Tytuł: "Choroby reumatyczne"



Pobieranie 1,57 Mb.
Strona6/21
Data24.10.2017
Rozmiar1,57 Mb.
1   2   3   4   5   6   7   8   9   ...   21

przeciwcukrzycowych, pochodnych hydantoiny, osłabia natomiast

wpływ spironolaktonu. Pochodne kwasu antranilowego Praparaty

zestawiono w tab. 8.3. Dawki dzienne preparatów kwasu

mefenamowego wynoszą 750- 1500 mg, kwasu flufenamowego 300-600

mg, kwasu meklofamowego 200-400 mg. Omawiane związki wchłaniają

się prawie całkowicie z przewodu pokarmowego i wiążą się z

albuminami. Wydalane są głównie przez nerki. Ich działanie polega

na hamowaniu syntezy prostaglandyn, stosowane są w reumatoidalnym

zapaleniu stawów, zesztywniającym zapaleniu stawów kręgosłupa,

chorobie zwyrodnieniowej. Najczęstsze objawy uboczne podczas

stosowania pochodnych kwasu an 83
tranilowego to biegunka (u 15-25% chorych) i wysypka (16%).

Długotrwałe stosowanie kwasu mefenamowego może spowodować

niedokrwistość hemolityczną, uszkodzenie nerek i padaczkę. 8.1.4.

POCHODNE PIRAZOLU Fenylbutazan

Preparaty zestawiono w tab. 8.4.

Fenylbutazon prawie całkowicie i szybko wchłania się z przewodu

pokarmowego, największe stężenie w surowicy osiąga po ok. 2 h od

podania. Okres półtrwania wynosi ok. 80 h. Wiąże się prawie

całkowicie z białkami osocza, do płynu stawowego przechodzi

częściowo osiągając 55-80% stężenia w surowicy. Zdolność

metabolizowania fenylbutazonu uwarunkowana jest genetycznie.

Metabolity w ok. 70% wydalane są przez nerki, w 20% z kałem.

Działanie przeciwzapalne leku związane jest głównie z hamowaniem

cyklooksygenazy, są również dowody, że działa onjako zmiatacz

rodników nadtlenkowych (pseudodyzmutaza nadtlenków). Fenylbutazon

hamuje również chemotaksję granulocytów obojętnochłonnych i

opóźnia proces kostnienia tkanek w zesztywniającym zapaleniu

stawów kręgosłupa. Jego działanie przeciwbólowe wiąże się

częściowo z wpływem na prostaglandyny, a częściowo z

oddziaływaniem na ośrodkowy układ nerwowy. Fenylbutazon ma w

reumatologii zastosowanie ograniczone ze względu na możliwość

powodowania ciężkich objawów ubocznych. Nie nadaje się do

długotrwałego podawania, jest jednak przydatny w ostrych zmianach

zapalnych. Najczęściej stosuje się go w okresach zaostrzeń

zesztywniającego zapalenia stawów kręgoshzpa w dawce 200-400

mg/24 h w napadach dny, a także w rumieniu guzowatym w większych

dawkach (600 mg) przez krótki okres. Często wykorzystuje się

również przeciwbólowe działanie leku w dyskopatiach. Objawy

uboczne dotyczą głównie przewodu pokarmowego (44%), u ok. 30%

chorych dochodzi do uszkodzenia układu krwiotwórczego

(małopłytkowość, leukopenia, niedokrwistość aplastyczna). Zmiany

skórne, wysypka, zespół Stevensa-Johnsona, złuszczające zapalenie

skóry występują u ok. 14%. Nieco rzadziej obserwuje się objawy

ze strony ośrodkowego układu nerwowego i wątroby, a także układu

krążenia i nerek. Do powikłań dochodzi częściej w starszym wieku

niż u osób młodych, objawy związane z przewodem pokarmowym

dominują u mężczyzn, zmiany skórne występują głównie u kobiet.

Fenylbutazonu nie należy podawać równocześnie z pochodnymi

kumaryny (zmniejsza stężenie trombiny) i z salicylanami (wzrost

stężenia kwasu moczowego), sulfonamidami i barbituranami

(zwiększenie siły ich działania).
8.1.5. POCHODNE BENZOTIAZYNY Piroksykam

Preparaty zestawiono w tab. 8.4.

Piroksykam łatwo wchłania się z przewodu pokarmowego, największe

stężenie w surowicy osiąga po ok. 2 h, w 99% wiąże się z białkami

osocza. Czas półtrwania wynosi 30-86 h. Słabo przenika do płynu

stawowego (40% stężenia w surowicy). Działanie dotyczy głównie

przemiany kwasu arachidonowego, silnie hamuje tworzenie

nadtlenków przez aktywowane granulocyty obojętnochłonne.

Piroksykam jest stosowany w reumatoidalnym zapaleniu stawów,

zesztywniającym zapaleniu stawów kręgoshzpa, dnie, zmianach

zapalnych w przebiegu choroby zwyrodnieniowej. Najczęściej

stosuje się dawkę 20 mg/24 h jednorazowo, można zwiększyć ją do

30 mg. Objawy uboczne są zależne od dawki, dotyczą najczęściej

przewodu pokarmowego, rzadziej ośrodkowego układu nerwowego. Może

pojawić się niedokrwistość aplastyczna, skórne odczyny

alergiczne, uszkodzenie wątroby. Przeciwwskazaniem do podawania

piroksykamu jest choroba wrzodowa, marskość wątroby, zapalenie

nerek. 8.2. LEKI MODYFIKUJĄCE PROCES ZAPALNY (LMPZ) Leki

modyiikujące proces zapalny w chorobach reumatycznych to sole

złota, związki przeciwzimnicze, sulfasalazyna i D-penicylamina.

Ostatnio niektórzy autorzy zaliczają do nich również metotreksat.

LMPZ mogą nie tylko wywierać działanie przeciwzapalne, ale

równocześnie hamować postęp zmian destrukcyjnych w stawach. Ich

skuteczność można ocenić dopiero po kilku tygodniach, a nawet

miesiącach leczenia; nie mają one bezpośredniego wpływu na ból

i wymagają równoczesnego podawania niesteroidowych leków

przeciwzapalnych. Sole złota W Polsce dostępne są obecnie dwa

preparaty złota: sól złotawa 1-tioglikozy w postaci oleistej o

nazwie Solganal B oleosum (Schering) oraz sól sodowa kwasu

aurotiojabłkowego w roztworze wodnym jako preparat Tauredon (Byk

Gulden) (ryc. 8.2). W niektórych krajach stosuje się także

preparat podawany doustnie - Auranofin. Mechanizm działania

związków złota nie jest dokładnie poznany. Wiadomo, że wywierają

one wpływ na wiele zjawisk zachodzących w procesie zapalnym. Po

pozajelitowym podaniu preparatu złota, ok. 80% związku łączy się

z białkami osocza, głównie z albuminami, poprzez silne wiązanie

z grupą sulfhydrylową. Po domięśniowym podaniu dawki 50 mg soli

złota w roztworze wodnym, stężenie w surowicy osiąga po 2 h 7-9

g/ml, w ciągu następnych 7 dni stężenie to zmniejsza się do 3

ggJml. Stosowanie leku w odstępach 1 tygodnia pozwala na

uzyskanie równomiernego stężenia 1 -6 g w zależności od dawek.

W płynie stawowym stężenie odpowiadające stwierdzanemu w surowicy

następuje po ok. 4 h po podaniu leku. Większość podawanych

pozajelitowo soli złotajest wydalana przez nerki (70%), reszta

z kałem. Wskazaniem do zastosowania złota jest aktywne

reumatoidalne zapalenie stawów u osób dorosłych, młodzieńcze

przewlekłe zapalenie stawów o początku wielostawowym, łuszczycowe

zapalenie stawów. Nie udało się dotąd znaleźć metody, która

pozwalałaby na przewidywanie skuteczności soli złota u

poszczególnych chorych. Remisję po leczeniu solami złota uzyskuje

się u ok. 30% chorych. W rozdz. 12.1. podano szczegółowo zasady

stosowania preparatów złota u chorych na reumatoidalne zapalenie

stawów. Leki przeciwzimnicze Leki te należą do pochodnych

chinoliny. Najczęściej stosuje się chlorochinę (ryc. 8.2) w

postaci preparatu Arechin (Polfa) w tabletkach po 250 mg. Podane

doustnie związki te są szybko, prawie całkowicie wchłaniane,

silnie wiążą się z białkami osocza. Po kilku tygodniach leczenia

ustala się ich stężenie w surowicy. Chlorochina jest selektywnie

wychwytywana przez tkanki - wiąże się z tkanką wątroby, płuc,

nerek, serca i mięśni oraz z krwinkami białymi, czerwonymi i z

płytkami. Ma także zdolność wiązania się z tkańkami oka,

szczególnie zawierającymi melaninę (siatkówka, tęczówka). Około

70% chlorochiny jest wydalane z moczem w nie zmienionej postaci,

reszta w postaci metabolitów także głównie przez nerki. Mechanizm

działania chlorochiny i hydroksychlorochiny nie jest całkowicie

poznany. Chlorochinę stosuje się w reumatoidalnym zapaleniu

stawów i w toczniu układowym o łagodnym przebiegu. Zasady jej

podawania omówiono w rozdziale 12.1. D-penicylamina Chlorowodorek

D-3-merkaptowaliny (ryc. 8.2) jest metabolitem penicyliny.

Zasadniczy mechanizm działania leku to chelatowanie miedzi i

innych metali, które wiążą się z grupą SH. Usuwanie nadmiaru

miedzi z ustroju, a także powstawanie wielkocząsteczkowego

kompleksu miedź-D-penicylamina, który ma aktywność dyzmutazy

nadtlenków, mogą thzmaczyć działanie przeciwzapalne w

reumatoidainym zapaleniu stawów. Wchłonięciu ulega tylko połowa

podanej dawki. Po zastosowaniu 750 mg leku, stężenie w surowicy

wynosi 2,7-6,9 pg/ml. Około 80% wiąże się z białkami surowicy.

Większa część podanej dawki jest szybko wydalana przez nerki,

reszta jest stopniowo metabolizowana. D-penicylamina stosowana

jest główne w leczeniu reumatoidalnego zapalenia stawów,

twardziny układowej i młodzieńczego przewlekłego zapalenia

stawów. Szczegółowo omówiono zasady jej podawania w rozdziale

12.1. Salazosulfapirydyna Kwaśny związek azowy kwasu 5-

aminosalicylowego i sulfapirydyny (ryc. 8.2). Stosowane w Polsce

preparaty to: Sulfasalazin (KRKA), tabletki po 500 mg, także w

postaci EN, rozpuszczającej się w jelicie cienkim oraz

Salazopyrin (Pharmacia), tabletki EN i czopki po 500 mg. Po

podaniu doustnych tabletek EN, lek jest w ok. 30% wchłaniany w

górnym odcinku przewodu pokarmowego, ale wraca z żółcią dojelita,

przez co ok. 80-90% nie zmienionego związku przechodzi do jelita

grubego. Tam następuje częściowe jego rozbicie przez enzymy

bakteryjne na tworzące go składowe. Absorbowane są całe

częsteczki i metabolity: kwas 5-aminosalicylowy (w ok. 30%) i

sulfapirydyna (większość). Wszystkie te związki przechodzą do

płynu stawowego, osiągając tam stężenie podobne do stwierdzanego

w surowicy lub większe. Mechanizm działania salazosulfapirydyny

nie jest w pełni poznany. Wykazuje ona działanie przeciwzapalne

i przeciwbakteryjne, ma wpływ na czynność granulocytów

obojętnochłonnych i limfocytów; hamuje syntezę prostaglandyn i

leukotrienów. Salazosulfapirydynę stosuje się głównie w

reumatoidalnym zapaleniu stawów, w zesztywniającym zapaleniu

stawów kręgosłupa, w, młodzieńczym przewlekłym zapaleniu stawów,

artropatii łuszczycowej, a także w reaktywnych zapaleniach

stawów. Zasady leczenia omówiono w rozdziale 12.1. Kaptopryl

Swoisty, kompetycyjny inhibitor enzymu katalizującego reakcję

przemiany angiotensyny II.

Stosowany jako preparat Capoten tabletki po 25, 50 i 100 mg. Po

doustnym podaniu wchłania się szybko, osiągając,największe

stężenie w surowicy po ok. 1 h. 25-30% leku wiąże się z białkami

osocza. Około 75% wydala się z moczem. Podstawowe działanie

kaptoprylu polega na zahamowaniu układu renina-angiotensyna-

aldosteron poprzez blokowanie przemiany angiotensyny I w II i

obniżeniu ciśnienia tętniczego. Aktywna grupa SH powoduje, że

objawy uboczne związane ze stosowaniem leku są podobne do skutków

działania D-penicylaminy -jest on więc oceniany obecniejako

potencjalny lek modyfikujący proces zapalny w reumatoidalnym

zapaleniu stawów i w twardzinie układowej. Podobny związek -

Enalapril, nie wykazuje takiego działania, gdyż nie zawiera grup

SH. 8.3. GLIKOKORTYKOSTEROtDY Podstawową strukturę

glikokortykosteroidów (GKS) stanowi "szkielet" złożony z 17

atomów węgla, do którego w pozycji 17 przyłączony jest łańcuch

zawierający dwa dodatkowe atomy węgla. Kortyzol (hydrokortyzon),

naturalny GKS wytwarzany przez nadnercza, w pozycji 17 zawiera

równocześnie grupę hydroksylową. Jego analogi są syntetyzowane

tak, aby uzyskać możliwie silne działanie przeciwzapalne przy jak

najsłabszym wpływie na gospodarkę mineralną. Różnice w budowie

chemicznej najczęściej stosowanych GKS przedstawiono na ryc. 8.3.

Preparaty zestawiono w tab. 8.5. HVDROKORTYZON GKS podane

doustnie są wchłaniane w górnym odcinku jelita czczego,

największe stężenie w surowicy następuje po 30 min do 2 h.

Preparaty podawane dostawowo przechodzą do krążenia wolniej. Czas

półtrwania różni się znacznie w zależności od budowy (tab. 8.6).

W osoczu GKS łączą się z transkortyną (a-glubulina), a po jej

wysyceniu z albuminami. Łatwo przechodzą do tkanek,

metabolizowane są w wątrobie i wydalane przez nerki. GKS wnikają

do komórki na drodze dyfuzji i łączą się ze swoistym receptorem

w cytoplazmie, a następnie przenoszone są do jądra komórkowego.

Nie znany dotąd mechanizm prowadzi do transkrypcji swoistego

mRNA. Następuje wytwarzanie polipeptydu, któryjest odpowiedzialny

za aktywność biologiczną GKS. Ich działanie przeciwzapalne i

immunosupresyjne sprowadza się do wpływu na komórki uczestniczące

w zapaleniu. Wzrasta liczba granulocytów obojętnochłonnych we

krwi obwodowej, a zmniejsza się w miejscach zapalenia (powoduje

to spadek odporności na zakażenia). Obniżeniu ulega liczba

monocytów, ich funkcja, m.in. zdolność do prezentacji antygenu,

jest upośledzona. Zmniejsza się liczba granulocytów kwaso- i

zasadochłonnych we krwi obwodowej. Zmniejsza się również liczba

limfocytów B i T, następuje upośledzenie ich funkcji. Ważnym

elementem działania GKS jest hamowanie fosfolipazy A2 (poprzez

stymulację makrokortyny). GKS drogą doustną lub dożylną stosuje

się w leczeniu tocznia układowego, zapalenia wielo- i skórno-

mięśniowego, zapaleń naczyń powodujących martwicę, zespołu

Sjógrena, mieszanej choroby tkanki łącznej, w polimialgii

reumatycznej, w przebiegu rzutów gorączki reumatycznej z zajęciem

serca. Leki te stosowane są również w niektórych przypadkach

reumatoidalnego zapalenia stawów, zesztywniającego zapalenia

stawów kręgosłupa i młodzieńczego przewlekłego zapalenia stawów.

Dostawowo GKS podaje się w reumatoidalnym zapaleniu stawów i w

innych chorobach zapalnych stawów z wysiękiem, z wyjątkiem zmian

zapalnych spowodowanych zakażeniem. Nie wszyscy autorzy są zgodni

co do celowości wykonywania wstrzyknięć dostawowych GKS w

napadach dny moczanowej. W leczeniu ogólnym GKS unika się

preparatów wywierających silny wpływ na oś nadnerczowo-

przysadkową (betametazon, deksametazon), a także kortyzolu i

kortyzonu. Najczęściej stosuje się prednizon i prednizolon oraz

metylprednizolon. Charakterystyka niektórych preparatów

glikokortykosteroidów
Opracowano różne systemy podawania tych leków:

I. Codzienne leczenie dużymi dawkami (od 1 mg/kg/24 h)

Prednisonu. Lek należy podawać w jednorazowej dawce, w godzinach

rannych (zgodnie z dobowym rytmem wydzielania kortyzolu). 2.

Leczenie pulsacyjne zwykle polega na podawaniu dożylnie

metylprednizolonu w dawce 0,5- 1,0 g jednorazowo lub przez 3

kolejne dni, łącznie z 50 ml 5% dekstrozy w roztworze wodnym, w

postaci wlewu kroplowego (bezpośrednie, szybkie wstrzyknięcie

leku dożylnie może spowodować nagły zgon). Dawkę można powtórzyć

po upływie 3-4 tygodni. 3. Leczenie długotrwałe małymi dawkami,

zwykle stosowanejako podtrzymujące efekt uzyskany podczas

podawania większych dawek, polega na stosowaniu prednizonu w

dawce do 25 mg/24 h. 4. Leczenie "alternatywne" oznacza podawanie

GKS w odstępach 48 h wjednorazowej, rannej dawce, co zmniejsza

hamowanie osi nadnerczowo-przysadkowej.Podczas przewlekłego

leczenia, zmiana systemu podawania leku z codziennego na

alternatywny musi być wprowadzana stopniowo. Dostawowe podawanie

GKS nie powinno przekraczać liczby 3 wstrzyknięć do jednego stawu

w odstępach przynajmniej 6 tygodni, z zachowaniem dawki

odpowiedniej do wielkości stawu. Należy pamiętać, że GKS mogą

wywołać zapalenie stawu jako substancja krystaliczna.

Przeciwwskazaniem do podawania GKS jest uczulenie na tę grupę

związków, niewydolność nerek, choroba wrzodowa, zakażenia

bakteryjne, wirusowe i grzybicze, uogólniona osteoporoza,

zaburzenia psychiczne (z wyjątkiem zaburzeń w przebiegu tocznia

układowego), jaskra. Względne przeciwwskazanie stanowi choroba

wieńcowa, nadciśnienie tętnicze, cukrzyca i niewydolność

krążenia. Objawy uboczne podczas leczenia GKS to ostre reakcje

nadwrażliwości na lek, podczas długotrwałego podawania dochodzi

do objawów "hiperkortycyzmu" - "kark bawoli", twarz księżycowata,

trądzik, rozstępy skórne, nadmierny przyrost masy ciała.

Następuje wzrost sodu i spadek potasu w surowicy oraz

hiperglikemia. Dochodzi do takich objawów, jak osteoporoza,

martwice aseptyczne, zahamowanie wzrostu kości, zanik mięśni,

zaćma, jaskra, objawy ze strony przewodu pokarmowego,

neuropsychiatryczne, skłonność do zakażeń, wirylizacja. GKS u

zwierząt są teratogenne, należy unikać ich podawania podczas

ciąży z wyjątkiem tocznia układowego, w przebiegu którego u matek

leczonych przewlekle GKS należy zwiększyć ich dawkę (p. rozdz.

12.3). Chorym leczonym GKS należy zalecać stosowanie diety

bezsolnej i unikanie nadmiaru płynów. 8.4. LEKI IMMUNOSUPRESYJNE

Działanie tej grupy leków polega na interferencji z biosyntezą

związków potrzebnych do wzrostu i podziahz komórek. W leczeniu

chorób reumatycznych wykorzystuje się ich zdolność do hamowania

produkcji autoprzeciwciał, limfoproliferacji oraz wpływ na

komórki uczestniczące w zapaleniu. 92


8.4.1. ANTYMETABOLITY

Azatiopryna (analog adeniny i hipoksantyny)

Stosowana jest w postaci preparatu Azathioprine (Vis, Polska) w

tabletkach po 50 mg oraz Imuran (Burroughs Wellcome) w tabletkach

po 50 mg lub ampułkach do wstrzyknięć dożylnych po 50 mg.

Azatiopryna podana doustnie wchłania się prawie całkowicie z

przewodu pokarmowego, największe stężenie we krwi obserwuje się

po 2 h. Czas półtrwania wynosi ok. 1 h. Mechanizm działania

azatiopryny nie jest w pełni poznany, wiąźe się on głównie z

hamowaniem syntezy DNA i podziahz komórkowego. Imidazolowa część

cząsteczki blokuje ponadto aktywne grupy enzymów, przez co może

maskować ich determinanty antygenowe. Azatiopryna hamuje wiele

funkcji limfocytów w zakresie odporności komórkowej i humoralnej.

Lek stosuje się najczęściej w reumatoidalnym zapaleniu stawów i

w toczniu układowym, w dawce 2-2,5 mg/kg/24 h nawet przez kilka

lat, zwykle w skojarzeniu z GKS. Azatiopryna może być przydatna

także w leczeniu zapalenia wieloi skórno-mięśniowego. Jest ona

przeważnie dobrze tolerowana. Do najważniejszych objawów

ubocznych należy uszkodzenie układu krwiotwórczego, szczególnie

białokrwinkowego. Leukopenia móże wystąpić dopiero po długim

okresie leczenia. Częste są objawy ze strony przewodu pokarmowego

- nudności, wymioty, biegunki, choroba wrzodowa, zapalenie

trzustki. Nie ma dotychczas pewnych danych dotyczących możliwości

zwiększonego ryzyka wystąpienia nowotworów złośliwych u chorych

leczonych azatiopryną w dawkach "przeciwzapalnych". Metotreksat

Jest antymetabolitem kwasu foliowego, jego działanie uniemożliwia

syntezę pirymidyny, podstawowej dla syntezy DNA. Hamuje także

syntezę puryn de novo. Stosowany jest jako preparat Methotrexate

w tabletkach po 2,5 mg. Podany doustnie jest prawie całkowicie

wchłaniany przy dawce poniżej 30 mg/mz, zwiększenie dawki

nieznacznie tylko zwiększa wchłanianie. Wydalany jest głównie

przez nerki. 50-70% metotreksatu wiąże się z albuminami osocza.

Lek stosuje się w reumatoidalnym zapaleniu stawów, u chorych, u

których nie uzyskano poprawy po leczeniu związkami

przeciwzapalnymi niesteroidowymi i modyfikującymi proces zapalny.

Dyskutuje się celowość wczesnego leczenia metotreksatem i

zaliczenia go do leków "drugiej linii". Przeprowadzane są również

próby podawania leku u chorych na twardzinę układową.

Przeciwwskazaniem do leczenia metotreksatem jest ciąża,

niewydolność nerek, alkoholizm, przewlekłe choroby wątroby,

leukopenia, trombocytopenia, współistniejące zakażenia, niedobór

kwasu foliowego. Chorych w okresie rozrodczym należy poinformować

o wybitnie teratogennym działaniu leku. Podczas leczenia należy

przynajmniej raz w miesiącu kontrolować skład morfologiczny krwi,

liczbę płytek, stężenie kreatyniny, w odstępach 1 - 3 miesięcy

oznaczać bilirubinę, odczyn tymolowy i aminotransferazy. Wzrost

stężenia aminotransferazjest wskazaniem do przerwania leczenia

na 1-3 tygodni. Leczenie należy również przerwać, jeżeli wystąpią

objawy niewydolności nerek, spadek liczby krwinek białych,

płytek, dstre zakażenia. Wskazaniem do okresowej przerwy w

leczeniu są operacje. W razie pojawienia się ostrych objawów ze

strony płuc należy lek odstawić. Istniejąca wcześniej choroba

płuc może stanowić ryzyko tego powikłania. Znaczna otyłość i

cukrzyca insulinozależna stwarzają zwiększone ryzyko uszkodzenia

wątroby przez lek. Częstym objawem ubocznym podczas leczenia są

owrzodzenia jamy ustnej. Niektóre leki - głównie salicylany,

fenylbutazon, sulfonamidy, antybiotyki wypierają metotreksat z

połączeń z białkami - wzrasta wówczas stężenie wolnego związku

w osoczu. Niektóre z tych leków hamują ponadto wydalanie

metotreksatu przez nerki. 8.4.2 LEKI ALKILUJĄCE Cyklofosfamid

Stosowany jest jako preparat Endoxan w postaci drażetek 50 mg,

fiolek 100, 200, 500 i 1000 mg (sucha substancja). Z przewodu

pokarmowego wchłania się prawie całkowicie, największe stężenie

we krwi osiąga po 1 h, okres półtrwania wynosi 6,5 h. Jego

metabolity wiążą się z białkami osocza. Wydalany jest przez

nerki. Mechanizm działania polega głównie na wiązaniu się z

kwasami nukleinowymi i uszkadzaniu ich funkcji. Pod jego wpływem

spada liczba limfocytów T i B oraz stężenie immunoglobulin w

surowicy, dochodzi do supresji odpowiedzi komórkowej i

humoralnej. Cyklofosfamid stosuje się w reumatoidalnym zapaleniu

stawów o dużej aktywności, szczególnie z objawami zapalenia

naczyń. Lek stosuje się również w toczniu układowym zwłaszcza z

objawami rozlanego, rozplemowego zapalenia kłębuszków nerkowych

lub zmian w obrębie ośrodkowego układu nerwowego, związanych z

zapaleniem naczyń. Cyklofosfamid jest lekiem z wyboru w

ziarniniaku Wegenera i guzkowym zapaleniu tętnic. Dawkowanie i

droga podania zależne są od postaci choroby. Dustnie stosuje się

dawkę 1 -3 mg/kg/24 h. Lek jest lepiej tolerowany we

wstrzyknięciach dożylnych, w dawkach 100-200 mg/24 h. Można go

stosować metodą pulsacyjną w dawce 0,5- 1,0 g/m2 powierzchni

ciała we wlewie kroplowym' trwającym przynajmniej 1 h. Jako

rozpuszczalnika używa się fizjologicznego roztworu chlorku

sodowego. Po podaniu należy spowodować zwiększoną diurezę

(zwiększona podaż płynów). Dawki można powtarzać w odstępach od

3 tygodni do 3 miesięcy. Cyklofosfamid może wywoływać wiele

objawów niepożądanych - uszkadza układ krwiotwórczy, zwiększa

podatność na zakażenia, powoduje nudności; wymioty i biegunkę,

często jest przyczyną znacznego wypadania włosów. Wywołuje

azoospermię i oligospermię, u ok. połowy leczonych kobiet

powoduje brak miesiączki. Zwiększa ryzyko wystąpienia białaczki

i chłoniaków złośliwych. Częstym powikłaniem jest zapalenie

pęcherza moczowego, które może prowadzić do jego zwłóknienia i

zmian nowotworowych. Zapobieganie temu powikłaniu polega przy



1   2   3   4   5   6   7   8   9   ...   21


©operacji.org 2017
wyślij wiadomość

    Strona główna