają na ogół strukturę krystaliczną z tym, że niektóre stopy można uzyskiwać w postaci amorficznej(szkło metaliczne). Wiele substancji ceramicznych ma wprawdzie strukturę krystaliczną, ale wiązania międzyatomowe są niemetaliczne, co powoduje, że są one bardzo kruche (np. Al2O3, SiO2). Wiele materiałów ceramicznych i polimerów ma strukturę bezpostaciową. Mają one własności różne od tworzyw krystalicznych. Struktura polikrystaliczna (ziarnista) jest typowa dla większości metali, wielu ceramików i niektórych polimerów. Ziarna mogą różnić się orientacją krystalograficzną, wielkością i kształtem, co istotnie wpływa na własności tworzywa. Struktura może być jednofazowa lub częściej wielofazowa. Własności będą zależały nie tylko od procentowego udziału poszczególnych faz, ale i od stopnia ich dyspersji i kształtu ziarn.
Stop żelaza z węglem- stopy w których węgiel rozpuszczany jest w żelazie. Węgiel może występować w nich w postaci węgla czystego – grafitu, roztworu stałego w sieci krystalicznej ferrytu lub austenitu albo jako węglik żelaza np. Fe3C zwanego cementytem.

Wykres równowagi układu żelazo -węgiel- jest to wykres fazowy węgla w stopie z żelazem. Pierwsza część wykresu nazywa się także żelazo-cementyt. Na osi poziomej podana jest procentowa zawartość węgla w stopie, na osi pionowej temperatura. Z wykresu można odczytać jaka strukturę posiada stop, przy założeniu równowagowego procesu wytwarzania. przy na przykład szybkim chłodzeniu stop może zachowywać się w inny sposób (np. granica rozpuszczalności wzrasta wraz z wielkością przechłodzenia)

Stal - stop żelaza z węglem plastycznie obrobiony i plastycznie obrabialny o zawartości węgla nie przekraczającej 2,06%. Węgiel w stali najczęściej występuje w postaci perlitu płytkowego. Niekiedy jednak, szczególnie przy większych zawartościach węgla cementyt występuje w postaci kulkowej w otoczeniu ziaren ferrytu.



Żeliwo - stop odlewniczy żelaza z węglem zawierający ponad 2% do 3.6% węgla w postaci cementytu lub grafitu. Występowanie konkretnej fazy węgla zależy od szybkości chłodzenia. Chłodzenie powolne sprzyja wydzielaniu się grafity. Także i dodatki stopowe odgrywają tu pewna role. Krzem powoduje skłonność do wydzielania się grafitu, a mangan przeciwnie, stabilizuje cementyt. Żeliwo otrzymuje się przez wygrzewanie surówki z dodatkami złomu stalowego lub żeliwnego w piecach zwanych żeliwniakami. Tak powstały materiał stosuje się do wykonywania odlewów. Żeliwo charakteryzuje się niewielkim 1.0% do 2.0% skurczem odlewniczym, łatwością wypełniania form, a po zastygnięciu cechują obrabialnością. Wyroby odlewnicze po zastygnięciu, by usunąć ewentualne ostre krawędzie i pozostałości formy odlewniczej poddaje się szlifowaniu. Odlewu poddaje się także procesowi sezonowania, którego celem jest zmniejszenie wewnętrznych naprężeń, które mogą doprowadzić do odkształceń lub uszkodzeń wyrobu. Żeliwo, dzięki wysokiej zawartości węgla posiada wysoka odporność na korozje

30. Kompozyty



(pojęcie kompozytu, rodzaje kompozytów i ich zastosowania w różnych gałęziach przemysłu)
31. Rodzaje i oznaczenia materiałów narzędziowych, gatunki stali narzędziowych.

(rodzaje narzędzi, oznaczenia różnych materiałów narzędziowych, zastosowania różnych rodzajów materiałów narzędziowych do poszczególnych rodzajów obróbek i materiałów).
32. Rodzaje obróbki cieplnej, cieplno-chemicznej metali i ich zastosowania do różnych tworzyw.

(rodzaje obróbki cieplnej i ich zastosowanie do różnych rodzajów materiałów, rodzaje obróbki cieplno-chemicznej i ich zastosowanie, właściwości materiałów po obróbce cieplnej i cieplno-chemicznej)
33. Przeprowadzić analizę płaskiego dowolnego układu sił, sił czynnych, sił biernych, reakcji, więzów oraz momentu siły względem bieguna.

(przedstawić przykład płaskiego układu sił, przeprowadzić na podanym przykładzie analizę płaskiego dowolnego układu sił, sił czynnych, sił biernych, reakcji, więzów oraz momentu siły względem bieguna)
34. Wymienić warunki równowagi przestrzennego dowolnego układu sił, moment siły względem osi, typowe problemy techniczne: wały obciążane w różnych płaszczyznach, konstrukcje przestrzenne, znajdowanie reakcji elementów utwierdzonych.

(przedstawić przykład przestrzennego układu sił, przeprowadzić na podanym przykładzie analizę przestrzennego układu sił, sił czynnych, sił biernych, reakcji, więzów oraz momentu siły względem bieguna).
35. Przedstawić zagadnienia tarcia, hipotezy, oznaczanie, wartości. Określić wpływ właściwości warstwy wierzchniej na współpracę dwóch elementów.

(przedstawić zagadnienie tarcia, hipotezy, oznaczanie, współczynniki tarcia, wartości współczynników tarcia, .podać przykłady tarcia, określić wpływ właściwości warstwy wierzchniej na współpracę dwóch elementów

Tarcie – całość zjawisk fizycznych towarzyszących przemieszczaniu się względem siebie dwóch ciał fizycznych (tarcie zewnętrzne) lub elementów tego samego ciała (tarcie wewnętrzne) i powodujących rozpraszanie energii podczas ruchu.

Tarcie zewnętrzne występuje na granicy dwóch ciał stałych. Tarcie wewnętrzne występuje przy przepływie płynów, jak i deformacji ciał stałych.

Podczas ruchu po powierzchni, która nie jest idealnie gładka, ciało doznaje siły, zwanej siłą tarcia. Wartość siły tarcia T jest proporcjonalna do wartości siły nacisku N ciała na podłoże. Współczynnik proporcjonalności, zwany współczynnikiem tarcia f, zależy od rodzaju i stanu powierzchni trących, natomiast nie zależy od ich wielkości.

Na przykład w czasie deszczu lub na oblodzonej jezdni współczynnik tarcia jest mały. Dlatego zimą posypuje się jezdnię piaskiem, aby zwiększyć współczynnik tarcia. Zwrot siły tarcia jest zawsze przeciwny do zwrotu wektora prędkości v.

Wartość siły tarcia wyznaczamy ze wzoru: T= f*N

Tarcie to zdarzenie powstawania oporu w trakcie względnego ruchu dwóch stykających się ciał. Siła oporu występująca w płaszczyźnie zetknięcia ciał i skierowana przeciwnie do ich ruchu nazywa się siłą tarcia zewnętrznego. Siła tarcia zależy od rodzaju ruchu trących się ciał (regularne prędkości ich ruchu względnego), od stanu szorstkości i rodzaju materiału ich powierzchni i od innych czynników zewnętrznych, jak temperatura albo obecność zmniejszającego tarcie smaru. Z racji na rodzaj ruchu odznacza się tarcie statyczne, które występuje wówczas, gdy jedno ciało jest wprawiane w ruch względem drugiego; tarcie dynamiczne, które występuje wówczas, gdy ciała są już w ruchu i przesuwają się względem siebie; i tarcie toczne, występujące wtedy, gdy jedno ciało toczy się po drugim.

Wpływ budowy warstwy wierzchniej na współpracę dwóch elementów:

a) im twardsza warstwa wierzchnia tym dłuższa żywotność elementów,

b) im twardsza warstwa wierzchnia tym mniejsze zużycie ścierne dwóch elementów,

c) warstwa wierzchnia wpływa na żywotność dwóch elementów, więc procesy powinny zapewnić optymalne cechy użytkowe wytworów, a przede wszystkim spełniły wymaganą ich odporność na zużycie ścierne i zmęczeniowe.
36. Scharakteryzować zagadnienia wytrzymałości materiałów, naprężeń normalnych i stycznych.

((przykłady obciążeń elementów maszyn związanych z wytrzymałością na rozciąganie, ściskanie, ścinanie, pojęcie naprężeń normalnych, stycznych)

W wytrzymałości materiałów podstawowe znaczenie ma pojęcie naprężenia. Jeżeli pewne ciało obciążone układem sił zewnętrznych przetniemy umownie płaszczyzną na dwie części, w przekroju tym wystąpią siły wewnętrzne konieczne do zrównoważenia obciążeń działających na każdą z przeciętych części. Zgodnie z założeniem ciągłej budowy materii, każdy punkt przekroju jest punktem przyłożenia pewnej elementarnej siły. Mamy więc tutaj do czynienia z obciążeniem ciągłym powierzchniowym (rys. 1a). Weźmy pod uwagę element powierzchni ∆A leżący w płaszczyźnie przekroju i będący otoczeniem punktu K (rys. 1b). Na element ten przypada siła ∆P. Wektorem naprężenia w punkcie K nazywamy następującą granicę ilorazu


Należy tutaj od razu podkreślić, że pojęcie naprężenia jest ściśle związane z przekrojem. Prowadząc przez punkt K przekrój inną płaszczyzną, otrzymalibyśmy inny wektor naprężenia. Naprężenie jest więc w ogólnym przypadku funkcją rozważanego punktu, jak również orientacji płaszczyzn przekroju.

Naprężenie ma, zgodnie z definicją, wymiar N/ , czyli Pa. Jeżeli płaszczyzna przekroju została określona, naprężenie jest wektorem, który może mieć dowolny kierunek w przestrzeni. Ze względu na dalsze rozważania celowe jest wprowadzenie rozkładu wektora na kierunek prostopadły i równoległy do płaszczyzny przekroju (rys. 1.3.). Rzut wektora naprężenia na kierunek prostopadły do płaszczyzny nazywamy naprężeniem normalnym i oznaczamy σ a składową równoległą – naprężeniem stycznym (lub tnącym) oraz oznaczamy τ. Z rysunku łatwo wywnioskować, że: σ = p cos α, τ = p sin α.
37. Scharakteryzować problem wytrzymałości na zginanie: momenty zginające, siła tnąca, linia i strzałka ugięcia.

(przykłady obciążeń elementów maszyn związanych z wytrzymałością na zginanie: momenty zginające, siła tnąca, linia i strzałka ugięcia, naprężenia zginające)

Wytrzymałość na zginanie wyznaczamy wzorem:

σ g max = Mmax/Wmax ≤ kg

gdzie: g max - max naprężenie gnące (normalne) zginanego elementu, W g - wskaźnik wytrzymałości na zginanie , k g - naprężenia dopuszczalne na zginanie

Momentem gnącym w danym przekroju belki nazywamy sumę momentów (względem środka ciężkości tego przekroju) wszystkich sił zewnętrznych działających na część belki odciętą tym przekrojem.

Moment zginający uważamy za dodatni, jeśli wygina on belkę wypukłością ku dołowi. Momenty zginające wyginające belkę wypukłością do góry uważamy za ujemne.

Siłą normalną w danym przekroju poprzecznym belki nazywamy rzut na kierunek normalnej wypadkowej wszystkich sił zewnętrznych działających na część belki odciętą tym przekrojem.

Siłą tnącą w danym przekroju poprzecznym belki nazywamy rzut na płaszczyznę tego przekroju wypadkowej wszystkich sił zewnętrznych działających na część belki odciętą tym przekrojem.

W czasie pracy belka ulega odkształceniu. Początkowo prostoliniowa oś belki zmienia się na krzywoliniową. Ta krzywa nazywa się linią ugięcia osi belki.

Przemieszczenie środka ciężkości przekroju w kierunku prostopadłym do osi belki nazywamy ugięciem belki, a największe ugięcie - strzałką ugięcia belki.
38. Współczesne metody pomiarów długości i kąta - narzędzia pomiarowe.

(rodzaje narzędzi pomiarowych do pomiaru długości i kata, dokładność pomiarów w zależności od zastosowanych narzędzi, zasady pomiarów poszczególnymi rodzajami narzędzi)

W postępowaniu pomiarowym można wyróżnić metodę pomiarową, która dzieli się na bezpośrednie i pośrednie.

Metoda pomiarowa bezpośrednia -metoda pomiarowa, dzięki której wartość wielkości mierzonej otrzymuje się bezpośrednio, bez potrzeby wykonywania dodatkowych obliczeń opartych na zależności funkcyjnej wielkości mierzonej od innych wielkości.

Metoda pomiarowa pośrednia - metoda pomiarowa polegająca na bezpośrednich pomiarach innych wielkości i wykorzystaniu istniejącej zależności między mierzoną wielkością a wielkościami zmierzonymi bezpośrednio.

Metoda pomiarowa bezpośredniego porównania - metoda pomiarowa porównawcza polegająca na porównaniu całkowitej wartości wielkości mierzonej z wartością znaną tej samej wielkości, która w postaci wzorca wchodzi bezpośrednio do pomiaru.

Metoda pomiarowa wychyleniowa - metoda pomiarowa porównawcza polegająca na określeniu wartości wielkości mierzonej przez wychylenie urządzenia wskazującego; przyrząd pomiarowy może mieć urządzenie wskazujące analogowe lub cyfrowe.

Metoda pomiarowa różnicowa - metoda oparta na porównaniu wielkości mierzonej z niewiele różniącą się od niej znaną wartością tej samej wielkości i pomiarze różnicy tych wartości.

Metoda pomiarowa różnicowa wychyleniowa - to metoda różnicowa polegająca na pomiarze małej różnicy między wartością wielkości mierzonej i znaną wartością tej samej wielkości za pomocą czujnika.

Metoda pomiarowa różnicowa koincydencyjna - metoda pomiarowa różnicowa polegająca na wyznaczeniu, przez obserwację koincydencji (zgodności) pewnych wskazówek lub sygnałów, małej różnicy między wartością wielkości mierzonej i porównywanej z nią znanej wartości tej samej wielkości

Metoda pomiarowa różnicowa zerowa - metoda różnicowa polegająca na sprowadzeniu do zera różnicy między wartością wielkości mierzonej a porównywaną z nią znaną wartością tej samej wielkości.

Narzędziami używanymi do pomiaru kąta są: kątomierze uniwersalne, głowice i stoły podziałowe, liniały sinusowe, mikroskop z głowicą goniometryczną, luneta autokolimacyjna, goniometr.

Narzędziami używanymi do pomiaru długości są: suwmiarka, mikrometr, długościomierz, interferometr laserowy, czujniki, mikroskop ze spiralą Archimedesa, mikroskop z czujnikiem fotooptycznym
39. Właściwości warstwy wierzchniej (chropowatość powierzchni, twardość, wielkość i układ ziaren).

(pojęcie chropowatości powierzchni, twardości, wielkości i układu ziaren, zasady oznaczeń ww. właściwości)).

W warstwie wierzchniej wyróżniamy następujące strefy:

- strefa powierzchniowa – może zawierać zaabsorbowane jony, atomy pochodzące ze środowiska zewnętrznego, części współpracującej. Grubość tej warstwy podaje się w Å (angstrem, 1 Å = 10-10m). strefa ukierunkowana – zawiera ziarna ogólnie zorientowane odkształcone plastycznie

- strefa zgniotu – część warstwy wierzchniej, w której nastąpiło odkształcenie plastyczne.

- strefa wpływów cieplnych – część warstwy wierzchniej, w której zawarte są zmiany pochodzące od procesów cieplnych. Zmiany dotyczące wielkości ziaren, przemian chemicznych, przemian fazowych.

Chropowatość powierzchni – cecha powierzchni ciała stałego, oznacza rozpoznawalne optyczne lub wyczuwalne mechanicznie nierówności powierzchni, niewynikające z jej kształtu, lecz przynajmniej o jeden rząd wielkości drobniejsze. Symbolem chropowatości jest Ra.

Twardość – cecha ciał stałych świadcząca o odporności na działanie sił skupionych. Efektami oddziaływania sił skupionych mogą być odkształcenia powierzchni, zgniecenie jej lub zarysowanie. Definicja twardości jest dość ogólna, stąd mnogość metod i skal pomiarowych.

Układ ziaren dzielimy ze względu na kształt ziaren: - słupkowe (układ jednowymiarowy) – ziarna o średnicy nanometrycznej i kształcie słupków

- warstwowe (układ dwuwymiarowy) – ziarna o średnicy nanometrycznej i kształcie płaskim

-równoosiowe (układ trójwymiarowy) - ziarna o średnicy nanometrycznej i kształcie kuli

Natomiast ze względu na skład chemiczny wyróżniamy: -kryształy i granice ziaren charakteryzujące się tym samym składem chemicznym

-kryształy charakteryzujące się różnym składem chemicznym

-ziarna i fazy mające różne składy w granicach ziaren

-nanometryczne ziarna o innym składzie umieszczone w osnowie
40. Maszyny współrzędnościowe (rodzaje, przeznaczenie).

(pojęcie maszyny pomiarowej współrzędnościowej, rodzaje maszyn współrzędnościowych, zasady i rodzaje pomiarów na maszynie współrzędnościowej)

Ze względu na rodzaj konstrukcji, maszyny pomiarowe można podzielić na maszyny: o konstrukcji zamkniętej (maszyny portalowe i maszyny mostowe/suwnicowe) oraz o konstrukcji otwartej (maszyny wysięgnikowe i maszyny kolumnowe).

Maszyny portalowe są stosowane do pomiarów części o wąskich tolerancjach wykonania oraz do skomplikowanych zadań pomiarowych, jakimi są np. pomiary kół zębatych. Bardzo często maszyny te są wykorzystywane w zakładach pracy jak również w laboratoriach badawczych i wzorcujących.

Maszyny mostowe (suwnicowe) są używane do pomiarów elementów średnio- i wielkogabarytowych, w budowie pojazdów, samolotów, statków i dużych maszyn, gdzie wymagana jest duża dokładność wykonywanych pomiarów.

Maszyny kolumnowe są coraz rzadziej produkowane i stosowane na korzyść maszyn portalowych o podobnej dokładności, ale o większej sztywności i przestrzeni pomiarowej. Mimo to dalej znajdują zastosowanie do pomiarów sprawdzianów, korpusów, precyzyjnych wyrobów, narzędzi skrawających, części hydrauliki i pneumatyki przemysłowej, krzywek i kół zębatych.

Maszyny wysięgnikowe stosowane są do pomiarów cienkościennych elementów takich jak: karoserie i szyby samochodowe, panele, drzwi oraz elementów takich jak: silniki, skrzynie biegów, odlewy.

41. Statystyczna kontrola jakości (metody, zastosowanie).



(pojęcie statystycznej kontroli jakości, metody statystycznej kontroli jakości, zastosowanie statystycznej kontroli jakości)

Statystyczna kontrola jakości SKJ - partia wyrobów oceniana jest na podstawie pobranej losowo próbki (kontrola wyrywkowa).

W zależności od wielkości i częstotliwości pobierania próbek oraz sposobu wykorzystania informacji do oddziaływania na proces produkcji, kontrola statystyczna może mieć charakter:



Statystyczna kontrola odbiorcza (SKO) służy sprawdzeniu czy dostarczona lub oferowana do dostarczenia partia surowca, wyrobów lub usługa spełnia wymagania jakościowe.

Celem SKO jest niedopuszczenie do przyjęcia niezgodnej z wymaganiami (normowymi, wynikającymi ze specyfikacji lub umownymi) partii surowca, wyrobów gotowych lub usługi. Dokonywana jest na podstawie pobranej losowo próbki.



Statystyczna kontrola procesu(SKP) to zespół metod i technik statystycznych mających na celu usprawnienie przebiegu prac przez redukcję występujących odchyleń. Statystyczna kontrola procesu polega na zapobieganie powstawaniu defektów przez wykrywanie i sygnalizowanie sytuacji, w których proces ma tendencję do wykraczania poza określone, akceptowalne limity, przy jednoczesnym identyfikowaniu powodów ich występowania. Ma charakter ciągły- jest prowadzona w czasie rzeczywistym. Jej celem nie jest kontrola jakości finalnej wyrobów, lecz nadzorowanie zaktualizowanego stanu procesu.

Zastosowanie SKJ : \- kontrola cyklu życia produktu, - kontrola jakości procesów produkcyjnych



42. Tolerancje wymiarów długości i kąta, odchyłki kształtu (pomiary, rodzaje odchyłek).

(rodzaje tolerancji długości i kąta, zasady pasowania, odchyłki kształtu, odchyłki bicia)

Tolerancje kształtu: tolerancja prostoliniowości, tolerancja płaskości, tolerancja okrągłości, tolerancja walcowości. Tolerancje kierunku: tolerancja równoległości, tolerancja prostopadłości, tolerancja nachylenia. Tolerancje położenia: tolerancja pozycji, tolerancja współosiowości lub współśrodkowości, tolerancja symetrii. Tolerancje bicia: tolerancja bicia, tolerancja bicia całkowitego. Tolerancje kształtu, kierunku lub położenia: tolerancja kształtu wyznaczonego zarysu, tolerancja kształtu wyznaczonej powierzchni.

Pomiary odchyłek kształtu

Pomiar odchyłki płaskości powierzchni za pomocą płytek interferencyjnych. Na mierzoną powierzchnię nakłada się, pod niewielkim kątem, płaską płytkę interferencyjną tak, by uzyskać zamknięty układ prążków – położenie płytki odpowiada położeniu płaszczyzny przylegającej – i odchyłkę płaskości oblicza się ze wzoru: , gdzie n – liczba prążków. Jeśli nie jest możliwe uzyskanie zamkniętego prążka, płytkę interferencyjną ustawia się tak, by zaobserwować wyraźny kształt prążków. O wartości odchyłki płaskości wnioskuje się wtedy na podstawie ugięcia prążka, a odchyłkę oblicza się ze wzoru: , gdzie a – strzałka ugięcia prążka, b – odległość między prążkami.

Pomiar odchyłki okrągłości za pomocą przyrządu z obrotowym stolikiem lub z obrotowym wrzecionem. Doprowadzenie do sytuacji, gdy oś mierzonego przedmiotu pokryje się z osią obrotu stolika lub wrzeciona. W tym celu używa się stolika XY, umożliwiającego przesuwanie przedmiotu w dwóch wzajemnie prostopadłych kierunkach i pochylanie osi przedmiotu. Po takim ustawieniu wykonuje się właściwy pomiar, a jego wynik najczęściej przedstawia się graficznie. Powiększone odchyłki kształtu względem wyznaczonego okręgu odniesienia przenosi się na okrąg wykresówki i powstaje wykres. W przypadku, gdy wiadomo, że dominujący charakter odchyłki okrągłości to owalność lub trójgraniastość, istnieje możliwość uproszczonego pomiaru za pomocą czujnika. Mierzony przedmiot jest umieszczany odpowiednio na płaskim stoliku (w przypadku owalności) lub w pryzmie (w przypadku trójgraniastości). Różnica wskazań czujnika nie jest odchyłką okrągłości. Wartość odchyłki stanowi największa różnica wskazań pomnożona przez pewien współczynnik zależny m.in. od charakteru odchyłki czy też od kąta pryzmy.
43. Działania na wymiarach

(dodawanie, odejmowanie wymiarów, określanie baz obróbkowych, przeliczanie wymiarów konstrukcyjnych na wymiary baz obróbkowych)

Łańcuch wymiarowy jest to zamknięty ciąg wymiarów tolerowanych połączonych wspólnymi bazami wymiarowymi, zawierający jeden wymiar wynikowy (X) oraz wymiary składowe (A, B, C,...). Wymiarem wynikowym (X) jest ten spośród wymiarów łańcucha, którego wartość zależy od wszystkich pozostałych wymiarów łańcucha. Wymiary składowe A, B, C, są wymiarami ustalonymi niezależnie od jakiegokolwiek wymiaru łańcucha. Na podstawie analizy łańcucha wymiarowego można wyznaczyć wymiar wynikowy X jako funkcję wymiarów składowych A, B, C,...

Wzór na tolerancję łańcucha nierównoległego:

Wzór na tolerancję łańcucha równoległego:

Działania na wymiarach:

44. Czytanie rysunków technicznych maszynowych, budowlanych, elektrycznych, geodezyjnych



(przykłady wybranych rozwiązań rysunkowych na rysunkach technicznych maszynowych, budowlanych, elektrycznych, geodezyjnych, przykłady schematów kinematycznych

Czytanie rysunku technicznego i maszynowego odbywa się poprzez identyfikację danych podzespołów, części oraz ich wymiarów, jak i materiałów, kątów i ogólnej podziałki. Należy zwrócić uwagę na linie, przekroje oraz rzuty. Z kolei sposób czytania rysunku budowlanego jest inny, gdyż przedstawia on całkiem co innego. Po pierwsze, należy odróżnić ścianę nośną od działowej. Ważnym jest indentyfikacja symboli użytych na rysunku, które oznaczają np. szafę, kominek, okna czy drzwi. Trzeba wziąć pod uwagę kominy, przewody dymne, spalinowe i wentylacyjne czy schody. Czytanie schematu elektrycznego to przede wszystkim rozumienie symboli oraz właściwe odczytywanie ich połączeń, a także układów przedstawionych na rysunku. Warto zwrócić uwagę na kierunek przepływu prądy oraz charakterystykę napięcia. Rysunki geodezyjne czytamy poprzez odpowiednią identyfikację poszczególnych sieci takich jak kanalizacyjna, gazowa, wodociągowa, ciepłownicza czy telekomunikacyjna. Mapy te charakteryzują się również pewnymi umownymi oznaczeniami, które podlegają identyfikacji przez osobę czytającą. Kolejną rzeczą jest identyfikacja linii związanych z granicami działki oraz zakresami aktualizacji, na których realizowana jest inwestycja.
45. Pojęcie wzoru użytkowego, pojęcie patentu, zasady ochrony właściwości intelektualnych

(pojęcie patentu, wzoru użytkowego, patentu europejskiego, zasady ochrony własności intelektualnych, najważniejsze wynalazki polskich twórców)

Wzorem użytkowym – jest nowe i użyteczne rozwiązanie o charakterze technicznym, dotyczącym kształtu , budowy i zastawienia przedmiotu o trwałej postaci. Przy czym użyteczność takiego praktycznego znaczenia przy wytwarzaniu lub korzystaniu z wyrobu o cechach wzoru użytkowego trwa 10 lat od daty dokonania zgłoszenia w Urzędzie Patentowym RP.

Patent – potocznie dokument wydawany przez Urzędy Patentowe, właściwie decyzja administracyjna stwierdzająca istnienie ograniczonego w czasie prawa właściciela patentu do wyłącznego korzystania z wynalazku bądź wynalazków będących przedmiotem patentu w celach zawodowych lub zarobkowych na terenie państwa , który patentu udzieliło.

Patent trwa 20 lat od daty dokonania zgłoszenia wynalazku w Urzędzie Patentowym RP.

Zasady ochrony własności intelektualnej.

Podstawowymi aktami polskiego prawa, regulującymi kwestie dotyczące własności intelektualnej, są:

  • w zakresie prawa własności artystycznej, naukowej i literackiej (prawa autorskiego)

  • w zakresie prawa własności przemysłowej

  • Ustawa z dnia 30 czerwca 2000r. Prawo własności przemysłowej

  • Ustawa z dnia 16 kwietnia 1993r. o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji



1   2   3   4   5   6   7   8   9   ...   12


©operacji.org 2017
wyślij wiadomość

    Strona główna