Strategia rozwoju lokalnego kierowanego przez społecznośĆ na lata 2016-2022 dla obszaru gmin



Pobieranie 1,61 Mb.
Strona2/3
Data14.02.2018
Rozmiar1,61 Mb.
1   2   3

SPIS TREŚCI




SPIS TREŚCI 1

Tabela 17: Cele i wskaźniki – określone dla LGD Lepsza Przyszłość Ziemi Ryckiej 44



PROCEDURA AKTUALIZACJI LSR 65




  1. CHARAKTERYSTYKA LGD



  1. Nazwa LGD

Stowarzyszenie Lokalna Grupa Działania Lepsza Przyszłość Ziemi Ryckiej została zarejestrowana w dniu 10 września 2008 roku w KRS pod numerem 0000312563 z siedzibą w Rykach, pod adresem ul. Wyczółkowskiego 10 A, 08-500 Ryki. Stowarzyszenie posiada REGON nr 060436179 oraz NIP 5060081364.
Forma prawna: stowarzyszenie specjalne - działa w szczególności na podstawie przepisów ustawy z dnia 7 kwietnia 1989 r. Prawo o stowarzyszeniach (Dz. U. z 2015 poz. 1393 z późn. zm.), ustawy z dnia 7 marca 2007 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (Dz. U. z 2013 r. poz. 173 z późn. zm.), ustawy z dnia 20 lutego 2015 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich w ramach Programu Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014-2020 (Dz. U. z 2015 r., poz. 349), ustawy z dnia 20 lutego 2015 r. o rozwoju lokalnym z udziałem lokalnej społeczności (Dz. U. 2015 r., poz. 378).


  1. Opis obszaru

Stowarzyszenie działa na obszarze sześciu gmin: Dęblin, Kłoczew, Nowodwór, Ryki, Stężyca i Ułęż wchodzących w skład powiatu ryckiego, który należy do województwa lubelskiego. Obszar graniczy z powiatami: od północy – garwolińskim i łukowskim, od wschodu z powiatem lubartowskim, od południa z powiatem puławskim ( wszystkie należące do woj. lubelskiego), a od zachodu z powiatem kozienickim położonym już na terenie województwa mazowieckiego. Ponadto od powiatu kozienickiego oddziela Stowarzyszenie rzeka Wisła. Na obszarze działania LGD są dwa miasta, Ryki ( z liczbą 9955 mieszkańców) i Dęblin ( liczące 17057 mieszkańców). Na całym obszarze mieszka 58080 osób wg danych GUS na dzień 31.12.2013 r. Liczbę mieszkańców w rozbiciu na poszczególne gminy oraz gęstość zaludnienia obrazuje poniższa tabela.
Tabela 1. Liczba ludności i gęstość zaludnienia w poszczególnych gminach wchodzących w skład LGD Lepsza Przyszłość Ziemi Ryckiej

Lp.

Nazwa gminy

Status gminy

Liczba mieszkańców

Powierzchnia gminy w km²

Gęstość zaludnienia

Ludność/ km²

1.

Dęblin

Miejska

17 057

38

445

2.

Kłoczew

Wiejska

7 401

143

52

3.

Nowodwór

wiejska

4 212

72

59

4.

Ryki

Miejsko-wiejska

20 788

162

129

5.

Stężyca

Wiejska

5 334

116

46

6.

Ułęż

Wiejska

3 288

84

39




Razem powiat rycki




58 080

615

95

Źródło: Dane GUS, 2013
Ludność obszaru LGD Lepsza Przyszłość Ziemi Ryckiej stanowi 2,7 % ludności zamieszkującej woj. lubelskie. Spośród 6 gmin będących partnerami LGD, 4 gminy (Ryki, Ułęż, Kłoczew i Nowodwór) są członkami Lokalnej Grupy Rybackiej „W Dolinie Tyśmienicy i Wieprza” z/s w Lubartowie. Wszystkie wymienione gminy nie są członkami innych Lokalnych Grup Działania, które ubiegają się o wybór realizacji LSR w ramach PROW 2014-2020. Wszystkie gminy wchodzące w skład LGD podjęły stosowne uchwały o przystąpieniu do LGD i realizacji projektów z Programu Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014-2020. Realizacja Lokalnej Strategii Rozwoju odbywać się będzie w ramach jednego funduszu PROW 2014-2020.


  1. Mapa obszaru i spójność terytorialna

Obszar LGD Lepsza Przyszłość Ziemi Ryckiej jest spójny terytorialne. Wszystkie gminy wchodzą w skład jednego powiatu – ryckiego. Dlatego są spójne nie tylko geograficznie, ponieważ wszystkie stykają się ze sobą, ale są spójne również pod kątem administracyjnym, poprzez przynależność do jednego powiatu. Razem zajmują powierzchnię 615 km².

Uwarunkowania przestrzenne







  1. Opis procesu tworzenia partnerstwa


Budowanie partnerstwa rozpoczęto w 2008 roku na terenie trzech gmin: Ryki, Ułęż i Stężyca. Z inicjatywy Starosty Ryckiego w dniu 16 kwietnia w Starostwie Powiatowym w Rykach odbyło się pierwsze spotkanie konsultacyjne przedstawicieli samorządów z gmin, stowarzyszeń i innych organizacji zainteresowanych utworzeniem Lokalnej Grupy Działania, podczas którego zapoznano się z zasadami wdrażania osi 4 – LEADER Programu Rozwoju Obszarów Wiejskich 2007-2013. Uczestnicy bardzo zainteresowali się nowym programem i postanowili założyć stowarzyszenie. We wszystkich gminach, tj. Ryki, Ułęż i Stężyca zorganizowane zostały spotkania informacyjne z radnymi, sołtysami, mieszkańcami, podmiotami gospodarczymi oraz organizacjami pozarządowymi. Już 21 kwietnia odbyło się spotkanie założycielskie, w którym uczestniczyło 20 osób z wszystkich trzech gmin oraz starostwa ryckiego. Postanowieniem Sądu Rejonowego w Lublinie, XI Wydziału Gospodarczego Krajowego Rejestru Sądowego z dnia 10.09.2008r., Stowarzyszenie Lokalna Grupa Działania „Lepsza Przyszłość Ziemi Ryckiej” została formalnie zarejestrowana. Większość, 75% składu członkowskiego stanowiły podmioty społeczne, zachowano również parytet płci i uwzględniono udział ludzi młodych w Stowarzyszeniu. Kolejnym krokiem była praca nad przygotowaniem lokalnej strategii rozwoju. Dlatego powołano zespół roboczy, który gromadził dane z gmin i od osób zainteresowanych udziałem we wdrażaniu strategii. Zorganizowano i przeprowadzono szereg spotkań w każdej z gmin z udziałem przedstawicieli wszystkich trzech sektorów. Już od momentu rejestracji LGD prowadzono szeroką akcję informacyjną i starano się pozyskać nowych członków. Organizacja zgodnie ze swoim statutem była i jest otwarta na nowych członków. Dosyć szybko powiększał się skład Stowarzyszenia. W 2009 roku liczył 92 osoby, z czego sektor publiczny stanowił 7,61% (7 członków), sektor gospodarczy stanowił 18,48% (17 członków), a najliczniejszy sektor społeczny reprezentowało 73,91 % ogółu członków (68 osób). Kobiet w tamtym czasie było 33,7%. W składzie członkowskim było 11 podmiotów prawnych takich jak: Spółdzielnia Kółek Rolniczych w Ułężu, Uczniowsko – Parafialny Klub Sportowy „Arka” Ryki, Miejsko – Gminne Centrum Kultury w Rykach, Towarzystwo Przyjaciół Stężycy, Stowarzyszenie Miejski Klub Sportowy Ryki, Ludowy Klub Sportowy „Mazowsze” Stężyca, Ochotnicza Straż Pożarna z Zosina, Stowarzyszenie na Rzecz Rozwoju Dzieci i Młodzieży przy Parafii Najświętszego Zbawiciela w Rykach, Stowarzyszenie na Rzecz Tradycji i Rozwoju Wsi Bazanów – Nowoczesna Pani w Starym Bazanowie, Stowarzyszenie Regionalne Małe Mazowsze, Stowarzyszenie Prawicowy Ruch Samorządowy oraz Parafia Św, Marcina Bpa w Stężycy oraz trzy gminy i Starostwo Powiatowe w Rykach. Sektor gospodarczy reprezentowało 17 przedsiębiorców oraz firm takich jak: P.P.H.U. ,,LEDRÓB”, „OSKO-PLAST” s.c., KDF Fotografia i Film, P.P.H.U. Sławomir Kisiel, Zakład Mechaniczny Marciniak, Zakład Handlowo-Usługowy Elektroniki Audio-Video Krzysztof Białkowski, Spółdzielnia Usług Rolniczych oraz dziesięciu innych mikro i małych przedsiębiorców. W trakcie realizacji PROW na lata 2007-2013 członkowie sektora społecznego, publicznego i gospodarczego zintegrowali się i zdobyli wiele nowych doświadczeń. Przeprowadzili bardzo dużo projektów aktywizujących i zachęcających mieszkańców do wspólnych działań. Najciekawsze projekty zamieścili w wydawnictwie „Dobre praktyki – zrealizowane projekty w ramach IV Osi PROW na lata 2007-2013 za pośrednictwem LGD „Lepsza Przyszłość Ziemi Ryckiej”.

W dniu 27 maja 2009 r. Stowarzyszenie zawarło umowę nr UM03-6933-UM0300016/09 z Urzędem Marszałkowskim Województwa Lubelskiego o warunkach i sposobie realizacji Lokalnej Strategii Rozwoju. Kolejną umowę Lokalna Grupa Działania podpisała w dniu 1 września 2009 r. nr 00007-6932-UM300016/09 z Samorządem Województwa Lubelskiego w ramach działania „Funkcjonowanie lokalnej grupy działania, nabywanie umiejętności i aktywizacja”. Ponadto w latach 2011-2015 zawarto jeszcze 16 aneksów do umowy ramowej. Były one spowodowane zmieniającym się stanem prawnym, aktualizacją Lokalnej Strategii Rozwoju, jak również przyznaniem dodatkowych zadań do realizacji Lokalnej Grupie Działania i przydzieleniem nowych środków budżetowych.



Przygotowując się do nowego okresu programowania Stowarzyszenie czyniło starania o przyłączenie innych gmin do LGD. Wysiłki te zakończyły się sukcesem. Do LGD Lepsza Przyszłość Ziemi Ryckiej przyłączyło się miasto Dęblin oraz gmina Kłoczew i Nowodwór. Uchwałą Walnego Zebrania Członków nr 5/2015 z 3 marca 2015 r. do LGD przyjęto miasto Dęblin. W tym samym roku przyjęto gminę Kłoczew i Nowodwór. Tak, że obecnie LGD działa na terenie całego powiatu ryckiego. Przez cały czas funkcjonowania Stowarzyszenia rosła liczba członków. W 2015 roku było już zarejestrowanych 112 osób, z czego sektor publiczny reprezentowało 10 osób, sektor gospodarczy 27 osób, a sektor społeczny 75 osób. Można powiedzieć, że przedsiębiorcy, organizacje pozarządowe i mieszkańcy stanowili zdecydowaną większość w Stowarzyszeniu bo prawie 90% ogółu członków. Na uwagę zasługuje również fakt, że znacznie powiększyła się reprezentacja sektora gospodarczego i ponad dwukrotnie i półkrotnie wzrosła liczba członków reprezentujących firmy i przedsiębiorstwa.
Działania LGD w kierunku aktywizacji mieszkańców przynosiły konkretne efekty. W okresie wdrażania LSR organizacje pozarządowe złożyły w sumie 80 projektów w ramach działania „Małe projekty” co stanowi 53,7% wszystkich złożonych wniosków.
Tabela 2 Zaangażowanie beneficjentów w aplikowanie o środki w ramach naborów na „Małe projekty”

Podział wniosków złożonych do LGD z uwzględnieniem rodzajów beneficjentów w ramach naborów na „Male projekty”

Rodzaj beneficjenta

Liczba wniosków złożonych do LGD

Wartość procentowa wniosków złożonych do LGD

Liczba wniosków wybranych przez LGD do dofinansowania

Zrealizowane projekty z podpisanymi umowami

Zrealizowane projekty

%

NGO

80

53,70%

69

46

52,9%

Sektor publiczny

51

34,20%

48

36

41,4%

Kościoły i związki wyznaniowe

7

4,70%

7

2

2,3%

Osoby fizyczne

5

3,40%

4

1

1,1%

Inne (np. Spółdzielnia Mieszkaniowa)

6

4%

3

2

2,3%

Suma

149

100%

131

87

100%

Źródło: opracowanie własne, Raport ewaluacyjny, 2015
Szczególnie aktywne były Ochotnicze Straże Pożarne, które złożyły w sumie 32 wnioski. Efektem było między innymi przystosowanie 8 remiz strażackich na cele świetlic wiejskich (poprzez remont lub/i wyposażenie), które zawsze stanowiły ważne miejsce spotkań mieszkańców. Odbywają się tam zebrania sołeckie, spotkania Kół Gospodyń Wiejskich oraz zajęcia dla dzieci i młodzieży czy różnego rodzaju szkolenia. Są to punkty ciągłej aktywizacji lokalnej społeczności. W ramach zrealizowanych projektów przez LKS Mazowsze wybudowało także boisko sportowe dla dzieci z terenów wiejskich. Wnioski do Stowarzyszenia składały również kółko rolnicze oraz koło łowieckie, jednakże ich suma nie przekroczyła progu 3% wszystkich wniosków złożonych do LGD. Na obszarze działania Stowarzyszenia powstało 15 nowych organizacji pozarządowych.

Nowo powstałe organizacje złożyły do LGD 11 wniosków i zrealizowały 11 operacji. Zwiększyły aktywność również grupy nieformalne. Koła Gospodyń Wiejskich i zespoły śpiewacze chętnie uczestniczyły w wydarzeniach inicjowanych przez Stowarzyszenie takich jak np. wyjazdy na Festiwal Piosenki Ranczerskiej „Wilkowyjce”, Festiwal Śpiewaków i Kapel Ludowych w Kazimierzu Dolnym czy uczestnictwo w lokalnych wydarzeniach kulturalnych. Ponadto Stowarzyszenie pomagało grupom nieformalnym zachęcając je do uczestnictwa w konkursach i fundując nagrody. Działania Stowarzyszenia zainicjowały także budowanie partnerstwa lokalnego na płaszczyźnie organizacje pozarządowe – grupy nieformalne. Organizacje niezrzeszone, nie posiadające osobowości prawnej, nie mogące same ubiegać się o dotacje unijne w ramach realizowanych naborów wniosków przez LGD, nawiązały współpracę ze stowarzyszeniami i jednostkami ochotniczej straży pożarnej, np. OSP w Sierskowoli zrealizowała projekt „Zakup lubelskich strojów ludowych”, stroje są użytkowane przez KGW w Sierskowoli; Stowarzyszenie Regionalne „Małe Mazowsze” zrealizowało projekt „Regionalny strój ludowy Ziemi Ułęskiej z początku XX wieku”, strój został przekazany KGW Ułęż. Z inicjatywy członkiń KGW Bazanów powstało Stowarzyszenie na Rzecz Tradycji i Rozwoju Wsi Bazanów – „Nowoczesna Pani”, które współdziała z kołem gospodyń wiejskich w pozyskiwaniu środków unijnych oraz aktywizacji społecznej mieszkańców.1 Członkinie KGW Bazanów zgłosiły się do realizowanego projektu przez Stowarzyszenie Lokalna Grupa Działania „Lepsza Przyszłość Ziemi Ryckiej” w partnerstwie z Lubelska Fundacją Rozwoju na Rzecz Obszarów Wiejskich w ramach działania 7.3 POKL - „Perfekcyjna Pani Domu – nowy zawód w Gminie Ryki”. Szkolenia aktywizujące z zakresu: rozwoju osobistego, budowania wizerunku, założenia i prowadzenia własnej działalności gospodarczej2 obyły się w dniach 26.02.2010-26.05.2010 r. Cztery miesiące później, w dniu 22.09.2010 r., zostało zarejestrowane Stowarzyszenia na Rzecz Tradycji i Rozwoju Wsi Bazanów „Nowoczesna Pani”. Lokalna Grupa Działania stała się także inspiracją do powstania Kabaretu „To i Owo” działającego przy KGW Bazanów. Został on zawiązany na eliminacje II Festiwal Piosenki Ranczerskiej „Wilkowyjce” w 2013 r. Od tego momentu kabaret uświetnia imprezy, promując swój dorobek artystyczny.

Źródło: Opracowanie własne. Na podstawie danych z „Bazy danych – organizacje pozarządowe” dostępnej na stronie internetowej http://bazy.ngo.pl/



W Lokalnej Strategii Rozwoju wyznaczono 6 przedsięwzięć, których realizacja miała przyczynić się do wdrażania LSR. W latach 2009- 2015 udało się zrealizować wszystkie zamierzenia. Pięć z sześciu przedsięwzięć w stopniu maksymalnym (100% lub więcej) oraz jedno w 96%. Średni poziom realizacji wszystkich przedsięwzięć wyniósł 99,33%. Do każdego z nich zostały przypisane wskaźniku produktu w ilości od 1 do 3. Każdemu przedsięwzięciu został przypisany cel szczegółowy, któremu przypisano od 1 do 4 wskaźników rezultatu. Poziom realizacji rezultatów waha się od 75% do 100%, ogólna wartość wykonania celów szczegółowych wyniosła 94,09%. W ramach realizacji przedsięwzięcia I.1 – „Różnicowanie działalności gospodarczej, rozwój mikroprzedsiębiorczości i zatrudnienia kluczem rozwoju Ziemi Ryckiej” zostały zrealizowane 2 projekty z działania „Tworzenie i rozwój mikroprzedsiębiorstw” oraz 2 z „Różnicowania w kierunku działalności nierolniczej”. W wyniku podjętych działań utworzono 2 przedsiębiorstwa: świadczące usługi dla rolnictwa w zakresie wspomagania produkcji roślinnej oraz świadczące usługi związane z robotami budowlanymi, rozwinięto także działalność 2 już istniejących firm z branży metalurgicznej i gastronomicznej. Dzięki podjętym działaniom utworzono 4 miejsca pracy. Przedsięwzięcie I.2 - „Rozwój działalności gospodarczej oraz mikroprzedsiębiorstw poprzez inwestycje związane z OZE” zostało zrealizowane poprzez wdrożenie 2 projektów, po 1 z działania „Tworzenie i rozwój mikroprzedsiębiorstw” oraz „Różnicowanie w kierunku działalności nierolniczej”. Powstały kolejne dwa miejsca pracy. Szczególnie dużo działań udało się zrealizować w ramach Przedsięwzięcia II. 1 – „Rozwój infrastruktury użyteczności społecznej” . wyremontowano i doposażono 41 obiektów użyteczności publicznej, głównie świetlic wiejskich, placów zabaw i obiektów sportowych. Poprawiono bezpieczeństwo mieszkańców poprzez remont drogi ( łącznika z droga powiatową) i wybudowanie odcinak chodnika. Dzięki tym inwestycjom zorganizowano szereg projektów aktywizujących i i integrujących mieszkańców. Odbyło się 17 wydarzeń kulturalnych i sportowych – festyny, imprezy plenerowe, rajd samochodów terenowych. Zostały przeprowadzone także dwa szkolenia – warsztaty taneczne (zrealizowane przez gminę Ułęż) oraz zajęcia z sztuki rzeźbienia w owocach i warzywach – carvingu. W wyniku realizacji przedsięwzięcia II.2 – „Wykorzystanie OZE w rozwoju infrastruktury społecznej” udało się przeprowadzić 16 operacji. Realizacja Przedsięwzięcia III.1 –„Tworzenie i promocja produktu turystycznego” pozwoliła na wsparcie 8 operacji związanych z turystyką i agroturystyką ( powstało 6 nowych miejsc noclegowych), 37 operacji związanych z promocją turystyki, wydarzeniami promującymi walory regionu oraz 15 operacji o charakterze edukacyjnym i warsztatowym dotyczącym tworzenia produktu turystycznego. W ramach realizacji przedsięwzięcia III.1 przeprowadzono 8 zadań inwestycyjnych z zakresu agroturystyki i turystyki wiejskiej, w wyniku których powstały: gospodarstwo agroturystyczne, wypożyczalnia kajaków, gminna wypożyczalnia kajaków w Ułężu, szlak kajakowy po rzece Wieprz”, infrastruktura turystyczna szlaku kajakowego, zakupiono kajaki wraz z osprzętem dla gminy Stężyca, oznakowane ścieżki rowerowe i plac zabaw w Stężycy, wiata wypoczynkowa przy trasie rowerowej oraz oznakowany szlak pieszo rowerowy prowadzący do obiektu małej architektury w Kleszczówce. LGD Lepsza Przyszłość Ziemi Ryckiej zdobyła duże doświadczenie w realizacji projektów również poza swoim obszarem. Są to również przykłady działań zintegrowanych w których brali udział przedstawiciele wszystkich trzech sektorów. LGD pięciokrotnie wystawiła swoje stoisko promocyjne na imprezach o charakterze międzynarodowym (na konferencji pt. „Rozwój przedsiębiorczości na obszarach wiejskich w oparciu o zintegrowane produkty turystyczne szlaki Greenways” oraz Międzynarodowych Targach Turystyki Wiejskiej i Agroturystyki Wiejskiej AGROTRAVEL w 2012, 2014 i 2015 r.) i ogólnopolskich (III Targi Produktów Tradycyjnych i Ekologicznych „Regionalia 2014”). Powstały także 2 portale internetowe – Stężycki Portal Turystyczny oraz strona internetowa promująca projekt współpracy USK-PW www.kajakiempowieprzu.pl. Zostało nakręcony film promujący nowoutworzony szlak kajakowy pt. „Poznaj region z zupełnie nowej perspektywy”, który został zamieszczony na stronie promującej projekt USK-PW oraz jest wyświetlany na stoiskach promocyjnych podczas imprez plenerowych i targów. Liczba odbiorców projektów promujących walory turystyczne obszaru LGD wyniosła w sumie imponujący wynik 97 577 osób. W ramach tego samego przedsięwzięcia przeprowadzono 16 szkoleń i zorganizowano dwie konferencje. Dzięki szkoleniom 451 osób podniosło swoje kwalifikacje związane z turystyką i produktem regionalnym. W ramach ostatniego już przedsięwzięcia IV.1 udało się wyremontować 1 obiekt zabytkowy – kapliczkę św. Leonarda w Rykach. Zrekonstruowano 12 strojów ludowych (m.in. strój Ziemi Ułęskiej, strój Ziemi Stężyckiej, strój bazanowski) z obszaru działania LGD oraz 3 historyczne umundurowania – jednostki OSP w Ułężu, OSP w Brzezinach oraz żołnierzy września 1939 Garnizonu Dęblin. Zrealizowane projekty wywarły duży wpływ na zachowanie lokalnego dziedzictwa. Rezultatem podjętych działań był wzrost liczby osób odwiedzających obiekty stanowiące dziedzictwo kulturowe/ historyczne obszaru, która wyniosła 17 699 osób. W ramach realizacji przedsięwzięcia IV.1 zorganizowano 173 wydarzenia promujące dziedzictwo kulturowe, historyczne obszaru LGD. Uczestniczyło w nich 108 713 osób. Równie dużym zainteresowaniem cieszyły się projekty edukacyjne (warsztaty, szkolenia, konferencje). W 109 przedsięwzięciach uczestniczyło 8408 osób.

Inne działania zintegrowane z udziałem partnerów z różnych sektorów. Przykładem może być utworzenie szlaku kajakowego na rzece Wieprz w ramach projektu współpracy o akronimie „Utworzenie Szlaku Kajakowego Pradoliną Wieprza ” w 2013 r. Szlak wodny przechodzi przez Obszar Chronionego Krajobrazu „Pradolina Wieprza” oraz ostoję siedliskową „Dolny Wieprz”, objętą programem ochrony Natura 2000. Stał się on impulsem do rozwoju infrastruktury turystycznej w gminie Ułęż i Ryki, przez które przebiega. Wraz z inwestycją powstały projekty skorelowane, jak np. budowa infrastruktury turystycznej przy rzece Wieprz oraz zakup kajaków przez gminę Ułęż, powstanie wypożyczalni kajaków w Drążgowie i przy Stowarzyszeniu Integracji Społecznej Gminy Ryki. W ramach promocji szlaku kajakowego oraz powstałych w późniejszym okresie obiektów małej architektury przy trasie, zorganizowano łącznie od 2013 roku 11 spływów kajakowych – 3 przez LGD, 8 przez gminę Ułęż. Inne przykłady to promocja walorów przyrodniczych obszaru działania Stowarzyszenia, głównie terenów chronionego krajobrazu objętego programem NATURA 2000 – Doliny Środkowej Wisły (gmina Stężyca) oraz Doliny Wieprza (gmina Ułęż). W działania włączyły się gminy, organizacje pozarządowe, mieszkańcy obszaru. W wyniku podjętej akcji promocyjnej szlak kajakowy, który przebiega przez cenne przyrodniczo tereny nadwieprzańskie został uhonorowany w 2014 r. wyróżnieniem w konkursie na Najciekawszy Produkt Turystyczny Województwa Lubelskiego. Szlak powstał w ramach projektu współpracy, który LGD realizowało z udziałem LGD „Zielony Pierścień”, LGD „Doliną Wieprza i Leśnym Szlakiem”, LGD „Małe Mazowsze”. Inny projekt współpracy to projekt w którym brało udział 7 LGD z woj. mazowieckiego i lubelskiego. Celem była promocja turystyki przy głównych rzekach przepływających przez teren lokalnych grup działania. Nazwa projektu NURT. Kolejny projekt współpracy z udziałem 3 LGD z terenu woj. lubelskiego o nazwie KRAM dotyczył promowania dziedzictwa kulturowego i polegał na diagnozowaniu potrzeb twórców ludowych i zespołów śpiewaczych oraz wspieranie tych grup poprzez szkolenia. Ostatni czwarty projekt współpracy Stowarzyszenie zrealizowało wspólnie z 3 lokalnymi grupami działania z woj. lubelskiego. Celem była promocja dziedzictwa kulturowego obszaru. W ramach projektu wydano publikację szlakiem kapliczek przydrożnych. Podsumowując możemy powiedzieć, że LGD Lepsza Przyszłość Ziemi Ryckiej ma duże doświadczenie we współpracy z innymi lokalnymi grupami działania na poziomie regionalnym i krajowym. Wykorzystywała różnorodne techniki i metody promocji oraz docierała do różnych grup beneficjentów.

Doświadczenia w realizacji innych projektów nie finansowanych z PROW 2007-2013.



Stowarzyszenie Lokalna Grupa Działania „Lepsza Przyszłość Ziemi Ryckiej” posiada doświadczenie w realizacji projektów z Europejskiego Funduszu Społecznego. Oprócz środków z Programu Rozwoju Obszarów Wiejskich 2007-2013 korzystała z EFS w ramach Programu Operacyjnego Kapitał Ludzki. W sumie pozyskano 191 671,59 zł i zrealizowano 4 projekty. W 2010 r. w porozumieniu z Lubelską Fundacją Rozwoju Obszarów Wiejskich z/s Nowym Pożogu zrealizowano 3 projekty „Perfekcyjna Pani Domu – nowy zawód w gminie Ryki”, „Perfekcyjna Pani Domu – nowy zawód w gminie Stężyca” oraz „Perfekcyjna Pani Domu – nowy zawód w gminie Ułęż”. Wszystkie projekty były realizowane w ramach priorytetu VII: „Promocja Integracji Społecznej”, działanie 7.3 „Inicjatywy lokalne na rzecz aktywnej integracji”, PO KL. W 2012 roku Stowarzyszenie podjęło współpracę z Gminą Stężyca oraz Gminnym Ośrodkiem Kultury w Stężycy i zrealizowało projekt pt. „Fabryka Talentów – oddolna inicjatywa Gminy Stężyca na rzecz edukacji” wykonanego w ramach priorytetu IX, działanie 9.5 – „Oddolne inicjatywy edukacyjne na obszarach wiejskich” PO KL. Środki pozyskane w ramach PO KL nie są duże w porównaniu do środków budżetowych z PROW 2007-2013, pozwoliły jednak na zdobycie cennego doświadczenia w realizacji projektów z EFS.

Podczas badania ewaluacyjnego /Ewaluacja 2015/ zaobserwowano duży wpływ oddziaływania Lokalnej Strategii Rozwoju, wdrażającej założenia Programu LEADER, na społeczność Ziemi Ryckiej. W sposób szczególny uwidacznia się to w realizacji celu ogólnego III –„Rozwój turystyki w oparciu o wykorzystanie zasobów przyrodniczych i kulturowych obszaru” poprzez wzrost liczby korzystających z bazy noclegowej, który osiągnął poziom 744 osób i w sposób znaczny przekroczył szacowane wartości docelowe. Dodatkowym elementem pozytywnej zmiany jest budowanie infrastruktury turystycznej, co uwidacznia się poprzez wzrost liczby obiektów noclegowych z 6 w roku 2010 na 18 w 2014 r. oraz składanie komplementarnych projektów przez wnioskodawców zakładających, np. budowę obiektów małej architektury przy szlaku kajakowym czy ścieżkach rowerowych. Wszystkie powyższe działania w powiazaniu z promocją Ziemi Ryckiej przyczyniły się do wzrostu postrzegania obszaru wdrażania LSR tj. gmin Ryki, Stężyca i Ułęż jako atrakcyjnych turystycznie. Zaobserwowano wzrost poziomu zadowolenia z atrakcyjności gmin LGD z poziomu 46% do 59%, co znacznie przekroczyło założone wartości dla wskaźnika oddziaływania przypisanego do celu ogólnego IV – „Zachowanie dziedzictwa kulturowego i historycznego obszaru”. W latach 2013-2014 do LGD wpłynęły 24 projekty zakładające innowacje technologiczne powiązane z odnawialnymi źródłami energii. W okresie tym zostało złożonych również 16 operacji wykorzystujących zintegrowanie podmiotów, zasobów lub celów.



Budżet – LGD Lepsza Przyszłość Ziemi Ryckiej dostała na realizację LSR, projekty współpracy i funkcjonowanie kwotę 4 368 366 złotych. Dodatkowo w 2013 roku pozyskała 1 791 000 złotych, tak, że jej budżet wyniósł łącznie 6 159 366 złotych. W okresie realizacji LSR udało się wykorzystać łącznie kwotę 5 687 252,18 zł, co stanowi 92,34% przyznanych środków. Podsumowując należy stwierdzić, że wdrażanie LSR w ramach PROW 2007-2013 na terenie 6 gmin umożliwiło przeprowadzenie szeregu inicjatyw, które wpłynęły na rozwój obszaru, na aktywizację mieszkańców i poprawę jakości ich życia. Wydatkowanie środków z przyznanego budżetu i stopień realizacji poszczególnych działań wyglądał następująco:

  • W ramach działania odnowa i rozwoju wsi (wykonano projektów na kwotę 2 408 210 zł co stanowiło 51,6% budżetu na wdrażanie LSR),

  • Z działania tworzenie i rozwój mikroprzedsiębiorstw (wykonano projektów na kwotę 214 292,84 zł; co stanowiło 4,6 % budżetu na wdrażanie LSR).

  • Z działania różnicowanie w kierunku działalności nierolniczej (wykonano projektów na kwotę 466 050 zł co stanowił 10% budżetu na wdrażanie LSR)

  • W ramach „małych projektów” (wydatkowano środków na kwotę 1 579 174,64 zł; co stanowiło 33,8 % budżetu na wdrażanie LSR),

  • projekty współpracy ( wydatkowano kwotę 87 870,90 zł, co stanowiło 1,5% całego budżetu)

  • funkcjonowanie LGD, nabywanie umiejętności i aktywizacja (wydatkowano 931 653,80 zł, co stanowiło 16,4 % całego budżetu).

Na wdrażanie LSR wydatkowano kwotę 4 667 727,48 zł, co stanowiło 90,83% wykonania budżetu.

Podjęcie tak dużej ilości i tak różnorodnych przedsięwzięć pozwoliło zdobyć członkom LGD szerokie doświadczenia i to zarówno w realizacji indywidualnych operacji jak i operacji zintegrowanych z udziałem partnerów z różnych sektorów. Środki jakimi dysponowała LGD były stosunkowo niskie w porównaniu do wielkości i różnorodności podejmowanych inicjatyw. Duża część pracy, zwłaszcza związana z promocją, z organizacją wydarzeń i imprez otwartych była wykonana społecznie przez mieszkańców, organizacje pozarządowe i grupy nieformalne. Podczas całego okresu wdrażania LSR prowadzone było doradztwo dla beneficjentów oraz szkolenia przed każdym naborem.

W trakcie prowadzonych badań i konsultacji z mieszkańcami /Wzięto też pod uwagę Regionalny Plan Działań na rzecz Zatrudnienia na 2016 rok opracowywany przez Biuro Polityki Rynku Pracy WUO w Lublinie. / zidentyfikowano grupy defaworyzowane, które wymagają wsparcia. Na obszarze występuje wiele takich grup. Ponieważ zajęcie się wszystkimi grupami ze względu na ograniczone możliwości kadrowe i finansowe nie jest możliwe, LGD wspólnie z mieszkańcami ( badania ankietowe, konsultacje, dyskusje w grupach fokusowych) wybrała takie, które w opinii większości powinny być objęte programem w pierwszej kolejności. Podzielono je na dwie kategorie: z uwagi na dostęp do rynku pracy: są to młodzi ludzie, którzy pozostają bez pracy po zakończeniu edukacji, osoby w wieku produkcyjnym 50+ , którzy nie mogą znaleźć zatrudnienia oraz z uwagi na warunki życia i jakość życia na obszarze LGD. Tutaj wybrano grupę – dzieci i młodzież oraz drugą grupę osoby starsze w wieku 60+. Więcej na temat grup defaworyzowanych na obszarze omówiono w rozdziale III. Diagnoza obszaru. LGD zamierza zachęcić te grupy do wspólnych działań. Planuje się pomóc członkom grup defaworyzowanych w wejściu na rynek pracy, dzieciom i młodzieży, osobom starszym proponowane będą zajęcia aktywizujące, inwestycje w infrastrukturze rekreacyjnej, które stworzą lepsze warunki do spędzania wolnego czasu. Planuje się również wsparcie dla organizacji pozarządowych poprzez szkolenia. LGD chce wykorzystać zaplanowane działania by zwiększyć zainteresowanie wdrażaniem LGD i zachęcić inne podmioty i mieszkańców do wspólnego podejmowania inicjatyw dając podstawy do integracji i aktywizacji.




  1. Opis struktury Lokalnej Grupy Działania

Strukturę Lokalnej Grupy Działania Lepsza przyszłość Ziemi Ryckiej tworzą:

  • Walne Zebranie Członków

  • Zarząd

  • Komisja Rewizyjna

  • Rada

  • Biuro LGD

Organy te działają w oparciu o statut i Regulaminy. Ponadto dla sprawnego działania poszczególnych organów i Biura opracowano dodatkowo procedury, które regulują między innymi: zasady aktualizacji LSR, zasady dokonywania ewaluacji i monitoringu, zasady wyboru i oceny operacji w ramach LSR, kryteria wyboru operacji wraz z procedurą ustalania lub zmiany kryteriów oraz inne procedury, których zadaniem jest porządkowanie działań i ujednolicenie trybu postepowania podczas wdrażania LSR.

Nie jest możliwe łączenie funkcji w Radzie LGD z funkcją w Zarządzie lub Komisji Rewizyjnej co uregulowane jest w Statucie Stowarzyszenia. Kadencja w Zarządzie, Radzie LGD i w Komisji Rewizyjnej trwa 5 lat.



Walne Zebranie Członków

Obecnie w Stowarzyszeniu jest 112 członków, którzy reprezentują: w 67% sektor społeczny (75 osoby), w 24% sektor gospodarczy (27 osób) i w 9% sektor publiczny (10 osób) . Mieszkańcy obszaru to 51% wszystkich członków. Tak więc skład Walnego Zebrania Członków jest reprezentatywny dla specyfiki obszaru objętego LSR i przyjętych kierunków działania. Wszyscy członkowie mają równe prawa, a w tym każdemu członkowi zwyczajnemu Stowarzyszenia przysługuje na Walnym Zebraniu Członków jeden głos. W podziale na osoby prawne i fizyczne struktura Stowarzyszenia wygląda następująco: osoby prawne to podmioty: jednostki samorządu terytorialnego, parafie, stowarzyszenia, Ochotnicze Straże Pożarne, osoby fizyczne to 57 osób, a osoby fizyczne prowadzące działalność gospodarczą to 28 osób.

Walne Zebranie Członków jest najwyższą władzą Stowarzyszenia. Do jego kompetencji należy uchwalanie kierunków i programu działania Stowarzyszenia, ustalanie liczby członków Zarządu, Rady i Komisji Rewizyjnej oraz ich wybór i odwoływanie, rozpatrywanie i zatwierdzanie sprawozdań Organów, udzielanie absolutorium Zarządowi, uchwalanie zmian Statutu, uchwalanie i zmiany regulaminów wewnętrznych Stowarzyszenia, w tym też kryteriów wyboru operacji, zatwierdzanie budżetu i ustalanie limitów do zaciągania kredytów i pożyczek przez Zarząd, ustalania wysokości składek członkowskich, zatwierdzanie i aktualizację Lokalnej Strategii Rozwoju LGD „Lepsza Przyszłość Ziemi Ryckiej” oraz innych zadań regulujących funkcjonowania Stowarzyszenia. Wszystkie zadania są wyszczególnione w Statucie organizacji.

Charakterystyka członków sektora społecznego – reprezentują go głównie mieszkańcy LSR, stowarzyszenia, kluby sportowe

Charakterystyka członków sektora gospodarczego – są to przedstawiciele mikro i firm zajmujących się produkcją i usługami oraz rolnicy

Charakterystyka członków sektora publicznego - są to przedstawiciele wszystkich sześciu urzędów gmin i Starostwa Powiatowego w Rykach

Od 2008 do 2015 r. odbyło się 25 posiedzeń WZC, średnia frekwencja podczas zebrań wyniosła 36,99%. Uchwały Walnego Zebrania Członków są podejmowane bezwzględną większością głosów przy udziale co najmniej 50% członków. Z analizy zgromadzonych dokumentów i przeprowadzonych analiz ankiet wynika, że Walne Zgromadzenie Członków działa zgodnie ze Statutem, podejmuje uchwały zapewniające sprawne działanie Stowarzyszenia oraz realizację zadań ujętych w Lokalnej Strategii Rozwoju. Członkowie otwarci są na nowe inicjatywy i zainteresowani kontynuowaniem działań, które przyczynią się do zrównoważonego rozwoju obszaru i aktywizacji społecznej mieszkańców./Raport z ewaluacji, 2015/

Sposób rozszerzania lub zamiany składu LGD

Zasady i sposób rozszerzania lub zmiany składu LGD określa statut Stowarzyszenia. Grupa jest otwarta na nowych partnerów, zarówno osoby fizyczne jak i osoby prawne. Zgodnie ze statutem członkiem stowarzyszenia może zostać pełnoletnia osoba fizyczna lub prawna, która działa na rzecz rozwoju obszarów wiejskich, złoży stosowną rekomendację ( szczegóły zawiera Statut) i deklarację członkowską. LGD będzie czyniło starania o pozyskanie nowych podmiotów prawnych i osób fizycznych każdego z trzech sektorów, społecznego, gospodarczego i publicznego. Zwiększenie potencjału członków Stowarzyszenia przyczyni się do lepszego i bardziej skutecznego wpływu na zmiany na obszarze działania LGD. Poprzez podejmowane działania członkowie Stowarzyszenia będą zachęcali do aktywnego udziału w różnych przedsięwzięciach, imprezach promocyjnych, akcjach i innych działaniach, które będą mogły mieć pozytywny wpływ na rozwój gospodarczy i społeczny obszaru. Szczególna uwaga będzie zwrócona na grupy defaworyzowane. Osoby z tych grup będą włączane do projektów i działań podejmowanych przez Stowarzyszenie oraz zachęcane .



Zarząd

Zarząd składa się z 9 osób w tym Prezesa Zarządu, Wiceprezesa, Sekretarza i Skarbnika. W skład Zarządu wchodzi minimum 1 przedstawiciel z każdej gminy. W Stowarzyszeniu Zarząd pełni funkcje zarządzająco-administracyjną, reprezentuje Stowarzyszenie na zewnątrz i działa w jego imieniu. Do jego kompetencji należy powoływanie i odwoływanie członków Stowarzyszenia, kierowanie bieżąca pracą organizacji, ustalanie Regulaminu Pracy Biura, zwoływanie Walnego Zebrania Członków i realizacja jego uchwał oraz inne zadania organizacyjne i administracyjne, w tym związane z realizacją LSR zawarte w Statucie i w Regulaminie Pracy Zarządu. W posiedzeniach Zarządu ma prawo uczestniczyć Przewodniczący Komisji Rewizyjnej. Członkowie Zarządu mają wieloletnie doświadczenia w zarządzaniu grantami i rozliczaniu projektów. Brali udział w szeregu inicjatywach na rzecz społeczności lokalnej. Cieszą się dużym zaufaniem pozostałych członków Stowarzyszenia. Spotkania Zarządu organizowane są średnio cztery razy do roku i podejmuje się na nich uchwały w najważniejszych kwestiach dotyczących funkcjonowania LGD i realizacji LSR. Od 2008 do 2015 r. odbyło się 71 posiedzeń Zarządu, a średnia frekwencja podczas posiedzeń wyniosła 81,38%.

Jak wynika z analizy ankiet i rozmów z pracownikami Biura LGD, współpraca układała się dobrze. Dokumentacja cały czas prowadzona jest prawidłowo, co potwierdziły tez kontrole organu nadzorującego, a uchwały podejmowane zgodnie ze Statutem i kompetencjami. W związku z tym należy spodziewać się, że doświadczenia nabyte w poprzednim okresie programowania pozwolą na dobrą i skuteczną pracę oraz prawidłową realizację LSR w nowym okresie programowania na lata 2014-2020.

Komisja Rewizyjna

Komisja Rewizyjna jest organem kontrolnym nadzorującym prace całości Stowarzyszenia. Wnioskuje o udzielenie absolutorium dla Zarządu LGD na Walnym Zebraniu Członków. Obecnie Komisja liczy 5 osób. Działa w oparciu o Statut i Regulamin Pracy Komisji Rewizyjnej. W trakcie realizacji LSR w ramach PROW 2007-2013 Komisja Rewizyjna nie stwierdziła żadnych nieprawidłowości w całym okresie funkcjonowania LGD. Dotychczasowa ocena pracy Komisji była pozytywna. Nabyte doświadczenia pomogą w realizacji LSR w nowym okresie programowania. Do zadań Komisji Rewizyjnej będzie należało bieżące monitorowanie realizacji budżetu związanego z wdrażaniem LSR i funkcjonowaniem Biura. Co roku Komisja Rewizyjna będzie przedkładała Walnemu zgromadzeniu Członków sprawozdanie monitorujące realizację budżetu. Szczegóły zostały przedstawione w Procedurach monitorowania i ewaluacji LSR.



Od 2008 do 2015 roku odbyło się 10 posiedzeń Komisji Rewizyjnej, średnia frekwencja podczas posiedzenia wyniosła 75,60%.

Rada LGD

Rada jest organem decyzyjnym do której wyłącznej kompetencji należy wybór operacji do dofinansowania zgodnie z przyjętym Regulaminem Pacy Rady i kryteriami wyboru operacji (art. 34 ust. 3 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1303/2013 z dnia 17 grudnia 2013r.) Skład osobowy Rady zmieniał się na przestrzeni lat. W 2008 r. organ decyzyjny liczył 8 członków, w 2009 – 11, od II połowy 2010 r. do 2012 – 13. Od 2013 roku Rada Stowarzyszenia liczyła 12 członków. Obecnie w 2015 roku Rada składa się z 24 członków. Od 2008 r. do 2015 r. odbyło się 36 posiedzeń, średnia frekwencja podczas zebrań uplasowała się na poziomie 59,95%. Mimo zmian w składzie Rady Stowarzyszenia członkowie organu decyzyjnego LGD posiadają kwalifikacje i doświadczenie nie niższe niż w dniu dokonania wyboru LGD do realizacji LSR. Decyzje i oceny podejmowano dotychczas zgodnie z procedurą i zastosowaniem kryteriów wyboru. W przypadku podejrzenia konfliktu interesów, poszczególni Członkowie nie brali udziału w głosowaniu. Większość członków Rady się nie zmieniła. Ich doświadczenie pomoże w prawidłowym podejmowaniu decyzji w nowym okresie programowania. Opinie członków Rady były wykorzystywane w procesie konsultacji nad tworzeniem kryteriów wyboru operacji i ustalaniem zasad monitoringu i ewaluacji. Zasady pracy Rady określa Statut oraz Regulamin Pracy Rady.



  1. Opis składu decyzyjnego

Rada składa się z 24 osób a w tym z Przewodniczącego, Wiceprzewodniczącego oraz Sekretarza i członków. Zgodnie ze Statutem w skład Rady wchodzą przedstawiciele sektora publicznego, społecznego, gospodarczego, a także mieszkańcy reprezentujący społeczeństwo obywatelskie. Przy czym na poziomie podejmowania decyzji ani władza publiczna ani żadna z grup interesu nie posiada więcej niż 49% praw głosu. Obecnie w Radzie jest 10 przedstawicieli sektora społecznego co stanowi 41,66 % składu Rady, 7 osób reprezentujących sektor gospodarczy, co stanowi 29,16 % składu Rady oraz 7 osób reprezentujących sektor publiczny, co stanowi 29,16% składu Rady. Tak więc żadna z grup interesu nie ma przewagi ponad 49% głosów. Ponadto w Radzie jest 1 osoba młoda oraz kobiet. Grupy defaworyzowane w Radzie reprezentuje jedna osoba młoda.

Członek Rady nie może być równocześnie członkiem innego organu Stowarzyszenia. W celu prawidłowej realizacji powierzonych zadań członkowie Rady będą podnosić swoje kwalifikacje w trakcie wdrażania LSR. Przewidziano Plan Szkoleń, a w nim szkolenia w różnych formach dot. procedur oceny i wyboru operacji, stosowania procedury odwoławczej, BHP, zasad zachowania poufności i przechowywania dokumentów itp. szczegółowe zestawienie zawiera Plan Szkoleń.





  1. Zwięzła charakterystyka rozwiązań stosowanych w procesie decyzyjnym

Rada swoje decyzje podejmuje w oparciu o Regulamin Pracy Rady oraz Procedury wyboru operacji zatwierdzone przez Walne Zebranie Członków.

Decyzje Rady dotyczące oceny i wyboru operacji oraz ustalanie kwot wsparcia zapadają zwykłą większością głosów przy obecności przynajmniej połowy członków uprawnionych do głosowania. Każdy członek Rady ma jeden głos. W przypadku równej liczby głosów decydujący glos ma Przewodniczący Rady. Aby procedura wyboru operacji była ważna powinna być zachowana reprezentacja członków z każdego sektora – publicznego, społecznego i gospodarczego oraz zapewniona bezstronność osób dokonujących wyboru operacji. Dlatego LGD Lepsza Przyszłość Ziemi Ryckiej przewidziała prowadzenie rejestru interesów w którym każdy z członków podaje swoje miejsce zamieszkania, miejsce pracy i pracy społecznej, tak by wykluczyć powiązania mogące wpłynąć na wiarygodną decyzję Rady. Ponadto przewidziano, że każdy członek Rady podpisze oświadczenie przed przystąpieniem do głosowania nad wyborem każdej operacji, w którym poświadczy brak związków z osobą ubiegającą się o dofinansowanie operacji ( np. podległości służbowej z wnioskodawcą, związków rodzinnych, biznesowych i innych) mogących podważyć zasadę bezstronności. Przewodniczący Rady na podstawie złożonych deklaracji, kontroluje czy skład Rady obecny na posiedzeniu pozwala na zachowanie parytetów. Ponadto kontroluje głosowania i czuwa nad prawidłowym przebiegiem wyboru projektów do realizacji, tak by, ani władze publiczne, ani żadna pojedyncza grupa interesu, nie posiada więcej niż 49% praw głosu w podejmowaniu decyzji przez organ decyzyjny. Członkowie Rady mają obowiązek uczestniczenia w posiedzeniach, a każda nieobecność powinna być usprawiedliwiona. Może zdarzyć się, że wnioskodawcy nie zaakceptują decyzji Rady i złożą protest, w takim przypadku stosowana jest procedura odwoławcza.



  1. Dokumenty regulujące funkcjonowanie LGD, sposób uchwalania i aktualizacji, opis głównych kwestii do których się odnoszą

Lp.

Dokument

Sposób uchwalania i aktualizacji

Zakres zadań

1.

Statut

Zmiany w Statucie, aktualizacja mogą być dokonywane po przyjęciu uchwałą przez Walne Zebranie Członków.

Zmiana Statutu może być uchwalona przez Walne Zebranie Członków bezwzględną większością głosów przy obecności co najmniej 50% ogólnej liczby Członków Stowarzyszenia Do ważności uchwały podejmowanej w drugim terminie nie jest wymagana obecność 50% ogólnej liczby członków stowarzyszenia



Zgodnie z Ustawą Prawo o stowarzyszeniach h (Dz.U. z 2001 r. Nr 79, poz. 855, z późn. zm. statut reguluje

  • ustalanie nazwy stowarzyszenia,

  • określenie terenu działania i siedziby stowarzyszenia,

  • określenie organu nadzoru

  • cele i sposoby ich realizacji,

  • zasady prowadzenia działalności gospodarczej,

  • sposób nabywania i utraty członkostwa, przyczyny utraty członkostwa,

  • prawa i obowiązki członków,

  • określenie władz stowarzyszenia, tryb dokonywania ich wyboru, uzupełniania składu oraz ich kompetencje,

  • sposób reprezentowania stowarzyszenia

  • zasady zaciągania zobowiązań majątkowych,

  • warunki ważności uchwał,

  • zasady tworzenia majątku Stowarzyszenia,

  • sposób rozwiązania się Stowarzyszenia.

Zgodnie z ustawą z 7 marca 2007 o

wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich, rozporządzenia Rady (WE) nr 1698/2005 z dnia 20 września 2005 r. w sprawie wsparcia rozwoju obszarów wiejskich przez Europejski Fundusz

Rolny na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich

( Dz.Urz. UE L 277 z 21.10.205)



organem nadzoru jest marszałek województwa lubelskiego

2.

Regulamin pracy Rady

Uchwalanie i zmiana Regulaminu należy do kompetencji Walnego Zebrania Członków i dokonywana jest w drodze uchwały w głosowaniu jawnym zwykłą większością głosów przy obecności co najmniej połowy członków uprawnionych do głosowania.


  • szczegółowe kompetencje Rady

  • szczegółowe zasady zwoływania i organizacji posiedzeń organu decyzyjnego,

  • szczegółowe rozwiązania dotyczące wyłączenia z oceny operacji (sposób wyłączenia członka organu z oceny),

  • szczegółowe zasady podejmowania decyzji w sprawie wyboru operacji,

  • ustalanie limitów i kwot wsparcia dla Beneficjentów,

  • opiniowanie zmian w umowie wnioskowanych przez Beneficjentów,

  • podejmowania decyzji w sprawie operacji własnych,

  • zasady rozpatrywania wniosków w procedurze odwoławczej,

  • zasady protokołowania posiedzeń organu decyzyjnego,

  • zasady wynagradzania członków organu decyzyjnego.

3.

Regulamin Pracy Biura

Uchwalanie Regulaminu i aktualizacja należy do kompetencji Zarządu i dokonywana jest w drodze uchwały

Zasady reguluje Statut Stowarzyszenia



  • struktura organizacyjna

  • podział obowiązków pracowników biura,

  • zakres praw przysługujących pracownikowi,

  • zasady świadczenia i pomiar efektywności świadczenia usług doradczych,

  • prowadzenie animacji i współpracy

  • gromadzenie i przechowywanie dokumentów,

  • zasady pracy biura.

4.

Regulamin Pracy Zarządu

Uchwalanie Regulaminu i jego zmiana należy do kompetencji Walnego Zebrania Członków i dokonywana jest w drodze uchwały w głosowaniu jawnym zwykłą większością głosów przy obecności co najmniej połowy członków uprawnionych do głosowania.


  • kierowanie działalnością Stowarzyszenia

  • przyjmowanie i wykluczanie członków Stowarzyszenia

  • reprezentowanie Stowarzyszenia na zewnątrz i występowanie w jego imieniu

  • zarządzanie majątkiem i podejmowanie zobowiązań finansowych

  • kierowanie pracą Biura

  • realizowanie uchwał WZC

  • udział w tworzeniu i realizowaniu LSR

Ponadto Stowarzyszenie pracuje na podstawie innych dokumentów jak procedury i regulaminy wewnętrzne, wzory dokumentów, które normują funkcjonowanie LGD i realizację LSR. Są to między innymi:

- procedura aktualizacji LSR – zasady wprowadzania zmian do LSR, tryb wnoszenia poprawek i uzupełnień

- procedura monitoringu i ewaluacji regulująca zasady prowadzenia monitoringu, zakres badań i elementy podlegające monitoringowi oraz zasady i czas pomiaru do prowadzenia ewaluacji, zakres ewaluacji i zasady wykorzystania wyników do usprawnienia procesu wdrażania LSR

- procedury wyboru i oceny operacji określające zasady dokonywania wyboru, zadania członków Rady, zasady glosowania, zasady wyłączania z procedury głosowania, procedura odwoławcza od decyzji Rady, zasady upowszechniania informacji o pracach i wynikach pracy Rady. Szczegółowe zasady postepowania zostały opracowane w „Podręczniku procedur i zasad regulujących przyznawanie pomocy finansowej w ramach poddziałania „Wsparcie dla wdrażania operacji w ramach strategii rozwoju lokalnego kierowanego przez społeczność” PROW 2014-2020”;

- procedury wyboru projektów grantowych – określające zasady dokonywania wyboru projektów w ramach konkursów grantowych ogłaszanych przez LGD. Szczegółowe zasady postępowania określono w „Procedurze przyznawania pomocy w ramach projektu grantowego realizowanego przez Lokalną Grupę Działania „Lepsza Przyszłość Ziemi Ryckiej” w ramach w ramach poddziałania „Wsparcie dla wdrażania operacji w ramach strategii rozwoju lokalnego kierowanego przez społeczność” .Opracowano Plan szkoleń w ramach podnoszenia kwalifikacji i poszerzania kompetencji na potrzeby szkoleniowe członków Rady i pracowników Biura. Wszystkie te dokumenty szczegółowo określają zasady funkcjonowania poszczególnych organów, listę wymaganych zadań, a także zasady działania Biura LGD.

Regulamin Pracy Biura opisuje podział obowiązków pracowników Biura zapewniając adekwatność wymagań przypisanych poszczególnym stanowiskom do przewidzianych obowiązków. Uwzględnia również zadania dla pracowników w zakresie animacji i współpracy i określa metody ich pomiaru.

Sposób pomiaru jakości doradztwa został również określony i opisany. Została też opracowana ankieta mierząca stopień skuteczności i satysfakcji z udzielonego doradztwa.

Uwzględniono konieczność posiadania przez pracowników Biura odpowiednich kwalifikacji na poszczególnych stanowiskach pracy, ustalono zasady podnoszenia wiedzy i udział w szkoleniach. Zostało to formalnie uregulowane w Regulaminie Pracy Biura i charakterystyce poszczególnych stanowisk pracy.

Skuteczność, poprawność, terminowość, podejmowanych działań przez Organy Stowarzyszenia i pracowników Biura oraz wykonanie zadań zgodnie z przyjętymi celami w LSR będzie stale monitorowana, a także będzie podlegała ewaluacji. Zasady opisano w rozdziale XI Monitoring i ewaluacja, a zadania określono szczegółowo w Procedurach monitoringu i ewaluacji.

II PARTYCYPACYJNY CHARAKTER LSR

Lokalna Grupa Działania Lepsza Przyszłość Ziemi Ryckiej uznała, że opracowanie dobrej strategii rozwoju może zakończyć się sukcesem jeśli mieszkańcy w jak najszerszym zakresie zaangażują się w jej tworzenie. W tym celu zaplanowano szereg działań. Pierwszym było powołanie Zespołu Roboczego, któremu powierzono opracowanie planu włączenia społeczności lokalnej w budowanie LSR i zaproponowanie różnych form aktywizacji mieszkańców do udziału w konsultacjach społecznych przy opracowywaniu dokumentu.

W skład Zespołu Roboczego weszli członkowie Zarządu oraz pracownicy Biura LGD. Wybrano te osoby z uwagi na ich wysokie kwalifikacje jak i wcześniejsze doświadczenia w tworzeniu podobnego dokumentu w ramach PROW 2007-2013, a także jego wdrażaniu w poprzedniej perspektywie finansowej. Członkowie Zespołu Roboczego przyczynili się do bardzo dobrej i skutecznej realizacji LSR osiągając zakładane wskaźniki i wykorzystując budżet na poziomie 93 % ( Ewaluacja końcowa LSR dla Stowarzyszenia LGD Lepsza Przyszłość Ziemi Ryckiej) co pod względem realizacji zakładanych celów i budżetu uplasowała Stowarzyszenie w czołówce lokalnych grup działania na Lubelszczyźnie. Zespół Roboczy przygotował plan działania, który obejmował listę zadań jakie powinny być zrealizowane by w jak najszerszym zakresie zapewnić udział społeczności lokalnej w tworzeniu LSR oraz listę działań informacyjnych i promocyjnych ważnych z punktu widzenia upowszechniania informacji i zwiększenia zainteresowania mieszkańców prowadzonymi pracami i możliwościach programu Leader. Wyznaczono kluczowe etapy przygotowania LSR, które wymagały partycypacyjnego udziału społeczności lokalnej takie jak: diagnoza i analiza SWOT obszaru, cele i wskaźniki, plan działania, ewaluacja i monitoring, plan komunikacji, budżet oraz kryteria wyboru operacji.

Poniżej opisano szczegółowo jak wykorzystano poszczególne metody badawcze i na jakim etapie tworzenia strategii były przydatne. Ponieważ często w trakcie stosowania jednej metody omawiano kilka etapów strategii, poniżej omówiono w jaki sposób angażowano i jakie grupy społeczne do każdej z metod i do jakich wyników dana metoda się przyczyniła, a w tabeli uporządkowano metody przypisując je do kluczowych etapów opracowywania strategii wskazując równocześnie na daty spotkań i liczbę osób uczestniczących w tych spotkaniach.

Ponadto powołano Panel Ekspertów składający się z przedstawicieli sektora publicznego, społecznego i gospodarczego, którego zadaniem było analizowanie każdego kluczowego etapu i wykorzystanie posiadanej wiedzy oraz doświadczeń w uzupełnianiu bądź weryfikowaniu zbieranych materiałów i informacji. W skład Panelu Ekspertów weszły osoby reprezentujące wszystkie gminy wchodzące w skład LGD, które dobrze znają swoje środowisko i problemy mieszkańców. Zespół ten spotykał się wielokrotnie i uczestniczył w całym procesie konsultacji społecznych, co zapewniało nie tylko oddolny charakter tworzenia LSR, ale również pozwalało na weryfikowanie i porządkowanie zbieranych postulatów i wniosków od mieszkańców gmin wchodzących w skład LGD.

Na podstawie swojej wiedzy na temat obszaru i mieszkańców oraz dotychczasowych doświadczeń w realizacji LSR w ramach PROW 2007-2013 Zespół Roboczy wybrał metody i narzędzia, które w ich ocenie były najbardziej skuteczne i zapewniały jak najlepszy i najskuteczniejszy udział społeczności lokalnej oraz podmiotów wszystkich sektorów do partycypacyjnego udziału w tworzeniu LSR. Prace rozpoczęto od szerokiej akcji informacyjnej w internecie i w mediach. Ukazały się informacje o programie i zaproszenia do udziału w spotkaniach informacyjnych i konsultacjach na stronie internetowej LGD Lepsza Przyszłość Ziemi Ryckiej www.lokalnagrupadzialania.pl, na stronach internetowych gmin oraz artykuły w lokalnych mediach. Otworzony został Punkt Konsultacyjny w Biurze LGD gdzie mieszkańcy mogli bezpośrednio zgłaszać swoje wnioski i problemy, konsultować się i korzystać z usług informacyjnych i doradczych. Założono też skrzynki kontaktowe w Biurze LGD w Rykach oraz we wszystkich gminach, tak by osoby zainteresowane mogły składać ankiety, fiszki projektowe lub inne propozycje w formie pisemnej. Można było również korzystać z doradztwa, uzyskiwać informacje jak zgłaszać swoje wnioski i propozycje poprzez telefon oraz za pośrednictwem poczty elektronicznej. Opracowano ankiety dla wszystkich mieszkańców, które pozwoliły na przeprowadzenie badania diagnozy obszaru, analizy SWOT, wyznaczania celów, określania wskaźników oraz identyfikacji grup defaworyzowanych, które potrzebują szczególnego wsparcia w wejściu na rynek pracy oraz poprawie jakości życia i zapobieganiu ubóstwu. Opracowano też fiszkę projektową – ankietę, która służyła do identyfikowania planowanych operacji. Analiza fiszek projektowych pomagała w opracowaniu analizy SWOT, wypracowaniu celów i wskaźników jak również przygotowaniu budżetu.



Przeprowadzono szerokie konsultacje we wszystkich gminach. Otwarte spotkania z udziałem mieszkańców, organizacji pozarządowych, przedstawicieli grup defaworyzowanych, podmiotów publicznych, gospodarczych odbyły się w: Dęblinie, Rykach, Ułężu, Stężycy, Nowodworze i Kłoczewie. Podczas spotkań omawiano aktualne zasoby gmin i możliwości rozwoju obszaru w oparciu o posiadany potencjał materialny, niematerialny i ludzki. Zwracano uwagę na niewykorzystane zasoby związane z rolnictwem dla rozwoju przedsiębiorczości i przetwórstwa, zasoby przyrodnicze i historyczne dla rozwoju turystyki, a także zasoby ludzkie w tym ważny potencjał, ludzi młodych poszukujących pracy. Wskazywano na słabości i przeszkody, które hamują rozwój terenu działania LGD, a w tym rozdrobnione rolnictwo, małą liczbę przedsiębiorstw i bezrobocie. Dyskutowano też o osobach z grup defaworyzowanych z punktu widzenia rynku pracy. Zidentyfikowano na obszarze oprócz ludzi młodych takich jak: długotrwale bezrobotni, kobiety młode poszukujące pracy po urodzeniu dziecka, osoby w wieku 50+. Zwracano uwagę na bariery i zagrożenie zewnętrzne, a w tym między innymi zamknięty rynek na wschodzie dla polskich produktów rolniczych, suszę i obniżony poziom wód gruntowych co ma duży wpływ na rolnictwo i zasoby przyrodnicze obszaru. Słaby rozwój gospodarczy regionu, co nie ułatwia znalezienia pracy w pobliżu miejsca zamieszkania, odpływ ludzi młodych w poszukiwaniu pracy czy wreszcie wyludnianie się obszaru. Szansę mieszkańcy widzą w możliwościach jakie dają nowe programy dofinansowane z Unii Europejskiej oraz poprawiająca się sytuacja na rynku europejskim. Badaniem mocnych i słabych stron obszaru zajmowano się również podczas imprez masowych takich jak dożynki, festyny, podczas których prowadzono wywiady indywidualne z mieszkańcami. Wyniki tych wywiadów pomogły w opracowaniu diagnozy obszaru, opracowaniu analizy SWOT i określaniu wskaźników. W trakcie przeprowadzonych konsultacji w gminach wyłoniły się główne kierunki działań dla LGD i na tej podstawie ustalono cele ogólne i szczegółowe oraz przedsięwzięcia. Wyłoniono też grupy defaworyzowane, które wymagają szczególnego wsparcia z uwagi na dostęp do rynku pracy ( ludzie młodzi i osoby w wieku 50+) oraz grupy wymagające wsparcia z uwagi na dostęp do kultury, infrastruktury sportowej, różnych form aktywizacji i innych elementów wpływających na poziom życia w gminach ( dzieci i młodzież oraz osoby starsze w wieku 60+). Na wybór grup defaworyzowanych miał też wpływ wynik badania ankietowego, który skierowano do wszystkich mieszkańców obszaru oraz spotkania fokusowe z udziałem przedsiębiorców, PUP i WUP, samorządów oraz organizacji pozarządowych. Dyskusje w formie grup fokusowych LGD zorganizowała po raz pierwszy, tak, że możemy powiedzieć, że zastosowano metodę innowacyjną na tym terenie. Spotkania były starannie przygotowane, do każdej grupy fokusowej przygotowano osobny scenariusz spotkania, a wnioski wykorzystano do pracy nad LSR. Podczas dyskusji w ramach grup fokusowych poruszono kilka problemów. Należały do nich – problem bezrobocia i szanse utworzenia nowych miejsc pracy w istniejących mikro i małych przedsiębiorstwach lub w nowych firmach, problem słabej infrastruktury turystycznej i rekreacyjnej obszaru i możliwości realizacji nowych inwestycji, które mogłyby przyczynić się do ożywienia ruchu turystycznego, a także wpłynąć na poprawę jakości życia osób z obszaru, tak by stał się bardziej atrakcyjny dla mieszkańców i turystów. Rozpatrywano też problem grup defaworyzowanych takich jak dzieci i młodzież oraz osoby starsze z uwagi na dostęp do kultury, możliwości spędzania wolnego czasu, aktywnych form wypoczynku. W tym celu zorganizowano dyskusję w grupie fokusowej do której zaproszono przedstawicieli organizacji pozarządowych. Metoda ta pozwoliła na lepsze zdiagnozowanie problemów i ustalenie zakresu operacji możliwych do wykonania w ramach wdrażania LSR zgodnie z potrzebami i oczekiwaniami grup defaworyzowanych oraz uzupełnienie analizy SWOT.

Badania w formie ankiety kierowanej do wszystkich mieszkańców odbyły się w każdej z gmin. Ankiety rozdawano na spotkaniach, imprezach masowych takich jak dożynki, festyny, na spotkaniach konsultacyjnych, w urzędach gmin. Ankieta była też dostępna do pobrania na stronie internetowej Stowarzyszenia. Zebrane informacje przeanalizowano i wykorzystano w opracowywaniu diagnozy obszaru i analizy SWOT, określaniu celów i kierunków działań, planowaniu wskaźników, a także identyfikacji grup defaworyzowanych.

Ponadto przeprowadzono badanie z wykorzystaniem fiszki projektowej. Ten rodzaj ankiety pozwolił na zebranie projektów planowanych operacji, co posłużyło do określania celów i wyznaczania wskaźników. Fiszki składane były w formie papierowej i elektronicznej.

W Punkcie Konsultacyjnym w Biurze LGD, udzielano indywidualnego doradztwa, a w ramach wywiadów pogłębionych zbierano informacje o planowanych operacjach. Ponadto w rozmowach indywidualnych dyskutowano o możliwościach wykorzystania lokalnego potencjału i posiadanych zasobach gmin ( analiza SWOT), ustalano możliwe do osiągnięcia wskaźniki ( w ramach planowanych operacji) i najbardziej skuteczne sposoby komunikacji i wymiany informacji (plan komunikacji). Uzyskane informacje wykorzystano przy opracowaniu analizy SWOT i wyborze wskaźników, a także planowaniu budżetu i budowaniu planu komunikacji.

Wywiady pogłębione wykorzystano też jako formę konsultacji do zdiagnozowania problemów związanych z aktywnością zawodową młodych ludzi wchodzących na rynek pracy, zapotrzebowaniem na pracowników przez lokalnych pracodawców co pomogło też w wyznaczaniu wskaźników. Wywiady pogłębione przeprowadzono również z osobami zajmującymi się dziećmi i młodzieżą, osobami starszymi (GOPS i MOPS oraz organizacje pozarządowe) by zdiagnozować problemy i zidentyfikować grupy wymagające szczególnego wsparcia.

Aby zainteresować mieszkańców ich aktywnym udziałem w tworzeniu dokumentu zaproponowano kilka nowych metod badawczych, innowacyjnych na terenie 6 gmin, do tej pory nie stosowanych na terenie LGD Lepsza Przyszłość Ziemi Ryckiej. Jedną z nowych propozycji był spacer badawczy. Pomysł na zastosowanie tego badania wynikał z prowadzonych wcześniej konsultacji z mieszkańcami w trakcie których przyjęto, że teren LGD powinien rozwijać się turystycznie i należy kontynuować działania podjęte w poprzednim okresie programowania w ramach realizacji LSR (PROW 2007-2013). Dlatego zaproszono osoby fizyczne, przedstawicieli samorządów, organizacji pozarządowych i podmiotów gospodarczych(podmioty oferujące usługi turystyczne, przedstawiciele Wspólnoty Gruntowej Bobrowniki, Podwierzbie a także przedstawiciele LGD „Zielony Pierścień” i LGD „Doliną Wieprza i Leśnym Szlakiem”) do wspólnego spaceru którego celem było opracowanie planu zagospodarowania Pradoliny Wieprza na cele turystyczne.



Zaproszono również mieszkańców do udziału w kawiarence obywatelskiej (World Café). Tą metodę zastosowano również po raz pierwszy na terenie działania LGD. Podczas spotkania dyskutowano o nowych projektach, w jakim stopniu mogą zaspokoić potrzeby mieszkańców, w jakim stopniu wpisują się w cele i kierunki działań ( wyznaczanie wskaźników). Jaki budżet będzie potrzebny na ich realizację oraz jak działania rozłożyć w czasie by wywiązać się z umowy zawartej przez LGD z Urzędem Marszałkowskim ( harmonogram działań). Omawiano elementy wdrażania które powinny być monitorowane i ewaluowane by LSR była realizowana zgodnie z harmonogramem oraz jak powinna wyglądać komunikacja z beneficjentami, jakie metody i formy byłyby najbardziej skuteczne, by można było prowadzić ciągły monitoring oraz by można było informować mieszkańców o efektach pracy i promować dobre udane projekty i przedsięwzięcia.

Oba badania, w trakcie których zaproszono przedstawicieli gmin do wspólnej dyskusji do kawiarenki obywatelskiej oraz na spacer badawczy pradoliną Wieprza cieszył się dużym zainteresowaniem i w ocenie członków LGD warto je kontynuować przy monitorowaniu wdrażania LSR jako metod skutecznych i sprawdzonych, wartych kontynuowania. Zakończeniem konsultacji z mieszkańcami były dwa ostatnie Walne Zebrania Członków na których omówiono wypracowane zasady monitoringu i ewaluacji funkcjonowania LGD i wdrażania LSR, przedyskutowano wybór wskaźników w powiązaniu z dostępnym budżetem, uwzględniono ostatnie uwagi do harmonogramu działania, planu komunikacji i kryteriów wyboru operacji. W proces tworzenia LSR zaangażowano te grupy, których wiedza i doświadczenie związane były z tematyką strategii. Dlatego w konsultacjach uczestniczyli przedsiębiorcy, urzędnicy z Powiatowego Urzędu Pracy i z Wojewódzkiego Urzędu Pracy, przedstawiciele szkół zawodowych i organizacji pozarządowych, samorządów, bibliotek, domów kultury, grup nieformalnych, sołectw, lokalni liderzy i pasjonaci turystyki, muzeum, kościoła. Do udziału w dyskusji zaproszono przedstawicieli grup defaworyzowanych ze względu na dostęp do rynku pracy jak i zagrożonych wykluczeniem społecznym lub ubóstwem ( ludzie młodzi wchodzący na rynek pracy, młode bezrobotne kobiety, osoby opiekujące się osobami niepełnosprawnymi, osoby zajmujące się dziećmi i młodzieżą organizujące im zajęcia pozaszkolne, osoby starsze, w tym z kół emerytów, kombatantów i inni). Odniesienie do wyników pracy tych osób znajduje się w każdym z kluczowych rozdziałów strategii. W wyniku przeprowadzonych konsultacji, dyskusji z mieszkańcami, wyników badań ankietowych, w LSR skupiono się na wybranych grupach defaworyzowanych, które według osób uczestniczących w badaniu powinni być objęci działaniami w ramach wdrażania LSR. Mieszkańcy są świadomi potrzeb wielu innych grup które możemy uznać za defaworyzowane ze względu na dostęp do rynku pracy jak np. osoby niepełnosprawne czy osoby długotrwale bezrobotne, oraz z uwagi na wykluczenie społeczne i zagrożenie ubóstwem jak rodziny wielodzietne, niepełne, rodziny patologiczne itp. Niemniej z uwagi na ograniczone środki, a także fakt, że te osoby mogą liczyć na pomoc z opieki społecznej skupiono się na osobach, które mogą pomóc w rozwoju obszaru, a tym samym poprawić sytuację osób z pozostałych grup defaworyzowanych.


Tabela nr 3 : Metody angażowania społeczności lokalnej w proces realizacji strategii z określeniem grup docelowych

Lp.

Etapy realizacji LSR

Zastosowana metoda badawcza


1.

Monitorowanie i ocena realizacji strategii

Ankieta monitorująca dla mieszkańców gmin wybieranych do badania losowo – oceniająca działalność i funkcjonowanie LGD, jej działania informacyjne, promocyjne, doradcze, obsługa klientów, beneficjentów, skuteczność i efektywność, stopień zadowolenia z inwestycji infrastrukturalnych w gminach, innych działań aktywizujących i wpływających na poprawę jakości życia

Ankiety po każdym szkoleniu dla uczestników szkoleń– oceniające jakość szkolenia i jego użyteczność

Ankiety dla beneficjenta, skierowana do osób, które skorzystały z dofinansowania – oceniające jakość obsługi i doradztwa, a także realizację wskaźników

Ankieta dla osób korzystających z usług doradczych – skierowana do osób, które z tych usług korzystały – oceniająca jakość świadczonych usług doradczych

Ankieta mierząca stopień skuteczności i satysfakcji – skierowana do osób, które będą korzystały z działań organizowanych przez LGD

Konsultacje z wykorzystaniem internetu - wykorzystanie strony internetowej do zbierania uwag, konsultacji

2.

Aktualizacja strategii

Ankieta monitorująca dla mieszkańców gmin wybieranych do badania losowo – opinia na temat proponowanych do wprowadzania zmian związanych z nowymi możliwościami , czy nowymi potrzebami

3.

Opracowanie i zmiana kryteriów wyboru

Panel dyskusyjny z udziałem Rady, Zarządu, beneficjentów, którzy korzystali ze środków oraz potencjalnych beneficjentów podczas którego poddane będą konsultacji kryteria wyboru operacji. Opracowanie i zmiana kryteriów będzie miała miejsce w wypadku zgłoszenia takiego wniosku wraz z uzasadnieniem przez Radę lub beneficjenta lub przyszłego beneficjenta

Z uwagi na ograniczoną objętość LSR, główne wnioski wypracowane w trakcie konsultacji z mieszkańcami przedstawiono poniżej, a do pozostałych wniosków jest odniesienie w poszczególnych rozdziałach strategii:

  1. Odnoszące się do bezrobotnej młodzieży i osób w wieku 50+

  • dużo osób młodych i w wieku 50+ pozostaje na terenie działania LGD bez pracy

  • nie ma wielu miejsc pracy, w których ludzi ci mogliby znaleźć zatrudnienie,

  • brak większych firm, które mogłyby dać zatrudnienie mieszkańcom obszaru,

  • przedsiębiorcy potrzebują wsparcia w postaci informacji i doradztwa by mogli skorzystać ze wsparcia i utworzyć jak najwięcej miejsc pracy należy wesprzeć przedsiębiorców w rozwijaniu działalności gospodarczej

  • osobom pozostającym bez pracy z grup defaworyzowanych brakuje wiedzy na temat powadzenia działalności gospodarczej dlatego trzeba wesprzeć ich poprzez szkolenia i doradztwo by mogli zakładać nowe firmy

  • nie w pełni wykorzystany potencjał zasobów lokalnych w rozwijaniu przedsiębiorczości, a w tym szkół kształcących w konkretnych zawodach i pozwalających uzyskać kwalifikacje zwiększające możliwości podjęcia pracy

Wnioski te zostały wykorzystane w procesie formułowania celów, wskaźników jak i ustalania kryteriów wyboru operacji.




  1. Odnoszące się do innych grup defaworyzowanych ( dzieci i młodzież, ludzie starsi 60+)

  • nie ma zbyt wielu ofert dla dzieci i młodzieży na spędzanie wolnego czasu,

  • warto wykorzystać wolontariuszy do pracy z dziećmi, młodzieżą i ludźmi starszymi,

  • za mało jest miejsc rekreacji i wypoczynku na terenie LGD,

  • za mało jest inicjatyw organizacji pozarządowych, które aktywizowałaby starszych mieszkańców do udziału w życiu publicznym,

  • dzieci, młodzież i osoby starsze są zainteresowane projektami, które zapewnią im aktywny wypoczynek, udział w ciekawych zajęciach, wyjazdach poznawczych i zajęciach integracyjnych

  • należy dążyć do zachowania dziedzictwa lokalnego w tym zasobów przyrodniczych, historycznych i kulturowych obszaru i wykorzystać potencjał dzieci i młodzieży oraz doświadczenia osób 60+

  • warto do działań aktywizujących skierowanych do dzieci, młodzieży i osób starszych 60+ włączać inne osoby zagrożone wykluczeniem społecznym i ubóstwem.

Wnioski te zostały wykorzystane w procesie tworzenia analizy SWOT, formułowania celów, wyznaczania wskaźników oraz ustalania kryteriów wyboru operacji.

Wyniki przeprowadzonej analizy wniosków z konsultacji zostały przedstawione w poszczególnych kluczowych rozdziałach LSR. Sporządzono je w oparciu o wszystkie metody ilościowe i jakościowe wykorzystane w badaniach. Zastosowano różne metody i narzędzia, w tym również metody innowacyjne, nie stosowane dotychczas w badaniach przez LGD – metodę fokusową. Metoda ta sprawdziła się w praktyce i będzie stosowana w przyszłości. Również po raz pierwszy przeprowadzono badania podczas spaceru badawczego. Wnioski wykorzystano przy opracowaniu diagnozy obszaru, w analizie SWOT, określaniu celów i wskaźników. Przy analizie wniosków wzięto również pod uwagę Raport z ewaluacji ex post. Analiza wyników była prowadzona przez pracowników Biura i konsultowana z Zarządem.

Analiza pozwoliła na wybranie głównych problemów obszaru i wykreślenie zagadnień, którymi LGD nie będzie się zajmowała. LGD nie będzie zajmowała się problemami informatyzacji, komunikacją, problemem dróg i braku dużych zakładów pracy. LGD nie będzie również dofinansowywała inwestycji związanych ze sportem , ponieważ nie ma możliwości prawnych na realizacje tego typu inwestycji. Ma możliwość natomiast dofinansowania infrastruktury na cele rekreacyjne, co zostało uwzględnione w LSR. Uwzględniono wszystkie działania wykorzystujące zasoby lokalne i aktywizujące mieszkańców, w tym odnoszące się do problemów ochrony środowiska i zmian klimatycznych, innowacji na obszarach wiejskich, a przede wszystkim planujące utworzenie nowych miejsc pracy.

Tabela nr 4: Kluczowe etapy działań związanych z udziałem społeczności lokalnej w tworzeniu LSR


Kluczowe etapy tworzenia strategii

Zastosowane partycypacyjne metody zaangażowania mieszkańców obszaru w proces tworzenia LSR

Metoda I

Metoda II

Metoda III


Metoda IV


Metoda V

Metoda VI


Diagnoza obszaru

Panel ekspertów

( wójtowie, burmistrzowie, członkowie Rady i Komisji Rewizyjnej)



Otwarte konsultacje społeczne

Badania ankietowe

Wywiady indywidualne z mieszkańcami podczas dożynek i festynów

Grupy fokusowe z udziałem przedsiębiorców, organizacji pozarządowych i przedstawicieli samorządów




Uczestnicy

18 osób

156 osób

256

158 osób

73 osoby




Daty spotkań

04.05.2015r.

14.05.15r. 29.07.15r.

02.09.15r. 03.09.15r.

04.09.15r. 08.09.15r

09.09.15r. 16.11.2015

23.11.2015


wrzesień – listopad 2015

23.08.15r.

30.08.15r.

06.09.15r.

20.09.15r.

05.09.15r.


12.10.15r.Ryki

21.10.15r.Ryki






Analiza SWOT

Panel ekspertów

( wójtowie, burmistrzowie, członkowie Rady i Komisji Rewizyjnej)



Otwarte konsultacje społeczne

Badania ankietowe


Wywiady indywidualne z mieszkańcami podczas dożynek i festynów

Grupy fokusowe z udziałem przedsiębiorców, organizacji pozarządowych i przedstawicieli samorządów

Wywiady pogłębione związane z aktywnością zawodową młodych ludzi i

Wywiady pogłębione związane z identyfikacją grup defaworyzowanych



Uczestnicy

18 osób

156 osób

256

158 osób

73 osoby

390

Daty spotkań

04.05.2015r.

14.05.15r. 29.07.15r.

02.09.15r. 03.09.15r.

04.09.15r. 08.09.15r.

09.09.15r. 16.11.2015

23.11.2015


wrzesień – listopad 2015

23.08.15r.

30.08.15r.

06.09.15r.

20.09.15r.

05.09.15r.


12.10.15r.Ryki

21.10.15r.Ryki



wrzesień – listopad 2015

Określanie celów

Panel ekspertów

( wójtowie, burmistrzowie, członkowie Rady i Komisji Rewizyjnej)



Otwarte konsultacje społeczne

Grupy fokusowe z udziałem przedsiębiorców, organizacji pozarządowych i przedstawicieli samorządów

Badania ankietowe

Spacer badawczy z udziałem mieszkańców zainteresowanych rozwojem turystycznym obszaru

9.11.2015



Wywiady pogłębione związane z aktywnością zawodową młodych ludzi

Wywiady pogłębione związane z identyfikacją grup defaworyzowanych



Uczestnicy

18 osób

156 osób

73 osoby

256

18 osób

390

Daty spotkań

04.05.2015r.

14.05.15r. 28.07.15r.

02.09.15r. 03.09.15r.

04.09.15r. 08.09.15r.

09.09.15r. 16.11.2015

23.11.2015


12.10.15r.Ryki

21.10.15r.Ryki



wrzesień – listopad 2015

09.11.15r.

wrzesień – listopad 2015

Wyznaczanie wskaźników

Panel ekspertów

( wójtowie, burmistrzowie, członkowie Rady i Komisji Rewizyjnej)



Grupy fokusowe z udziałem przedsiębiorców, organizacji pozarządowych i przedstawicieli samorządów

Badania ankietowe w formie fiszek

Wywiady indywidualne w Biurze LGD

oraz podczas dożynek i imprez plenerowych



Konsultacje poprzez internet oraz skrzynki kontaktowe w miastach i gminach

oraz w Biurze LGD



Kawiarenka obywatelska

Uczestnicy

18 osób

73

106

158

36

11 osób

Daty spotkań

04.05.15r.

23.11.2015

14.12.2015


12.10.2015

wrzesień – listopad 2015

23.08.15r. 30.08.15r.

06.09.15r. 20.09.15r.

05.09.15r.


wrzesień – listopad 2015

12.11.15r.

Ewaluacja i monitoring

Panel ekspertów

( wójtowie, burmistrzowie, członkowie Rady i Komisji Rewizyjnej)



Kawiarenka obywatelska

Wywiady indywidualne w gminach i w Biurze LGD z potencjalnymi beneficjentami

Walne Zebranie Członków otwarte dla mieszkańców

Grupa dyskusyjna

Grupa fokusowa

Uczestnicy

18 osób

11 osób

36

108 osób

17

14

Daty spotkań

04.05.2015r.

14.12.2015




12.11.15r.

wrzesień –grudzień 2015

05.11.15r. Ryki

21.12.2015



23.11.2015

21.10.215

Ustalanie harmonogramu

działań


Panel ekspertów

( wójtowie, burmistrzowie, członkowie Rady i Komisji Rewizyjnej)



Kawiarenka obywatelska

Wywiady indywidualne w Biurze LGD

Walne Zebranie Członków otwarte dla mieszkańców

Grupa dyskusyjna



Spotkanie fokusowe

Uczestnicy

18

11

36

108

17

14

Daty spotkań

14.12.2015

12.11.2015

wrzesień –grudzień 2015

5.11.215

21.12.2015



23.11.2015

21.10.2015

Tworzenie planu komunikacji

Panel ekspertów

( wójtowie, burmistrzowie, członkowie Rady i Komisji Rewizyjnej)



Kawiarenka obywatelska

Badanie ankietowe

Walne Zebranie Członków otwarte dla mieszkańców

Grupa dyskusyjna

Spotkanie fokusowe

Uczestnicy

18 osób

11 osób

79

108 osób

17

14

Daty spotkań

04.05.2015r.

14.12.2015



12.11.15r. Ryki

listopad –grudzień 2015

05.11.15r.Ryki

21.12.2015



23.11.2015

21.10.2015

Budżet

Panel ekspertów

( wójtowie, burmistrzowie, członkowie Rady i Komisji Rewizyjnej)

21.10.2015


Grupa fokusowa

z mieszkańcami

21.10.2015


Kawiarenka obywatelska

Walne Zebranie Członków otwarte dla mieszkańców

Spacer badawczy

Grupa dyskusyjna

Uczestnicy

18 osób

30 osób

11

108 osób

18

17

Daty spotkań

04.05.2015r.

14.12.2015



21.10.2015

12.11.15r.Ryki

05.11.15r.Ryki

21.12.2015



9.11.2015

23.11.2015

Kryteria wyboru operacji i ustalania kryteriów wyboru

Panel ekspertów

( wójtowie, burmistrzowie, członkowie Rady i Komisji Rewizyjnej)



Grupa fokusowa z mieszkańcami



Wywiady indywidualne z dotychczasowymi beneficjentami PROW 2007-2013

Walne Zebranie Członków

Grupa dyskusyjna




Uczestnicy

18 osób

66 osób

9

108osób

17




Daty spotkań

04.05.2015r.

14.12.2015 r.



29.07.2015

21.10.2015



Listopad 2015

05.11.15r.Ryki

21.12.2015



23.11.2015




  1. DIAGNOZA OBSZARU

1. Określenie grup szczególnie istotnych z punktu widzenia realizacji LSR oraz problemów odnoszących się do tych grup

Diagnozę obszaru LGD rozpoczęto od określenia grup mieszkańców szczególnie istotnych z punktu widzenia realizacji LSR, które są w trudnej sytuacji w dostępie do rynku pracy, rekreacji, wypoczynku i kultury. Wyłonienia niniejszych grup określanych mianem defaworyzowanych, dokonano w oparciu o analizę danych demograficznych oraz informacje i materiały pozyskane w wyniku zastosowania następujących metod badawczych: konsultacje w gminach, badania ankietowe (PAPI), spotkania fokusowe (FGI) oraz konsultacje indywidualne w biurach LGD.

Cechą charakterystyczną obszaru działania Lokalnej Grupy Działania „Lepsza Przyszłość Ziemi Ryckiej” w latach 2010-2013 jest długotrwałe zjawisko negatywnej migracji. Szczególnie dotyczy to ludzi młodych migrujących za pracą w inne obszary Polski lub zagranicę. Przy czym nie da się precyzyjnie oszacować realnej skali występowania tego zjawiska, bo wyjazdy nie są powiązane z wymeldowaniem ze stałego miejsca zamieszkania. Pracownicy niektórych gmin szacują, że wśród osób młodych procent osób tylko zameldowanych w danej miejscowości, a de facto zamieszkujących w innych miejscach może sięgać ponad 10% całej populacji.

Tabela 5: Saldo migracji w ruchu wewnętrznym w latach 2010-2013



Jednostka terytorialna

Rok

2010

2011

2012

2013

Dęblin

-211

-132

-171

-168

Kłoczew

-29

-68

-7

-47

Nowodwór

-25

-36

-35

-8

Ryki - miasto

-101

-53

-36

-53

Ryki - obszar wiejski

18

-21

-2

4

Stężyca

-28

-28

-26

10

Ułęż

-39

-10

-34

-17

Powiat rycki

-415

-348

-311

-279

Woj. lubelskie

-4905

-5136

-5172

-5627

Źródło: Opracowanie własne na podstawie danych GUS

Jednym z istotnych konsekwencji takiego stanu rzeczy jest stały trend spadku przyrostu naturalnego nie tylko na terenie LGD, ale w całym województwie lubelskim.


Tabela 6: Tabela przyrost naturalny na 1000 ludności w latach 2010 – 2013 na obszarze LGD

Gmina

Ogółem

2010

2011

2012

2013

Powiat rycki

-0,1

-1,9

-1,3

-1,3

Woj. lubelskie

-0,2

-0,7

-0,6

-1,4

Źródło: Opracowanie własne na podstawie danych GUS

Dalsze długotrwałe utrzymywanie się tego trendu prowadzi do stałego osłabiania potencjały rozwojowego obszaru LGD. W efekcie prowadzi to błędnego koła: przyspieszania tempa migracji z powodu szans stabilizacji (brak w miarę stabilnych miejsc pracy) wśród ludzi młodych. Oczywiście LGD poprzez realizację LSR nie może zmienić ogólnej sytuacji społeczno-ekonomicznej prowadzącej do migracji, ale może przynajmniej podjąć próbę załagodzenia tego problemu przy wykorzystaniu ograniczonych (w stosunku do skali wyzwania) środków będących w budżecie przeznaczonym na realizację Strategii.

Drugą grupą, która na podstawie analiz i wyników konsultacji społecznych jest w szczególnie trudnej sytuacji są mieszkańcy obszarów wiejskich w wieku powyżej 50 lat, szczególnie długotrwale bezrobotni.

Diagnoza sytuacji na obszarze LGD poszerzona o konsultacje społeczne oraz badania ankietowe pozwoliły wyłonić następujące główne grupy docelowe (defaworyzowane), do których kierowane będą podejmowane w ramach LSR działania strategiczne:



  • Młodzież wiejska w tym:

- w wieku szkolnym (do 19 roku życia);

- wchodząca na rynek pracy i nieaktywna zawodowo (poniżej 30 roku życia);



  • Osoby w wieku powyżej 50 roku, szczególnie długotrwale bezrobotne;

Wybór powyższy wynikający z diagnozy jest zgodny z opiniami mieszkańców LGD biorących udział w procesie konsultacji społecznej (patrz Wykres.4.)

Proponowane w LSR podejście opierać się działaniu w dwóch etapach.



  • W przypadku osób mających potencjał do bezpośredniego wejścia na rynek pracy podjęcie działań w jak najszybszym stopniu przyspieszających ich powrót/wejście dla osób bez doświadczeń zawodowych na rynek pracy,

  • W przypadku osób, które z różnych względów nie mogą bezpośrednio wejść na rynek pracy (np. zbyt młody wiek, rezygnacja i niewiara w sukces wśród osób powyżej 50 roku życia na skutek wielokrotnych nieudanych prób uzyskania zatrudnienia) przyjęcie podejścia najpierw aktywizującego, a dopiero późniejsza pomoc w wejściu/powrocie na rynek pracy. Szczególnie istotna będzie to współpraca LGD z programami (np. szkoleniami) organizowanymi przez PUP w Rykach, filie PUP w Dębicy lub tez inne podmioty realizujące odpowiednie projekty na terenie LGD.

Czynnikiem kluczowym wspierania grup zdefaworyzowanych będzie opieranie się na już istniejącej infrastrukturze społecznej na terenie LGD. Pozwoli to na zbliżenia wsparcia jak najbliżej mieszkańców obszaru LGD poprzez wykorzystywanie obiektów, typu świetlice czy domy kultury.

Inne zidentyfikowane grupy docelowe , którymi będzie się zajmować LGD :



  • Podmioty gospodarcze, osoby zainteresowane zakładaniem działalności gospodarcze jako podmioty, które mogą przyczynić się do utworzenia nowych miejsc pracy i przywrócić grupy defaworyzowane na rynek pracy

  • Organizacje pozarządowe, grupy nieformalne, samorządy i osoby fizyczne zainteresowane rozwojem społecznym obszaru - jako podmioty działające w sferze kultury, zachowania tradycji, integrujące środowiska lokalne. Prowadzące działania na rzecz ochrony środowiska przyrodniczego i zagwarantowania spójności społecznej obszaru.

  • Podmioty gospodarcze, organizacje pozarządowe zajmujące się turystyką, właściciele gospodarstw agroturystycznych i posiadających bazę noclegową, samorządy, instytucje kultury zainteresowane rozwojem turystycznym obszaru – jako podmioty, które mogą przyczynić się do rozwoju turystycznego obszaru oraz realizować zintegrowane operacje związane z turystyką

  • Samorządy gminne – jako podmioty odpowiedzialne m.in. za rozwój infrastruktury i oferty czasu wolnego oraz ich beneficjenci, a także jako podmioty odpowiedzialne za politykę kulturalną, społeczną.

  • LGD Lepsza Przyszłość Ziemi Ryckiej– jako podmiot działający na rzecz integracji środowiska, wspierający i aktywizujący mieszkańców w kierunku rozwoju przedsiębiorczości, a także zachowania dziedzictwa kulturowego. Zachęcający do działań innowacyjnych oraz na rzecz ochrony środowiska i zmian klimatu.


2. Charakterystyka gospodarki, przedsiębiorczości, branż z potencjałem rozwojowym

Mocną stroną LGD Lepsza Przyszłość Ziemi Ryckiej jest dogodne położenia geograficzne oraz dobre skomunikowanie z miastami takimi jak Warszawa, Lublin, Radom. Są to miasta o wysokiej sile nabywczej, popycie na produkty rolnicze i produkty związane z rekreacją, turystyką i wypoczynkiem. Są to czynniki, które mogą mieć pozytywny wpływ na rozwój przedsiębiorczości na obszarze. Charakteryzując obszar należy stwierdzić, że strukturze podmiotów gospodarczych działających na terenie LGD, podobnie jak w innych regionach Polski dominuje sektor prywatny.


Tabela 7. Podmioty gospodarcze wpisane do rejestru REGON według sektorów własnościowych na terenie Powiatu Ryckiego w latach 2009-2014



Lata

Powiat Rycki

Obszar miejski

Tereny wiejskie

Ogółem

Sektor publiczny

Sektor prywatny

Ogółem

Sektor publiczny

Sektor prywatny

Ogółem

Sektor publiczny

Sektor prywatny

2009

3709

263

3446

2369

174

2195

1340

89

1251

2010

3840

243

3597

2412

147

2265

1428

96

1332

2011

3742

243

3499

2292

147

2145

1450

96

1354

2012

3794

253

3541

2343

154

2189

1451

99

1352

2013

3797

245

3552

2338

148

2190

1459

97

1362

2014

3827

242

3584

2311

147

2163

1516

95

1421

Źródło: na podstawie danych GUS.
Z punktu widzenia strategii LGD kluczowe znaczenie ma struktura wielkości zatrudnienia podmiotów działających

na jej terenie jako istotny wskaźnik przy określaniu logiki interwencji w zakresie rozwoju przedsiębiorczości.


Tabela 8. Podmioty gospodarki narodowej (bez osób prowadzących wyłącznie gospodarstwo rolne) wg. przewidywanej liczby pracujących w powiecie ryskim/obszarze LGD na dzień 30.11.2015

Przewidywana liczba osób zatrudnionych

0-9

10-49

50-249

250-999

1000 i więcej

Liczba podmiotów razem

Liczba podmiotów

3693

126

34

2

1

3856

Źródło: na podstawie danych GUS, 2015.

Zdecydowania dominacja podmiotów zatrudniających pomiędzy 0-9 pracowników jest podobna do sytuacji na innych obszarach wiejskich w Polsce. Czynnikiem krytycznym dla realizacji LSR w powiecie ryckim pod kątem tworzenie miejsc pracy będzie określenie zdolności do generowania miejsc pracy poprzez firmy należące do poszczególnych kategorii wg. liczby zatrudnionych.


Innym istotnym elementem jest zróżnicowanie rozwoju przedsiębiorczości pomiędzy gminami członkowskimi LGD.
Tabela 9. Liczba podmiotów gospodarczych zarejestrowanych w rejestrze REGON w latach 2009-2014 na obszarze LGD, w podziale na gminy

Jednostka

terytorialna

ROK

2009

2010

2011

2012

2013

2014

lubelskie

724

753

746

767

787

799

Powiat rycki

636

648

636

651

654

663

Dęblin

702

712

681

701

706

703

Kłoczew

414

417

422

436

445

485

Nowodwór

340

369

386

371

382

376

Ryki

774

780

776

792

791

803

Stężyca

464

487

467

481

480

501

Ułęż

575

613

595

609

611

601

Źródło: na podstawie danych GUS

Na terenie działania LGD liczba podmiotów gospodarczych w gminach Dęblin, Nowodwór, Ułęż w kolejnych lata zaczęła nieznacznie spadać, a w pozostałych gminach systematycznie rośnie. Średnia liczba podmiotów gospodarczych na obszarze LGD jest niższa ( 654) od średniej w woj. lubelskim (787) wg danych z 2013 roku.



Natomiast liczba podmiotów gospodarczych w przeliczeniu na 1000 mieszkańców również wypada niekorzystnie w porównaniu z całym województwem lubelskim. Na terenie działania LGD 104,2 podmiotów przypada na 1000 mieszkańców a w woj. lubelskim 125,52 na 1000 osób. W związku ze słabym wskaźnikiem dot. przedsiębiorczości LGD Ryki będzie starała się wesprzeć przedsiębiorców i przyszłych przedsiębiorców poprzez szkolenia i doradztwo, by zachęcić mieszkańców do tworzenia nowych miejsc pracy. Aktywność w pozostałych gminach obrazuje wykres poniżej.
Wykres nr 1. Liczba podmiotów gospodarczych na 1000 mieszkańców w wieku produkcyjnym w gminach obszaru LGD w 2013 roku



Źródło: Na podstawie danych GUS, 2013

Wewnętrzne zróżnicowanie stanowi odbicie czynnika demograficznego (liczby ludności gmin członkowskich) obszaru LGD bez naruszania spójności terytorialnej.



  1. Bogactwa naturalne

Z punktu widzenia identyfikacji potencjału przedsięwzięć innowacyjnych warto wskazać na istniejący potencjał bogactw naturalnych możliwych do wykorzystania pod kątem rozwoju gospodarczego. Wszystkie gminy wchodzące w skład LGD dysponują potencjałem w zakresie rozwoju pozyskiwania energii ze źródeł odnawialnych. W szczególności energii słonecznej. Potencjał promieniowania energii słonecznej dla Powiatu Ryckiego, a tym samym dla całego obszaru LGD, jest duży i wynosi 599,186 TWh. Do pokrycia całościowego zapotrzebowania obszaru LGD w energię elektryczną potrzeba 35 ha powierzchni paneli PV, co stanowi 0,056% areału Powiatu Ryckiego. Można będzie wytworzyć wtedy 57 750 MWh energii elektrycznej w ciągu roku. Zgodnie z analizami przeprowadzonymi w ramach projektu realizowanego przez Fundację Rozwoju Lubelszczyzny „Energetyczni kreatorzy zmian” do opracowania „Analiza potencjału odnawialnych źródeł energii w powiecie ryckim i możliwości jego wykorzystania wraz z rekomendowanymi projektami”, obszar LGD może być samowystarczalny pod względem energetycznym. Ponadto na terenie działania Stowarzyszenia, w obrębie tzw. „Rowu Lubelskiego” stwierdzono występowanie wód geotermalnych na głębokości od 1000 do 3000 m ppt. Na terenie gmin Kłoczew, Ryki, i Stężyca.

Analiza struktury zakresów działania najważniejszych podmiotów gospodarczych funkcjonujących na terenie LGD nie pozwala na jednoznaczne wskazanie dominujących branż, poza relatywnie dużą liczb firm związanych z przetwórstwem rolno-spożywczym i budownictwem. Przy czym warto zwrócić uwagę na fakt, że budownictwo z racji specyfiki działania (prowadzenie prac budowlanych poza obszarem LGD) może mieć ograniczony potencjał tworzenia nowych miejsc pracy.


Wykres 2. Udział podmiotów gospodarki narodowej w ogóle podmiotów na obszarze LGD wg sekcji PKD w 2013 roku


Źródło: na podstawie danych GUS
Z kolei przegląd listy najważniejszych podmiotów gospodarczych w gminach członkowskich LGD wskazuje na istnienie relatywnie silnego szeroko pojętego sektora produkcji. Jest to element mający duże znaczenie w przedsięwzięciach w ramach LSR nakierowanych na wsparcie rozwoju przedsiębiorczości w kierunku wzrostu zatrudnienia.

Cechą spójną obszaru objętego LSR w zakresie potencjału gospodarczego jest położenie gmin LGD „Lepsza Przyszłość Ziemi Ryckiej” na obszarach słabo uprzemysłowionych. Gospodarka obszaru LGD jest uzależniona od rozwoju sektora przetwórstwa rolno-spożywczego, wspierania rozwoju lokalnych firm produkcyjnych oraz istniejącego potencjału alternatywnych źródeł energii. Zagrożeniem dla rozwoju gospodarczego w przetwórstwie rolno – spożywczym może być zamknięcie rynku dla produktów rolniczych na wschodzie i spadające ceny produktów rolniczych ( zwolnienia w firmach przetwórczych w powiecie spowodowały wzrost bezrobocia). Szansą może być natomiast wzrost zainteresowania żywnością ekologiczną i „prosto z gospodarstwa” wśród mieszkańców miast ( Raport Mini. Rolnictwa i Rozwoju Wsi).
Ta specyficzna cecha obszaru LGD stanowi duże wyzwanie z punktu widzenia celów wyznaczonych w niniejszym LSR. Stanowią one kompromis pomiędzy dwoma czynnikami:

  • wspieranie przedsiębiorczości i tworzenia miejsc pracy w „:tradycyjnych” sektorach dominujących na obszarze gmin członkowskich LGD (przetwórstwo produktów rolniczych, budownictwo, małe i średnie zakłady przemysłowe) mających potencjał generowania miejsc pracy bez konieczności podejmowania przedsięwzięć innowacyjnych,

  • z kolei działania innowacyjne związane np. z alternatywnymi źródłami energii mogą być kosztowne, a tworzyć przy tym relatywnie niewiele miejsc pracy.

Stąd przyjęto w LSR otwarte podejście obejmujące oba ta założenia jako najbardziej adekwatne do specyfiki przedsiębiorczości na obszarze LGD. Na takie podejście wskazują doświadczenia „starych” państw członkowskich UE mających doświadczenie we wdrażaniu programu LEADER jeszcze w latach 90 XX wieku. Przedstawiciele Lokalnych Grup Działania ze Szkocji i Irlandii na podstawie swoich doświadczeń zwracali uwagę, że w sytuacji braku silnych dominujących branż na obszarze działania danej LGD lepiej przyjąć ogólne cele strategiczne, które w czasie jej wdrażania można dostosować do zmieniającej się sytuacji rynkowej.

Adekwatność tego wyboru potwierdzają wyniki konsultacji z mieszkańcami obszaru LGD.


Wykres nr 3. Zestawienie preferencji badanych mieszkańców LGD w odpowiedzi na pytanie: Przedsiębiorstwa z jakiej dziedziny wg. Ciebie mogą stać motorem rozwoju gospodarczego w gminie/mieście?



Źródło: opracowanie wlasne, Ewaluacja ex post 2015
Z wypowiedzi respondentów wynikało jednoznacznie, że głównym czynnikiem decydującym o ich wyborze była potrzeba tworzenia miejsc pracy w gminach wchodzących w skład LGD.

W kontekście potencjału gospodarczego gmin członkowskich LGD wyznaczających możliwość prowadzenie prorozwojowej polityki lokalnej warto zwrócić uwagę na wartość budżetów na gmin na 1 mieszkańca.


Tabela 10. Dochód budżetów gmin członkowskich LGD na 1 mieszkańca

Jednostka terytorialna

Rok

2010

2011

2012

2013












Dęblin

2390,31

2401,72

2527,57

2821,37

Kłoczew

2730,74

3024,53

3478,09

3030,06

Nowodwór

2754,75

2940,72

3565,05

3361,1

Ryki - miasto

2282,78

2260,64

2333,69

2453,54

Ryki - obszar wiejski

 

 

 

 

Stężyca

2390,41

3404,6

3115,58

4111,64

Ułęż

3174,99

3460,46

3277,7

3036,47

Powiat rycki

2466,94

2622,09

2750,55

2885,07

Woj. lubelskie

2883,63

3105,41

3293,58

3402,56

Źródło; na podstawie danych GUS

Należy odnotować, że średni dochód gmin na obszarze LGD jest niższy niż w województwie lubelskim.

4. Opis rynku pracy

Przegląd stopy bezrobocia w powiecie ryckim, którego obszar obejmuje LGD wykazuje długoletni trend wyższej stopy bezrobocia na tym terenie w stosunku do danych z województwa lubelskiego. Warto przy tym zwrócić uwagę na trend zwiększania się tej różnicy w okresie od grudnia 2013 roku.

Tabela 11. Stan bezrobocia dla Powiatu Ryckiego, województwa i kraju w latach 2010-2015.


Rok

Miesiąc

Powiat Rycki

Województwo Lubelskie

Kraj

2010

Grudzień

12,3

13,0

12,3

2011

Grudzień

12,4

13,3

12,5

2012

Grudzień

13,9

14,1

13,4

2013

Grudzień

15,5

14,4

13,4

2014

Grudzień

14,2

12,7

11,5

2015

Maj

14,8

12,0

10,8

Źródło: na podstawie danych PUP Ryki, 2015

Wyższa stopa bezrobocia ma swoje odzwierciedlenie w wyższym odsetku osób bezrobotnych w stosunku do liczby ludności w wieku produkcyjnym na obszarze LGD w relacji do średnich wojewódzkiej i krajowej w okresie 2010-2013.

Tabela nr 12. Udział bezrobotnych w liczbie ludności w wieku produkcyjnym w gminach obszaru LGD


GMINA

Rok

2010

2011

2012

2013

Dęblin

6%

5,5%

7,2%

8,3%

Kłoczew

7,5%

7,4%

8,2%

9,4%

Nowodwór

7,3%

8,7%

9,6%

10,1%

Ryki

8,1%

8,4%

9,7%

10,3%

Stężyca

6,6%

7%

8,3%

9%

Ułęż

8,6%

10,4%

10,9%

11,8%

Powiat rycki

7,2%

7,4%

8,7%

9,5%

Woj. lubelskie

8,7%

8,9%

9,6%

9,9%

Źródło: na podstawie danych GUS

Dane w rozbiciu liczby bezrobotnych na poszczególne gminy członkowskie LGD przedstawione w tabeli poniżej odzwierciedlają proporcje w liczbie mieszkańców poszczególnych gmin.

Tabela 13. Liczba zarejestrowanych bezrobotnych na koniec II kwartału 2015 r. z podziałem na gminy obszaru LGD


Gmina

Ogółem

W tym kobiet

Dęblin

812

402

Kłoczew

335

143

Nowodwór

219

92

Ryki

1227

583

Stężyca

275

127

Ułęż

213

104

Łącznie

3 081

1 451

Źródło: na podstawie danych PUP Ryki 2015. Stan na 30.06.2015 r.

Według danych na dzień 30.06.2015 br. bez pracy na obszarze działania LGD pozostaje 3 081 osób, w tym 1451 kobiet (47,1% osób zarejestrowanych w PUP Ryki). Największy odsetek stanowią osoby pozostające długotrwale bez zatrudnienia – 60,47% oraz osoby bez kwalifikacji zawodowych – 26,84%. Wskaźnik osób zarejestrowanych w Powiatowym Urzędzie Pracy dla osób do 25 roku życia i osób powyżej 50 lat jest niemalże wyrównany i wynosi kolejno 20,32% i 20,35% wszystkich bezrobotnych z Powiatu Ryckiego. Gminą z największym poziomem bezrobocia jest gmina miejsko-wiejska Ryki, z której 1 227 osób jest zarejestrowanych w Powiatowym Urzędzie Pracy.

Tabela 14. Liczba i struktura zarejestrowanych bezrobotnych na dzień 30.06.2015 r.


Wyszczególnienie

Ogółem w Powiecie Ryckim

PUP Ryki

Filia Dęblin

Liczba zarejestrowanych bezrobotnych

3081

2269

812

Z prawem do zasiłku

388

284

104

Długotrwale bezrobotni

1863

1393

470

Osoby do 25 roku życia

626

502

124

Osoby powyżej 50 roku życia

627

433

194

Osoby bez kwalifikacji zawodowych

827

628

199

Niepełnosprawni

93

62

31

Źródło: na podstawie danych z PUP Ryki

Z punktu widzenia logiki interwencji określonej w niniejszej strategii na szczególną uwagę zasługują dwie kategorie bezrobotnych, które z racji swojego statusu na rynku pracy podlegają procesowi defaworyzacji.



Bezrobotni do 25 roku życia

Sytuacja młodzieży dopiero wchodzącej na rynek pracy po okresie nauki lub też mającej niewielki staż pracy jest szczególnie trudna. Według danych PUP Ryki na koniec czerwca 2015 roku osoby bez doświadczenia zawodowego stanowiły 30.7% (947 osób) wszystkich bezrobotnych, w tym osoby w wieku do 25 roku stanowiły 20.3% (626 osób). Ponadto osoby zamieszkałe na wsi stanowiły 55.6% (1713 osób) bezrobotnych (przy czym osoby w wieku do 25 roku stanowią tylko część tej grupy bezrobotnych). Wiek i wynikający z tego brak doświadczenia zawodowego połączony z zamieszkaniem na obszarach wiejskich stanowią zatem istotny czynnik zwiększający zagrożenie defaworyzacją. Obserwuje się też powolny odpływ młodych ludzi, którzy zdobyli wykształcenie i kwalifikacje poza obszar LGD w poszukiwaniu pracy. Osoby te często nie wracają już do swoich gmin. Może mieć to wpływ na dalszy rozwój obszaru.



Bezrobotni powyżej 50 roku życia

Drugą grupą w szczególnie trudnej sytuacji są osoby bezrobotne powyżej 50 roku. Grupa ta stanowiła 20.4% (627 osób) odsetka wszystkich bezrobotnych na obszarze LGD. Grupa ta wymaga szczególnych działań i zastosowania specjalnych instrumentów rynku pracy, ponieważ to właśnie wśród tych osób wyjątkowo intensywnie kumulują się negatywne zjawiska (alkoholizm, ubóstwo). Podobnie jak w przypadku kategorii młodych ludzi do 25 roku, zamieszkanie na obszarach wiejskich stanowi czynnik sprzyjający defaworyzacji. Ponadto w przeciwieństwie do ludzi młodych jest to kategoria bezrobotnych, której mobilność jest bardzo ograniczona właśnie z powodu wieku. Pracodawcy, i w Polsce i zagranicą preferują zatrudnianie młodszych pracowników. Sytuacja tak może rodzić poczucie bezsilności i frustracji, które mogą negatywnie oddziaływać na samego bezrobotnego, jak i jego rodzinę.

Wyniki konsultacji społecznych potwierdzają wybór właśnie tych dwóch głównych odbiorców działań w ramach LSR na lata 2014-2020:


  • bezrobocie – 111 wskazań,

  • emigracji młodych ludzi wynikającej właśnie z braku możliwości znalezienia pracy w miejscu zamieszkania – 92 wskazania.

  • ponadto dwa inne negatywne zjawiska powiązane z bezrobociem są również wskazywane przez respondentów – ubóstwo 36 wskazań oraz patologie (alkoholizm, narkomania) 25 wskazań.


5. Działalność sektora społecznego

Organizacje pozarządowe dysponują wielkim potencjałem aktywności w działaniach na rzecz społeczeństwa. Instytucje sektora pozarządowego są ważną grupą biorącą czynny udział w zwalczania wykluczenia społecznego, wspierania rozwoju lokalnego czy też lokalnej przedsiębiorczości. Istotną funkcją pełnioną przez organizacje jest dostarczanie usług społecznych. Jednak ich rola nie ogranicza się tylko do aktywnego obejmowania działaniami różnych grup społecznych, ale przede wszystkim wiąże się z wnoszeniem do realizacji usług społecznych specyficznej wartości dodanej, jaką są kompetencje: indywidualizacja działań wobec klientów, dopasowanie narzędzi do konkretnych grup i ich potrzeb, wysoka jakość usług, monitorowanie sytuacji beneficjentów w dłuższym horyzoncie czasowym, usamodzielnianie beneficjentów - tak, by sami sobie zaczynali dawać radę z problemami społecznymi oraz wyzwaniami rynku pracy.

Na terenie LGD działa wiele organizacji, które zajmują się wspieraniem życia społecznego, kulturalnego i gospodarczego mieszkańców.
Najbardziej aktywne organizacje pozarządowe wg podziału na gminy wchodzące w skład obszaru LGD:


  1. W gminie Ryki: Stowarzyszenie Regionalne „ Małe Mazowsze” z siedzibą w Rykach, Stowarzyszenie Prawicowy Ruch Samorządowy, Stowarzyszenie Integracji Społecznej Gminy Ryki , Fundacja Obywatelskiego Rozwoju-Ryki , Stowarzyszenie Inicjatyw dla Rososzy, Towarzystwo Przyjaciół Ryk , Klub Sportowy Amator Leopoldów- Rososz




  1. W gminie Ułęż: Stowarzyszenie Koło Sobieszyniaków w Sobieszynie, Ochotnicza Straż Pożarna w Ułężu, Stowarzyszenie Kontynuacji Zapisu Hr. Kajetana Kickiego, Sobieszyńskie Stowarzyszenie Krzewienia Idei Kajetana Hr. Kickiego, Sobieszyńskie Towarzystwo Regionalne, Ochotnicza Straż Pożarna w Lendzie Ruskim, Uczniowski Klub Sportowy „Junior przy Zespole Szkół Ogólnokształcących w Sobieszynie.




  1. W gminie Stężyca: Towarzystwo Przyjaciół Stężycy, Ludowy Klub Sportowy „Mazowsze” Stężyca, Stowarzyszenie Pomocy Chorym na Białaczkę i Choroby Nowotworowe, Stowarzyszenie Kobiet „Liderki Wiejskie” , Ochotnicza Straż Pożarna w Brzeźcach, Uczniowski Klub Sportowy Rokitnia, Gimnazjalny Uczniowski Klub Sportowy przy Gimnazjum w Stężycy




  1. W gminie Kłoczew: Stowarzyszenie na Rzecz Tradycji i Rozwoju Gminy Kłoczew, Stowarzyszenie Inicjatyw Wiejskich „Wspierajmy się w Czernicu”, Stowarzyszenie Rozwoju Wsi Kawęczyn, Stowarzyszenie na Rzecz Rozwoju Wsi Bramka, Stowarzyszenie Rozwoju Wsi Gęsia Wólka, Stowarzyszenie Rozwoju Wsi Gózd, Stowarzyszenie Rozwoju Wsi Wylezin.




  1. W gminie Nowodwór: Towarzystwo Przyjaciół Nowodworu, Ochotnicza Straż Pożarna w Nowodworze, Ochotnicza Straż Pożarna w Grabowie Ryckim,  "Klub sportowy ORLĘTA Nowodwór, 3 Pułk Strzelców konnych w Borkach, Stowarzyszenie na Rzecz Rozwoju i Promocji Jakubówki, Stowarzyszenie Wspierające Rozwój Wsi Niedźwiedź.




  1. W mieście Dęblin: Towarzystwo Przyjaciół Dęblina, Miejski Oddział towarzystwa Turystyczno – Krajoznawczego w Dęblinie, Stowarzyszenie Inicjatyw Lokalnych „IGNIS”, Dęblińskie Stowarzyszenie Osób Niepełnosprawnych „DISON” , Nadwiślańskie Stowarzyszenie Historii Militarnej, Stowarzyszenie Dęblińska Inicjatywa Społeczna Moje Miasto, Rodzinny Klub Abstynenta „KROKUS

Zestawienie opracowano na podstawie danych przekazanych przez gminy.

Ponadto na terenie działania LGD jest wiele aktywnych zespołów artystycznych takich jak:

Zespół Pieśni i Tańca „ Brzozowiacy” przy Zespole Szkół im. Kajetana hr. Kickiego w Sobieszynie, Dziecięcy Zespół Tańca Ludowego „ Ryki”, Zespół Tańca Ludowego „Dębliniacy”, Mała Rewia Taneczna, Zespół Tańca Ludowego przy Zespole Szkół Ogólnokształcących im. Jana III Sobieskiego w Sobieszynie, Dziecięco-Młodzieżowy Zespół „Radość” w Stężycy, Schola dziecięco młodzieżowa „Niebieskie owieczki” w Rykach, Zespół Tańca Ludowego Ryki, Kapela Rodzinna „ Pośpiechy”, Kapela „Rykowiacy” działająca przy ZSO nr 1 w Rykach, Chóry Seniora: „Relax” z Ryk i „ Zorza” ze Stężycy, „Jesienna Róża” z Dęblina, Zespoły Obrzędowe działające przy Kołach Gospodyń Wiejskich, Zespół Ludowy Gimnazjum im. Stefana Batorego w Stężycy, Grupy Rekonstrukcji Historycznych, Kłoczewiacy z Kłoczewa, Czerniczanki z Kapelą z Czernica i „Babeczki” z Zawitały.


Aktywność podmiotów prowadzących działalność pożytku publicznego jest istotną cechą społeczeństwa demokratycznego, elementem spajającym i aktywizującym społeczność lokalną. W celu osiągnięcia wzajemnych korzyści niezbędna jest również długoterminowa współpraca sektora samorządowego i pozarządowego. Jednym z miejsc integracji społecznej, które zostało zrealizowane przez organizację pozarządową posiadającą status organizacji pożytku publicznego jest obiekt Wyspa Wisła. Na powierzchni ok. 30 ha gruntów, stanowiących własność Wspólnoty Gruntowej, wspólnie z Towarzystwem Przyjaciół Stężycy został wybudowany nowoczesny obiekt rekreacyjno-sportowy, współfinansowany ze środków Unii Europejskiej. Na terenie obiektu jest sztuczny zalew, plaża i stanowiska dla wędkarzy, ścieżka rowerowa, tereny do zajęć i gier sportowych, restauracja i amfiteatr.

6. Wskazanie problemów społecznych

O trwałości problemów społecznych na terenie LGD „Lepsza Przyszłość Ziemi Ryckiej” świadczy relatywnie stała liczba osób korzystających z pomocy społecznej.



Tabela 15: Udział osób korzystających z pomocy społecznej w latach 2010-2013

Jednostka terytorialna

Rok

2010

2011

2012

2013

Dęblin

983

882

1006

1015

Kłoczew

934

824

814

825

Nowodwór

884

904

904

899

Ryki - miasto

1748

1718

1740

1728

Ryki - obszar wiejski

 

 

 

 

Stężyca

511

497

480

462

Ułęż

484

423

418

430

Powiat rycki

5544

5248

5362

5359

Woj. lubelskie

219726

207782

207614

211310

Źródło: Opracowanie własne na podstawie danych Gminnych Ośrodków Pomocy Społecznej z obszaru LGD

Bardzo wymowną informacją wskazującą na skalę problemów społecznych jest relacja 5359 mieszkańców korzystających z pomocy społecznej w proporcji do 58 080 wszystkich mieszkańców obszaru LGD w roku 2013.

Podstawowym problemem społecznym jest ubóstwo w bezpośrednim powiązaniu z bezrobociem jako jego główną przyczyną..
Wykres nr 4. Udział powodów udzielenia pomocy społecznej w ogóle powodów na obszarze LGD w 2014 roku

LGD


Źródło: Opracowanie własne na podstawie danych Gminnych Ośrodków Pomocy Społecznej z obszaru LGD



Biorąc pod uwagę ograniczone możliwości efektywnej interwencji programu LEADER wobec skali problemów w LSR wybrano osoby bezrobotne, w tym osoby defaworyzowane młodzież i osoby w wieku 50+ jako główne grupy objęte działaniem LGD. Jest to zgodne z preferencjami mieszkańców wyrażonymi w procesie konsultacji społecznych (patrz wykres nr 4).

Wykres nr 5.: Preferencje mieszkańców biorących udział w konsultacjach społecznych na pytanie: Jakie problemy społeczne wg. Ciebie należy rozwiązać w pierwszej kolejności.

Ponadto mieszkańcy w trakcie konsultacji mieszkańcy wskazywali dwie drogi interwencji:



  • Pobudzanie aktywności społecznej poprzez działalność świetlic oraz infrastruktury służącej do rekreacji i turystyki jako istotnych elementów tworzenia sieci instytucji/miejsc sprzyjającej wzrostowi ogólnej aktywności społeczności lokalnych jako pierwszego kroku wciągania osób zagrożonych izolacją społeczną wynikającą z defaworyzacji w obieg życia społecznego,

  • Pobudzanie aktywności ekonomicznej poprzez wspomaganie rozwoju gospodarczego (w tym rozwój przedsiębiorczości), wspieranie inicjatyw na rzecz rozwoju agroturystyki, turystyki i gastronomii, promocja zatrudnienia i aktywizacja osób bezrobotnych poprzez, między innymi, inkubatory przedsiębiorczości,

Już obecnie istnieją na terenie LGD instytucje i organizacje „wyspecjalizowane” w pobudzaniu aktywności społeczności lokalnych. Przy czym część z nich była już wspierana przez LGD w poprzednim okresie programowania (2007-2013). Aktywność społeczna w poszczególnych gminach LGD opiera się na działalności na ich terenie stosunkowo dużej liczby organizacji kombatanckich, wysokiej aktywność mieszkańców skupionych w Kołach Gospodyń Wiejskich, Klubu Aktywnych Kobiet (36 kół), kół łowieckich i wędkarskich oraz Ochotniczych Strażach Pożarnych. Obserwuje się wzrastające zainteresowanie aktywnością społeczną i gospodarczą mieszkańców poprzez podmioty działające na rzecz promocji i rozwoju poszczególnych gmin oraz wykorzystywania wewnętrznego potencjału kulturowego, przyrodniczego, turystycznego. Mówiąc o aktywności społecznej należy również wspomnieć o wydarzeniach i inicjatywach, które są organizowane przez pracowników samorządu, nauczycieli, a które ukierunkowane są na pobudzenie aktywności i rozwój społeczności lokalnych. Należy tutaj wspomnieć przede wszystkim o różnych imprezach integracyjnych i okolicznościowych dla lokalnej społeczności. Gminy skupiają się głównie na imprezach cyklicznych, natomiast uboga jest oferta na zagospodarowanie czasu wolnego dla ludzi starczych, dzieci, które po szkole nie mają często co robić. W Gminie Ryki czołową instytucją zajmującą się aktywizacją lokalnej społeczności jest Miejsko-Gminne Centrum Kultury, działają także świetlice wiejskie utworzone przy Stowarzyszeniach i jednostkach OSP. Na terenie Gminy Stężyca aktywizacją mieszkańców obszaru zajmuje się Gminny Ośrodek Kultury w Stężycy, funkcjonują także świetlice wiejskie w miejscowości Prażmów, Paprotnia, Pawłowice, Brzeziny. W Gminie Ułęż działa Zespół Administracyjny Placówek Oświatowych i Kulturalnych w Ułężu, w skład którego wchodzi Gminny Ośrodek Kultury. Działają tu także świetlice wiejskie utworzone przy jednostkach OSP oraz wspierane przez lokalny samorząd. Na terenie Miasta Dęblin czołową instytucją zajmująca się aktywizacja społeczności jest Miejski Dom Kultury działający od 1976 r. W gminach Kłoczew i Nowodwór działają Gminne Ośrodki Kultury, a także świetlice wiejskie przy obiektach OSP lub Stowarzyszeniach. Uwagę zwraca niewystarczająca liczba obiektów rekreacji takich jak place zabaw, miejsca wypoczynku, siłownie zewnętrzne. Mało jest też świetlic w stosunku do liczby aktywnych grup, które nie zawsze mają się gdzie spotykać.

Również pobudzanie aktywności gospodarczej było już częściowo przedmiotem wsparcia ze strony LGD :”Lepsza Przyszłość Ziemie Ryckiej w poprzednim okresie programowania (2007-2013).. Będzie ono kontynuowane również w nowym okresie programowania poprzez wspieranie np. inkubatorów przedsiębiorczości dla firm z terenów LGD , system zachęcania do zakładania działalności gospodarczej lub też tworzenia miejsc pracy w firmach już istniejących.



7. Wewnętrza spójność obszaru LSR

Obszar działania LGD „Lepsza Przyszłość Ziemi Ryckiej” charakteryzuje się następującymi cechami zapewniającymi wewnętrzną spójność:



  • Spójność administracyjną – objęcie działaniem LGD terenu całego powiatu ryckiego. Przy czym należy podkreślić, że terytorium działania LGD stanowi bezpośrednie nawiązanie do tradycji sięgającej XIV-XVIII wieków, Ziemi Stężyckiej.

  • Spójność wynikającą z położenia geograficznego na połączeniu ważnych ponadregionalnych drogowych (dodatkowy korytarz transportowy TEN-T Gdańsk – Warszawa – Lublin – Kowel/Lwów – Odessa/Bukareszt) i kolejowych (linia kolejowa Nr 7 o znaczeniu międzynarodowym relacji Warszawa – Dorohusk – granica państwa  położona w dodatkowym korytarzu transportowym TINA i w sieci TEN – T z Dęblinem jako ponadregionalnym ważnym węzłem komunikacyjnym).

  • Spójność charakterystyki działalności gospodarczej – dominacja małych firm zatrudniających do 9 osób, z silną pozycją sektora przetwórstwa rolno-spożywczego, wyspowym występowaniem firm zajmujących się produkcją oraz potencjałem innowacyjności w zakresie alternatywnych źródeł energii.

  • Produkcja rolnicza rozwijająca się na całym obszarze,

  • Spójność potencjalnego rozwoju turystyki i rekreacji opartych na zasobach wodnych rzek przepływających przez obszar LGD i zbiorników wodnych znajdujących na terenie LGD oraz zasobach dziedzictwa kulturowego i zabytków.

  • Mieszkańców łączy też wspólna kultura i tradycja, którą kultywują koła gospodyń wiejskich, zespoły śpiewacze i taneczne. Na obszarze mieszka i tworzy wielu artystów ludowych, rzeźbiarzy, hafciarek.

  • Obszar łączą też szlaki turystyczne, rowerowe, wodne i piesze

8. Opis dziedzictwa kulturowego i zabytków

Ziemie gmin członkowskich LGD – Dęblina, Kłoczewa, Nowodworu, Ryk, Stężycy i Ułęża na przestrzeni od XIV do XVIII w. były spojone administracyjne zgodnie z ówczesnym podziałem terytorialnym Państwa Polskiego. Wchodziły bowiem w skład Ziemi Stężyckiej,. Od III rozbioru Polski Ziemia Stężycka należała do Austrii do tzw. Galicji Nowej lub Galicji Zachodniej. Następnie tereny te znalazły się w obrębie Księstwa Warszawskiego, a od 1815 r. Królestwa Polskiego.

Na terenie Gminy Ryki zarejestrowano 21 obiektów zabytkowych (z tego 8 w mieście Ryki) wpisanych do rejestru zabytków „A” Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków w Lublinie dnia 11 listopada 1998 r. oraz 79 obiektów (47 obiektów na terenie miasta) o wysokich wartościach historycznych i kulturowych, nie wpisanych do rejestru zabytków, a także 19 obiektów nie należących do żadnej z wyżej wymienionych kategorii, a stanowiących świadectwo historii, tradycji i pamięci.

Wizytówką Ryk jest Zespół Sakralny Kościoła p.w. Najświętszego Zbawiciela. Kościół zbudowany w latach 1908 – 1914 w stylu neogotyckim. Ołtarz główny zdobi cenny obraz Chrystusa na krzyżu pędzla Leona Wyczółkowskiego z 1915 r. Inne obiekty zabytkowe wpisane do rejestru zabytków województwa lubelskiego stanowiące atrakcję turystyczną obszaru to Zespół Dworski z I poł XIX w., cmentarz w Rykach, krzyż upamiętniający „Cud nad Wisłą” oraz pomnik Stanisława Poniatowskiego.



Na terenie Gminy Stężyca wydzielono obszary i obiekty zabytkowe, które podlegają ścisłej ochronie konserwatorskiej. Zostały one wpisane do rejestru zabytków województwa i stanowią atrakcję turystyczną gminy. Są to: Kościół filialny p.w. Przemienienia Pańskiego, 1790-1827 w Stężycy, Zespół kościelny w Stężycy (Kościół parafialny p.w. św. Marcina, I poł. XV w., dzwonnica, 2 poł. XIX w., ogrodzenie z bramą, XIX w., drzewostan, XIX w., plebania, 1 poł. XX w., cmentarz przykościelny), kościół parafialny p.w. św. Sebastiana, 2 poł. XVIII w. oraz Nadwiślanka – fort 1 ( element twierdzy Dęblin), 2 poł. XIX w.

Ponadto na terenie gminy są inne obiekty zabytkowe objęte strefą pośredniej ochrony konserwatorskiej figurującej w ewidencji dóbr kultury województwa lubelskiego w Brzezinach, Paprotni, Pawłowicach, Piotrowicach Kletni i w Prażmowie. :

Niemal wszystkie obiekty zabytkowe wymagają kompleksowej restauracji i przystosowania ich do pełnienia funkcji muzealno – kulturalnej.

Na terenie Gminy Ułęż istnieje 8 obiektów (obszarów) zabytkowych objętych ścisłą ochrona konserwatorską, wpisanych do rejestru zabytków. Są to: Zespół pałacowo – parkowy w Ułężu – w jego skład wchodzą: pałac (I poł. XIX w.), park z zabytkowym drzewostanem, kapliczka Matki Boskiej, siedziba Urzędu Gminy Ułęż, Zespół pałacowo – parkowy w Sobieszynie – w jego skład wchodzą pałac (XIX w.), 2 oficyny, kuźnia park
z zabytkowym drzewostanem. Własność Powiatu Ryckiego, Zespół dworsko – pałacowy w Podlodowie – dwór, dawna stajnia, park z zabytkowym drzewostanem. Własność prywatna, Zespół dworsko – parkowy w Sarnach – dwór (XIX w.), park. Własność prywatna, Zespól Szkół im. Kajetana hr. Kickiego w Sobieszynie Brzozowej – budynek szkoły, budynek mieszkalny, budynek gospodarczy, park i aleja dojazdowa (II poł. XIX w.). Własność Powiatu Ryckiego, Zespół kościelny w Sobieszynie – kościół parafialny p.w. Podwyższenia Krzyża (II poł. XIX w.), plebania i otaczający park oraz Zespół kościelny w Żabiance – drewniany kościół parafialny p.w. N. M. P. (XVIII w.), dzwonnica, cmentarz.

Ponadto na terenie gminy znajduje się kilkanaście obiektów wpisanych do ewidencji zabytków, spośród których najciekawszymi są: wzgórze „ Pięciu figur” w Ułężu z kaplicą grobową Janickich oraz układ urbanistyczny Drążgowa (najstarsza jednostka osadnicza na terenie gminy) – dawnego miasta z uformowanym rynkiem. W ewidencji dóbr kultury województwa lubelskiego figurują liczne kapliczki przydrożne.



Najciekawsze zabytki Miasta Dęblin to: Twierdza Dęblin wraz ze znajdującym się na jej terenie muzeum, forty towarzyszące twierdzy, reduty i pozostałe zabudowania, pałac Mniszchów/Jabłonowskich, pozostałości cmentarza prawosławnego przy ul. Mickiewicza, zabudowania dworcowe Kolei Nadwiślańskiej z przełomu XIX i XX w., kościół parafialny pw. Chrystusa Miłosiernego – dawną cerkiew unicką z II połowy XVIII w., Międzynarodowy Cmentarz Wojenny na Balonnej z lat 1915-1939 oraz studnie z kołowrotem z XIX w. na ul. Okólnej.

Najciekawszymi zabytkami w Gminie Kłoczew są: zespół kościelny z przełomu XVI i XVII wieku w Kłoczewie, zabytkowy dworek z XIX wieku w Jagodnem, obiekt pałacowo – parkowy w Starym Zadybiu (obecna szkoła podstawowa), gorzelnia w Starym Zadybiu oraz kaplica mariawicka w Goździe.

W ewidencji Wojewódzkiego Oddziału Służby Ochrony Zabytków, można odnaleźć następujące obiekty znajdujące się w gminie Nowodwór: młyn z ok. 1930 roku w miejscowości Grabowce Dolne, Leśniczówka z ok. 1920 roku w miejscowości Lendo Wielkie, pozostałości zespołu dworsko parkowego z XIX wieku, obora z 1890 roku w Nowodworze, układ urbanistyczny dawnego miasta z XVI wieku, drzewostan w zespole kościelnym pw. Św. Wojciecha – XX w., cmentarz parafialny z pocz. XX wieku, młyn elektryczny dawniej wodny z końca XIX wieku, krzyż drewniany z figurką Matki Boskiej z ok. 1900 roku oraz kapliczka z figurką NMP z 1935 roku.



9. Charakterystyka obszarów atrakcyjnych turystycznie

Obszary atrakcyjnie turystycznie na obszarze LGD „Lepsza Przyszłość Ziemi Ryckiej” związane są z zabytkami opisanymi w sekcji III..7. ale również z walorami przyrodniczymi, występującymi lasami, obszarami chronionymi, ciekawymi krajobrazami i czystym środowiskiem.

Te obszary mogą być szczególnie atrakcyjnie w kontekście rosnącego zainteresowania turystyką kwalifikowaną związaną z różnymi zainteresowaniami odwiedzających zorientowaną na specyficzne zainteresowania np. historia fortyfikacji.

Również z perspektywy turystyki kwalifikowanej warto podkreślić potencjał w zakresie turystyki i rekreacji oparty na zasobach wodnych (rzeki Wisła i Wieprz oraz liczne stawy i inne zbiorniki wodne).

Przez obszar LGD przebiegają:

1. Szlaki wodne:

• szlak kajakowy Pradolina Wieprza (długość 123 km) utworzony w ramach projektu współpracy o akronimie USK-PW, nagrodzony wyróżnieniem w konkursie na Najlepszy Produkt turystyczny Województwa Lubelskiego 2014

• szlak kajakowy Wisłą z Kazimierza Dolnego do Dęblina. Długość spływu około 32 km.

2. Szlaki piesze:

• szlak czerwony - prowadzi w kierunku północnym z Dęblina do Wilgi przez Podzamcze koło Maciejowic. Długość szlaku 60 km. Odcinek Dęblin - Maciejowice 32 km. Początek szlaku przy moście na rzece Wiśle.

• szlak niebieski "Nadwiślański" - biegnie w kierunku południowym z Dęblina do Annopola przez Gołąb, Puławy, Kazimierz Dolny, Piotrowin, Józefów. Długość szlaku 109 km. Odcinek Dęblin - Puławy 20 km. Początek szlaku przy dworcu PKP Dęblin.

• szlak zielony "Generała Franciszka Kleeberga" - prowadzi na wschód od Dęblina do Kocka przez Bobrowniki, Ułęż, Sobieszyn, Wolę Gułowską, Charlejów. Długość szlaku 72,7 km. Odcinek Dęblin - Sobieszyn 24 km. Początek szlaku na środku mostu na rzece Wiśle, koniec na cmentarzu wojennym w Kocku.

• szlak zielony "Pułkownika Dionizego Czachowskiego" - wiedzie na zachód od środka mostu na rzece Wiśle do Zwolenia przez Zajezierze, Sieciechów, Garbatkę w woj. mazowieckim. Jest on przedłużeniem szlaku zielonego "Generała Franciszka Kleeberga". Długość szlaku 58,2 km. Odcinek Dęblin – Garbatka – 22 km.

• szlak żółty spacerowy - prowadzi wokół Dęblina, ma długość 10,8km.



  1. Ścieżki rowerowe:

    • Pętla „Czerwona” – Ryki –Sędowice- Sarny (24 km)

    • Pętla „Zielona” – Ryki – Leopoldów – Ryki (26 km)

    • Stężyca – ścieżka rowerowa koroną wału przeciwpowodziowego: Stężyca – Młynki – Dęblin

    • Stężyca – ścieżka rowerowa biegnąca polnymi drogami, częściowo drogami asfaltowymi: Stężyca – Jezioro Palenickie – Brzeźce- Prażmów –Brzeźce- Kletnia- Rokitnia - Stężyca

    • Bursztynowy Szlak Greenways – przyroda, tradycja i ludzie – międzynarodowa trasa rowerowa (polsko-słowacko-węgierska). Przebieg oznakowany trasy w woj. lubelskim od miejscowości Brześce (gmina Stężyca) do Dęblina. Dalsza część szlaku nie jest oznakowana.

    • Szlak Ziemi Łukowskiej – trasa rowerowa przebiegająca przez miejscowości w gminach Kłoczew i Nowodwór.

  2. Szlaki historyczne:

    • Szlak Renesansu Lubelskiego – trasa o znaczeniu wojewódzkim, ukazuje unikatowe dziedzictwo architektury regionu lubelskiego. Na szlaku znajduje się ponad 40 zabytkowych obiektów, głównie sakralnych. Z zabytków znajdujących się na obszarze działania LGD, do pereł architektury lubelskiego renesansu zaliczano Kościół pod wezwaniem Najświętszej Maryi Panny w Bobrownikach, który powstał na przełomie XV-XVI w. Szlak przebiega przez: Lublin- Dys- Krasienin- Markuszów- Kurów-Końskowolę- Janowiec- Kazimierz Dolny – Wilków –Bełżyce Czerniejów -Gardzienice – Łęczną – Bobrowniki - Gołąb – Kock – Kodeń – Krupe –Moliborzyce – Radzyń Podlaski – Czemirerniki – Rybitwy – Szczebrzeszyn – Turobin – Wilkołaz II – Wojsławice – Zamość – Uchanie.

W chwili obecnej na terenie gminy znajduje się 13,5 km ścieżek rowerowych z kostki brukowej bezfrezowej. Na terenie obiektu Wyspa Wisła wybudowano około 4,5 km takich ścieżek rowerowych, po których można jeździć także na rolkach. Niezwykłe uroki krajobrazu nadwiślańskiego można podziwiać z wybudowanej ścieżki rowerowej koroną wału rzeki Wisła na odcinku Stężyca – Dęblin, a także na odcinku Stężyca - Piotrowice.

Malownicze tereny leśne i łąki na obszarze objętym LSR posiadają znakomite warunki do uprawiania wszelkich form sportowego wypoczynku. Doskonale sprawdzają się również przy uprawianiu nordic walkingu.



Na terenie Lokalnej Grupy Działania zlokalizowanych jest 29 obiektów noclegowych (1 w Gminie Nowodwór, 3 w Gminie Kłoczew, 9 w Gminie Ryki, 5 w Gminie Stężyca, 4 w Gminie Ułęż oraz 3 w Gminie Dęblin), w tym 14 gospodarstw agroturystycznych. Do najważniejszych z nich należą: Hotel Ikar w Dęblinie, Hotel Olivia w Rykach, Gościniec Pod Lasem w Grabowcach Dolnych, AgroEkoRanczo w Sobieszynie, Villa Orchidea w Stężycy. Jest to baza niewystarczająca dla turystów, którzy chcieliby odwiedzić powiat rycki i korzystać ze szlaków czy zwiedzać. Mimo opisanych powyżej licznych zasobów przyrodniczych, historycznych i zabytków potencjał do rozwoju turystyki nie jest w pełni wykorzystany. Brakuje zorganizowanych miejsc wypoczynku i rekreacji, oferta turystyczna jest skromna, brakuje map, folderów, informacji. Słaba jest promocja obszaru. Ponadto, mimo że mieszkańcy i samorządy widzą potencjał dla rozwoju turystycznego obszaru i podejmują jednostkowe działania nie opracowano dotąd kompleksowego programu zagospodarowania turystycznego obszaru. Dlatego działania w zakresie rozwoju turystycznego będą koncentrowały się na przygotowaniu do opracowania strategii długofalowej, w tym inwentaryzacji posiadanych zasobów, a także dalszych pracach związanych ze szlakami turystycznymi, bazą turystyczną i promocją. Szansą na rozwój turystyczny obszaru może być moda na aktywne spędzanie czasu wolnego, wzrost liczby osób z miasta przyjeżdżających na wypoczynek weekendowy na wieś.

10. Opis produktów lokalnych, tradycyjnych i regionalnych

Na obszarze Lokalnej Grupy Działania „Lepsza Przyszłość Ziemi Ryckiej” brak jest produktów zarejestrowanych jako „produkt lokalny”. Niemniej mieszkańcy cenią sobie kuchnię regionalną, chleby pieczone na zakwasie, wędliny, ciasta, potrawy z ryb, nalewki. Rozpowszechnianie produktów regionalnych wśród turystów mogłoby znacznie podnieść atrakcyjność obszaru. Istnieje natomiast duży potencjał w zakresie sztuki ludowej, głównie w zakresie rzeźbiarstwa, haftowania, koronkarstwa oraz wikliniarstwa.


Tabela 16. Twórcy ludowi działający na terenie gmin członkowskich LGD.

Twórczość

Miasto Dęblin

Gmina Kłoczew

Gmina Nowodwór

Gmina Ryki

Gmina Stężyca

Gmina Ułęż

Rzeźba

b.d.

b.d.

b.d.

Witold Cejko – rzeźby w korze, zam. Ryki, Jadwiga Kuchnio – rzeźba w korze, zam. Dąbia Stara, Tadeusz Kamelab

Marianna Komorniczak – rzeźba w drewnie, zam. Piotrowice, Jerzy Potocki zam. Stężyca


Michał Mikos - rzeźby w drewnie, zam. Korzeniów, Jan Szczęsny zam. Sobieszyn

Hafty i koronki

Stanisława Kępka, Janina Mikusek, Ewa Mańka, Monika Mańka, Wiktoria Marut, Halina Smaga, Stanisława Smolińska, Danuta Witek, Justyna Wnuk, Hanna Wojtyś, Raisa Zwierzchowska


Maria Szpadzik – haft krzyżykowy, koronkarstwo

b.d.

Wiesława Gazda, Stanisława Stoń, Halina Piwońska, Henryka Żaczek, Janina Warowna, Barbara Jaworska, Kazimiera Rogala, Stanisława Jawoszek, Zofia Flak, Zofia Kania

Alodia Witkowska, Marta Komosa, Maria Maraszek, Joanna Nowak, Elżbieta Ośko

b.d.

Wikliniarstwo

Grzegorz Gordat  - zarejestrowany w STL, Barbara Jasińska, Monika Kowalczyk, Edyta Stefaniak

b.d.

b.d.

b.d.

Stanisław Wąsiewski, zam. Brzeźce, Ireneusz Mikusek, zam. Stężyca

Tadeusz Janiszek, zam. Korzeniów

Źródło: informacje pozyskane z gmin członkowskich LGD


  1. ANALIZA SWOT

Analiza SWOT obszaru została przygotowana w oparciu o konsultacje z mieszkańcami podczas spotkań w gminach, analizy ankiet wypełnianych i przekazywanych do Biura LGD, dyskusji w grupach fokusowych, a także prowadzonych wywiadów pogłębionych z osobami przychodzącymi do Biura LGD.

MOCNE STRONY

Odniesienie do diagnozy /procesu partycypacyjnego

SŁABE STRONY

Odniesienie do diagnozy / procesu partycypacyjnego

Wśród podmiotów gospodarczych dominuje sektor prywatny

Diagnoza – str. 26

Charakterystyka gospodarki

Mieszkańcy mało aktywni w podejmowaniu działalności gospodarczej, utrzymujące się bezrobocie

Diagnoza – str.27

Zgłoszono podczas otwartych spotkań informacyjno-konsultacyjnych

Dogodne położenie geograficzne - bliskość Lublina, Radomia i Warszawy to sąsiedztwo aglomeracji o wysokiej sile nabywczej, popycie na produkty rolnicze i produkty związane z rekreacją, turystyką i wypoczynkiem

Diagnoza –str. 25 Charakterystyka gospodarki

Zgłoszono podczas otwartych spotkań informacyjno-konsultacyjnych

Utrzymujący się ujemy przyrost naturalny


Diagnoza – str.24

Zgłoszono podczas otwartych spotkań informacyjno-konsultacyjnych


Obszar o bogatych walorach przyrodniczych i krajobrazowych, atrakcyjny do wypoczynku i rekreacji

Diagnoza –str. 37 Charakterystyka obszarów atrakcyjnych turystycznie , zgłoszono podczas otwartych spotkań konsultacyjnych

Mało ofert pracy dla ludzi wchodzących na rynek pracy
Brak kapitału do tworzenia nowych firm i rozwijania istniejących przedsiębiorstw

Diagnoza – str. 29-31 zgłoszono podczas dyskusji w grupach fokusowych z przedsiębiorcami

Znaczące zasoby wodne, rzeka Wisła, Wieprz i liczne stawy

Diagnoza –str. 37 Charakterystyka obszarów atrakcyjnych turystycznie , zgłoszono podczas otwartych spotkań konsultacyjnych

Niewykorzystane zasoby przyrodnicze i kulturowe do rozwoju turystki na obszarze


Diagnoza – str. 38

Zgłoszono podczas otwartych spotkań informacyjno-konsultacyjnych


Dużo aktywnych grup artystycznych, śpiewaczych, tanecznych



Diagnoza –str. 32

Działalność sektora społecznego zgłoszono podczas konsultacji w gminach i w ankietach

Słaba infrastruktura turystyczna i rekreacyjna, brak kompleksowych planów zagospodarowania turystycznego obszaru



Diagnoza – str. 38

Zgłoszono podczas otwartych spotkań informacyjno-konsultacyjnych


Obszar o bogatym dziedzictwie kulturowym i historycznym, posiadający wiele zabytków

Diagnoza – str. 36-38 zgłoszono podczas konsultacji w gminach

Słaba baza noclegowa, niewystarczająca w stosunku do potrzeb




Diagnoza –str. 38

Zgłoszono podczas otwartych spotkań informacyjno-konsultacyjnych

Szlaki turystyczne: wodne, piesze, rowerowe, historyczne



Diagnoza – str. 37-38

Zgłoszono podczas konsultacji w gminach

Słaba oferta na zagospodarowanie czasu wolnego


Diagnoza –str. 35

Zgłoszono podczas otwartych spotkań informacyjno-konsultacyjnych

Kompleks sportowo rekreacyjny Wyspa Wisła z nowoczesnym zagospodarowaniem terenu i infrastrukturą



Diagnoza – str. 38 Charakterystyka obszarów atrakcyjnych turystycznie

Słaba infrastruktura społeczna, niewystarczająca do potrzeb liczba świetlic, placów zabaw, terenów rekreacyjnych



Diagnoza –str. 35

Zgłoszono podczas otwartych spotkań informacyjno-konsultacyjnych

SZANSE

Odniesienie do diagnozy /procesu partycypacyjnego

ZAGROŻENIA

Odniesienie do diagnozy / procesu partycypacyjnego

Wzrost zainteresowania osiedlaniem się poza miastem - migracja osób z miasta na wieś

Przedstawione szanse wynikają z analizy trendów przedstawionych w diagnozie społeczno-gospodarczej obszaru LGD oraz zostały zgłoszone podczas spotkań informacyjno - konsultacyjnych

Skomplikowana sytuacja polityczna i gospodarcza w Europie, zamknięty dla Polski rynek produktów rolniczych w Rosji

Przedstawione szanse wynikają z analizy trendów przedstawionych w diagnozie społeczno-gospodarczej obszaru LGD oraz zostały zgłoszone podczas spotkań informacyjno - konsultacyjnych
Diagnoza – str. 33

Zgłoszono podczas spotkań w gminach

Diagnoza – str. 24 i 31

Zgłoszono podczas spotkań w gminach

Wzrost zainteresowania żywnością ekologiczną i przetworzoną prosto z gospodarstwa



Obniżanie się rentowności produkcji rolniczej

Możliwość korzystania z Funduszy Unijnych


Rosnąca liczba osób korzystających z opieki społecznej, ubożenie społeczeństwa i zagrożenie marginalizacją

Dalszy rozwój gospodarczy kraju i wzrost dochodów społeczeństwa


Migracja młodych ludzi w poszukiwaniu zatrudnienia do miast

Rozwijająca się turystyka w kraju




Rosnące zainteresowanie aktywnym wypoczynkiem



  1. CELE I WSKAŹNIKI

Przystępując do określania celów, przedsięwzięć i wyznaczania wskaźników w pierwszej kolejności zebrano materiały i dostępne informacje o problemach mieszkańców. Następnie przeprowadzono analizę zebranego materiału podczas konsultacji i badań, uwzględniono informacje zawarte w diagnozie obszaru i analizie SWOT.

Wnioski z przeprowadzonej analizy SWOT posłużyły do zidentyfikowania problemów i wyzwań, które pozwoliły na pogrupowanie ich tematycznie i opracowanie na tej podstawie celów szczegółowych. Określono dwie grupy problemów.



I grupa problemów i wyzwań odnosi się do rynku pracy i rozwoju gospodarczego obszaru. Mieszkańcy zwracają uwagę na posiadany potencjał, zasoby lokalne do rozwoju turystycznego obszaru, produkcję rolniczą, bliskość rynku zbytu w Lublinie, Warszawie i Radomiu, ale równocześnie dostrzegają swoje słabości. Zidentyfikowano w związku z tym następujące problemy/wyzwania:

- Mało aktywni mieszkańcy w podejmowaniu działalności gospodarczej

- Utrzymujące się bezrobocie szczególnie wśród ludzi młodych do 25 roku życia i osób 50+

- Mało firm wdrażających nowe technologie i innowacje uwzględniające ochronę środowiska i zmian klimatu
II grupa problemów i wyzwań związana jest z poziomem życia mieszkańców obszaru, ich dostępem do infrastruktury kulturalnej, rekreacyjnej, ofertą na spędzanie czasu wolnego. Szczególnie dotyczy to grup w wieku przedprodukcyjnym i poprodukcyjnym, dzieci i młodzieży oraz osób starszych w wieku 60+. Zidentyfikowano następujące problemy:

- dużo osób korzystających w pomocy społecznej co związane jest z bezrobociem i ubóstwem

- słaby dostęp do infrastruktury społecznej, mało świetlic i miejsc do spotkań. Są gminy w których nie ma domów kultury, część obiektów wymaga remontów i jest słabo wyposażona,

- mało jest miejsc do spędzania atrakcyjnie czasu wolnego. Brakuje miejsc do rekreacji, placów zabaw dla dzieci, siłowni zewnętrznych, boisk,

- niewykorzystany potencjał przyrodniczy i kulturowy do stworzenia atrakcyjnej oferty na spędzania czasu wolnego,

- niewykorzystany jest również potencjał przyrodniczy i kulturowy do rozwoju turystycznego obszaru,

- nieuporządkowane zasoby produktów lokalnych

- słaba infrastruktura turystyczna, brak przystani kajakowych, miejsc przystankowych

- słaba znajomość ochrony środowiska i zmian klimatu.

Dlatego dla zniwelowania problemów kierunkiem działania przyjętym dla LGD będzie tworzenie warunków do rozwoju przedsiębiorczości, szczególnie wśród zidentyfikowanych grup defaworyzowanych, dostarczanie narzędzi w postaci wiedzy i praktycznych umiejętności, pokazywania dobrych praktyk, zachęcania i aktywizowania oraz świadczenia usług doradczych. Tworzenie warunków dla przedsiębiorców, którzy mogą stworzyć miejsca pracy poprzez ułatwianie zdobycia im funduszy na rozwinięcie działalności gospodarczej, wspieranie poprzez działania doradcze, informacyjne i promocyjne. Promowanie rozwiązań innowacyjnych oraz chroniących środowisko naturalne i zapobiegających zmianom klimatu. Kolejnym kierunkiem będzie odpowiedź na wyzwania związane w poprawą jakości życia i tworzeniem oferty na atrakcyjne spędzanie wolnego czasu oraz włączaniem grup defaworyzowanych i zachęcaniem do większej aktywności poprzez inwestycje w infrastrukturze kulturalnej, rekreacyjnej i turystycznej. Włączenie organizacji pozarządowych do podejmowania działań na rzecz integracji mieszkańców i realizacji wspólnych projektów. Wspieranie lokalnych liderów i tworzenie płaszczyzny dialogu pomiędzy podmiotami trzech sektorów. Ważnym dla rozwoju obszaru jest zidentyfikowany problem słabej oferty turystycznej, nie w pełni wykorzystującej posiadanych zasobów dziedzictwa lokalnego. Stąd kolejnym wyzwaniem będzie rozwój turystyki w oparciu o zasoby przyrodnicze i kulturowe obszaru, tradycje regionalne Ziemi Stężyckiej, rzeki, potencjał twórców ludowych i artystów. Tworzenie atrakcyjnej oferty będzie sprzyjało napływowi turystów i pobudzało gospodarczo obszar LGD.

Wszystkie wyzwania i przyjęte kierunki rozwoju obszaru powinny wpłynąć na zmianę nastawienia mieszkańców do identyfikowania się z obszarem, samodzielnego rozwiązywania problemów, kształtowania przedsiębiorczych postaw, otwartych na zmiany, dostrzegających swoje słabości i podejmujących konkretne działania w celu poprawy poziomu życia swojego i swojej rodziny. Realizacja przyjętych kierunków działań powinna zapobiegać ubóstwu i pobudzać przedsiębiorczość. LGD będzie stymulowało te zmiany wykorzystując swoje możliwości i możliwości programu.

Planowane projekty współpracy


  1. Szlak kajakowy po rzece Wieprz

Krajowy projekt współpracy realizowany przez 7 lokalnych grup działania.

  1. Stowarzyszeniem Lokalna Grupa Działania „Doliną Wieprza i Leśnym Szlakiem”

  2. Lokalną Grupą Działania „Zielony Pierścień”

  3. Stowarzyszeniem Lokalna Grupa Działania „Nasze Roztocze”

  4. Stowarzyszeniem Lokalna Grupa Działania „Krasnystaw PLUS”

  5. Stowarzyszeniem Lokalna Grupa Działania „Dolina Giełczwi”

  6. Lokalną Grupą Działania „Polesie”

  7. Stowarzyszeniem LGD „Lepsza Przyszłość Ziemi Ryckiej”

Cele projektu: promocja turystyki kajakowej na rzece Wieprz od źródeł do ujścia.

Projekt realizuje cel szczegółowy nr 4 LSR


Planowane zadania:

  1. opracowanie i wydanie przewodnika turystycznego w języku polskim dla kajakarzy – 2 500 szt.

  2. opracowanie i wydanie przewodnika turystycznego w języku angielskim dla kajakarzy – 500 szt.

  3. utworzenie miejsca postojowego dla kajakarzy w miejscowości Dęblin,

  4. aktualizacja i poszerzenie informacji na stronie www.kajakiempowieprzu.pl wraz z utworzeniem zakładki anglojęzycznej.

Planowany wkład LGD Lepsza Przyszłość Ziemi Ryckiej do projektu: 36.000,00 złotych

II. Inkubator przedsiębiorczości

Projekt międzynarodowy z udziałem 5 partnerów

LAG DRAVA – partner ze Słowenii

LGD Leśny Krąg – partner polski

LGD Jagiellońska Przystań- partner polski

LGD „Doliną Wieprza i Leśnym Szlakiem” - partner polski

LGD „ Lepsza Przyszłość Ziemi Ryckiej- partner polski



Cele projektu:

- identyfikacja produktów lokalnych pod kątem wykorzystania ich do rozwoju przedsiębiorczości i turystyki w regionie

- opracowanie strategii wykorzystania wybranych produktów lokalnych

- wymiana dobrych praktyk

Planowane zadania:


  1. przygotowanie 2 wizyt roboczych w kraju partnera i przegląd posiadanych zasobów ( inwentaryzacja na potrzeby projektu)

  2. opracowanie strategii wykorzystania wybranych produktów lokalnych

  3. wymiana dobrych praktyk podczas wizyt studyjnych,

  4. stworzenie platformy wsparcia dla przedsiębiorców w oparciu o zidentyfikowane i wybrane zasoby,

  5. organizacja konferencji podsumowującej i promującej wybrane produkty

Projekt realizuje cel szczegółowy nr 4 LSR i ma charakter innowacyjny dla obszaru LGD.

Planowany wkład LGD Lepsza Przyszłość Ziemi Ryckiej do projektu: 70000,00 złotych



  1. Promocja kulinarnego szlaku turystycznego

Krajowy projekt współpracy realizowany z udziałem 4 partnerów

LGD Leśny Krąg, LGD Jagiellońska Przystań, LGD Lepsza Przyszłość Ziemi Ryckiej, LGD „Doliną Wieprza i Leśnym Szlakiem”



Cel projektu:

Współpraca 4 Lokalnych Grup Działania dotycząca wymiany doświadczeń kulinarnych tradycji, metod pracy i programów usług oferowanych przez firmy turystyczne oraz zasad współpracy pomiędzy firmami, organizacjami pozarządowymi i samorządami z zakresu promocji turystycznej regionu.

Cel projektu jest zgodny celem szczegółowym nr 4 LSR.

Planowane zadania:



  1. wymiana doświadczeń w zakresie znakowania i promowania szlaków turystycznych,

  2. wymiana dobrych praktyk – wizyta w inkubatorze kuchennym,

  3. wyznaczenie szlaku turystycznego,

  4. portal internetowy promujący szlak,

  5. wyznaczenie wspólnego szlaku kulinarnego,

  6. wydanie publikacji promocyjnej

Projekt ma charakter innowacyjny. Będzie to pierwszy szlak kulinarny na obszarze.

Planowany wkład LGD Lepsza Przyszłość Ziemi Ryckiej do projektu: 20000,00 złotych

Łączne planowane wydatki na projekty współpracy do roku 2018 – 126 000 złotych. LGD Lepsza Przyszłość Ziemi Ryckiej będzie chciała realizować projekty współpracy po 2018 roku i wykorzystać budżet na poziomie 5%.



1   2   3


©operacji.org 2017
wyślij wiadomość

    Strona główna