Velké Losiny historie



Pobieranie 433,77 Kb.
Strona1/2
Data08.01.2018
Rozmiar433,77 Kb.
  1   2

Lázně Velké Losiny


HISTORIA
Miejscowość uzdrowiskowa Velke Losiny leży w malowniczej dolinie rzeki Desny, koło potoku Losinka. Velke Losiny w Jesenikach należą do najstarszych miejscowości powiatu šumperskiego. Wspomina się o nich już w roku 1927 jako o podatniku kościoła w Šternberku. Razem z Sobotinem były najbardziej znanymi osadami na północ od Šumperka.

Następna wzmianka pochodzi z 1351 roku, kiedy miejscowa fara została przyłączona do biskupstwa litomyślskiego i już na początku miejscowa woda o siarkowym zapachu znalazła się w centrum uwagi miejscowych obywateli i używana była co celów leczniczych.

W pierwszej połowie XV wieku wieś była podatnikiem miasta Šumperk, ale od drugiej połowy tego wieku dzieje miejscowości Velke Losiny wiążą się już na długie 300 lat z rodem Žerotinów, do którego miejscowość należała wcześniej prawdopodobnie jako zastaw, ale od roku 1507 już jako trwała część ich majątku.

Jan z Žerotina założył tu pierwsze łaźnie w roku 1592. Obecnie łaźnie otoczone są parkiem z roku 1861 z mnóstwem cennych drzew i rododendronów. Leczy się tutaj choroby neurologiczne i dróg oddechowych, reumatyzm, artretyzm, bóle pleców i stawów, a także prowadzi się rekonwalescencję po złamaniach i operacjach stawów.

Główną dominantą miasta jest renesansowy pałac, który został wybudowany w roku 1589 na miejscu byłej twierdzy wodnej. Pałac jest trójskrzydłowy z ośmioboczną wieżą, arkadowym dziedzińcem i kaplicą pałacową, która ma godne uwagi zdobienie freskami.

Do innych ciekawostek architektonicznych należy renesansowy kościół św.Jana Chrzciciela i manufaktura wyrobu papieru (jedna z najstarszych w Środkowej Europie) ze specjalistycznym muzeum.



Po roku 1945 Velke Losiny stały się przede wszystkim rolniczą miejscowością. Otoczona jest rozległymi owocowymi sadami, wielkimi szkółkami leśnych i owocowych drzew i krzewów. Obecnie Velke Losiny są gminą środowiskową.
Uzdrowisko Velke Losiny dzięki swemu położeniu oferuje nie tylko leczenie, ale także pobyty na świeżym czystym powietrzu w pięknej przyrodzie z możliwością aktywnego wypoczynku. W lecie znaleźć tu można wspaniałe tereny dla rowerzystów oraz oznakowane trasy turystyczne. Można wykąpać się w basenie termalnym. Zimą w okolicy jest dużo wyciągów narciarskich i tras zjazdowych.

Centrum informacyjne – ul.Lazenska 25
ZABYTKI
MUZEUM PAPIERU
Po raz pierwszy znak wodny wspomniany jest już w roku 1596. Papier wyrabia się tutaj nieprzerwanie przez cztery wieki do dzisiaj w tradycyjny manufakturowy sposób. W obiekcie tego technicznego i kulturalnego zabytku otwarte jest muzeum papieru, przybliżające powstanie i rozwój papiernictwa. Zwiedzanie ekspozycji muzealnych i części warsztatów produkcyjnych uzupełnione jest fachowym wykładem. Sklep znajdujący się na terenie manufaktury papierniczej oferuje szeroki asortyment wyrobów z ręcznie wykonanego papieru, graficzne kartki czołowych artystów plastyków, przedmioty niezbędne dla artystów i szereg cennych przedmiotów upominkowych.

Ręczna papiernia w tutejszym państwie morawskiego rodu panów z Žerotina, założona została pod koniec XVI wieku



Manufakturę papierniczą kazał wybudować na miejscu byłego młyna zbożowego Jan młodszy z Žerotina. Według źródeł historycznych wyrób papieru rozpoczęty został jako jeden z zakładów rozwijajacego się szlacheckiego gospodarstwa w latach 1591 – 1596. Istnienie papierni udowadnia jej najstarszy znany znak wodny z roku 1596 w postaci herbu Žerotinów – lew w koronce stojący na trzech pagórkach.

Już w roku 1603 Jan młodszy z Žerotina odsprzedał zakład pierwszemu znanemu papiernikowi Ondrzejowi Klugowi. Przez cały XVII i XVIII wiek papiernia zaopatrywała najbliższą okolicę w papier do pisania, szkicowania i tekturę. Niektórym papiernikom nie darzyło się zbyt dobrze. Do historii papierni weszły też tutejsze niechwalebne inkwizycyjne procesy czarownic w ostatnim ćwierćwieczu XVII wieku, kiedy w roku 1680 jedną z ich ofiar była żona losinskiego papiernika Barbara Göttlicher. W roku 1729 do papierni został załatwiony przez szlachtę żerotinską rewolucyjny wynalazek – holendry (maszyny do mieszania miazgi papierowej), należące do pierwszych urządzeń tego typu na Morawach.

I mimo dążenia żerotyńskich właścicieli do doskonalenia i modernizacji produkcji, nie udało się przebić tutejszym papiernikom, którzy tutaj działali, w konkurencji swoich bliskich konkurentów, szczególnie papierni szumperskiej. Może i dlatego w roku 1778 hrabia Jan Ludwik z Žerotina sprzedał zakład mistrzowi papiernictwa Mateuszowi Wernerowi mł., który po długim czasie doprowadził go do rozkwitu i prosperity. Właśnie w tym czasie przełomu XVIII i XIX wieku kompleks papierni ręcznej uzyskał swój dzisiejszy wygląd.



Rozmach mechanicznej przemysłowej produkcji papierniczej w połowie XIX wieku był w skali całej Europy przyczyną ciężkiego kryzysu produkcji i zbytu w manufakturach papierniczych i ich szybkiego upadku. W Velkich Losinach produkcję ręcznego papieru udało się utrzymać dzięki przedsiębiorczości Antona Schmidta st., którego rodzina kupiła papiernię w roku 1855. Obok wybielarni, produkcji tekstylnej i papierniczej w roku 1913 wprowadzona została do eksploatacji także elektrownia wodna. Odkrycie przeważających właściwości filtrujących papieru ręcznie czerpanego, a także jego renesans w kręgach artystycznych umożliwiły przeżyć tradycyjnemu rzemiosłu papierniczemu w Velkich Losinach najcięższy okres i przenieść się dzięki swej oryginalności i jakości aż do współczesności.


W roku 1949 papiernia stała się częścią narodowego przedsiębiorstwa Olšanskiej papierni, zajmującej się produkcją papierniczą w kilku mechanicznych papierniach na Šumpersku. Od roku 2006 jest siedzibą samodzielnej spółki Ręczna Papiernia Velke Losiny s.a.



Dzisiaj należy do najstarszych pracujących do tej pory zakładów swego rodzaju w Europie. Wciąż wytwarza się tutaj ręcznie papier tradycyjnym sposobem z bawełny i lnu.

Ze względu na swoją wysoką jakość i stuletnią trwałość używa się go szczególnie w sztukach plastycznych, dla doniosłej osobistej i firmowej korespondencji, do celów reprezentacyjnych, do druku cennych książek a także do konserwcji i restaurowania ksiąg.

Od połowy lat 70-tych XX wieku cały teren przeszedł kilka etapów drogich rekonstrukcji i adaptacji, które postępują także obecnie.

Unikatowy teren cennego zabytku techniki jakim jest papiernia nie mający równej sobie w Europie Środkowej, szczególnie z powodu ponad czterystuletniej kontynuacji tradycyjnego ręcznego wyrobu, został w roku 2002 ogłoszony przez rząd Republiki Czeskiej narodowym zabytkiem kultury.




  1   2


©operacji.org 2017
wyślij wiadomość

    Strona główna