Tytuł: "Choroby reumatyczne"



Pobieranie 1,57 Mb.
Strona5/21
Data24.10.2017
Rozmiar1,57 Mb.
1   2   3   4   5   6   7   8   9   ...   21

mogą prowadzić do wtórnych zmian zwyrodnieniowych z tworzeniem

się osteofitów sterczących w kierunku kanału kręgowego. KT

umożliwia odróżnienie tej przyczyny ucisku rdzenia od

wypadniętego jądra miażdżystego. Zmiany w stawach

międzywyrostkowych znajdowano u 5-43% chorych, u których wykonano

KT z powodu dolegliwości bólowych. Badanie KT może być również

pomocne w różnicowaniu zmian reumatoidalnych z innymi przyczynami

bólów stawowych, jak martwica aseptyczna, zapalenie nieswoiste

kości, wewnątrzstawowe fragmenty kostne czy osteoid osteoma.

Badanie KT powinno być ograniczone do przypadków niejasnych w

badaniu rentgenowskim. 6.4. SCYNTYGRAFIA Scyntygrafia izotopowa

jako metoda obrazowania znana jest od 1950 r. Rozwój badań

ultrasonograficznych, tomografii komputerowej, a ostatnio metody

rezonansu magnetycznego znacznie ograniczył znaczenie scyntygraBi

w diagnostyce narządowej. Natomiast w badaniu kości i stawów

scyntygrafia pozostaje nadal ważną metodą diagnostyczną. Badanie

polega na dożylnym podaniu izotopów promieniotwórczych, które

gromadzą się w kościach, i następowym pomiarze rozmieszczenia

radioaktywności w kośćcu. Rejestrując zmiany radioaktywności w

czasie można uzyskać dodatkowe informacje. Wynik badania

otrzymuje się w formie obrazu komputerowego, któryjestjakby mapą

rozkładu radioaktywności w kośćcu badanego. Zmiana patologiczna

w obrazie scyntygraficznym może uwidocznić się jako obszar o

wzmożonej radioaktywności (ognisko gorące) lub jako obszar o

zmniejszonej radioaktywności (ognisko zimne). Najczęściej

wykonuje się badania gammakamerą, pozwalającą na badania

dynamiczne, a ostatnio rozwija się również metoda izotopowej

tomografii komputerowej, która daje obrazy wybranych warstw. Do

scyntygrafii kości i stawów używa się związków znakowanych 99'"Tc

(nadtechnecjan-99"'Tc04, kompleksy technetu z organicznymi

związkami fosforanowymi-HEDP i MDP), znakowanych galem 6'Ga

(cytrynian) oraz indem "'In (krwinki białe znakowane). Technet

99"'Tc jest emiterem czystego promieniowania gamma o krótkim

okresie połowiczego rozpadu (6 h), co jest korzystne z punktu

widzenia ochrony radiologicznej. Związki wielofosforanowe

wykazują wybitne powinowactwo do kości. 99'"Tc nadtechnecjan po

dożylnym podaniu wiąże się luźno z białkami plazmy. Zwiększone

gromadzenie się wskaźnika w stawach zapalnie zmienionych w kilka

minut po podaniu dożylnym jest związane że zwiększoną

waskularyzacją tych okolic, a po 2 h z przenikaniem wskaźnika

przez uszkodzoną błonę maziową do jamy stawowej z wysiękiem.

Metoda jest bardzo czuła, przydatna w wykrywaniu wczesnych zmian

zapalnych, głównie w stawach obwodowych. Wadą metody jest jej

nieswoistość, ponieważ zwiększona radioaktywność może towarzyszyć

innym zmianom ze zwiększoną waskularyzacją. Częściej od

nadtechnecjanu do badania kości stosowany jest 99"'Tc MDP.

Pomiary radioaktywności po dożylnym podaniu MDP wykonuje się

dwukrotnie. Po 2 h MDP gromadzi się w przystawowej podchrzęstnej

kości gąbczastej. Wychwyt wskaźnikajest zwiększony w zapalnie

zmienionych stawach. Badaniejest przydatne w ocenie dużych stawów

oraz kręgosłupa, jednak podobnie jak poprzednie nie jest swoiste.

Już od dawna znane jest zwiększone gromadzerrie się wskaźnika w

kościach, towarzyszące różnym procesom kościotwórczym, takimjak

prawidłowy wzrost kości, gojenie się złamań, tworzenie się zmian

zwyrodnieniowych, osteogeneza w nowotworach kości. Wskazaniem do

wykonania scyntygrafii z użyciem jako wskaźnika 6''Ga cytrynianu

lub krwinek białych znakowanych "' In są ropne procesy w kościach

i stawach. Gromadzenie się tych wskaźników w miejscach ostrych

infekcji ropnych jest bardzo przydatne w wykrywaniu wczesnym

nieswoistego zapalenia kości, ropnego zapalenia stawów, w

różnicowaniu procesów ropnych od innych zapal 68
nych, a także w wykrywaniu powikłań ropnych po zabiegach

artroplastycznych i wszczepieniu endoprotez stawowych. Czułość

tych metod dla ropni ocenia się na 75-95%. Do niedawna

scyntygrafia uważana była jako czuły wskaźnik zmian zapalnych w

stawach krzyżowo-biodrowych. Ostatnio pojawiły się głosy

krytyczne. Wykazano, że przydatność metody jest większa w

wykrywaniu procesów jednostronnych, natomiast w procesach

zapalnych obustronnych zastosowanie ilościowej oceny wychwytu

wskaźnika może być sposobem na zwiększenie poprawności

rozpoznania. 6.4.1. SCYNTYGRAFIA ŚLINIANEK Wykonuje się ją

używając 99`"Tc nadtechnecjanu sodu lub 6'Ga cytrynianu. W

przewlekłym zapaleniu ślinianki przyusznej obserwuje się

zwiększony wychwyt wskaźnika. 6.5. TERMOGRAFIA Termografia jest

metodą badania, która polega na zdalnym pomiarze promieniowania

podczerwonego emitowanego przez skórę. Rozkład temperatur na

skórze badanej okolicy ciała otrzymuje się w postaci obrazu plam

w skali szarości (od czerni do bieli) lub wielokolorowych izoterm

odpowiadających skali temperatur. Rejestrowane są różnice

temperatur 0,2ř. Termografia ma zastosowanie w badaniu zmian

patologicznych, które wiążą się ze zmianą emisji promieniowania

podczerwonego z powierzchni skóry. Mogą to być zmiany, w których

ucieplenie skóry zwiększa się (np. zmiany zapalne, nowotworowe)

lub zmniejsza się (np. niedokrwienie) (ryc. 6.10). W reumatologii

badanie to ma zastosowanie w ocenie wczesnych zmian zapalnych w

stawach. Metoda jest czuła, ale nie jest swoista. 6.6.

ULTRASONOGRAFIA (USG) Do badań medycznych wykorzystuje się

ultradźwięki o częstotliwości 1-7 MHz. Rejestracja fal

ultradźwiękowych odbitych lub załamanych w ciele badanego na

powierzchniach granicznych tkanek o różnej akustycznej impedancji

przetwarzana jest na obraz. Ultrasonografia jest metodą

nieinwazyjną, którą można powtarzać wielokrotnie. Zastosowanie

USG w diagnostyce reumatologicznej jest ograniczone. Wskazaniem

do badania USG jest różnicowanie masy w dole podkolanowym

(torbiel Bakera), podejrzenie zerwania stożka mięśniowo-

ścięgnistego w stawie barkowym, wysięki i krwawienia w dużych

stawach. Innym wskazaniem do badania USG może być podejrzenie

płynu wjamie osierdzia w toczniu układowym lub w twardzinie

układowej. USG doht podkolanowego w obecności torbieli Bakera

daje obraz hipoechogenicznego tworu w dole podkolanowym, przy

czym można ocenić rozległość zbiornika płynu w różnych

płaszczyznach z zachowaniem fizjologicznych warunków (ryc. 6.11).

Artrografia w tych przypadkach daje obraz dokładniejszy, ale

niekiedy podany środek cieniujący może nadmiernie rozciągnąć

torbiel. Pęknięcie torbieli Bakera lepiej można uwidocznić w

artrografii. Ryc. 6.11. Ultrasonografia dołu podkolanowego.

Torbiel Bakera widoczna jako obszar hipoechogeniczny (krzyżyki).

6.7. METODA REZONANSU MAGNETYCZNEGO (MR) Metoda rezonansu

magnetycznego jest jedyną metodą, która umożliwia uzyskanie

obrazu przekroju narządów i okolic ciała w dowolnej płaszczyźnie

bez zmiany ułożenia badanego. Technika badania jest oparta na

żjawisku jądrowego rezonansu magnetycznego. Zjawisko to występuje

wówczas, gdy na protony znajdujące się w stałym polu magnetycznym

zadziała zmienne pole magnetyczne; prostopadłe do kierunku pola

stałego. W badaniu MR obraz tworzą sygnały z rezonujących

nieparzystych protonów, czyli jąder atomów wodoru ciała

ludzkiego, który to wodór znajduje się w stężeniu ponad 70% we

wszystkich tkankach. Wielkość sygnału elementów obrazu MR zależy

przede wszystkim od czasu relaksacji T, i TZ (są to czasy

zanikania sygnahx, gdy protony pozbywają się energii po

wyłączeniu pola zakłócającego), gęstości wolnych protonów

charakterystycznej dla danej tkanki oraz technicznych warunków

tworzenia obrazu. Układ mięśniowo-szkieletowy nadaje się

doskonale do badań MR, ponieważ złożony jest z tkanek, które

znacznie różnią się gęstością wolnych protonów, wielkością

sygnału i czasami relaksacji. Kora kości, w której praktycznie

nie ma żadnych wolnych protonów, nie daje sygnału lub sygnał

bardzo słaby, podobnie zachowuje się chrząstka włóknista, ścięgna

i więzadła (obrazy czarne). Tkanka tłuszczowa i kość gąbczasta

zawierająca szpik kostny bogaty w tkankę tłuszczową cechuje się

silnym sygnałem (obrazy jasne). Podobnie silnym sygnałem

charakteryzuje się chrząstka szklista i jądro miażdżyste. Mięśnie

dają średni sygnał (obrazy szare). Rozróżnienie grup mięśniowych

jest możliwe dzięki istnieniu powięzi i tkanki tłuszczowej. W

reumatologii badanie MR ma zastosowanie w diagnostyce i

różnicowaniu zmian w kręgosłupie i dużych stawach. Szczególną

zaletą MR jest możliwość uzyskania obrazu w trzech płaszczyznach

przy dużej liczbie przekrojów, a także uzyskanie obrazu kości i

otaczających tkanek miękkich. Ważnym wskazaniem do badania MR

kręgosłupa szyjnego jest podejrzenie stenozy kanału kręgowego

przy podwichnięciu zęba obrotnika u chorych z r.z.s. oraz

podejrzenie ucisku rdzenia u chorych ze zmianami zwyrodnieniowymi

kręgosłupa. W obrazie MR można uwidocznić nieprawidłowe stosunki

w kanale kręgowym łącznie z uciskiem rdzenia i jego obrzękiem,

a także ocenić ryzyko powikłań neurologicznych (ryc. 6.12).

Niejasny obraz kliniczny dyskopatii z pra Ryc. 6.12. Badanie

metodą rezonansu magnetycznego kręgosłupa szyjnego w przekroju

strzałkowym. Stan po urazie. Złamanie kręgów z podwichnięciem i

kątowym zagięciem osi kręgosłupa na wysokości CS - Cř. Widoczny

ucisk rdzenia kręgowego na wysokości podwichnięcia oraz zanik

rdzenia poniżej miejsca ucisku. widłowym obrazem rentgenowskim

kręgosłupa i konieczność różnicowania z inną patologią

wewnątrzkanałową jest również wskazaniem do wykonania badania MR.

Bardzo czytelne obrazy MR uzyskuje się w badaniu dużych stawów

bez konieczności wprowadzania środków cieniujących (ryc. 6.13).

Wskazaniem do badania MR może być zerwanie więzadeł krzyżowych

lub uszkodzenie łąkotek w stawie kolanowym, poszukiwanie wolnych

ciał wewnątrzstawowych, torbiel Bakera, zerwanie stożka

mięśniowo-ścięgnistego w stawie barkowym, podejrzenie martwicy

głowy kości udowej i różnicowanie jej z innymi przyczynami bólu

w stawie biodrowym (objawy martwicy są widoczne wcześniej w

badaniu MR niż w scyntygrafii). Zmiany zapalne i zmiany

zwyrodnieniowe w stawach łączące się z uszkodzeniem chrząstki

szklistej, jej włóknieniem, nadżerkami w kości są bardzo dobrze

widoczne w obrazach MR. Jednak wskazania do badania MR powinny

być bardzo wyważone. Badanie MR jest metodą nieinwazyjną, dającą

doskonały obraz układu kostno-stawowego, ale koszt badania jest

wysoki, stąd należy wykorzystać najpierw inne mniej kosztowne

metody diagnostyczne. Rozdział 7 INNE METODY DIAGNOSTYCZNE

lrena Zimmermann-Górska

7.1. BADANIA BIOPSYJNE

Badanie mikroskopowe materiału pobranego z tkanek i narządów

przez operację lub za pomocą odpowiednich igiełjest często

decydujące w rozpoznawaniu chorób tkanki łącznej. Biopsja skóry

i tkanki podskórnej umożliwia wykazanie zmian, co ułatwia

rozpoznanie twardziny układowej, a także skrobiawicy. W wycinkach

skóry, na granicy skóry właściwej i naskórka można wykryć metodą

immunofluorescencji bezpośredniej złogi immunoglobulin. Złogi te

najczęściej powstają w przebiegu tocznia układowego i są

prawdopodobnie związane z odkładaniem się kompleksów

immunologicznych. Biopsja błony śluzowej odbytnicy jest najlepszą

metodą poszukiwania złogów amyloidu w przypadkach podejrzenia o

skrobiawicę (skrawki barwi się czerwienią Kongo-w świetle

spolaryzowanym obserwuje się dwułamliwość wywołaną przez

wybarwione złogi). Amyloid można wykrywać również w tkance

podskórnej pobieranej z powłok brzusznych (ryc. 7.1). Biopsja

tkanki mięśniowej ma znaczenie w rozpoznawaniu zapalenia

wielomięśniowego i guzkowego zapalenia tętnic. Zapalenie tętnic

w przebiegu polimialgii reumatycznej może zostać potwierdzone

przez badanie wycinka tętnicy skroniowej. W rozpoznawaniu zapaleń

stawów stosuje się biopsję igłową błony maziowej - szczególne

znaczenie ma różnicowanie reumatoidalnego zapalenia stawów i

chorób pokrewnych z gruźlicą stawów. Badanie wycinków tkanki

nerkowej, jako badanie obciążające, przeprowadza się rzadko. Jest

ono celowe w ocenie typu zapalenia nerek w przebiegu tocznia

układowego (decyduje o ustaleniu rodzaju leczenia i o rokowaniu),

guzkowego zapalenia tętnic i skrobiawicy. Do badania

mikroskopowego pobiera się również wycinki guzków, które powstają

w przebiegu różnych chorób i mają znaczenie dla rozpoznania.

Najczęściej są to guzki reumatoidalne lub dnawe. 74
7.2. ARTROSKOPIA

Artoskopiajest to wziernikowaniejamy stawowej za pomocą

specjalnej aparatury, która umożliwia obecnie nie tylko uzyskanie

obrazu wnętrza stawu i pobranie wycinków z tkanek stawowych, ale

również wykonanie drobnych zabiegów, np. usunięcia łąkotki lub

"wolnych ciał stawowych". Dzięki połączeniu artroskopii z

mikroskopem skenningowym można rozpoznawać niektóre choroby, np.

wywołane przez złogi kryształów w stawie. 7.3. ELEKTROMIOGRAFIA

Elektromiografia (EMG) jest to badanie czynności bioelektrycznej

mięśni. Za pomocą elektrod igłowych wkłuwanych do brzuśca

mięśnia, połączonych z aparaturą zapisującą na odpowiedniej

taśmie, uzyskuje się krzywą, której wychylenia, tzw. potencjały,

stanowią odzwierciedlenie czynności bioelektrycznej mięśni

znajdujących się w spoczynku i podczas ich skurczu. Z zapisu tego

wnioskuje się o pierwotnym bądź neurogennym uszkodzeniu mięśni.

Badanie jest przydatne w rozpoznawaniu różnicowym zapalenia

wielomięśniowego.
* * *

czĘść 3


METODY POSTĘPOWANIA LECZNICZEGO

Rozdział 8

LECZENIE FARMAKOLOGICZNE CHORÓB REUMATYCZNYCH

lrena Zimmermann-Górska

8.1. NIESTEROIDOWE LEKI PRZECIWZAPALNE (NLPZ)

NLPZ stanowią liczną grupę związków, pochodnych kwasów

karboksylowych i enolowych (tab. 8.1), o działaniu

przeciwbólowym, przeciwgorączkowym i przeciwzapalnym. Mechanizm

ich działaniajest bardzo złożony. Wywierają one wpływ na

przemianę kwasu arachidonowego poprzez hamowanie cyklooksygenazy

i - w mniejszym stopniu - lipooksygenazy. Działanie to pośrednio

wpływa na odpowiedź humoralną i komórkową. Powoduje ono również

wiele objawów niepożądanych, związanych m.in. z pozbawieniem

ustroju "barier ochronnych", utworzonych przez prostaglandyny w

obrębie błony śluzowej przewodu pokarmowego i dróg moczowych.

NLPZ hamują ponadto metabolizm granulocytów podczas fagocytozy

(zmniejszone uwalnianie wolnych rodników tlenowych, rodnika

hydroksylowego, enzymów lizosomalnych). 8.1.1. SALICYLANY

Najczęściej stosowanym związkiem jest syntetyczna pochodna kwasu

salicylowego - kwas acetylosalicylowy (Aspirin, Polopiryna) (ryc.

8.1). Niektóre preparaty zawierające kwas acetylosalicylowy

zestawiono w tab. 8.2. Lek podany doustnie jest wchłaniany w

obrębie żołądka i górnego odcinka jelita cienkiego w ciągu 2-4

h. Stopień wchłaniania jest zależny od rozpuszczalności

preparatu, pH na powierzchni błony śluzowej i wypełnienia

żołądka. Największe stężenie w surowicy następuje po 30 min od

podania; łatwo przenika do płynu stawowego. Działanie salicylanów

oprócz wpływu na prostaglandyny polega również na hamowaniu bólu

i wzrostu temperatury ciała poprzez podwzgórze. Zmniejszają one

także agregację płytek. Związki te stosuje się w leczeniu

gorączki reumatycznej, reumatoidalnego zapalenia stawów i

młodzieńczego zapalenia stawów, w dawce 3,0-6,0 dziennie. Związki

salicylu w małych dawkach są przeciwwskazane w leczeniu dny.

Objawy uboczne podczas leczenia salicylanami dotyczą głównie

przewodu pokarmowego. U 76% leczonych chorych dochodzi do

mikrokrwawienia z błony śluzowej żołądka, u ok. 40% chorych

powstają nadżerki, a u 16% wrzód trawienny. Duże dawki leków mogą

być ototoksyczne i wywoływać depresję. Obserwuje się również

spadek przepływu nerkowego, uszkodzenie wątroby, objawy

nietolerancji u chorych z atopią (niebezpieczeństwo wstrząsu!).

Salicylany są źle tolerowane przez chorych z antygenem HLA-B27.

U dzieci poniżej 12. r.ż. salicylany mogą wywołać zespół Reye'a

(encefalopatia i ciężkie uszkodzenie wątroby). 8.1.2. POCHODNE

KWASU OCTOWEGO , Diklofenak Stosowany w postaci wielu preparatów

(tab. 8.3). Lek podany doustnie wchłania się całkowicie z

przewodu pokarmowego i zostaje związany z albuminami osocza.

Największe stężenie w surowicy osiąga po 1,5-2 h, wydalany jest

w postaci metabolitów głównie przez nerki (60%) i z żółcią. Czas

półtrwania wynosi 5-6 h. Działanie diklofenaku polega głównie na

hamowaniu syntezy prostaglandyn. Hamuje aktywność obojętnej

proteazy granulocytów. Lek stosuje się głównie w leczeniu

reumatoidalnego zapalenia stawów, zesztywniającego zapalenia

stawów kręgosłupa, dny, a także w chorobie zwyrodnieniowej stawów

i w zapaleniach tkanek okołostawowych. Najczęściej stosowana

dawka to 100- 150 mg/h. 79
Objawy uboczne związane są głównie z działaniem na błonę śluzową

przewodu pokarmowego (u 40% chorych po okresie ok. 6 miesięcy

podawania diklofenaku). Częste są również bóle głowy, rzadko

dochodzi do uszkodzenia nerek lub wątroby. Lek może spowodować

napady dychawicy oskrzelowej, szczególnie u chorych uczulonych

na kwas salicylowy. Przeciwwskazaniem do leczenia

diklofenakiemjest niewydolność wątroby i nerek. Lek zwiększa

toksyczność metotreksatu. Indometacyna lndometacyna jest łatwo

wchłaniana z przewodu pokarmowego, największe stężenie następuje

w surowicy po ok. 45 min od podania. Prawie całkowicie-wiąże się

z białkami osocza. W płynie stawowym po 9 h osiąga stężenie takie

samo, jak w surowicy, może je przewyższać. Czas półtrwania wynosi

4 - 12 h. Wydalana jest przez nerki w postaci metabolitów, w

starszym wieku jej eliminacja z ustroju jest zmniejszona.

Działanie przeciwzapalne indometacyny polega głównie na hamowaniu

syntezy prostaglandyn i wpływie na aktywowane granulocyty

(zmniejszenie chemotaksji i fagocytozy). Jest ona oprócz

fenylbutazonu najsilniej działającym NLPZ. Stosuje się ją w

reumatoidalnym zapaleniu stawów, zesztywniającym zapaleniu stawów

kręgosłupa, w napadach dny moczanowej, chorobie zwyrodnieniowej

stawów i zapaleniach tkanek okołostawowych, a także w początkowym

okresie tocznia rumieniowatego układowego o lekkim przebiegu.

Najczęściej podaje się dawki 100-200 mg/24 h. Objawy uboczne

podczas leczenia indometacyną dotyczą najczęściej ośrodkowego

układu nerwowego (bóle głowy, szum w uszach, nudności, senność)

i są one wówczas zależne od dawki. Niezależne od dawki leku są

natomiast objawy ze strony przewodu pokarmowego (bóle brzucha,

utrata łaknięnia, owrzodzenia błony śluzowej, krwawienia).

Owrzodzenia powstające w obrębie błony śluzowej jelita cienkiego

są prawdopodobnie związane z wydzielaniem indometacyny z żółcią.

Rzadziej dochodzi do zmian w układzie krwiotwórczym. Lek może

powodować zmiany u płodu (m.in. nadciśnienie płucne); jest

również nefrotoksyczny (obniżenie przepływu nerkowego).

Przeciwwskazaniem do stosowania indometacyny oprócz innych,

wspólnych dla wszystkich NLPZ objawów, są ciężkie choroby

psychiczne, padaczka i parkinsonizm. 8.1.3. POCHODNE KWASU

PROPIONOWEGO Ibuprofen Preparaty zestawiono w tab. 8.3.

Ibuprofen jest szybko wchłaniany, największe stężenie w surowicy

osiąga po 1 -2 h, w płynie stawowym po 2-3 h. W 90% wiąże się z

albuminami osocza, czas półtrwania wynosi ok. 2,5 h, jest

metabolizowany w wątrobie i wydalany przez nerki. Działa głównie

poprzez hamowanie syntezy prostaglandyn. Stosowany jest w dawkach

1600-2400 mg/24 h w zapalnych chorobach stawów, chorobie

zwyrodnieniowej i w zapaleniach tkanek okołostawowych. Objawy

uboczne dotyczą głównie przewodu pokarmowego, może dojść do

uszkodzenia szpiku, odczynów uczuleniowych (zmiany skórne, napady

dychawicy oskrzelowej), zdarzają się bóle głowy, senność; jałowe

zapalenie opon mózgowych, zaburzenia widzenia, uszkodzenie nerek

i wątroby. Ibuprofenu nie należy kojarzyć z pochodnymi kumaryny.

Naproksen Preparaty zestawiono w tab. 8.3. Jest szybko i

całkowicie wchłaniany z przewodu pokarmowego, także przez błonę

śluzową odbytnicy. Największe stężenie w surowicy osiąga po 1 -4

h, okres półtrwania wynosi 13 h. Wiąże się silnie i prawie

całkowicie z białkami osocza, w 90% jest wydalany przez nerki.

Działanie zależy głównie od wpływu na wytwarzanie prostaglandyn

oraz na czynność granulocytów. Stosowany jest w zapalnych

chorobach stawów, w chorobie zwyrodnieniowej i w zapaleniach

tkanek okołostawowych. Naproksen stosuje się najczęściej w dawce

500 mg w odstępach 12 h. Sól sodowa naproksenu Apranax ma

korzystne działanie w zapaleniach ścięgien, kaletek i w zespołach

bólowych związanych z urazem tkanek okołostawowych. Naproksen

jest dobrze tolerowany, objawy uboczne podczas leczenia związane

są głównie z działaniem na błonę śluzową przewodu pokarmowego,

rzadziej dotyczą ośrodkowego układu nerwowego. Czasem występuje

wysypka skórna, uszkodzenie wątroby lub nerek. Podawanie leku w

trzecim trymestrze ciąży może powodować nadciśnienie phzcne u

płodu. Ketoprofen Preparaty zestawiono w tab. 8.3. Ketoprofen

jest szybko wchłaniany z przewodu pokarmowego, największe

stężenie w surowicy osiąga po upływie 1 -2 h od podania drogą

doustną i po 40 min od podania drogą doodbytniczą. Czas

półtrwania wynosi 1,5-2 h. Łatwo przenika przez bariery ustrojowe

- po 15 min od podania domięśniowego stwierdza się jego obecność

w płynie mózgowo-rdzeniowym i w płynie stawowym. Wiąże się w

wysokim stopniu z białkami osocza, jest wydalany w postaci

metabolitów głównie przez nerki. Lek działa głównie poprzez wpływ

na syntezę prostaglandyn i czynność granulocytów. Stosowany jest

w reumatoidalnym zapaleniu stawów, zesztywniającym zapaleniu

stawów kręgosłupa, zmianach zwyrodnieniowych stawów i zapaleniach

tkanek okołostawowych. Dawka dobowa powinna wynosić 200-300 mg.

Niepożądane objawy podczas leczenia ketoprofenem związane są z

jego działaniem na błonę śluzową przewodu pokarmowego, mogą

występować napady dychawicy oskrzelowej. Przeciwwskazaniem do

stosowania leku jest ciąża (pierwszy trymestr), choroba wrzodowa

żołądka i dwunastnicy, skaza krwotoczna , dychawica oskrzelowa

oraz ciężka niewydolność nerek i wątroby. Ketoprofen może nasilać

działanie alkoholu, glikokortykosteroidów, doustnych leków



1   2   3   4   5   6   7   8   9   ...   21


©operacji.org 2017
wyślij wiadomość

    Strona główna