Uwagi wstępne



Pobieranie 2,36 Mb.
Strona16/26
Data24.02.2019
Rozmiar2,36 Mb.
1   ...   12   13   14   15   16   17   18   19   ...   26

16/ sprawy z zakresu obronności kraju
Stosunkowo nieliczną kategorię spraw kierowanych do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie, wynoszącą 0,17 % ogółu spraw, które w 2012 r. wpłynęły do Sądu, stanowiły sprawy dotyczące problematyki obronności. W omawianym okresie zarejestrowano w repertoriach wyłącznie 3 sprawy z tej kategorii (1 sprawę zarejestrowano w repertorium SAB). W analizowanym okresie zakończono postępowania w 3 sprawach z tego zakresu, w 2 sprawach skargi oddalono zaś w 1 sprawie skargę odrzucono.

W uzasadnieniu wyroku w sprawie o sygnaturze akt II SA/Ol 1062/12, Sąd podzielił pogląd prawny, iż zwolnienie z odbycia zasadniczej służby wojskowej, zgodnie z art. 87 ust. 2 ustawy z dnia 21 listopada 1967 r. o powszechnym obowiązku Rzeczypospolitej Polskiej (Dz. U. z 1992 r. Nr 4, poz. 16), następuje z uwagi na stan zdrowia, niezależnie od jego przyczyn. Zatem w decyzji w przedmiocie zwolnienia nie ma podstaw do badania i wskazywania przyczyn danego stanu zdrowia i ewentualnego związku przyczynowego pomiędzy tym stanem zdrowia a zasadniczą służbą wojskową. Jest to bowiem decyzja o zwolnieniu z odbycia zasadniczej służby wojskowej, a nie rozstrzygnięcie dotyczące samego stanu zdrowia i jego przyczyn.


17/ uprawnienia kombatanckie i wojskowe
W 2012 roku w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Olsztynie, w porównaniu z rokiem poprzednim, po raz kolejny zmniejszył się wpływ spraw z zakresu spraw kombatanckich i świadczeń z tytułu pracy przymusowej. Wpłynęły tylko 3 sprawy zarejestrowane w repertorium SA, co stanowi zaledwie 0,13 % spraw ogólnego wpływu spraw tutejszego sądu i 0,19 % wpływu do Wydziału II tutejszego sądu. Wraz ze sprawami, które pozostały do rozpoznania z poprzedniego roku, tutejszy sąd załatwił 5 spraw z omawianego zakresu (0,21 % wszystkich załatwionych spraw w sądzie i 0,31 % spraw załatwionych w Wydziale II tutejszego sądu), z czego 4 dotyczyło orzeczeń, odmawiających stronom przyznania uprawnień kombatanckich a jedna odmowy świadczeń z tytułu pracy przymusowej na podstawie art. 2 pkt 2, art. 4 ust. 1, 2 i 4 ustawy z dnia 31 maja 1996 r. o świadczeniu pieniężnym przysługującym osobom deportowanym do pracy przymusowej oraz osadzonym w obozach pracy przez III Rzeszę i Związek Socjalistycznych Republik Radzieckich (Dz. U. Nr 87, poz. 395 ze zmianami). Ani jedna ze skarg w powyższych sprawach nie została uwzględniona. W trzech sprawach skargi zostały oddalone, jedna skarga została odrzucona a postępowanie w jednej ze spraw zostało umorzone z uwagi na cofnięcie skargi. Do rozpoznania w następnym roku nie pozostała ani jedna sprawa z tego zakresu.

W 2012 roku nie wpłynęła do tutejszego sądu żadna skarga w przedmiocie pozbawienia uprawnień kombatanckich. Nie odnotowano także żadnej skargi dotyczącej bezczynności Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych bądź przewlekłego prowadzenia postępowania przez ten organ. W sprawach oznaczonych symbolem 634 została wniesiona jedna skarga kasacyjna, która została przekazana Naczelnemu Sądowi Administracyjnemu i nie została dotychczas rozpoznana.

W sprawie o sygnaturze akt II SA/Ol 909/12 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie dokonywał kontroli legalności decyzji w sprawie o przyznanie uprawnień kombatanckich na podstawie art. 2 pkt 7 ustawy z dnia 24 stycznia 1991 r. o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego. Sąd nie znalazł podstaw do uwzględnienia skargi w tej sprawie albowiem skarżący nie wykazał, że podczas wystąpień wolnościowych na Wybrzeżu w grudniu 1970 r., w wyniku działań wojska lub milicji, doznał uszkodzenia ciała lub rozstroju zdrowia na czas powyżej siedmiu dni. Skarżący w sprawie tej wykazał, że w grudniu 1970 r. w Elblągu został zatrzymany i osadzony w areszcie śledczym, był bity przez funkcjonariuszy milicji, co skutkowało powstaniem u niego nieokreślonego uszczerbku na zdrowiu, lecz powyższe nie było związane z uczestnictwem skarżącego w wystąpieniach wolnościowych. Skoro strona nie brała udziału w wystąpieniach wolnościowych na Wybrzeżu w grudniu 1970 r., to skutki zdrowotne pobicia podczas zatrzymania i pobytu w areszcie śledczym nie są związane z tymi wystąpieniami. Powyższe, w ocenie Sądu, wykluczało możliwość przyznania uprawnień kombatanckich na podstawie art. 2 pkt 7 ustawy. Działalność równorzędna z działalnością kombatancką, o której mowa w tym przepisie, nie obejmuje uszkodzenia ciała lub rozstroju zdrowia na czas powyżej siedmiu dni będącą wynikiem działania milicji w grudniu 1970 r. na Wybrzeżu, jeżeli nie były one konsekwencją trwających wówczas wystąpień wolnościowych. Sąd uznał, że przesłanką do nabycia uprawnień kombatanckich nie może być sam fakt posiadania statusu pokrzywdzonego w sprawach zbrodni komunistycznych, polegających na bezprawnym pozbawieniu wolności, pobiciu i znęcaniu się przez funkcjonariuszy milicji obywatelskiej.

Poza tym 2012 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny nie rozpoznawał spraw z zakresu uprawnień kombatanckich i wojskowych, w których występowały problemy prawne szczególnie ważne dla orzecznictwa sądów administracyjnych.


18/ dostęp do informacji publicznej
W 2012 r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie wpłynęły 42 sprawy związane z żądaniem dostępu do informacji publicznej (10 - rep. SA i 32 z rep. SAB), co stanowiło 1,8 % wpływu spraw do WSA w Olsztynie, a rozpoznano 41 spraw z tego zakresu (8 - z rep. SA i 33 z rep. SAB) w tym 6 spraw z wpływu z 2011r., co stanowi 1,7 % załatwionych spraw w WSA w Olsztynie, 7 spraw pozostało do rozpoznania na następny rok. Zatem nastąpił wzrost wpływu i załatwień spraw w kategorii w porównaniu do roku poprzedniego (w 2011 r. wpłynęło 20 spraw, a załatwiono 19 spraw). W rozpoznanych sprawach 16 skarg oddalono, 8 skarg uwzględniono, 12 odrzucono a w 2 skargach postępowanie umorzono, a 3 załatwiono w inny sposób. W 6 sprawach wywiedziono skargi kasacyjne do NSA, 2 z nich zostały rozpoznane poprzez uchylenie zaskarżonych wyroków i przekazanie spraw do ponownego rozpoznania.

W sprawach, w których umorzono postępowanie sądowe np. sygnatury akt II SAB/Ol 164/12 i II SAB/Ol 91/11 Sąd powołał się na uchwałę NSA z dnia 26 listopada 2008 r. (sygnatura akt OPS 6/08), w której uznano, że art. 161 § 1 pkt 3 p.p.s.a. ma zastosowanie także w przypadku gdy po wniesieniu skargi na bezczynność organu w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1-4a p.p.s.a. organ wyda akt lub dokona czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, co do których pozostawał w bezczynności. W przedmiotowych sprawach taka okoliczność miała miejsce.

W jednej ze spraw w której Sąd uwzględnił skargę na bezczynność (sygnatura akt II SAB 154/12) Sąd uznał za podmiotowo zobowiązany do udzielenia informacji dotyczącej m.in. protokołu z walnego zgromadzenia rodzinnego ogrodu działkowego – Zarząd RDO Polskiego Związku Działkowców. Uzasadniając swoje stanowisko Sąd przywołał przepis art. 4 ustawy z dnia 8 lipca 2005 r. o rodzinnych ogrodach działkowych (Dz. U. z dnia 6 września 2005 r.) który stanowi, że rodzinne ogrody działkowe są urządzeniami użyteczności publicznej. Ustawa ta, definiuje w art. 6 ust. 1 pracowniczy ogród działkowy jako wydzielony obszar gruntu będący we władaniu Polskiego Związku Działkowców, podzielony na tereny ogólne i działki oraz wyposażony w infrastrukturę niezbędną do jego prawidłowego funkcjonowania. W art. 9 wymienionej ustawy, przewidziano, że rodzinne ogrody działkowe zakładane są na gruntach stanowiących własność Skarbu Państwa, jednostek samorządu terytorialnego oraz Polskiego Związku Działkowców. W świetle powyższego należy przyjąć, iż Polski Związek Działkowców jest podmiotem dysponującym majątkiem publicznym i należy do kręgu podmiotów objętych przepisem art. 4 ust. 1 pkt 5 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz. U. Nr 112 poz. 1198), obowiązanych do udostępnienia na żądanie informacji publicznej znajdującej się w jego posiadaniu. Natomiast art. 28 ust. 1 pkt 1 ustawy o rodzinnych ogrodach działkowych stanowi, że oddział terenowy jest podstawową jednostką organizacyjną Polskiego Związku Działkowców. Zgodnie zaś z art. 4 ust. 1 pkt 5 obowiązane do udostępnienia informacji publicznej są m.in. „jednostki organizacyjne, które wykonują zadania publiczne lub dysponują majątkiem publicznym”. Skierowane zatem do Zarządu Rodzinnego Ogrodu Działkowego żądania udzielenia informacji, skierowane było do podmiotu „udostępniającego” w rozumieniu art. 12 ust. 1 ustawy o dostępie do informacji publicznej.

W znacznej części rozpoznawanych spraw Sąd stawał przed koniecznością wypowiedzenia się czy żądane przez skarżących informacje były informacjami publicznymi, których udostępnienie następuje na podstawie przepisów ustawy o dostępie do informacji publicznej. W sprawach o sygnaturach akt II SA/Ol 194/12 i II SA/Ol 202/12 stowarzyszenie żądało od wójta i burmistrza listy osób uczestniczących w zebraniu wiejskim podczas którego zapadły decyzje o przeznaczeniu funduszu sołeckiego. WSA nie uznał tych informacji za publiczne i oddalił skargę na decyzje o odmowie ich udzielenia. Naczelny Sąd Administracyjny po rozpoznaniu skarg kasacyjnych uwzględnił je, uznając żądanie stowarzyszenia za informację publiczną. Sąd ten wskazał, że zebranie wiejskie jest organem pomocniczym jednostki samorządu terytorialnego, który decyduje o mieniu publicznym, podejmując uchwały w tym zakresie, zatem kwestie które dotyczą działalności tego organu są informacją publiczną. Osoby biorące udział w zebraniu wiejskim przez to, że decydują o przeznaczeniu funduszy sołeckich, stają się osobami pełniącymi funkcje publiczne. W konsekwencji ochrona ich danych osobowych jest ograniczona przez przepisy ustawy o dostępie do informacji publicznej w szczególności jej art. 5 ust. 2 (sygnatura akt I OSK 2021/12 i II OSK 2022/12). W innej ze spraw o sygnaturze akt II SA/Ol 35/12 za informację publiczną Sąd uznał recenzje wydawnicze książki wydanej przez uczelnię publiczną, sporządzone na jej zamówienie. Uzasadniając swój pogląd Sąd wskazał, że szkoły wyższe realizując zadania publiczne dysponują funduszami publicznymi i w związku z tym są zobowiązane do udostępnienia informacji publicznej w trybie u.d.i.p. Nawet jeżeli recenzje te były finansowane z projektu naukowego autora książki, są to również środki publiczne. Bowiem jak wynika z ustawy informacją publiczną jest każda wiadomość wytworzona lub odnosząca się do władz publicznych, a także wytworzona lub odnosząca się do innych podmiotów wykonujących funkcje publiczne w zakresie wykonywania przez nie zadań władzy publicznej i gospodarowania mieniem komunalnym lub majątkiem Skarbu Państwa. Natomiast w sprawie o sygnaturze akt II SA/Ol 61/12 Sąd uznał za informację publiczną dokumenty znajdujące się w aktach sprawy odszkodowawczej poszkodowanego żołnierza prowadzonej przez Szefa Wojewódzkiego Sztabu Wojskowego. W jeszcze innej sprawie o sygnaturze akt II SA/Ol 67/12 za informacje publiczną Sąd uznał umowy na obsługę prawną i umowy usługi telefonii komórkowej.

W części spraw Sąd żądanych przez skarżących informacji nie uznał za informacje publiczne podlegające udostępnieniu. Przykładowo w sprawach o sygnaturach akt II SAB/Ol 160/12 i II SAB/Ol 162/12 do takich informacji publicznych nie zaliczył raportu z wewnętrznych audytów finansowych sporządzonych przez audytora na zlecenie burmistrza miasta. W uzasadnieniu swojego stanowiska Sąd podkreślił, ze zgodnie z art. 1 ust. 2 ustawy o dostępie do informacji publicznej przepisy tej ustawy nie naruszają przepisów innych ustaw określających odmienne zasady i tryb dostępu do informacji będących informacjami publicznymi. Tego rodzaju szczególną regulację wprowadza niewątpliwie ustawa o finansach publicznych (Dz. U. z 2009 r. Nr 157, poz. 1240), która w art. 284 stanowi, iż plan audytu (wewnętrznego) oraz sprawozdanie z wykonania tego planu stanowią, udostępnianą na wniosek, informację publiczną w rozumieniu ustawy o dostępie do informacji publicznej (ust. 1), natomiast informacji publicznej nie stanowią inne niż wymienione w ust. 1 dokumenty wytworzone przez audytora wewnętrznego w trakcie prowadzenia audytu wewnętrznego (ust. 2). Żądane dokumenty nie były planem audytu ani sprawozdaniem z jego wykonania. Ponadto z uwagi na treść art. 1 ust. 2 u.d.i.p. do dokumentów, o których mowa w art. 284 ustawy o finansach publicznych nie znajduje zastosowania przepis art. 6 ust. 1 pkt 4 lit. a tiret drugie u.d.i.p., bowiem audyt nie jest dokumentacją przebiegu i efektów kontroli ani wystąpieniem, stanowiskiem, wnioskami i opinią podmiotów tę kontrolę wykonujących. Żądana przez skarżących dokumentacja była raportem z audytu przeprowadzonego na podstawie przepisów działu VI ustawy o finansach publicznych, wynikało to wprost z upoważnienia Burmistrza zlecającego wykonanie audytu na podstawie przepisów ustawy o finansach publicznych i na podstawie aktów wykonawczych do tej ustawy w tym rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 1 lutego 2010 r. w sprawie przeprowadzania i dokumentowania audytu wewnętrznego (Dz. U. z 2010 r. Nr 21, poz. 108) oraz z opinii audytora i raportu z audytu w których sam audytor powoływał się na te przepisy. Zdaniem Sądu żądana dokumentacja była audytem wewnętrznym w rozumieniu art. 275 pkt 2 ustawy o finansach publicznych wykonanym przez audytora usługodawcę niezatrudnionego w jednostce, zatem nie jest dokumentem urzędowym w rozumieniu art. 6 ust 2 u.d.i.p., ponieważ nie jest oświadczeniem woli lub wiedzy, utrwalonym i podpisanym w dowolnej formie przez funkcjonariusza publicznego w rozumieniu przepisów kodeksu karnego w ramach jego kompetencji, skierowanym do innego podmiotu, lub złożonym do akt.

Natomiast w sprawie II SAB/Ol 66/12 Sąd stwierdził, że nie mają cech informacji publicznej wydruki z poczty elektronicznej, faksów i korespondencji kancelarii prawnej z organem gminy. Na poparcie swojego stanowiska Sąd wskazał, że zgodnie z art. 6 ust. 1 pkt 4 lit. a ustawy o dostępie do informacji publicznej udostępnieniu na zasadach w niej określonych podlegają dane publiczne, które mają treść i postać dokumentów urzędowych. Stosownie zaś do ust. 2 tego przepisu dokumentem urzędowym jest treść oświadczenia woli lub wiedzy, utrwalona i podpisana w dowolnej formie przez funkcjonariusza publicznego, w rozumieniu Kodeksu karnego, w ramach jego kompetencji, skierowana do innego podmiotu lub złożona do akt sprawy. Nie każdy zatem dokument jest dokumentem urzędowym w rozumieniu ustawy. Wydruki ze służbowej poczty elektronicznej nie są dokumentem urzędowym w przytoczonym wcześniej znaczeniu, tj. nie zawierają oświadczenia woli lub wiedzy funkcjonariusza publicznego. Korespondencja podmiotów wymienionych w art. 4 ustawy o dostępie do informacji publicznej, prowadzona również w innych formach, np. faksu, e-maili, ma charakter pomocniczy, a ograniczenie dostępu do tej korespondencji wynika z faktu, że dokumenty takie zazwyczaj mają charakter roboczy, przygotowawczy i często podlegają zmianie. Nawet jeśli w trybie korespondencji następują ewentualne wstępne ustalenia, które następnie miałyby wpływ na załatwienie sprawy, to dopiero z chwilą zajęcia stanowiska czy wydania rozstrzygnięcia, które następuje w formie pisemnej, sprawy te nabiorą waloru spraw publicznych. O ile więc nie odnoszą się do spraw publicznych, a jedynie do spraw organizacyjnych i porządkowych i nie są umieszczone w aktach sprawy, o tyle nie podlegają udostępnieniu na zasadach określonych w ustawie o dostępie do informacji publicznej. Wewnętrzna korespondencja obejmuje informacje o charakterze roboczym, które zostały utrwalone w formie tradycyjnej lub elektronicznej, i stanowi w istocie pewien proces myślowy, etap wypracowania ostatecznego stanowiska. Tego typu informacje nie stanowią zaś informacji publicznej w rozumieniu ustawy o dostępie do informacji publicznej.

Następnym problemem z którym zetknęły się sądy rozpoznając sprawy dotyczące dostępu do informacji publicznej była kwestia żądania udostępnienia dokumentów z akt spraw administracyjnych przez osoby będące stronami w tych sprawach lub przez ich pełnomocników. Sądy konsekwentnie, na przykład w sprawach o sygnaturach akt II SAB/Ol 58/11 i II SAB/Ol 84/11 uznawały, że nie ma w tych sytuacjach zastosowania tryb przewidziany w ustawie o dostępie do informacji publicznej lecz przepisy art. 73 i 74 k.p.a.
19/ orzecznictwo w sprawach samorządowych, w tym dotyczące rozstrzygnięć nadzorczych
W 2012 r. w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Olsztynie odnotowano 134 skarg w przedmiocie spraw związanych z działalnością samorządu terytorialnego (repertorium SA i SAB), co stanowi 5,64 % ogółu spraw, które wpłynęły w tym okresie do sądu. Nastąpił zatem nieznaczny wzrost liczby wniesionych skarg w stosunku do roku poprzedniego. Z poprzedniego okresu sprawozdawczego pozostało do załatwienia 9 skarg, co stanowiło łącznie do rozpoznania 130 spraw. Na rozprawach i posiedzeniach niejawnych rozpoznano 109 spraw samorządowych, co stanowi 4,56 % ogółu rozpoznanych spraw w sądzie. Na kolejny okres pozostało 21 nierozpoznanych spraw. Na podjęte rozstrzygnięcia strony wniosły 11 skarg kasacyjnych, które w 3 przypadkach dotyczyły rozstrzygnięć nadzorczych organu nadzoru, w 2 uchwał organów jednostek samorządowych, zaś w pozostałych przypadkach skargi kasacyjne wniesione zostały w sprawach skarg organu nadzoru na uchwały organów jednostek samorządu terytorialnego. W okresie sprawozdawczym rozpoznanych zostało przez Naczelny Sąd Administracyjny 9 skarg kasacyjnych, z których 8 zostało oddalonych, jedna skarga kasacyjna została uwzględniona oraz w jednym przypadku Sąd umorzył postępowanie sądowoadministracyjne ze skargi kasacyjnej radnego. W większości przypadków skargi te dotyczyły rozstrzygnięć związanych z wygaszaniem mandatu radnych organów jednostek samorządu terytorialnego, a w szczególności z rozbieżnościami jakie pojawiły się w związku z wejściem w życie nowych uregulowań prawa wyborczego ustawą z dnia 5 stycznia 2011 r. Przepisy wprowadzające ustawę - Kodeks wyborczy (Dz. U. Nr 21, poz. 113) dalej: p.w.k.w.

Omawiając sprawy związane z działalnością samorządu terytorialnego należy odnotować ich podział na grupy:

- sprawy dotyczące skarg na uchwały podejmowane przez organy samorządu terytorialnego (symbol 639),

- sprawy ze skarg organów nadzoru na uchwały organów samorządu terytorialnego (symbol 640),

- sprawy ze skarg jednostek samorządu terytorialnego na rozstrzygnięcia nadzorcze (symbol 641),

Pierwszą grupę stanowiły sprawy ze skarg na uchwały podejmowane przez organy jednostek samorządowych. W 2012 r. do Sądu wpłynęło 58 takich skarg, co stanowi 2,40 % ogółu spraw, które wpłynęły w tym okresie. Z poprzedniego roku pozostały do rozpoznania 4 skargi, co dało łącznie do załatwienia 62 sprawy. Na rozprawach i posiedzeniach niejawnych rozpoznano 45 skarg, natomiast 16 spraw pozostało do rozpoznania w kolejnym okresie sprawozdawczym. W 12 sprawach Sąd odrzucił skargi, przy czym w zdecydowanej większości powodem takiego rozstrzygnięcia był brak uiszczenia wpisu od skargi, natomiast w przypadku spraw o sygnaturach akt II SA/Ol 151/12 i II SA/Ol 169/12 podstawę odrzucenia skargi stanowił art. 58 § 1 pkt 2 w związku z art. 53 § 3 ustawy p.p.s.a., gdyż skargi te wniesione zostały z uchybieniem terminu. Na gruncie tych spraw Sąd wypowiedział pogląd konsekwentnie prezentowany w dotychczasowym orzecznictwie, że nieuprawnione jest na gruncie art. 101 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnymi traktowanie instytucji wezwania do usunięcia naruszenia prawa, jako czynności nie wywołującej żadnych skutków prawnych, która nadto może być powielana wielokrotnie bez ograniczeń. W rozpoznanych sprawach strona skarżąca dwukrotnie wzywała radę gminy do usunięcia naruszenia prawa, przy czym skargę wniosła dopiero po drugim wezwaniu do usunięcia naruszenia prawa.



W tej kategorii spraw na uwagę zasługują rozstrzygnięcia Sądu podejmowane w sprawach dotyczących uchwał w przedmiocie wyrażenia zgody na rozwiązanie z radnym stosunku pracy. W większości tych spraw Sąd stwierdzał nieważność zaskarżonego aktu, którym rada odmawiała wyrażenia zgody na rozwiązanie stosunku pracy z radnym - wyrok z dnia 14 lutego 2012 r. sygnatura akt II SA/Ol 17/12, z dnia 29 lutego 2012 r. sygnatura akt II SA/Ol 6/12. Uwzględniając wniesioną skargę pracodawcy Sąd wypowiedział pogląd na gruncie art. 25 ust. 2 ustawy o samorządzie gminnym, iż wprawdzie rozwiązanie z radnym stosunku pracy wymaga uprzedniej zgody rady gminy na takie rozwiązanie za wyjątkiem sytuacji, gdy podstawą rozwiązania tego stosunku są zdarzenia związane z wykonywaniem mandatu radnego, co wiąże się z korzystaniem przez radnego z ochrony prawnej przewidzianej dla funkcjonariuszy publicznych a co oznacza, że nie jest dopuszczalne rozwiązanie stosunku pracy, gdy podstawę taką stanowią zdarzenia związane z wykonywaniem mandatu radnego, natomiast w pozostałym zakresie decyzja rady co do rozwiązania stosunku pracy pozostawiona została jej uznaniu. Wprawdzie powołana ustawa nie zawiera żadnych warunków czy kryteriów, którymi może kierować się rada orzekając w tym przedmiocie, jednak nie oznacza to, że rada posiada kompetencję do odmowy wyrażenia takiej zgody w każdej sytuacji. Wadliwa bowiem pozostaje uchwała, której motywy nie byłyby możliwe do pogodzenia z zasadami porządku prawnego, czy też której odmowa nie posiadałaby oparcia w stanie faktycznym, w jakim wypowiedzenie zostało dokonane. W rozpoznawanych sprawach uzasadnienie uchwał o odmowie wyrażenia zgody na rozwiązanie stosunku pracy z radnym zawierało bardzo ogólnikowe i oparte jedynie na niezweryfikowanych twierdzeniach zainteresowanych radnych, które nadto w żaden sposób nie znalazły odzwierciedlenia w przedstawionym przez pracodawcę materiale sprawy. Zarzut szykanowania radnej podczas wykonywania mandatu, który miał się przejawiać uniemożliwianiem jej udziału w sesjach rady nie został w żaden sposób wykazany poza twierdzeniem samej radnej, która jednakże nie występowała do pracodawcy z informacją, że z uwagi na konieczność udziału w pracach rady niezbędny jest jej urlop. Zatem stwierdzenia o utrudnianiu radnej wykonywania mandatu, gdy sama radna nie informowała pracodawcy o takiej konieczności i nie występowała o umożliwienie jej udziału w sesjach rady jest co najmniej gołosłowne i nie potwierdzone żadnymi okolicznościami, które rada wykazałaby na uzasadnienie swojego odmownego stanowiska. Sąd posiłkując się poglądem wypowiedzianym przez NSA w wyroku z dnia 8 czerwca 2006 r. (sygnatura akt II OSK 410/06) stwierdził, że wymóg działania na podstawie prawa, w połączeniu z zasadą zaufania, rodzi po stronie organów władzy publicznej obowiązek motywowania jej rozstrzygnięcia, gdyż obowiązek taki zaliczany jest do standardów demokratycznego państwa prawnego. Podobny brak co do przedstawienia w uzasadnieniu uchwały motywów jej podjęcia uniemożliwiający dokonanie kontroli legalności podjętego rozstrzygnięcia legł u podstaw wyroku z dnia 25 października 2012 r. sygnaturze akt II SA/Ol 1116/12 stwierdzającego nieważność zaskarżonej uchwały.

W sprawie o sygnaturze akt II SA/Ol 1188/12 Sąd wyrokiem z 13 grudnia 2012 r. oddalił skargę na uchwałę rady gminy w przedmiocie wysokości stawek opłaty za zajęcie pasa drogowego dróg gminnych. Istota sporu pomiędzy radą gminy a spółką sprowadzała się do rozstrzygnięcia, czy prawidłowo rada uchwalając stawkę m.in. opłaty za zajęcie pasa drogowego, o której mowa w art. 40 ust. 8 ustawy o drogach publicznych ustaliła tę opłaty w wysokości maksymalnie dopuszczalnej. Spółka zarzuciła bowiem, ze opłata ta została ustalona w oderwaniu od istniejących realiów, gdzie ustalona opłata jest pięciokrotnie wyższa niż stawka opłat za zajęcie pasa drogowego dróg krajowych, jak również nie dokonano zróżnicowania opłaty z uwagi na rodzaj urządzenia umieszczonego w pasie drogowym. Sąd wyraził pogląd, że przy ustalaniu stawek opłat za zajęcie pasa drogowego rada może jedynie uwzględnić czynniki różnicujące jej wysokość, które określone zostały enumeratywnie w art. 40 ust. 9 ustawy o drogach publicznych, które uznano za posiadające przedmiotowy charakter. Wyjaśniono również, że brak jest podstaw do przyjęcia, iż w każdym przypadku organ ma bezwzględny obowiązek uwzględnienia wszystkich kryteriów określonych w tym przepisie. W ocenie Sądu przepis ten zakreśla jedynie kryteria, według których można różnicować stawki opłat, jeżeli organ uzna to za konieczne. W orzecznictwie sądowym nie budzi wątpliwości pogląd, że art. 40 ust. 9 ustawy o drogach publicznych przesądza o możliwości funkcjonowania opłat o różnej wysokości i nie ma dyskryminującego charakteru w świetle art. 32 Konstytucji RP - wyrok NSA z dnia 7 sierpnia 2008 r. sygnaturze akt GSK 151/08. Brak jest podstaw do zaakceptowania stanowiska spółki skarżącej, że organ nie posiada uprawnienia do nałożenia opłaty za zajęcie pasa w maksymalnej wysokości, skoro ustawodawca takie uprawnienie wprost zakreślił jednostce w art. 40 ust. 8 cytowanej ustawy.

Na odnotowanie zasługuje fakt dalszej aktywności prokuratorów odpowiednich jednostek prokuratury w zakresie skarg na uchwały rad gmin dotyczących regulaminu utrzymania czystości i porządku na terenie poszczególnych gmin. Wniesione zostały trzy skargi (sygnatury akt: II SA/Ol 282/12, II SA/Ol 452/12, II SA/Ol 795/12), uwzględnione przez Sąd, w których zarzucono liczne naruszenia zarówno przepisów Konstytucji RP, jak również przepisów ustawy z dnia 13 września 1996 r. o utrzymaniu czystości i porządku w gminach (dalej zwanej: ustawą o czystości).

W orzeczeniach tych konsekwentnie wyjaśniano, że skoro ustawa ta w sposób jednoznaczny określa, jakie treści może zawierać regulamin utrzymania czystości i porządku na terenie gminy, który to katalog zawiera art. 4 ust. 2 pkt 1 - 8 ustawy, to należy tę regulację traktować ściśle co oznacza, że tylko w takim zakresie rada gminy posiada uprawnienie i kompetencję do uregulowania w akcie prawa miejscowego szczegółowych kwestii. Skoro powołany przepis zawiera katalog zamknięty wyznaczający dokładnie zakres kompetencji rady to nie mogą być w uchwale zawarte postanowienia wykraczające poza ramy upoważnienia. Poza tym w wyrokach Sądu wskazano, iż skoro regulamin ten stanowi prawo miejscowe to winien zawierać treści normatywne, nie zaś powtórzenie norm zawartych już w innych przepisach prawa. Takie powtarzanie przepisów prawa za innymi aktami czyni regulamin niejasnym i nieczytelnym pozbawionym w istocie charakteru normatywnego. Skoro zatem przepisy regulaminu mają jedynie „uzupełniać” przepisy rangi ustawowej kształtujące prawa i obowiązki wymienionych w nich podmiotów, to z tego też powodu nie jest dopuszczalne dokonywanie w nich powtórzeń zawartych w innych aktach prawnych. Wyjaśniono, iż rada gminy w delegacji ustawowej nie została upoważniona do formułowania jakichkolwiek definicji określonych pojęć, którymi posługuje się ustawodawca, co wcześniej potwierdził w wyroku z dnia 10 listopada 2009 r. sygnatura akt II OSK 1256/09 Naczelny Sąd Administracyjny.

Drugą kategorię spraw samorządowych stanowią sprawy ze skarg organów nadzoru na uchwały organów jednostek samorządowych (symbol 640). W 2012 roku do WSA w Olsztynie wpłynęło 50 takich skarg, co stanowi 2,02 % ogółu spraw, które wpłynęły w okresie sprawozdawczym, co oznacza prawie dwukrotny wzrost tej kategorii spraw w porównaniu do roku poprzedniego. Z poprzedniego okresu pozostało 5 skarg, zatem łącznie do rozpoznania pozostawały 55 skargi. Na rozprawach oraz posiedzeniach niejawnych rozpoznano 51 spraw, zatem na następny okres pozostały 4 skargi. W tej kategorii aż 14 spraw zostało zakończonych, na skutek cofnięcia skargi, bądź też jej uwzględnienia przez organ w trybie art. 54 § ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, umorzeniem postępowania sądowego.

W tej grupie skarg należy zwrócić uwagę na skargę organu nadzoru na uchwałę rady gminy w przedmiocie ustalenia ulg za usługi przewozowe środkami komunikacji miejskiej. Wojewoda prezentował stanowisko, że projekt przedmiotowej uchwały winien zostać zaopiniowany przez odpowiednie władze statutowe związku zawodowego, zaś w przypadku wyrażenia negatywnej opinii, jak miało to miejsce w tej sprawie, istniał obowiązek poinformowania przez projektodawcę uchwały na piśmie o przyczynach odrzucenia przedstawionego przez organizację związkową stanowiska w sprawie projektu uchwały. Organ nadzoru wywodził, że brak poinformowania organizacji związkowej o nieuwzględnieniu jej stanowiska w kwestii przesłanego projektu uchwały uniemożliwia tej organizacji przedstawienie i obronę jej stanowiska na posiedzeniu właściwej komisji samorządu terytorialnego, co stanowi istotne naruszenie prawa. Sąd wyrokiem z dnia 5 czerwca 2012 r. sygnatura akt II SA/Ol 312/12 oddalił skargę stwierdzając, że w stanie faktycznym rozpoznawanej sprawy wbrew stanowisku organu nadzoru burmistrz miasta dokonał niezbędnych konsultacji z właściwymi władzami statutowymi związku zawodowego w trybie art. 19 ust. 1 ustawy z dnia 23 maja 1991 r. o związkach zawodowych. Z przedstawionego bowiem stanu tej sprawy wynika niezbicie, że właściwe konsultacje, których tryb określa art. 19 ust. 2 i 3 ww. ustawy, zostały przeprowadzone w wyznaczonym terminie, jak również burmistrz poinformował organizację związkową o powodach odrzucenia jej stanowiska w tej sprawie. W sprawie tej pojawiła się natomiast kolejna wersja projektu uchwały, który także został przedstawiony organizacji związkowej i w stosunku do którego także wyrażone zostało stanowisko krytyczne. Sąd stanął na stanowisku, że z przytoczonych wyżej przepisów ustawy o związkach zawodowych wynika jedynie obowiązek przedłożenia projektu uchwały w zakresie objętym zadaniami związków zawodowych, co nie może być rozumiane jako obowiązek opiniowania każdej wersji projektu uchwały. Nadto w ocenie Sądu w niniejszej sprawie zastrzeżenia budzi sama stwierdzona przez organ nadzoru koniczność konsultacji związkowej przedmiotowej uchwały. Zgodnie bowiem z art. 19 ustawy o związkach zawodowych mają one prawo opiniowania założeń do projektów aktów prawnych w zakresie objętym ich zadaniami. W przepisach ustawy o związkach zawodowych nie sposób zaś wskazać zadania, które uzasadniałyby obowiązek konsultacji związkowej co do uchwały ustalającej ulgi za usługi przewozowe środkami komunikacji miejskiej.



Znaczną grupę skarg stanowiły skargi organu nadzoru na uchwały organów samorządu terytorialnego w zakresie wygaśnięcia mandatu radnego oraz wstąpienia w mandat radnego. Istota sporu pomiędzy Wojewodą oraz organami samorządu terytorialnego podejmującymi uchwały w zakresie wygaśnięcia mandatu radnego dotyczyła trybu, w którym należało dokonywać takiego wygaszania mandatu oraz organu właściwego w tym zakresie. W wyroku m.in. z dnia 6 marca 2012 r. sygnatura akt II SA/Ol 84/12 oddalając skargę Wojewody Sąd stanął na stanowisku, że rada gminy właściwie stwierdziła wygaśnięcie mandatu radnego w trybie art. 190 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 16 lipca 1998 r. Ordynacja wyborcza do rad gmin, rad powiatów i sejmików województw (Dz. U. z 2010 r. Nr 176, poz. 1190, ze zm.) dalej jako: Ordynacja wyborcza w związku z art. 16 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 5 stycznia 2011 r. Przepisy wprowadzające ustawę Kodeks wyborczy (Dz. U. z 2011 r. Nr 21, poz. 113, ze zm.) dalej: p.w.k.w. Organ nadzoru wywodził, że przedstawiona uchwała jest niezgodna z prawem, gdyż Trybunał Konstytucyjny wyrokiem z dnia 20 lipca 20112 r. sygnatura akt K 9/11 orzekł, że art. 16 ust. 1 i 2 w związku z art. 1 ustawy z dnia 5 stycznia 2011 r. Przepisy wprowadzające ustawę Kodeks wyborczy jest niezgodny z art. 2 oraz art. 10 Konstytucji RP przez to, że uzależnia reżim prawny wyborów od terminu ich zarządzenia. Skoro orzeczenie to weszło w życie z dniem ogłoszenia tj. 21 lipca 2011 r. i z tym dniem z obrotu prawnego wyeliminowany został zapis art. 16 ust. 1 i 2 p.w.k.w., to zamiast zakwestionowanej regulacji intertemporalnej winna znaleźć zastosowanie zasada bezpośredniego działania nowego prawa. Ponieważ z dniem 27 października 2011 r. weszła w życie ustawa z dnia 31 sierpnia 2011 r. o zmianie ustawy - Kodeks wyborczy oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. Nr 217, poz. 1281), która w art. 5 przewiduje, że przepisy ustaw zmieniających w art. 2-4, w brzmieniu nadanym niniejszą ustawą, mają zastosowanie do kadencji organów stanowiących jednostek samorządu terytorialnego i kadencji wójtów, następujących po kadencji, w trakcie której niniejsza ustawa weszła w życie to regulacja ta nie obejmuje instytucji wygaśnięcia mandatu radnego i przewiduje w art. 383 § 2a Kodeksu wyborczego, że wygaśnięcie mandatu radnego z przyczyn, o których mowa w § 1 pkt 1 , pkt 2 - w zakresie powodów wskazanych w art. 10 § 2 i art. 11 § 2, oraz pkt 4 i 6 stwierdza komisarz wyborczy. Tak zatem z dniem 27 października 2011 r. rada gminy utraciła uprawnienie do wygaszania mandatu radnego z powodu zrzeczenia się mandatu, gdyż kompetencja ta została przekazana komisarzowi wyborczemu. Sąd rozpoznający skargę poglądu tego nie podzielił stwierdzając, że podjęta uchwała dotyczy wygaszenia mandatu radnego wybranego na kadencję 2010-2014. Te wybory samorządowe zostały przeprowadzone w oparciu o obowiązującą wówczas ustawę z dnia 16 lipca 1998 r. Ordynacja wyborcza do rad gmin, rad powiatów i sejmików województw. Z dniem 1 sierpnia 2011 r. weszła w życie ustawa z dnia 5 stycznia 2011 r. Przepisy wprowadzające ustawę Kodeks wyborczy oraz ustawa z dnia 5 stycznia 2011 r. Kodeks wybiorczy. Na mocy art. 10 pkt 2 p.w.k.w. ustawodawca derogował Ordynację wyborczą, jednakże w art. 16 ust. 3 wprowadzając zapisy o dalszym jej stosowaniu - do nowych, przedterminowych i uzupełniających wyborów organów stanowiących jednostek samorządu terytorialnego w trakcie kadencji, w czasie której weszła w życie ustawa Kodeks wyborczy. W ocenie składu orzekającego Sądu treść art. 16 ust. 3 i ust. 2 - którego niegodność z Konstytucją orzekł Trybunał Konstytucyjny - różni się w istotny sposób, co ma wpływ na interpretację tych przepisów. W ust. 2 tego przepisu mowa jest o wyborach zarządzonych do Sejmu i Senatu RP, które odbyły się jesienią 2011 r. W obowiązującym zaś art. 16 ust. 3, który nie został objęty orzeczeniem Trybunału Konstytucyjnego z dnia 20 lipca 2012 r. sygnatura akt K 9/11, mowa jest o wyborach przeprowadzanych w trakcie kadencji, w czasie której weszła w życie ustawa Kodeks wyborczy. Zapis ten należy zatem odnosić do wyborów samorządowych, kadencji trwającej już od 2010 r. Z porównania tych regulacji wynika niezbicie, że wolą ustawodawcy było pozostawienie dla całej kadencji tego samego reżimu prawnego. Zgodnie z powyższym właściwie dla wygaszenia mandatu radnego zastosowano tryb przewidziany w art. 16 ust. 3 p.w.k.w. w związku z art. 190 ust. 1 pkt 2 Ordynacji wyborczej, który wskazuje jako właściwy do orzekania w tej sprawie organ rady gminy. Reasumując skoro do trwającej kadencji nie ma zastosowania Kodeks wyborczy to i tym samym kolejne jego nowelizacje także nie będą miały w trakcie trwającej kadencji zastosowania. Ten pogląd został podzielony także przez inne składy orzekające Sądu w sprawach o sygnaturach akt II SA/Ol 37/12, II SA/Ol 38/12, II SA/Ol 178/12, II SA/Ol 179/12, II SA/Ol 112/12. Pogląd ten został zaakceptowany przez Naczelny Sąd Administracyjny, który w wyrokach z dnia 29 czerwca 2012 r. sygnatura akt II OSK 1363/12, z dnia 19 czerwca 2012 r. sygnatury akt II OSK 1304/12 i II OSK 1305/12 podzielił stanowisko sądu pierwszej instancji w tym zakresie.

Trzecią grupę spraw samorządowych stanowią sprawy ze skarg jednostek samorządu terytorialnego na rozstrzygnięcia nadzorcze - zarządzenia zastępcze (symbol 641). W 2012 roku do Sądu wpłynęło 16 takich spraw, co stanowi 0,67 % ogółu spraw skierowanych do Sądu w okresie sprawozdaniem. Na rozprawach rozpoznanych zostało 15 skarg, co stanowi 0,63 % ogółu załatwień Sądu, natomiast jedna sprawa pozostała na następny okres do załatwienia. W sześciu przypadkach skargi zasługiwały na uwzględnienie i akt nadzoru został uchylony, natomiast pozostałe skargi Sąd oddalił. Na wydane przez Sąd orzeczenia wniesiono 3 skargi kasacyjne, które Naczelny Sąd Administracyjny w dwóch przypadkach oddalił, zaś w jednym przypadku umorzono postępowania sądowe w sprawie ze skargi kasacyjnej radnego.

W tej kategorii spraw na uwagę zasługują dwa wyroki Sądu z dnia 22 listopada 2012 r. o sygnaturach akt II SA/Ol 1154/12 i II SA/Ol 1155/12, którymi uchylono rozstrzygnięcia nadzorcze Wojewody stwierdzające nieważność uchwał w sprawie wykonania Planu oraz samego Planu gospodarki odpadami dla województwa warmińsko-mazurskiego na lata 2011-2016. Powodem takiego stanowiska organu w tych sprawach było stwierdzenie, że uchwalone wykonanie Planu i sam Plan gospodarki odpadami dla terenu województwa nie uwzględnia w załączniku do uchwał dwóch instalacji spełniających wymagania, o których mowa w art. 3 ust. 3 pkt 15 c ustawy o odpadach dla regionalnych instalacji przetwarzania odpadów komunalnych, zatem stosownie do art. 16 ust. 2 ustawy o zmianie ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach oraz niektórych innych ustaw winny znaleźć się one w wykazie regionalnych instalacji zawartych w uchwale w sprawie wykonania Planu gospodarki odpadami na wskazane lata. Wprawdzie obie te instalacje są finansowane środkami prywatnymi jednakże z wydanej ustawy nie wynika aby dla uznania danej instalacji za instalację regionalną znaczenie miało finansowanie ze środków Unii Europejskiej czy środków prywatnych. Sąd podzielając stanowisko strony skarżącej uchylając rozstrzygniecie nadzorcze Wojewody w tej sprawie podzielił ustalenia dokonane w sprawie, że planowane do wybudowania kwatery III, IV i V składowiska odpadów w M. oraz instalacja mechaniczno-biologiczna przetwarzania odpadów komunalnych, jak również planowana do wybudowania instalacja mechaniczno-biologicznego przetwarzania odpadów komunalnych w R. oraz planowana do wybudowania kwatera składowiska odpadów podprocesowych nie są instalacjami funkcjonującymi. Skoro nie są to instalacje, których budowa została zakończona to prawidłowo nie zostały one uwzględnione w wykazie regionalnych instalacji zawartym w kwestionowanej uchwale.

Przytoczyć należy również sprawę (sygnatura akt II SA/Ol 1078/12) ze skargi Gminy na rozstrzygniecie nadzorcze Wojewody Warmińsko-Mazurskiego w przedmiocie wyrażenia zgody na zbycie nieruchomości niezabudowanej z zastosowaniem trybu bezprzetargowego, gdzie Sąd dokonał wykładni art. 37 ust. 2 pkt 6 ustawy o gospodarce nieruchomościami. Zakwestionowaną rozstrzygnięciem nadzorczym uchwałą rada gminy wyraziła zgodę na bezprzetargowy tryb zbycia nieruchomości niezabudowanej w celu poprawny warunków zagospodarowania nieruchomości przyległej. W rozpoznawanym stanie faktycznym, gmina wyraziła zgodę na taką uprzywilejowaną formę zbycia nieruchomości z pominięciem przetargu wskazując, że zbycie nieruchomości następuje na rzecz poprawy warunków nieruchomości przyległej pomijając jednakże fakt, że do wskazanej nieruchomości przylegają dwie nieruchomości, których warunki zagospodarowania mogą zostać poprawione poprzez nabycie wskazanej nieruchomości. W takim zaś przypadku nie można skutecznie wyrazić zgody na uprzywilejowaną formę zbycia nieruchomości stanowiącej majątek gminy powołując się na treść art. 37 ust. 2 pkt 6 ustawy o gospodarce nieruchomościami, skoro podstawową zasadą sprzedaży nieruchomości stanowiących własność Skarbu Państwa i jednostek samorządu terytorialnego jest droga przetargu. Zastosowanie wyjątku określonego w art. 37 ust. 2 pkt 6 u.g.n. wymaga zatem stwierdzenia, że nie istnieją inne nieruchomości, których właściciele mieliby na podstawie tego przepisu uprawnienie do wystąpienia z wnioskiem o sprzedaż tej nieruchomości na poprawienie warunków zagospodarowania własnej nieruchomości. Skoro w tej sprawie taka sytuacja zaistniała, gdyż właściciele dwóch nieruchomości posiadali uprawnienie do zgłoszenia żądania nie była dopuszczalna forma zbycia tej nieruchomości w trybie bezprzetargowym, jak na to zezwalała uchwała, której stwierdzenie nieważności zostało dokonane kontrolowanym rozstrzygnięciem nadzorczym Wojewody, a Sąd oddalając skargę na to rozstrzygniecie potwierdził jego zgodność z przepisami prawa.

Jak wynika z przedstawionego opisu spraw będących przedmiotem rozstrzygnięć w tutejszym Sądzie w ramach spraw samorządowych w 2012 r. poza dominującymi sprawami dotyczącymi wygaszania mandatu radnym pojawiają się wciąż nowe zagadnienia budzące wątpliwości i wymagające dokonania wykładni przepisów prawa, które pokrótce omówiono wyżej.



1   ...   12   13   14   15   16   17   18   19   ...   26


©operacji.org 2017
wyślij wiadomość

    Strona główna