Uzasadnienie do projektu ustawy o słUŻbie celnej



Pobieranie 418,54 Kb.
Strona1/5
Data05.11.2017
Rozmiar418,54 Kb.
  1   2   3   4   5

Projekt z dnia 15 kwietnia 2008 r.

UZASADNIENIE DO PROJEKTU USTAWY O SŁUŻBIE CELNEJ

Z DNIA 2008 r.

Projekt ustawy o Służbie Celnej został opracowany w związku z koniecznością całościowego i nowoczesnego zmodernizowania Służby Celnej. Przedstawiony projekt stanowi również realizację zobowiązań strony rządowej. Projekt ustawy ma na celu wprowadzenie nowych rozwiązań prawnych w Służbie Celnej na podstawie zebranych doświadczeń na gruncie funkcjonowania dotychczasowej ustawy z dnia z dnia 24 lipca 1999 r. oraz postulatów środowiska celniczego. Nowelizacja przedmiotowego aktu normatywnego jest elementem koniecznym naprawy stanu Służby Celnej i wzmocnienia statusu jej członków. Stworzenie jednolitego, umundurowanego, transparentnego w swoim działaniu korpusu Służby Celnej, jest nie tylko realizacją postulatów zgłaszanych od dawna przez samo środowisko funkcjonariuszy celnych, ale i wychodzi naprzeciw oczekiwaniom społecznym.

Do podstawowych, systemowych zmian zaproponowanych w niniejszym projekcie należy zaliczyć:

1) modernizację tej służby w podstawowych obszarach, tj.:



  1. sprawnej obsługi ruchu towarowego na zewnętrznej granicy RP i bezpieczeństwa obywateli, z zachowaniem jednoczesnym wykonywania zadań z zakresu dozoru i kontroli celnej,

  2. zwalczania przestępstw skarbowych (podatkowych, celnych, dewizowych oraz przestępstw związanych z obrotem towarowym z zagranicą wyrobami objętymi ograniczeniami),

  3. zapewnienia ułatwień dla przedsiębiorców legalnie wykonujących działalność w zakresie obrotu towarowego oraz podlegających opodatkowaniu podatkiem akcyzowym;

2) dostosowanie regulacji zawartych w prawie krajowym do:

  1. zmian, które wystąpiły w prawie wspólnotowym (Wspólnotowy Kodeks Celny oraz przepisy wykonawcze do tego aktu),

  2. konieczności wykonania zobowiązań dotyczących współpracy międzynarodowej wynikających z III filara Unii Europejskiej (Konwencja Neapolitańska II, Konwencja Schengen);

3) doprecyzowanie i uzupełnienie obowiązujących unormowań prawnych w celu stworzenia regulacji mającej charakter pragmatyki służbowej dla funkcjonariuszy Służby Celnej, w tym wprowadzenie rozwiązań prawnych mających wzmocnić status funkcjonariusza Służby Celnej, powstrzymać fluktuację kadr, zatrzymując w szeregach Służby Celnej dobrze wykształconych i kompetentnych funkcjonariuszy celnych i pracowników a także zachęcając do podjęcia służby osoby spełniające te wymogi, a poszukujące zatrudnienia.

Projektowane zmiany w ustawie dotyczyć będą następujących zagadnień:

1. Wdrożenie jednolitego trybu postępowania przy wydawaniu pozwoleń na stosowanie ułatwień i uproszczeń w prawie celnym, łączącego elementy postępowania w sprawach celnych i kontroli celnej w celu skrócenia czasu wydawania pozwoleń na stosowanie procedur uproszczonych oraz świadectwa upoważnionego przedsiębiorcy i wprowadzenie zasady postępowania ukierunkowanego na współpracę z przedsiębiorcą. Potrzeba tych zmian jest związana z wprowadzaniem nowych instytucji prawa celnego takich, jak Upoważniony Przedsiębiorca (AEO) (z dniem 2008-01-01) oraz Jednolite Pozwolenie Europejskie (z dniem 2008-07-01) oraz związaną z tym faktem zmianą zasad wydawania i wymiany już udzielonych pozwoleń na stosowanie tzw. procedur uproszczonych.

2. Stworzenie jednolitego trybu kontroli fizycznej towarów wykonywanej przez Służbę Celną. Obowiązująca ustawa o Służbie Celnej przewiduje dwa tryby wykonywania kontroli: kontrola polegająca na fizycznym nadzorowaniu obrotu towarami oraz kontrola ich produkcji lub przetwarzania. Wskazać bowiem należy, iż w przypadku obydwu sposobów wykonywania kontroli nie mamy do czynienia co do zasady z kontrolą dokumentacji, lecz z kontrolą ilości towarów, od których nie zostały jeszcze uiszczone należności publicznoprawne (cło, podatek akcyzowy, podatek VAT). Sposoby wykonania tej kontroli zostały zróżnicowane proceduralnie ze względu na rodzaj towarów podlegających kontroli: jeden został przewidziany dla obrotu wyrobami akcyzowymi (szczególny nadzór podatkowy), drugi dla kontroli obrotu towarowego z krajami trzecimi, w tym wyrobami akcyzowymi (kontrola celna). Pomimo istnienia odrębnych regulacji prawnych zasady wykonywania tych kontroli były bardzo zbliżone siebie – ich wykonywanie opierało się na zasadzie kontroli towarów, co wymuszało zbliżone, aczkolwiek różniące się rozwiązania (odprawa celna i odbiór wyrobów akcyzowych). Dodatkowym impulsem do ujednolicenia tych trybów było wprowadzenie w zakresie kontroli wykonywania obrotu wyrobami akcyzowymi z dniem 1 maja 2004r rozwiązań przewidzianych w Dyrektywie Rady 92/12/EWG z dnia 25 lutego 1992 r. w sprawie ogólnych warunków dotyczących wyrobów objętych podatkiem akcyzowym, ich przechowywania, przepływu oraz kontrolowania, który to akt wprowadzał na szczeblu Wspólnot Europejskich rozwiązania analogiczne do występujących w prawie celnym. Elementem, który przemawia również za prowadzeniem jednolitego trybu jest wykonywanie tych kontroli przez ten sam organ administracji - naczelnika urzędu celnego. Przyjęcie projektowanego rozwiązania zapewni zwiększenie efektywności i skuteczności kontroli dotyczących obrotu towarowego poprzez ujednolicenie procedur kontrolnych oraz oparcie całości działań kontrolnych na analizie ryzyka oraz dodatkowo zwiększy elastyczność kadrową, jak również będzie sprzyjać wypracowywaniu jednolitych standardów jej wykonywania. Oparcie całości zadań kontrolnych na analizie ryzyka pozwoli na ograniczenie kontroli wykonywanej obecnie w formie stałych nadzorów i wykorzystanie zaangażowanego w ich sprawowanie potencjału kadrowego w kontrolach działalności o wysokim stopniu ryzyka i działalności wykonywanej bez zachowania warunków oraz form określonych przepisami prawa.

3. Wyraźne rozdzielenie zasad wykonywania tzw. powtórnej kontroli celnej od zasad wykonywania dozoru celnego oraz kontroli wyrobów w procedurze zawieszenia poboru akcyzy. W tym zakresie w znacząco uproszczono sposób wykonywania kontroli, bowiem oprócz uprawnień kontrolujących i obowiązków kontrolowanych oraz odrębnego określenia miejsc wykonywania kontroli pozostałe elementy procedury wykonywania kontroli zostały oparte na rozwiązaniach przyjętych w Dziale VI Ordynacji Podatkowej – Kontrola Podatkowa. Biorąc pod uwagę, iż w obecnym stanie prawnym naczelnik urzędu celnego realizował powtórną kontrolę celną i kontrolę podatkową w odrębnych trybach, zmiana ta powinna przyczynić się do lepszego wykorzystania posiadanych przez ten organ zasobów ludzkich.

3. Stworzenie podstaw prawnych do skutecznej ochrony granicy morskiej RP jako granicy celnej Unii Europejskiej. Urzeczywistnieniu tego ma służyć wprowadzenie ustawowej regulacji umożliwiającej samodzielne zatrzymywanie środków transportu morskiego do kontroli przez funkcjonariuszy Służby Celnej, nadanie bandery jednostkom pływającym Służby Celnej oraz wprowadzenie delegacji ustawowej umożliwiającej wydanie aktów wykonawczych dotyczących jednolitego oznakowania identyfikującego łodzie patrolowe Służby Celnej. Projektowane zmiany pozwolą na realizację przez Służbę Celną jej ustawowych zadań w zakresie zwalczania przestępczości transgranicznej, w tym celnej, skarbowej, dewizowej oraz przeciwdziałaniu zagrożeniom społeczeństwa i rynku w szczególności w zakresie przemytu: papierosów, alkoholu, narkotyków, dzieł sztuki, broni, materiałów rozszczepialnych, odpadów ekologicznych oraz własności intelektualnej.

4. Uporządkowanie obszaru gier i zakładów wzajemnych przez przesunięcie zadań z Ministerstwa Finansów, izb i urzędów skarbowych do izb i urzędów celnych Przyporządkowanie zadań obszaru gier losowych i zakładów wzajemnych organom jednej administracji (celnej) spowoduje uproszczenie procesu wydawania zezwoleń poprzez powierzenie tego zadania tej samej administracji, która kompleksowo kontrolować będzie tę dziedzinę. Zmiana ta zwiększy efektywność i skuteczność kontroli (jedna procedura w miejsce obecnie stosowanych trzech procedur kontrolnych), kontrolą zostanie objęta „szara strefa” urządzania i prowadzenia gier i zakładów wzajemnych oraz zostanie ułatwiona działalność podmiotom gospodarczym, poprzez umożliwienie im załatwiania spraw w jednej, specjalizującej się w tym zakresie administracji.

5. W celu zapewnienia możliwości sprawnej i efektywnej realizacji zadań w zakresie zwalczania przestępczości oraz wywiązywania się z zobowiązań dotyczących współpracy międzynarodowej wynikających z III filara Unii Europejskiej wprowadzono w projekcie rozwiązanie polegające na przywróceniu uprawnień Służby Celnej do wykonywania czynności operacyjno-rozpoznawczych oraz wprowadzono możliwość zatrzymywania osób w trybie i na zasadach określonych w przepisach Kodeksu postępowania karnego.

Również w związku z realizowanymi przez Służbę Celną zadaniami w zakresie zwalczania przestępczości skarbowej (należności celne, podatek akcyzowy, podatek VAT w imporcie, urządzanie gier i zakładów wzajemnych) oraz zwalczania innych przestępstw związanych
z przekraczaniem granicy, a w szczególności związanych z obrotem: odpadami szkodliwymi, substancjami chemicznymi, materiałami jądrowymi i promieniotwórczymi, środkami odurzającymi i substancjami psychotropowymi oraz bronią, amunicją, materiałami wybuchowymi i technologiami objętymi kontrolą międzynarodową, konieczne jest zapewnienie Służbie Celnej możliwości wykonywania czynności operacyjno – rozpoznawczych. Czynności te są niezbędne także w celu wykonywania zobowiązań wynikających z przepisów aktów wydawanych w ramach III filara Unii Europejskiej (Konwencja Neapolitańska II, Konwencja Schengen), które przewidują szeroki udział Służb Celnych w zwalczaniu przestępczości związanej z obrotem towarowym zarówno z państwami trzecimi, jak i pomiędzy państwami członkowskimi. Dla zabezpieczenia prawidłowego toku prowadzonych postępowań, konieczne jest również usankcjonowanie możliwości zatrzymania w trybie procesowym osoby, co do której istnieje uzasadnione przypuszczenie, że popełniła ona czyn zabroniony, a zachodzi obawa ucieczki lub ukrycia się tej osoby albo zatarcia śladów przestępstwa, bądź też nie można ustalić jej tożsamości.

6. Wykonywaniu zadań z zakresie przeciwdziałania przestępczości związanej z szeroko pojętym obrotem towarowym oraz zwalczania przestępczości skarbowej w tym związanej


z obrotem wyrobami akcyzowymi czy też nielegalnym urządzaniem gier lub zakładów wzajemnych, towarzyszy zagrożenie dla życia i zdrowia wykonujących je funkcjonariuszy celnych. W związku z tym zostały zaprojektowane rozwiązania zwiększające bezpieczeństwo funkcjonariuszy celnych realizujących niektóre zadania ustawowe, przez przyznanie im prawa użycia broni palnej. Uzasadnieniem dla tej regulacji jest szczególny charakter wykonywanych przez funkcjonariuszy celnych kontroli, jak i warunki, w jakich kontrola ta jest wykonywana (kontrole dokonywane na przejściach granicznych oraz kontrole dokonywane przez funkcjonariuszy na drogach). Uprawnienie to zostało ograniczone wyłącznie do funkcjonariuszy celnych, których służba wiąże się z bezpośrednim zagrożeniem dla życia i zdrowia. Równocześnie zostały doprecyzowane zasady korzystania przez funkcjonariuszy celnych ze środków przymusu bezpośredniego.

7) Jednocześnie ze zwiększeniem uprawnień funkcjonariuszy celnych zaprojektowane zostały rozwiązania mające służyć zwalczaniu zjawisk niepożądanych w Służbie Celnej. Temu celowi ma służyć stworzenie Inspekcji Wewnętrznej w Służbie Celnej. Ze względu na występujące zagrożenia zjawiskiem korupcji, konieczne jest określenie prawnych podstaw przez utworzenie odpowiedniej struktury wewnętrznej. Właściwą w tym zakresie będzie, podległa Szefowi Służby Celnej, jednostka organizacyjna wyodrębniona w urzędzie obsługującym ministra właściwego do spraw finansów publicznych (inspekcja wewnętrzna). Uprawnienie to nie narusza analogicznych uprawnień, posiadanych przez inne organy: kontrolę skarbową i Centralne Biuro Antykorupcyjne.

8. Kolejna zmiana ma na celu dostosowanie prawa krajowego do wymagań nałożonych na Państwa Członkowskie prawem wspólnotowym. Celem wprowadzenia regulacji
zawartych w projekcie ustawy jest wypełnienie obowiązku wynikającego z art. 11 rozporządzenia Rady (EWG) Nr 4045/89 z dnia 21 grudnia 1989 r. w sprawie kontroli przez Państwa Członkowskie transakcji stanowiących część systemu finansowania przez Sekcję Gwarancji Europejskiej Funduszu Orientacji i Gwarancji Rolnej i uchylające dyrektywę 77/435/EWG, powołania przez każde Państwo Członkowskie służby specjalnej. Z uwagi na fakt, że kontrole refundacji eksportowych stanowią zdecydowaną większość kontroli wykonywanych w ramach w/w rozporządzenia 4045/89, a wypłacane refundacje stanowią, zgodnie z przepisami o finansach publicznych, środki publiczne, zadania służby specjalnej powierzono ministrowi właściwemu do spraw finansów publicznych, w imieniu którego będzie je wykonywał Szef Służby Celnej.

Znaczna część projektu dotyczy wzmocnienia organizacji służby celnej. Projektowane zmiany w tym zakresie dotyczą:



  1. Uporządkowania obszaru w zakresie stanowisk i stopni służbowych funkcjonariuszy celnych, w szczególności:

  1. uszczegółowienie zasad awansowania;

  1. poddania stanowisk opisowi i wartościowaniu;

  1. uznania stopni służbowych funkcjonariuszy innych służb;

  1. stworzenie korpusów stopni służbowych na wzór innych służb mundurowych.

Zmiany te mają na celu stworzenie jednolitego korpusu Służby Celnej na wzór innych służb mundurowych.

1. Wzmocnienia systemu szkoleń w Służbie Celnej. Poprzez proponowane zmiany nastąpi zwiększenie ukierunkowania systemu szkoleń na potrzeby związane z realizacją przez Służbę Celną jej ustawowych zadań.

Służba Celna, podobnie jak i administracje celne innych krajów UE oraz inne grupy zawodowe, wymaga odpowiedniego do potrzeb procesu szkolenia. Potrzeby te będą szczególnie widoczne w ramach zakładanego w ustawie o zmianie ustawy o Służbie Celnej:


  1. skrócenia służby przygotowawczej,

  2. stworzenia systemu szkolenia dla funkcjonariuszy celnych przewidzianych do rezerwy kadrowej na stanowiska kierownicze,

  3. stworzenia systemu szkolenia funkcjonariuszy celnych do wykonywania zadań wynikających z opisów stanowisk i procedur.

2. Odstąpienia od zasady konkursów przy powoływaniu na stanowiska kierownicze poprzez wprowadzenie zasady obsadzania stanowisk kierowniczych w Służbie Celnej przez osoby wchodzące w skład korpusu oficerskiego.

Rezygnacja z organizacji konkursów na stanowiska kierownicze podyktowana jest stworzeniem rezerwy kadrowej na stanowiska kierownicze w Służbie Celnej.

3. Wzmocnienia motywacyjnego systemu wynagrodzeń funkcjonariuszy celnych. Objęcie systemem dodatków funkcjonariuszy realizujących szczególnie istotne zadania z punktu widzenia Służby Celnej m.in. funkcjonariuszy pełniących służbę w oddziałach celnych granicznych, komórkach zwalczania przestępczości, komórkach kontroli, egzekucji.

4. Wprowadzenia uregulowań dotyczących restytucji praw osób zwolnionych ze służby na postawie art. 25 ust. 1 pkt 8a i 8b ustawy o Służbie Celnej.

Stworzenie przepisów umożliwiających wypłatę uposażenia funkcjonariuszom celnym przywróconym do służby (w wyniku wydania wyroku uniewinniającego bądź umorzenia postępowania) jest kontynuacją podjętych prac legislacyjnych eliminujących z ustawy o Służbie Celnej zapisów art. 25 ust. 1 pkt 8a i 8b.
Mając również na uwadze postanowienia § 84 załącznika do Rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 20 czerwca 2002 r. w sprawie „Zasad techniki prawodawczej” odstąpiono od nowelizacji ustawy i opracowano nowy projekt ustawy.
Z uwagi na fakt, iż przedmiotowy projekt został przygotowany na bazie i z zachowaniem dużej części sprawdzonych rozwiązań zawartych w ustawie z dnia 24 lipca 1999 r. o Służbie Celnej, metodologia uzasadnienia opiera się przede wszystkim na wyjaśnieniu nowych przepisów prawnych, z pominięciem wyjaśnień dotyczących przepisów, które funkcjonowały w dotychczasowej ustawie.
Rozdział 1

Przepisy ogólne

W art. 1 wskazano ogólnie zakres przedmiotowy ustawy, którym jest określenie Służby Celnej jako formacji umundurowanej, stworzonej w celu zapewnienia zgodności z prawem przywozu towarów na obszar celny Wspólnoty Europejskiej oraz wywozu towarów z obszaru celnego Wspólnoty Europejskiej, a także wykonywania obowiązków określonych w przepisach odrębnych, w tym również w zakresie podatku akcyzowego oraz podatku od gier. W porównaniu z poprzednimi przepisami dodano zadania z zakresu podatku od gier, co wynika z przejęcia tego zagadnienia przez Służbę Celną. Wprowadzono w tym przepisie również zastrzeżenie dla nazwy „Służba Celna", jej skrótu „SC" oraz znaku graficzny Służby Celnej. Znak graficzny zostanie ustalony w rozporządzeniu Ministra Finansów i powinien uwzględniać tradycje formacji oraz ustalić kolorystykę tego znaku.

Art. 1 ust. 4: przepis ten w przeważającej części stanowi powtórzenie istniejącego
w obecnie obowiązującej ustawie o Służbie Celnej przepisu art. 1 ust. 2 zawierającego otwarty katalog zadań Służby Celnej. Część zmian jest wynikiem przejęcia przez Służbę Celną nowych zadań (wymiar i pobór podatku od gier, dopłat i opłat w grach i zakładach wzajemnych), natomiast pozostała część polega na wskazaniu zadań już obecnie realizowanych przez Służbę na podstawie odrębnych przepisów. Zamieszczenie tej drugiej kategorii zadań ma charakter porządkowy służący wskazaniu w jednym przepisie możliwie wyczerpującego katalogu zadań tej formacji.

Do zadań Służby Celnej dodano zadania określone w ust. 4 pkt 2 lit. d i f to jest wymiar i pobór podatku od gier oraz dopłat w grach i zakładach wzajemnych oraz opłat, o których mowa w art. 17 ust. 2 ustawy o grach i zakładach wzajemnych. Dotychczas organami właściwymi w sprawach podatku od gier byli naczelnicy urzędów skarbowych, podobnie jak w sprawach opłat Z kolei dopłaty wpłacane były dotychczas bezpośrednio na rachunki odpowiednich Funduszy. Od chwili zmiany ustawy wpływy z dopłat będą wpłacane na rachunki właściwych urzędów celnych, co w połączeniu z uprawnieniem do ich kontroli przez ten sam organ, powinno zwiększyć skuteczność ich wymiaru i poboru. Zmianą związaną z przyznaniem nowych uprawnień Służbie Celnej jest regulacja zawarta w ust. 4 pkt 6. Zakłada ona przyznanie właściwym organom Służby Celnej uprawnień do prowadzenia postępowań przygotowawczych w przypadku ujawnienia czynów określonych we wskazanych tam przepisach przez funkcjonariuszy celnych podczas wykonywania zadań. Dotychczas po ich ujawnieniu sprawy te były przekazywane organom ścigania. Dotyczy to przestępstw przeciwko: ochronie zdrowia, ochronie dóbr kultury, ochronie własności intelektualnej, ochronie przyrody, środowisku oraz ograniczeniom obrotu towarami i technologiami o znaczeniu strategicznym.

Zmiana ta z jednej strony pozwoli na odciążenie służb, które w chwili obecnej prowadzą postępowania przygotowawcze, a z drugiej strony pozwoli na prowadzenie wszystkich czynności postępowania przez jeden organ, co powinno poprawić efektywność w zakresie prowadzonych postępowań poprzez pełniejsze zgromadzenie materiału dowodowego już
w wstępnej fazie postępowania. Nie bez znaczenia jest również fakt prowadzenia postępowań przez organ przygotowany do tego merytorycznie – realizujący zadania w tym zakresie na podstawie przepisów wspólnotowych.

Do zadań Służby Celnej, zgodnie z projektowanym brzmieniem ust. 4 pkt 7 lit. f, należeć będzie również wykonywanie kontroli urządzania i prowadzenia gier i zakładów wzajemnych. W chwili obecnej część kontroli gier należy do zadań Służby Celnej, ale w wąskim zakresie w ramach szczególnego nadzoru podatkowego. Generalnie obecnie w obszarze gier i zakładów wzajemnych zadania realizowane są przez kilka organów administracji celnej i skarbowej – Ministra Finansów, dyrektorów izb skarbowych oraz naczelników urzędów celnych i skarbowych. Pomimo tego niektóre z gier są urządzane i prowadzone bez wymaganych zezwoleń, a ujawnianie takiej przestępczej działalności nie należy do właściwości żadnego z organów administracji celnej. Zgodnie z projektowanymi rozwiązaniami kontrolą wykonywaną przez Służbę Celną zostanie objęty cały obszar gier, zarówno tych urządzanych zgodnie z prawem jak i tych urządzanych wbrew warunkom i formom określonym przepisami prawa. Kontrole gier wykonywane będą na zasadach określonych w ustawie w rozdziale 1b „Kontrola wykonywana przez Służbę Celną”. Ta zmiana ustawy musi wejść w życie jednocześnie ze zmianą ustawy o grach i zakładach wzajemnych, która polega między innymi, na objęciu kontrolą wykonywaną przez Służbę Celną wszystkich urządzanych gier i zakładów wzajemnych w miejsce kontroli wykonywanej właśnie przez Ministra Finansów, dyrektorów izb skarbowych oraz szczególny nadzór podatkowy.

Do zmian o charakterze porządkującym zaliczyć należy również zawarte w ust. 4 pkt 7 lit. g uregulowanie wykonywania zadań kontrolnych wynikających z rozporządzenia Rady (EWG) Nr 4045/89 z dnia 21 grudnia 1989 r. w sprawie kontroli przez Państwa Członkowskie transakcji stanowiących część systemu finansowania przez Sekcję Gwarancji Europejskiego Funduszu Orientacji i Gwarancji Rolnej i uchylającego dyrektywę 77/435/EWG (zadania wykonywane od akcesji Rzeczypospolitej Polskiej do Unii Europejskiej). Zmiana ta polega na określeniu wyraźnej postawy prawnej do wykonywania przez Służbę Celną, w oparciu o rozporządzenie nr 4045/89, kontroli refundacji, przyznawanych zgodnie z zasadami wspólnotowymi w ramach wspólnej organizacji rynków rolnych przy wywozie do państw trzecich. Obecnie kontrole te są wykonywane w ramach uprawnień Służby Celnej do wykonywania zadań z zakresu Wspólnej Polityki Rolnej. Analogiczną podstawę prawną w zakresie kontroli prawidłowości dokonanych transakcji finansowanych z Sekcji Gwarancji Europejskiego Funduszu Orientacji i Gwarancji Rolnej, realizowanych w ramach Wspólnej Polityki Rolnej oraz Wspólnej Polityki Rybackiej, z wyłączeniem refundacji eksportowych oraz działań objętych Planem Rozwoju Obszarów Wiejskich posiada - Inspekcja Jakości Handlowej Artykułów Rolno – Spożywczych.

Regulacją porządkową jest wskazanie w ust. 4 pkt 7 lit. h. jako odrębnego zadania – wykonywania kontroli paliwa w zbiornikach pojazdów i innych środków przewozowych Dotychczasowe usytuowanie tych przepisów w Rozdziale dotyczącym kontroli celnej mogło budzić wątpliwości co do możliwości jej samodzielnego wykonywania.

Również regulacja zawarta ust. 4 pkt 7 lit. i jest podyktowana koniecznością wyraźnego rozróżnienia zadań Służby w zakresie kontroli wprowadzanie na obszar celny wspólnoty europejskiej towarów podlegających ograniczeniom, które to zadanie zostało wskazane w pkt 7 lit. a od kontroli wywozu i przywozu na terytorium kraju towarów podlegających ograniczeniom również w przypadku obrotu wewnątrzwspólnotowego, określonych w pkt 7 lit i. Zadanie to polega na zapewnieniu bezpieczeństwa rynku i ochronie społeczeństwa przed napływem odpadów, towarów niebezpiecznych i podlegających szczególnej kontroli państwa (broń, materiały wybuchowe, narkotyki, itp.).

Zmiana omawianego artykułu polega również na dodaniu zadań, o których mowa w ust. 4 pkt 7 lit j), k) i l). Należy jednak zaznaczyć, iż nie są to nowe zadania Służby Celnej, lecz


już obecnie realizowane przez tą Służbę na podstawie ustawy Prawo celne (art. 96 ust. 1). Umieszczenie ich w ustawie o Służbie Celnej podyktowane jest potrzebą kompleksowego unormowania zagadnień kontrolnych w jednej ustawie.

Precyzyjnemu określeniu zadań Służby Celnej służy również wskazanie zadań określonych w ust. 4 pkt 7 lit. m – n, tj. kontroli ruchu drogowego i transportu drogowego, które to zadania realizuje Służba Celna na zasadach określonych w odrębnych przepisach.

Zmianie uległy też przepisy ust. 4 pkt. 8 – 10 dotyczące współpracy Służby Celnej
z organami innych państw oraz organami administracji publicznej. W przypadku przepisu ust. 4 pkt 8 zastąpiono współpracę z organami celnymi współpracą z innymi właściwymi organami – zmiana ta ma charakter porządkowy, ponieważ Służba Celna już od dłuższego czasu nie pełni roli jedynie organu celnego, lecz pełni również rolę organu podatkowego w zakresie podatku akcyzowego, podatku od gier oraz wykonuje inne zadania określone w przepisach odrębnych. Zmiana w ust. 4 pkt 9 jest ściśle związana ze zmianami w ust. 4 pkt 7 lit. j, lit. k i lit. l. W przypadku przepisu w ust. 4 pkt 11 wskazano, iż do zadań Służby Celnej należy współpraca, ze wszystkimi organami administracji publicznej w miejsce dotychczasowej, zgodnie z którą współpraca dotyczyła jedynie Szefa Krajowego Centrum Informacji Kryminalnych.

Dodanie przepisów w art. 1 ust. 5 ma na celu stworzenie w Służbie Celnej Inspekcji Wewnętrznej, która będzie zajmować się zwalczaniem zachowań niepożądanych w Służbie Celnej. Dotychczasowy brak ustawowych uprawnień do skutecznego zwalczania korupcji


w szeregach funkcjonariuszy celnych w odróżnieniu od możliwości jakimi dysponują inne służby mundurowe, np. Policja, Straż Graniczna, ABW, które w ramach działania wydzielonych struktur wewnętrznych mogą wykorzystywać instytucje kontroli operacyjnej
i zakupu kontrolowanego, powoduje, że walka z korupcją w Służbie Celnej jest mało skuteczna. W ramach rozszerzenia uprawnień wzmacniających funkcje kontrolne Służby Celnej w obszarze zwalczania przestępstw korupcji i innych zjawisk patologicznych, w Służbie Celnej projektowane jest powołanie centralnej jednostki inspekcji wewnętrznej podległej bezpośrednio Szefowi Służby Celnej. Propozycja utworzenia Inspekcji jest wynikiem dotychczasowych doświadczeń, z których wynika, że rozwiązania nakładające ten obowiązek na kontrolę wewnętrzną i kontrolę resortową nie przyniosły oczekiwanych efektów. Powołanie inspekcji jest najistotniejszym uzupełnieniem podejmowanych dotychczas w sferach legislacyjnej i organizacyjnej działań w zakresie zwalczania korupcji przez Służbę Celną. Celem działania Inspekcji będzie zapobieganie, wykrywanie, ustalanie sprawców oraz uzyskiwanie i utrwalanie dowodów, ściganych z oskarżenia publicznego umyślnych przestępstw, określonych w art. 228 i 229 Kodeksu karnego, popełnionych
w związku z wykonywaniem obowiązków służbowych przez pracowników i funkcjonariuszy Służby Celnej. Dotychczas Służba Celna nie posiadała skutecznych narzędzi do weryfikowania i zdobywania dowodów popełnianych przez funkcjonariuszy i pracowników przestępstw. Dlatego też przewidziano, że powołana Inspekcja realizując określone powyżej zadania będzie mogła wykonywać czynności operacyjno-rozpoznawcze, korzystając z instytucji zakupu kontrolowanego.

Przepis art. 1 ust. 6 jest zbliżony do regulacji zawartej w obecnej obowiązującej ustawie w art. 1 ust. 2a – W stosunku do obowiązującego przepisu mającego charakter wyliczenia rodzajów podejmowanych przez Służbę Celną działań w projektowanym brzmieniu wskazano, iż katalog tych czynności ma charakter otwarty. Ponadto wyraźnie wskazano, iż uprawnienia do prowadzenia postępowań przygotowawczych dotyczą wyłącznie czynów określonych w art. 1 ust. 4 pkt 6 i ust. 5.

Przepis art.1 ust. 7 ma na celu wyraźne wyróżnienie trybów kontroli wykonywanych przez Służbę Celną. Dokonano podziału na kontrole wykonywane w trybie określonym w Rozdziale 1b ustawy o Służbie Celnej oraz kontrole wykonywane na zasadach określonych w Dziale VI Ordynacji Podatkowej.. W przepisie tym przewidziano również odrębny tryb wykonywania kontroli legalności pracy cudzoziemców.

W ust. 8 precyzyjnie zostało określone, jakie zadania mogą wykonywać wyłącznie funkcjonariusze celni, co nie będzie stało na przeszkodzie, aby inne zadania również wykonywali funkcjonariusze. Minister Finansów upoważniony został do określenia komórek organizacyjnych i stanowisk, na których zadania będą wykonywane przez funkcjonariuszy (ust. 10)

W art. 1 w ust. 12 wprowadzona została systematyka jednostek organizacyjnych Służby Celnej. Obecnie w ustawie o Służbie Celnej mówi się zarówno o jednostkach organizacyjnych Służby Celnej, jak i o urzędzie, przy czym określenia te są stosowane zamiennie, co stwarza problemy interpretacyjne. Jednocześnie, ustawowo wskazane zostały komórki organizacyjne w urzędzie obsługującym ministra właściwego do spraw finansów publicznych. Określenie jednostek organizacyjnych Służby Celnej, zarówno terenowych, jak i funkcjonujących na szczeblu centralnym, pozwoli również na precyzyjne określenie zadań Szefa Służby Celnej.

Przepisy ust. 13 – 14 określają status funkcjonariuszy i pracowników w Służbie Celnej. W związku z faktem, że w Służbie Celnej w obecnej chwili są trzy korpusy pracowników i funkcjonariuszy, zasadne jest określenie uprawnień dyrektorów izb celnych jako dyrektorów generalnych. Ta zmiana podyktowana jest koniecznością precyzyjnego określenia uprawnień pracodawcy w służbie cywilnej. W ust. 15 wprowadzono wyłącznie zmianę dotyczącą definicji urzędu. Zmiana ta wynika z omówionej wcześniej określenia jednostek organizacyjnych Służby Celnej. Pozostałe ustępy nie zostały zmienione.

Regulacja art. 2 statuuje organy formacji, jaką jest Służba Celna. Do organów tych ustawa zalicza Ministra Finansów, dyrektorów izby celnych oraz naczelników urzędów celnych. Przepis wskazuje ponadto na różne funkcje organów Służby Celnej wynikające
z przepisów odrębnych. Przykładowo dotyczy to pełnienia funkcji organów celnych wynikających z przepisów wspólnotowego i krajowego prawa celnego, organów podatkowych określonych w Ordynacji Podatkowej oraz organów wykonujących szczególny nadzór podatkowy określony w przepisach odrębnych. Przepis ten ma na celu wyraźne wskazanie, iż struktura organizacyjna jaką jest Służba Celna wykonuje zadania określone w różnych przepisach materialnych mających przeważnie wspólny mianownik w postaci dokonywania obrotu towarowego. Szczegółowe regulacje dotyczące uprawnień poszczególnych organów zostały zawarte w art. 3–8.

Nowe brzmienie zaproponowane w art. 3 precyzują zadania Szefa Służby Celnej, poprzez zastąpienie wyrazów „organów celnych” wyrazami „Służby Celnej”. Wynika to przede wszystkim z rozszerzenia kompetencji Szefa Służby Celnej. Przepis art. 3 dotyczący uprawnień Ministra Finansów został w stosunku do obowiązującej regulacji (art. 1a ustawy) zmieniony w celu doprecyzowania go przez wskazanie, iż organy Służby Celnej wykonują zadania znacznie przekraczające funkcje organów celnych. W związku z tym dokonano zmian w ust. 1 polegających na zastąpieniu zwrotu „organy celne” zwrotem „Służba Celna” i zmianie redakcji poszczególnych przepisów. W ust. 1 pkt 8 uregulowano wykonywanie powierzonych w 2006r. Szefowi Służby Celnej przez Wiceprezesa Rady Ministrów, Ministra Finansów, zadań Służby Specjalnej. Obowiązek powołania w każdym Państwie Członkowskim Unii Europejskiej jednostki specjalnej (Służby Specjalnej) wynika z art. 11 rozporządzenia Rady (EWG) Nr 4045/89 z dnia 21 grudnia 1989 r. w sprawie kontroli przez Państwa Członkowskie transakcji stanowiących część systemu finansowania przez Sekcję Gwarancji Europejskiego Funduszu Orientacji i Gwarancji Rolnej i uchylającego dyrektywę 77/435/EWG. Ze zmianą tą wiąże się wprowadzenie regulacji art. 4.

W art. 3 ust. 2 jednoznacznie wskazano, iż określone w ustawie uprawnienia i obowiązki ministra właściwego do spraw finansów publicznych wykonuje Szef Służby Celnej.
Z przepisu tego wynika, iż od momentu powołania Szef Służby Celnej odpowiada za realizacje zadań Służby Celnej i wykonuje całość uprawnień Ministra Finansów określonych w ustawie o Służbie Celnej. Zmiana ta ma również na celu doprecyzowanie wątpliwości w zakresie uprawnień Szefa Służby Celnej jako zwierzchnika formacji Służba Celna. Przepisy ust. 2 i 3 w art. 3 wzmacniają pozycję Szefa Służby Celnej. Obecnie uprawnienia Szefa Służby Celnej wskazane w obowiązujących przepisach faktycznie ograniczają się do przenosin funkcjonariusza celnego oraz – w ograniczonym zakresie – do zarządzania kadrami w podległych departamentach. Pozostałe kompetencje i uprawnienia wynikają z aktów wewnętrznych Ministra Finansów. Wpisanie uprawnień Szefa Służby Celnej wzmacnia zatem pozycję SSC oraz jasno i trwale określa zakres odpowiedzialności. Przepis ten ściśle koreluje z zadaniami Służby Celnej.

Artykuł 3 ust. 3 zawiera regulację dotyczącą sposobu wykonywania zadań inspekcji wewnętrznej – zadanie to będzie wykonywane przez wyodrębnioną komórkę organizacyjną urzędu obsługującego ministra właściwego do spraw finansów publicznych podporządkowaną bezpośrednio Szefowi Służby Celnej.

Celem regulacji zawartych w art. 4 jest wypełnienie obowiązku wynikającego z art. 11 rozporządzenia Rady (EWG) Nr 4045/89 z dnia 21 grudnia 1989 r. w sprawie kontroli przez Państwa Członkowskie transakcji stanowiących część systemu finansowania przez Sekcję Gwarancji Europejskiej Funduszu Orientacji i Gwarancji Rolnej i uchylające dyrektywę 77/435/EWG, dotyczącego powołania przez każde Państwo Członkowskie służby specjalnej.
Ponieważ kontrole refundacji eksportowych stanowią zdecydowaną większość kontroli wykonywanych w ramach w/w rozporządzenia 4045/89, a wypłacane refundacje stanowią, zgodnie z przepisami o finansach publicznych środki publiczne, zadania służby specjalnej powierzono ministrowi właściwemu do spraw finansów publicznych, w imieniu którego będzie je wykonywał Szef Służby Celnej. Zaproponowane w przepisach art. 1aa ust. 1-5 regulacje mają na celu umożliwienie realizacji zadań służby specjalnej w zakresie monitorowania stosowania rozporządzenia Rady (EWG) Nr 4045/89 oraz koordynowania i ogólnego nadzoru kontroli przeprowadzanych przez urzędników innych służb.

Dotychczas realizacja zadań w powyższym zakresie, przy braku podstaw prawnych żądania wykonania określonych czynności, odbywa się jedynie na podstawie ogólnych zasad współpracy, co nie stanowi gwarancji ich wykonania.

Przepisy art. 5 wprowadzają do ustawy nową regulację mającą na celu zwiększenie uprawnień Szefa Służby Celnej w zakresie sprawowania przez niego nadzoru i koordynacji zadań realizowanych przez Służbę Celną. Wyraźnie wskazano w niej na uprawnienie Szefa Służby Celnej do upoważnienia funkcjonariuszy zatrudnionych w jednostkach organizacyjnych Służby Celnej do wykonywania zadań określonych w art. 1 ust. 2 pkt 1 i pkt 4 – 6 oraz pkt 7 lit. a - b, w przypadku zagrożenia realizacji tych zadań oraz w przypadku realizowania na terytorium Rzeczpospolitej Polskiej operacji międzynarodowych, w których uczestniczy Służba Celna.

Regulacja ta ułatwi realizację przez grupy mobilne zadań na obszarze właściwości innego Dyrektora Izby Celnej związanych z operacjami międzynarodowymi czy też zwalczaniem przestępczości. Pozwoli to również na sprawne reagowanie Szefa Służby na sytuacje związane ze znacznym zwiększeniem ruchu towarowego/osobowego na określonym odcinku granicy np. związanym z organizacją EURO 2012.

Kolejny przepis - art. 6 podnosi rangę dokumentu pod nazwą „Strategia działania Służby Celnej”. Obecnie jest ona materiałem wewnętrznym. Mając na uwadze zagadnienia przyszłej roli cła, będące przedmiotem opracowań przez Unię Europejską oraz tworzenie ustawy modernizacyjnej, zasadne jest określenie strategicznych zadań Służby Celnej w formie zarządzenia, z jednoczesnym wskazaniem sposobów realizacji tej strategii. Ustawa modernizacyjna jest sporządzana na okres: 2009 – 2011, zasadne jest zatem sporządzanie „Strategii działania Służby Celnej” obejmującej cykliczne, trzyletnie okresy, licząc od 2009 r., tj. od wejścia w życie zarówno niniejszego projektu, jak i ustawy modernizacyjnej.

W art. 7 określono zadania dyrektora izby celnej. W przepisie art. 7 ust. 1 pkt 6 wskazano rodzaje kontroli, które będzie wykonywał bezpośrednio Dyrektor Izby Celnej. Dotyczy to praktycznie wszystkich kontroli wymienionych w art. 1 ust. 2 pkt. 7, za wyjątkiem kontroli podatkowej. Dodany został również przepis pkt 8 dotyczący współdziałania Dyrektora Izby Celnej z terenowymi organami Straży Granicznej oraz koordynacji wykonywania zadań, o których mowa w art. 1 ust 2 pkt 1 i pkt 7 lit. a. W tym zakresie dyrektor izby celnej za zgodą Szefa Służby Celnej oraz Komendanta Głównego Straży Granicznej może powierzyć wykonywanie tych zadań terenowym organom Straży Granicznej. Dotyczy to w szczególności realizacji przez Organy Straży Granicznej funkcji organów celnych na przejściach w tzw. małym ruchu granicznym.

W porównaniu z obowiązującymi przepisami doprecyzowano również zdania poprzez zastąpienie wyrazów „organów celnych” wyrazami „Służby Celnej”. Wynika to ze zwiększenia zadań dla Służby Celnej, a ponadto w przypadku niektórych zadań organ rozstrzygający nie jest organem celnym.

W art. 8 wskazano zadania naczelnika urzędu celnego. Zadania naczelnika urzędu celnego uzupełniono o kontrolę podatku akcyzowego oraz o kontrolę, wymiar i pobór opłaty paliwowej. W obecnym stanie prawnym zadania te wynikały jedynie z ustawy - Ordynacja Podatkowa i z ustawy z dnia 27 października 1994 r. o autostradach płatnych oraz o Krajowym Funduszu Drogowym. Do katalogu zadań Naczelnika Urzędu Celnego dodano w pkt 4 wykonywanie zadań w zakresie kontroli, wymiaru i poboru podatku od gier oraz opłat i dopłat, o których mowa w art. 1 ust. 4 pkt 2 lit. f. W przepisie pkt 6 określono rodzaje kontroli wykonywanej przez naczelnika urzędu celnego. Również wyżej omawiane uprawnienie do prowadzenia postępowań przygotowawczych w zakresie niektórych przestępstw i wykroczeń pospolitych zostało zawarte w pkt7 jako zadanie Naczelnika Urzędu Celnego, który obecnie pełni rolę finansowego organu postępowania przygotowawczego – na gruncie Kodeksu karnego skarbowego

W art. 9 wskazano urzędy wspomagające działalność dyrektorów oraz naczelników urzędów celnych. Ust. 2 – 5 zawierają natomiast upoważnienia dla Ministra Finansów do:

1) tworzenia, znoszenia izb i urzędów celnych;

2) określenia organizacji izb celnych i urzędów celnych;

3) tworzenia jednostek organizacyjnych Służby Celnej, oraz Centralnego Laboratorium Celnego i ośrodków szkoleniowych oraz określenia ich organizacji i zakresu działania.

Przepisy te funkcjonują obecnie.

Art. 10 daje Ministrowi Finansów prawo do upoważnienia innych organów administracji państwowej do wykonywania niektórych zadań organów celnych, w drodze rozporządzenia. Przepis obecnie nie jest zmieniany.

Podobnie niezmieniony zostaje art. 11, który normuje zasady współdziałania i nieodpłatnego udzielania organom celnym pomocy technicznej przy wykonywaniu zadań określonych w ustawie przez organy administracji publicznej oraz inne państwowe i gminne, powiatowe oraz wojewódzkie samorządowe jednostki organizacyjne.

Przepisy art. 12 - 14 w znacznej części są odpowiednikami obowiązujących przepisów. Przepis art. 12 jest odpowiednikiem uprawnienia określonego w art. 6i ust. 1 zgodnie z którym „Każda osoba pośrednio lub bezpośrednio uczestnicząca w czynnościach związanych z wymianą towarową jest obowiązana do dostarczenia organowi celnemu, na jego żądanie, w ustalonych terminach, dokumentów i informacji mających znaczenie dla kontroli celnej, w jakiejkolwiek formie, jak również do udzielenia niezbędnej pomocy”. Przy czym uprawnienie to zostało rozszerzone na pozostałe obszary, w których działa Służba Celna. Rozwiązania przyjęte na poziomie prawa wspólnotowego w znaczący sposób zbliżyły sposób wykonywania nadzoru nad przemieszczaniem wyrobów akcyzowych do sposobu określonego przepisami prawa celnego. Oba rodzaje kontroli starają się łączyć pozornie przeciwstawne cele jakimi są zapewnienie sprawnego przepływu towarów oraz realne zapewnienie kontroli na tym przepływem. W tym celu kontrole te zostały oparte w dużej mierze na analizie ryzyka, która pozwala na podstawie szerokiego dostępu do informacji typować do kontroli tylko niektóre przesyłki. W rezultacie szeroki dostęp do informacji przekłada się mniejszą liczbę kontroli i de facto mniejszą dolegliwość dla podmiotu. Uprawnienie to przyczyni się również do weryfikacji wiarygodności podmiotów podlegających kontroli, co dodatkowo spowoduje skoncentrowanie posiadanych przez organy Służby Celnej zasobów kadrowych i technicznych na podmiotach działających z naruszeniem obowiązującego prawa.

Również przepis art. 13 jest rozszerzoną, w sposób analogiczny jak poprzedni przepis, wersją przepisu art.6j obowiązującej ustawy, zgodnie z którym „Organy celne mogą zbierać
i wykorzystywać w celu realizacji ustawowych zadań informacje, w tym dane osobowe, oraz przetwarzać je w rozumieniu przepisów o ochronie danych osobowych, także bez wiedzy
i zgody osoby, której dane dotyczą. Administrator danych jest obowiązany udostępnić dane na podstawie imiennego upoważnienia organu celnego, okazanego przez funkcjonariusza celnego wraz z legitymacją służbową. Informacja o udostępnieniu tych danych podlega ochronie zgodnie z przepisami o ochronie informacji niejawnych”. Zmiana przepisu ma na celu rozszerzenie możliwości przetwarzania danych na inne zadania ustawowe Służby Celnej oraz doprecyzowanie przepisów dotyczących możliwości dostępu do dokumentów elektronicznych oraz formy udostępniania tych danych. Uprawnienie określone w ust. 3 stanowi odzwierciedlenie przepisów dotyczących dostępu do danych będących w posiadaniu organów celnych i podatkowych przez organy kontroli skarbowej, przy czym ze względu na przedmiot regulacji umiejscowiono w akcie rangi ustawowej. W zakresie systemów elektronicznych znajdujących się w posiadaniu Straży Granicznej należy wskazać, iż do części systemów Służba Celna posiada już dostęp w związku z wykonywaniem zadań w ramach Konwencji Schengen. W przepisie art. 13 ust. 4 wprowadzono dla organów udostępniających dane możliwość wyrażenia zgody na udostępnianie informacji zgromadzonych w rejestrach organom Służby Celnej, za pomocą urządzeń telekomunikacyjnych, bez konieczności składania pisemnych wniosków, jeżeli organy Służby Celnej będą w posiadaniu urządzeń umożliwiających odnotowanie w systemie, kto, kiedy,
w jakim celu oraz jakie dane lub informacje uzyskał i zabezpieczeń technicznych
i organizacyjnych uniemożliwiających wykorzystanie danych lub informacji niezgodnie
z celem ich uzyskania, przy czym udostępnianie informacji będzie uzasadnione specyfiką lub zakresem wykonywanych zadań.

Jednocześnie w przepisach art. 13 ust. 5 – 6 zostały określone zasady dokonywania weryfikacji i usuwania zgromadzonych danych oraz delegacje dla ministra właściwego do spraw finansów publicznych do określenia w drodze rozporządzenia wzoru upoważnienia do pobierania danych.

Wraz z rozszerzeniem możliwości uzyskiwania informacji przez Służbę Celną wprowadzono w art. 14 zaostrzone przepisy dotyczące zachowania w tajemnicy uzyskanych w ten sposób danych. Zgodnie z tym przepisem „Każda informacja uzyskana w sposób określony w art. 12 i 13 jest chroniona tajemnicą służbową i nie może być rozpowszechniana przez organ Służby Celnej bez zgody osoby lub organu, który ją udostępnił. Przekazywanie informacji jest dozwolone, w przypadku gdy organ Służby Celnej jest do tego obowiązany lub upoważniony zgodnie z obowiązującymi ustawami”. Do przestrzegania tak określonej tajemnicy służbowej zostali zobowiązani wszyscy funkcjonariusze celni oraz pracownicy zatrudnieni w jednostkach organizacyjnych Służby Celnej, którzy w związku z wykonywaniem obowiązków uzyskali dostęp do informacji stanowiących tajemnicę służbową (ust. 2), jak również inne osoby, którym udostępniono informacje objęte tajemnicą służbową (ust. 5). Dodatkowo fakt ten należy potwierdzić przez złożenie ustawowo określonego tekstu przysięgi. W zakresie nieuregulowanym znajdą zastosowanie przepisy Ordynacji Podatkowej dotyczące tajemnicy skarbowej (ust. 7).

Podsumowując można stwierdzić, iż możliwość gromadzenia informacji oraz dostęp do informacji zawartych w rejestrach publicznych, pozwolą zapewnić skuteczności kontroli celnych i zapewnią niezakłócony przepływ danych w celu usprawnienia odpraw celnych, zmniejszą obciążenia administracyjne, a także pomogą w walce z nadużyciami finansowymi, przestępczością zorganizowaną i terroryzmem, w zabezpieczaniu interesów fiskalnych Państwa, będą chronić własność intelektualną i dziedzictwo kulturowe, zwiększą bezpieczeństwo towarów i handlu międzynarodowego, a także poprawią ochronę zdrowia i środowiska.

W art. 15 zawarto niezmieniony przepis, zgodnie z którym Minister Finansów może tworzyć organy opiniodawczo-doradcze w sprawach należących do zadań Służby Celnej.

Art. 16 doprecyzowuje hierarchię organów celnych. Wprowadzenie tej normy pozwoli na uniknięcie sporów oraz wątpliwości dotyczących interpretacji w zakresie składania zażaleń, zwłaszcza w sprawach dotyczących pełnienia służby przez funkcjonariuszy celnych.

Art. 17, w porównaniu z obowiązującym przepisem, zawiera jedynie zmianę w pkt 5. Zmiana zaproponowana pkt 5 jest zmianą gramatyczną. Obecnie użyte sformułowanie „cieszy się nieposzlakowaną opinią” jest niezręczne, bowiem opinię jako dokument można posiadać. Pozostałe warunki do pełnienia służby w Służbie Celnej pozostają bez zmian. W ocenie projektodawcy nie należy ich zmieniać, bowiem – jak wskazywał to m.in. Trybunał Konstytucyjny – służba ta jest służbą publiczną i powinna podlegać odpowiednim rygorom i obostrzeniom, jeżeli chodzi o osoby, które wchodzą do korpusu tej służby.

Podobnie jak w innych służbach mundurowych, w Służbie Celnej obowiązuje zasada, że każdy obywatel ma prawo do informacji o wolnych stanowiskach służbowych w Służbie Celnej. Zmianie uległo natomiast upoważnienie do wydania aktu rangi podstawowej: dopisane sformułowanie „zasady i tryb naboru” oraz wykreślone określenie o stanie obsady etatowej urzędów celnych. Zmiana ta przybliża rozwiązania funkcjonujące w Służbie Celnej do rozwiązań funkcjonujących w innych służbach mundurowych, bowiem z punktu widzenia jawności postępowania celowe jest podawanie zasad, kryteriów i trybu naboru, natomiast obsada etatowa urzędów celnych nie jest ustalana w akcie normatywnym, zatem bezcelowe jest wskazanie takiego odniesienia w ustawie. W rozporządzeniu będzie można wprowadzić np. możliwość cyklicznego naboru do Służby Celnej, w zależności od potrzeb. Taki tryb postępowania umożliwi – w uzasadnionych przypadkach – centralny nabór, a – co istotniejsze – obniży koszty naboru (np. związane z drukowaniem ogłoszeń). Podobnie jak w innych służbach mundurowych przyjęto zasadę, że informacje o wyniku naboru stanowią informację publiczną w zakresie objętym wymaganiami określonymi w ogłoszeniu o naborze. Przyjęcie takiego rozwiązania jest wynikiem woli transparentnego działania Ministra Finansów.

Art. 19 i 20 zapewniają funkcjonariuszowi celnemu ochronę przewidzianą w ustawie z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny. Zmiana zaproponowana w art. 20 wprowadza dodatkowo postulowaną przez środowisko celnicze ochronę prawną funkcjonariuszy celnych, poprzez zapewnienie funkcjonariuszom zwrotu kosztów poniesionych na ochronę prawną, w sytuacji, gdy postępowanie karne zostanie wszczęte przeciwko niemu o przestępstwo popełnione w związku z wykonywaniem czynności służbowych, a następnie zostanie zakończone prawomocnym orzeczeniem o umorzeniu wobec braku ustawowych znamion czynu zabronionego lub niepopełnienia przestępstwa albo wyrokiem uniewinniającym. Przyjęcie takiego rozwiązania wynika z obowiązku ochrony funkcjonariusza państwowego, który działa w imieniu organów państwach. Taka osoba powinna mieć świadomość, że nie będzie ponosiła dodatkowych obciążeń, w tym również finansowych, w sytuacji, gdy za działania wynikające z jej zakresu obowiązków zostanie oskarżona, albo, co gorsza, pomówiona.

Podobne rozwiązania funkcjonują w innych służbach mundurowych. W związku z wprowadzeniem tego przepisu zasadne jest określenie wysokości kosztów, poprzez odniesienie do odrębnych przepisów.

Art. 21 w proponowanym brzmieniu reguluje zagadnienia przyznawania odznaki honorowej „Zasłużony dla Służby Celnej”. Obecnie istnieje jeden stopień tej odznaki, a upoważnienie ustawowe do wydania aktu rangi podstawowej jest bardzo ogólnikowe. Mając na uwadze występujące w innych służbach mundurowych rozróżnienie odznaczeń, w projekcie zaproponowano trzy stopnie tej odznaki (złota, srebrna i brązowa). W nowym przepisie w ust. 1 wskazano również katalog osób, którym Minister Finansów może nadać odznakę. Są to nie tylko funkcjonariusze celni, ale również inni obywatele polscy stale zamieszkali w kraju, cudzoziemcy oraz obywatele polscy zamieszkali poza granicami Polski, o ile odnieśli szczególne zasługi dla Służby Celnej.

Jednocześnie Minister Finansów został upoważniony do wydania rozporządzenia, w którym m. in. określi:



  1. szczegółowy tryb postępowania w sprawach o nadanie odznaki „Zasłużony dla Służby Celnej”,

  2. organy uprawnione do występowania z wnioskiem o nadanie odznaki,

  3. terminy rozpatrzenia wniosku,

  4. wzory odznaki, wniosku o nadanie odznaki oraz legitymacji potwierdzającej nadanie odznaki,

  5. sposób wręczania,

  6. zasady noszenia odznaki,

  7. zasady ewidencjonowania osób wyróżnionych odznaką.

Obecnie funkcjonujące przepisy są w tym zakresie bardzo ogólne, celowe jest zatem szczegółowe uregulowanie omawianego zakresu w rozporządzeniu. Istotne jest przede wszystkim, że w rozporządzeniu zostaną określone organy uprawnione do występowania ze stosownym wnioskiem oraz terminy rozpatrywania takich wniosków. Określenie natomiast szczegółowego trybu postępowaniach w tym zakresie pozwoli na zniesienie funkcjonujących obecnie wewnętrznych regulacji Ministra Finansów czy Szefa Służby Celnej, co wpłynie na przejrzystość działania organów podległych Ministrowi Finansów. W ust. 4 zawarte zostało ustawowe upoważnienie dla Ministra Finansów do określenia wzoru Służby Celnej oraz trybu jego nadawania jednostkom organizacyjnym Służby Celnej i określenia tych jednostek organizacyjnych. Delegacja taka pozwoli na określenie podstawowych elementów wzorów tych sztandarów, w tym np. użycie wizerunku godła państwowego czy znaku Merkuriusza. Ustalenie podstawowych elementów spowoduje, że przy nadawaniu sztandarów jednostkom organizacyjnym Służby Celnej, sztandary te będą, co do zasady zbliżone, zarówno kolorystycznie, jak i pod względem elementów wizualnych.

Propozycja zawarta w art. 22 podnosi do rangi ustawowej zagadnienie duszpasterstwa w Służbie Celnej. Obecnie zagadnienie duszpasterstwa nie zostało uregulowane w ustawie, a wprowadzenie kapelanów wzbudziło szereg zapytań, interpelacji i wniosków. Zatem do rozstrzygnięcia przez władzę ustawodawczą pozostanie przyjęcie proponowanego rozwiązania. Należy mieć na uwadze, że działalność duszpasterska w Służbie Celnej nie została ograniczona do jednego kościoła czy związku wyznaniowego.

Art. 23, wprowadzający Dzień Służby Celnej, pozostaje bez zmian.
Rozdział 2



  1   2   3   4   5


©operacji.org 2017
wyślij wiadomość

    Strona główna