Sprawozdanie z działalnośCI



Pobieranie 7,09 Mb.
Strona1/25
Data19.11.2017
Rozmiar7,09 Mb.
  1   2   3   4   5   6   7   8   9   ...   25


SPRAWOZDANIE Z DZIAŁALNOŚCI

NARODOWEGO BANKU POLSKIEGO

W 2005 ROKU

Warszawa, 2006



SPIS TREŚCI

SYNTEZA 13

1. FUNKCJONOWANIE ORGANÓW NARODOWEGO BANKU POLSKIEGO 21

1.1. Prezes Narodowego Banku Polskiego 21

1.2. Rada Polityki Pieniężnej 22

1.3. Zarząd Narodowego Banku Polskiego 24



2. POLITYKA PIENIĘŻNA 27

2.1. Strategia polityki pieniężnej w 2005 r. 27

2.2. Polityka pieniężna w 2005 r. 30

2.3. Instrumenty polityki pieniężnej 35

2.3.1. Nadpłynność sektora bankowego 35

2.3.2. Instrumenty polityki pieniężnej 36

2.3.2.1. Stopa procentowa 36

2.3.2.2. Operacje otwartego rynku 38

2.3.2.3. Rezerwa obowiązkowa 40

2.3.2.4. Operacje depozytowo-kredytowe 41

2.3.2.5. Pozostałe operacje 42

3. NADZÓR BANKOWY 43

3.1. Zadania licencyjne 43

3.1.1. Tworzenie banków 44

3.1.2. Sprzedaż przedsiębiorstwa bankowego lub jego zorganizowanej części 44

3.1.3. Zmiany w strukturze akcjonariatu banków 44

3.1.4. Zmiany składu zarządów banków 44

3.1.5. Zmiany statutów banków 45

3.1.6. Prowadzenie działalności poprzez oddział lub w ramach działalności transgranicznej 45

3.1.7. Otwieranie i działalność przedstawicielstw banków zagranicznych i instytucji kredytowych 46

3.1.8. Inne zadania związane z działalnością licencyjną 46

3.2. Zadania regulacyjne 46

3.2.1. Projekty ustaw 47

3.2.2. Akty wykonawcze do ustaw 49

3.2.3. Dokumenty konsultacyjne 50

3.2.4. Projekty prawa wspólnotowego 51

3.2.5. Inne obszary działalności regulacyjnej 52

3.3. Zadania analityczne 52

3.3.1. Bezpośredni nadzór analityczny nad bankami, tzw. zza biurka 52

3.3.2. Nadzór nad bankami znajdującymi się w trudnej sytuacji finansowej 53

3.3.3. Kompleksowa analiza sytuacji sektora bankowego 54

3.4. Zadania inspekcyjne 54

3.4.1. Czynności kontrolne w bankach, oddziałach instytucji kredytowych oraz w przedstawicielstwach instytucji kredytowych i banków zagranicznych 55

3.4.2. Zakres przeprowadzonych czynności kontrolnych 55

3.4.3. Wsparcie procesu inspekcji i zapewnienie jednolitych standardów inspekcji 56

3.5. Porozumienia z zagranicznymi instytucjami nadzorczymi 57

3.6. Udział Narodowego Banku Polskiego w sanacji banków 57

3.7. Działania GINB przyczyniające się do kształtowania warunków niezbędnych do rozwoju systemu bankowego 57

4. DZIAŁALNOŚĆ EMISYJNA NBP 59

4.1. Pieniądz gotówkowy w obiegu 59

4.2. Zaopatrywanie banków w znaki pieniężne 60

4.3. Wycofywanie z obiegu uszkodzonych lub zużytych znaków pieniężnych 60

4.4. Inne zagadnienia związane z pieniądzem gotówkowym 61

4.4.1. Dostawy znaków pieniężnych 61

4.4.2. Emisja monet kolekcjonerskich 61

4.4.3. Emisja monet powszechnego obiegu ze stopu Nordic Gold 62

4.4.4. Wymiana znaków pieniężnych, które przestały być prawnym środkiem płatniczym 62

4.4.5. Fałszerstwa krajowych znaków pieniężnych 62

4.4.6. Przeciwdziałanie fałszerstwom euro 62

4.5. Prace Komisji ds. Strategii Wprowadzenia Banknotów i Monet Euro 63



5. ZARZĄDZANIE REZERWAMI DEWIZOWYMI 65

5.1. Zarządzanie ryzykiem w procesie zarządzania rezerwami 65

5.2. Uwarunkowania inwestycyjne 66

5.2.1. Tło gospodarcze 66

5.2.2. Charakterystyka rynkowych parametrów inwestycyjnych 67

5.3. Poziom oficjalnych aktywów rezerwowych 70

5.4. Charakterystyka procesu inwestycyjnego 71

5.5. Dochodowość rezerw walutowych 72

5.6. Złoto monetarne 73

5.7. Dochód z działalności inwestycyjnej 73



6. DZIAŁALNOŚĆ DEWIZOWA 74

6.1. Działania w zakresie zadań dewizowych 74

6.1.1. Rejestr działalności kantorowej 74

6.1.2. Decyzje w sprawach dewizowych 74

6.1.3. Kontrola obrotu dewizowego 74

6.1.4. Działania pokontrolne 75

6.1.5. Działania w zakresie organizacji obrotu dewizowego 75

6.2. Obsługa kredytów zagranicznych zaciągniętych przez NBP 76



7. DZIAŁANIA NA RZECZ SYSTEMU PŁATNICZEGO 77

7.1. Integracja z systemami płatności funkcjonującymi w Unii Europejskiej 77

7.2. Nadzór nad systemami płatności, systemami autoryzacji i rozliczeń oraz nad systemami rozrachunku papierów wartościowych 78

7.3. Działania regulacyjne w dziedzinie systemu płatniczego 80

7.4. Obsługa rachunków bieżących banków w Centrali NBP 82

7.4.1. Liczba rachunków bieżących banków prowadzonych przez NBP w systemie SORBNET 82

7.4.2. Liczba i rodzaje operacji przeprowadzonych na rachunkach bieżących banków w NBP w systemie SORBNET 82

7.4.3. Liczba rachunków bieżących banków w euro prowadzonych przez NBP w systemie SORBNET-EURO 85

7.4.4. Operacje przeprowadzone na rachunkach bieżących banków w NBP w systemie SORBNET-EURO 85

7.4.4.1. Liczba transakcji 85

7.4.4.2. Wartość transakcji 85

7.5. Standaryzacja i normalizacja 86

7.6. Działalność Rady ds. Systemu Płatniczego 86

7.7. Współpraca z sektorem bankowym w zakresie pozostałych przedsięwzięć międzybankowych 88



8. DZIAŁALNOŚĆ EDUKACYJNA I INFORMACYJNA 89

8.1. Działalność edukacyjna 89

8.1.1. Program edukacji ekonomicznej 89

8.1.1.1. Portal Edukacji Ekonomicznej - NBPortal.pl 89

8.1.1.2. Konkursy grantowe 90

8.1.1.3. Programy dla środowisk szkolnych i dziennikarzy 90

8.1.1.4. Program stypendialny 91

8.1.1.5. Inne programy edukacyjne 91

8.1.2. Współpraca w zakresie szkolenia kadr dla sektora bankowego 92

8.2. Działalność informacyjna 92

8.2.1. Kontakty z mediami i analitykami rynkowymi 92

8.2.2. Działania informacyjne na temat euro 92

8.2.3. Dni Otwarte w NBP 92

8.2.4. Wydawnictwa i strona internetowa NBP 93

8.3. Centralna Biblioteka NBP 94

9. OBSŁUGA SKARBU PAŃSTWA 96

9.1. Rachunki bankowe prowadzone przez NBP 96

9.1.1. Obsługa rachunków bankowych 96

9.1.2. Rodzaje rachunków prowadzonych przez NBP 97

9.1.3. Tryb obsługi rachunków 98

9.2. Obsługa zobowiązań i należności zagranicznych budżetu państwa 98

9.3. Obsługa obrotu skarbowymi papierami wartościowymi 100

9.3.1. Przetargi skarbowych papierów wartościowych 100

9.3.1.1. Przetargi bonów skarbowych 100

9.3.1.2. Przetargi obligacji skarbowych 100

9.3.1.3. Przetargi zamiany obligacji skarbowych 101

9.3.2. System Dealerów Skarbowych Papierów Wartościowych 101

9.4. Działania na rzecz zarządzania długiem publicznym 102

10. DZIAŁALNOŚĆ BADAWCZA 103

10.1. Badania związane z uczestnictwem w ERM II i strefie euro 103

10.2. Badania przedsiębiorstw i gospodarstw domowych 104

10.3. Inne badania makroekonomiczne 105

10.4. Badania dotyczące rozwoju i stabilności systemu finansowego 107

10.5. Cykl seminariów wewnętrznych Współczesna polityka pieniężna 107

10.6. Konferencje i seminaria naukowe organizowane przez NBP 107

11. DZIAŁALNOŚĆ STATYSTYCZNA 110

11.1. Zadania w zakresie statystyki monetarnej, finansowej, bilansu płatniczego oraz międzynarodowej pozycji inwestycyjnej 110

11.2. Działania w zakresie statystyki dostosowujące do wymogów EBC 111

11.2.1. Dostosowanie statystyki monetarnej oraz instytucji i rynków finansowych 111

11.2.2. Dostosowanie kwartalnych rachunków finansowych 112

11.2.3. Dostosowanie statystyki sektora instytucji rządowych i samorządowych 112

11.2.4. Dostosowanie statystyki sektora realnego 113

11.2.5. Dostosowanie statystyki bilansu płatniczego 113

11.3. Zintegrowana Baza Danych Ekonomicznych 113

12. DZIAŁALNOŚĆ LEGISLACYJNA 115

12.1. Działalność prawotwórcza organów NBP oraz Komisji Nadzoru Bankowego 115

12.2. Udział NBP w pracach organów państwa nad projektami aktów normatywnych i nienormatywnych 115

12.3. Projekty ustaw dotyczących funkcjonowania systemu bankowego 116

12.3.1. Projekty ustaw opracowanych w Narodowym Banku Polskim 116

12.3.2. Pozostałe projekty ustaw 117

12.3.2.1. Projekty uchwalonych ustaw 117

12.3.2.2. Projekty rozpatrywanych i opiniowanych ustaw 117

12.4. Udział NBP w konsultowaniu projektów wspólnotowych aktów prawnych oraz projektów krajowych aktów prawnych państw członkowskich UE 119

13. WSPÓŁPRACA MIĘDZYNARODOWA 121

13.1. Działania związane z realizacją zadań wynikających z członkostwa Polski w Unii Europejskiej 121

13.1.1. Współpraca z Europejskim Systemem Banków Centralnych 121

13.1.2. Udział NBP w pracach organów wspólnotowych 123

13.1.3. Inne działania 123

13.2. Działania Narodowego Banku Polskiego na rzecz wprowadzenia euro w Polsce 123

13.2.1. Udział przedstawicieli NBP w pracach gremiów unijnych zajmujących się problematyką wprowadzenia euro 123

13.2.2. Współpraca z Ministerstwem Finansów w ramach Międzyresortowej Grupy Roboczej ds. Integracji Polski z Unią Gospodarczą i Walutową 124

13.2.3. Inne działania 124

13.3. Współpraca z międzynarodowymi instytucjami gospodarczymi i finansowymi 124

13.3.1. Współpraca z Organizacją Współpracy Gospodarczej i Rozwoju (OECD) 124

13.3.2. Współpraca z Bankiem Światowym i z Międzynarodowym Funduszem Walutowym 125

13.3.3. Współpraca z Bankiem Rozrachunków Międzynarodowych 127

13.3.4. Współpraca z Europejskim Bankiem Odbudowy i Rozwoju 127

13.3.5. Międzynarodowy Bank Współpracy Gospodarczej 128

13.3.6. Współpraca międzynarodowa w zakresie nadzoru bankowego 128

13.3.7. Pomoc szkoleniowa udzielona bankom centralnym i zagranicznym instytucjom nadzorczym 129

14. DZIAŁALNOŚĆ WEWNĘTRZNA 130

14.1. Zarządzanie zasobami ludzkimi 130

14.1.1. Zatrudnienie w NBP 130

14.1.2. Podnoszenie kwalifikacji pracowników NBP 130

14.1.3. Zasady etyki pracowników NBP 132

14.2. Zarządzanie zasobami majątkowymi 132

14.3. Obsługa informatyczna systemu bankowego oraz NBP 132

14.4. Ochrona i zabezpieczenia 133

14.5. Audyt wewnętrzny 134

14.6. Zarządzanie ryzykiem 134

14.7. Zmiany organizacyjne 134

15. BILANS I RACHUNEK WYNIKÓW NBP 136

15.1. Podstawy prawne rachunkowości NBP 136

15.2. Podstawowe zasady rachunkowości NBP 136

15.3. Biegły rewident i sposób jego wyboru 138

15.4. Zmiany regulacji prawnych dotyczących rachunkowości NBP w roku obrotowym 2005 139

15.5. Zmiany w układzie aktywów i pasywów bilansu NBP oraz w układzie rachunku zysków i strat NBP 139

15.6. Zmiany w zestawieniu pozycji pozabilansowych NBP 140

15.7. Zmiany w pozycjach bilansu NBP 140

15.7.1. Zmiany w pozycjach aktywów 141

15.7.2. Zmiany w pozycjach pasywów 142

15.7.3. Zmiany w strukturze aktywów 145

15.7.4. Zmiany w strukturze pasywów 146

15.8. Zmiany w rachunku zysków i strat NBP 147

15.8.1. Wynik z tytułu odsetek, dyskonta i premii 149

15.8.2. Wynik z tytułu operacji finansowych 151

15.8.3. Wynik z tytułu opłat i prowizji 152

15.8.4. Przychody z tytułu akcji i udziałów 153

15.8.5. Pozostałe przychody 154

15.8.6. Koszty amortyzacji 154

15.8.7. Koszty działania banku 155

15.8.8. Koszty wynagrodzeń wraz z narzutami 155

15.8.9. Koszty administracyjne 155

15.8.10. Koszty emisji znaków pieniężnych 156

15.8.11. Pozostałe koszty 157

15.8.12. Wynik finansowy NBP i jego podział 157

SPIS TABEL 161

SPIS WYKRESÓW 164

Załącznik nr 1 167

WYBRANE INFORMACJE O SEKTORZE BANKOWYM



Załącznik nr 2 171

PKB I POPYT FINALNY



Załącznik nr 3 175

CENY TOWARÓW I USŁUG KONSUMPCYJNYCH



Załącznik nr 4 181

BILANS PŁATNICZY



Załącznik nr 5 185

PODAŻ PIENIĄDZA



Załącznik nr 6 193

PROJEKCJE INFLACJI



Załącznik nr 7 197

WYKAZ WYKONAWCZYCH AKTÓW PRAWNYCH WYDANYCH W 2005 R. PRZEZ ORGANY NARODOWEGO BANKU POLSKIEGO I KOMISJĘ NADZORU BANKOWEGO (OGŁOSZONYCH)



Załącznik nr 8 205

PUBLIKACJE I STRONA INTERNETOWA NARODOWEGO BANKU POLSKIEGO W 2005 R.



Załącznik nr 9 211

ZESTAWIENIE OTWARTYCH SEMINARIÓW PRZEPROWADZONYCH W NBP W 2005 R.



Załącznik nr 10 213

WYNIKI GŁOSOWANIA CZŁONKÓW RADY POLITYKI PIENIĘŻNEJ NAD WNIOSKAMI I UCHWAŁAMI PODJĘTYMI W 2005 R.



Załącznik nr 11 219

OPINIA NIEZALEŻNEGO BIEGŁEGO REWIDENTA



Załącznik nr 12 221

SCHEMAT ORGANIZACYJNY NARODOWEGO BANKU POLSKIEGO


SKRÓTY

ARiMR

Agencja Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa

BCI

bezpośredni cel inflacyjny

BFG

Bankowy Fundusz Gwarancyjny

BIS

Bank for International Settlements

Bank Rozrachunków Międzynarodowych

CAEL

Adekwatność kapitału (C), jakość aktywów (A), wyniki finansowe (E) i płynność (L)

CMFB

Committee on Monetary, Financial and Balance of Payment Statistics (Komitet ds. Statystyki Monetarnej, Finansowej i Bilansu Płatniczego)

CPI

Consumer Price Index

wskaźnik cen towarów i usług konsumpcyjnych

DSPW

Dealerzy Skarbowych Papierów Wartościowych

EBC

Europejski Bank Centralny

EBOIR

Europejski Bank Odbudowy i Rozwoju

ELIXIR

System wymiany zleceń płatniczych w formie elektronicznej w KIR SA.

ERM II

Exchange Rate Mechanism II (Europejski Mechanizm Kursowy)

ESBC

Europejski System Banków Centralnych

FSI

Financial Stability Institute

GIIF

Generalny Inspektor Informacji Finansowej

GINB

Generalny Inspektorat Nadzoru Bankowego

GUS

Główny Urząd Statystyczny

HICP

Harmonised Index of Consumer Prices (zharmonizowany indeks cen konsumpcyjnych)

IBAN

International Bank Account Number (Międzynarodowy Numer Rachunku Bankowego)

JVI

Joint Vienna Institute

KIR SA

Krajowa Izba Rozliczeniowa SA

KDPW SA

Krajowy Depozyt Papierów Wartościowych SA

KNB

Komisja Nadzoru Bankowego

KNUiFE

Komisja Nadzoru Ubezpieczeń i Funduszy Emerytalnych

KPWiG

Komisja Papierów Wartościowych i Giełd

KSKOK

Krajowa Spółdzielcza Kasa Oszczędnościowo-Kredytowa

MFW

Międzynarodowy Fundusz Walutowy

MP SA

Mennica Państwowa

MSR/MSSF

Międzynarodowe Standardy Rachunkowości/Międzynarodowe Standardy Sprawozdawczości Finansowej

NBP

Narodowy Bank Polski

NRB

Numer Rachunku Bankowego

NUK

Nowa Umowa Kapitałowa

OECD

Organizacja Współpracy Gospodarczej i Rozwoju

pb

punkt bazowy

PKB

produkt krajowy brutto

PKN

Polski Komitet Normalizacyjny

PWPW SA

Państwowa Wytwórnia Papierów Wartościowych SA

RPP

Rada Polityki Pieniężnej

RTGS

Real-Time Gross Settlement (System rozrachunku brutto w czasie rzeczywistym)

SDR

Special Drawing Rights (Specjalne Prawa Ciągnienia)

SORBNET

System Obsługi Rachunków Banków w Centrali NBP

SEPA

Single Euro Payment Area (Jednolity Obszar Płatności w Euro)

TARGET

Transeuropean Automated Real-time Gross Settlement Express Transfer System (transeuropejski zautomatyzowany system rozrachunku brutto w czasie rzeczywistym)

UE

Unia Europejska

UGW

Unia Gospodarcza i Walutowa

UOKiK

Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumenta

XML

Extensible Markup Language

ZBDE

Zintegrowana Baza Danych Ekonomicznych

ZBP

Związek Banków Polskich

ZSK

Zintegrowany System Księgowy

SYNTEZA

  1. Zgodnie z art. 227 par. 1 Konstytucji RP „Centralnym bankiem państwa jest Narodowy Bank Polski. Przysługuje mu wyłączne prawo emisji pieniądza oraz ustalania i realizowania polityki pieniężnej. Narodowy Bank Polski odpowiada za wartość polskiego pieniądza.” Podstawowe zadania NBP określają ustawa o Narodowym Banku Polskim i ustawa Prawo bankowe.
    W 2005 r. NBP działał zgodnie ze Strategią polityki pieniężnej po 2003 roku
    i Założeniami polityki pieniężnej na 2005 r. oraz Planem działalności na lata 2004-2006.

  2. Niniejsze Sprawozdanie przedstawia realizację przez NBP ustawowych zadań w 2005 r. w podziale na następujące obszary: polityka pieniężna, nadzór bankowy, działalność emisyjna, zarządzanie rezerwami dewizowymi, działalność dewizowa, działania na rzecz systemu płatniczego, działalność edukacyjna i informacyjna, obsługa Skarbu Państwa, działalność badawcza, działalność statystyczna i współpraca międzynarodowa. W Sprawozdaniu przedstawiono również działalność legislacyjną, działalność wewnętrzną oraz bilans i rachunek wyników NBP.

  3. Zgodnie z ustawą z dnia 29 sierpnia 1997 r. o Narodowym Banku Polskim, organami NBP są: Prezes Narodowego Banku Polskiego, Rada Polityki Pieniężnej i Zarząd Narodowego Banku Polskiego. W 2005 r. struktura organizacyjna NBP obejmowała: Centralę NBP, 17 jednostek organizacyjnych1 oraz Generalny Inspektorat Nadzoru Bankowego - organ wykonawczy Komisji Nadzoru Bankowego wydzielony organizacyjnie w
    strukturze NBP.

  4. Rok 2005 był drugim rokiem członkostwa Polski w Unii Europejskiej, a tym samym członkostwa NBP w Europejskim Systemie Banków Centralnych.
    W związku z tym, że Polska uczestniczy w Unii Gospodarczej i Walutowej w niepełnym zakresie, jako państwo członkowskie z derogacją, przedstawiciele NBP biorą udział w pracach ESBC na zasadach określonych dla państw członkowskich UE pozostających poza strefą euro. Do najważniejszych prac dotyczących integracji europejskiej należały w 2005 r.: badania związane
    z uczestnictwem w ERM II i strefie euro, prace nad wprowadzeniem do polskiego systemu bankowego postanowień Nowej Umowy Kapitałowej (NUK) i włączeniem polskiego systemu płatniczego do jednolitego obszaru płatniczego UE, dalsze dostosowania w zakresie działalności statystycznej, opiniowanie projektów prawa wspólnotowego oraz monitorowanie bieżącej działalności instytucji UE.

  5. W 2005 r. średnioroczna inflacja mierzona wskaźnikiem cen towarów i usług konsumpcyjnych (CPI) wyniosła 2,1% i była niższa niż wszystkie dostępne prognozy ośrodków zewnętrznych sporządzone w 2004 r. i w 2005 r. Roczny wskaźnik inflacji CPI obniżył się z 3,7% w styczniu do 0,7% w grudniu, natomiast wskaźnik inflacji netto obniżył się odpowiednio z 2,3% do 1,0%. Silne spadki obu miar inflacji były w dużej mierze wynikiem wygaśnięcia przejściowego wzrostu inflacji w 2004 r., który był skutkiem przystąpienia Polski do Unii Europejskiej. Proces wygasania wstrząsu akcesyjnego wpływał na wskaźnik inflacji przede wszystkim w I połowie 2005 r. Przejawem wygasania wstrząsu było zrównanie się inflacji bieżącej z inflacją netto. Natomiast w III kwartale 2005 r. nastąpił wzrost inflacji bieżącej powyżej inflacji netto, wynikający głównie z szybkiego wzrostu cen ropy na rynkach światowych. Z kolei, spadek inflacji bieżącej poniżej inflacji netto w IV kwartale 2005 r. był wynikiem spadku cen żywności oraz obniżenia marż dystrybucyjnych na rynku paliw. Brak wtórnych efektów wstrząsu inflacyjnego z 2004 r., niższy od oczekiwanego wzrost popytu krajowego w IV kw. 2004 r. oraz znaczny spadek inflacji na przełomie 2004 i 2005 r. wskazywały, że po okresie, w którym efekt unijny był widoczny
    w 12-miesięcznym wskaźniku zmian cen towarów i usług konsumpcyjnych nastąpi stosunkowo silny spadek inflacji bieżącej. W tych warunkach Rada Polityki Pieniężnej dokonała w marcu i kwietniu 2005 r. dwóch obniżek stóp procentowych łącznie o 100 punktów bazowych. Opracowana w maju projekcja inflacji potwierdzała, że w perspektywie średniookresowej ówczesny poziom stóp procentowych powinien był zapewnić ukształtowanie się inflacji w pobliżu celu. Jednak dane o sytuacji gospodarczej, które napływały w okresie od czerwca do sierpnia wskazywały, że tempo wzrostu gospodarczego w 2005 r. i tym samym presja inflacyjna, mogą być istotnie niższe niż oczekiwano w majowej projekcji. W tej sytuacji Rada dokonała
    w okresie czerwiec – sierpień trzech kolejnych obniżek stóp procentowych, łącznie o 100 punktów bazowych. RPP nie zmieniała od września do końca roku stóp procentowych, ponieważ rozwój sytuacji w gospodarce okazał się
    w dużej mierze zgodny z wynikami sierpniowej projekcji inflacji, która przewidywała stopniowe ożywianie się koniunktury. Dodatkowym czynnikiem, powstrzymującym RPP przed obniżkami stóp procentowych było ryzyko związane z rosnącymi szybko cenami ropy na rynkach światowych. Sytuacja gospodarcza w końcowych miesiącach 2005 r.: wyraźne ożywienie koniunktury i jednoczesne utrzymywanie się inflacji na poziomie niższym od wcześniej prognozowanego, sprawiła, że RPP w coraz większym stopniu rozważała możliwe oddziaływanie na procesy inflacyjne takich czynników strukturalnych, jak wzrost konkurencji na rynku produktów, wzrost elastyczności rynku pracy, utrzymujące się korzystne tendencje wydajności pracy oraz mniejszy niż wcześniej oczekiwano stopień przenoszenia zmian cen surowców na ceny krajowe. W sumie w 2005 r. przebieg procesów
    i zjawisk gospodarczych kształtujących inflację umożliwił RPP stopniowe łagodzenie polityki pieniężnej w dążeniu do realizacji celu inflacyjnego. Dokonano pięciu obniżek stóp procentowych łącznie o 200 punktów bazowych (z 6,5% do 4,5%). Łagodniejsza polityka pieniężna wspierała wzrost aktywności gospodarczej oraz tworzenie miejsc pracy. RPP będzie
    w dalszym ciągu uważnie analizować wszystkie zmiany w sytuacji gospodarczej i finansowej kraju pod kątem zagrożenia dla stabilizacji cen. W przypadku wystąpienia takich zagrożeń będzie odpowiednio reagować za pomocą stojących do jej dyspozycji instrumentów polityki pieniężnej.

  6. NBP realizował politykę pieniężną, wykorzystując zestaw instrumentów przyjętych przez RPP w Założeniach polityki pieniężnej na 2005 r. Ich rentowność wyznaczał poziom oficjalnych stóp NBP: referencyjnej, depozytowej oraz lombardowej. Prowadząc operacje otwartego rynku, NBP oddziaływał na poziom krótkoterminowych stawek rynkowych. W 2005 r.,
    w celu ułatwienia zarządzania płynnością w bankach komercyjnych, oraz
    w związku z działaniami podejmowanymi na rzecz dostosowań systemu operacyjnego polityki pieniężnej NBP do wymogów Eurosystemu, RPP skróciła termin zapadalności emitowanych bonów pieniężnych (w ramach operacji podstawowych) z 14 do 7 dni. Średnie odchylenie rynkowej stawki o tygodniowym terminie zapadalności od stopy referencyjnej NBP wyniosło
    9 punktów bazowych. Prowadzone przez NBP operacje kredytowo-depozytowe pozwalały bankom uzupełniać niedobory i lokować nadwyżki środków w banku centralnym – za pomocą kredytu lombardowego i depozytu na koniec dnia.

  7. Poziom nadpłynności operacyjnej sektora bankowego, mierzony jako średnioroczne saldo bonów pieniężnych NBP, wyniósł 16.699 mln zł i był wyższy o 11.424 mln zł w porównaniu do średniego poziomu w 2004 r. Wzrost nadpłynności nastąpił głównie z tytułu transakcji walutowych NBP, wynikających ze skupu walut obcych przez bank centralny w związku
    z przepływem środków unijnych. Drugą ważną przyczyną był spadek depozytów budżetowych w banku centralnym, spowodowany ograniczeniem poziomu złotowych lokat terminowych utrzymywanych w NBP.

  8. Jednym z celów prowadzonej polityki pieniężnej jest umacnianie wiarygodności NBP jako instytucji odpowiedzialnej za wartość polskiego pieniądza - osiągane głównie dzięki stabilizowaniu inflacji na niskim poziomie, przejrzystości działania i komunikacji z rynkami finansowymi, przedsiębiorcami i społeczeństwem. W 2005 r. NBP organizował konferencje prasowe, zarówno po posiedzeniach Rady Polityki Pieniężnej, jak również prezentujące Raporty o inflacji. Udzielono około 250 odpowiedzi pisemnych na pytania dziennikarzy dotyczące działalności NBP i zorganizowano blisko 140 wywiadów i spotkań z przedstawicielami organów Banku.

  9. Zgodnie z art. 3 ust. 2 pkt 6 ustawy o Narodowym Banku Polskim do zadań NBP należy „kształtowanie warunków niezbędnych do rozwoju systemu bankowego”. Polski bank centralny realizuje to zadanie w sposób ciągły poprzez utrzymywanie inflacji na niskim poziomie. W 2005 r. NBP koncentrował się ponadto na rozwoju i zapewnieniu płynności systemu płatniczego oraz zapewnieniu bezpieczeństwa środków pieniężnych na rachunkach bankowych (por. pkt 14). NBP brał także udział w tworzeniu przepisów prawnych dotyczących sektora bankowego, prowadził badania stabilności systemu finansowego, współpracował z Bankowym Funduszem Gwarancyjnym oraz udzielał pomocy sektorowi bankowemu w formie dofinansowania BFG.

  10. Bardzo ważnym działaniem na rzecz „kształtowania warunków niezbędnych do rozwoju systemu bankowego” była działalność nadzoru bankowego. Nadzór bankowy realizował opisane w ustawie Prawo bankowe cele, które polegają na zapewnieniu bezpiecznego i zgodnego z prawem prowadzenia działalności bankowej, w szczególności: 1) bezpieczeństwa środków pieniężnych zgromadzonych na rachunkach bankowych, 2) zgodności działalności banków ze statutem i decyzją o wydaniu zezwolenia na utworzenie banku, a także kontroli podmiotów ubiegających się
    o dopuszczenie do prowadzenia działalności bankowej w charakterze założycieli banku, akcjonariuszy i członków zarządu. Realizując powyższe wydano m.in.: 1 zezwolenie na utworzenie banku, 10 uchwał w sprawie wykonywania prawa głosu na walnym zgromadzeniu akcjonariuszy banku,
    2 zezwolenia na otwarcie przedstawicielstw, 51 uchwał w sprawie wyrażenia zgody na powołanie członków zarządów banków, 196 decyzji w sprawie zmian w statutach banków oraz przyjęto 9 zawiadomień w sprawie podjęcia działalności poprzez oddział na terytorium Polski przez instytucje kredytowe i 46 zawiadomień w sprawie podjęcia działalności transgranicznej przez instytucje kredytowe. Działaniami nadzorczymi były objęte 53 banki w formie spółki akcyjnej, 1 bank państwowy, 7 oddziałów instytucji kredytowych oraz 19 przedstawicielstw banków zagranicznych i 588 banków spółdzielczych.
    W 2005 r. prowadzono, w ramach prac nad wprowadzeniem do polskiego systemu bankowego postanowień Nowej Umowy Kapitałowej, konsultacje
    z sektorem bankowym w zakresie wyboru tzw. opcji narodowych i zawarto porozumienia z instytucjami nadzorczymi Belgii, Chin, Holandii i USA.

  11. Głównym zadaniem działalności emisyjnej NBP było zapewnienie bezpieczeństwa i płynności obrotu gotówkowego. W 2005 r. nie zmieniły się podstawowe zasady tej działalności. Wychodząc naprzeciw coraz szerszemu zainteresowaniu społecznemu, NBP kontynuował emitowanie monet kolekcjonerskich. W ramach współpracy z Europejskim Bankiem Centralnym w zakresie przeciwdziałania fałszerstwom euro, NBP uzyskał dostęp
    i rozpoczął wprowadzanie danych o przypadkach fałszerstw euro ujawnionych w Polsce do Systemu Monitorowania Fałszerstw prowadzonego przez EBC. Podjął też działania mające na celu umożliwianie Policji przeglądania zawartych tam danych.

  12. Zarządzając rezerwami dewizowymi, NBP kierował się dwiema zasadami: bezpieczeństwem inwestowanych środków i utrzymaniem odpowiedniej płynności rezerw. Przy tych założeniach, NBP dążył do uzyskania maksymalnych dochodów z inwestycji. Instrumentami inwestycyjnymi stosowanymi przez NBP w 2005 r. były papiery dyskontowe, papiery wartościowe o stałym oprocentowaniu emitowane przez rządy, instytucje międzynarodowe i pozarządowe instytucje finansowe, a także transakcje lokacyjne. Nowym elementem zarządzania rezerwami w 2005 r. była własna konstrukcja portfela porównawczego, wykorzystywanego do analizy dochodowości i efektywności zarządzania rezerwami walutowymi. W latach poprzednich portfel porównawczy był zbudowany przy wykorzystaniu indeksów zewnętrznych. Dochód z działalności inwestycyjnej w 2005 r. wyniósł 3,4 mld zł. Dochodowość rezerw walutowych wyniosła 2,6%.

  13. Działalność dewizowa NBP prowadzona przez Centralę i oddziały okręgowe polegała na prowadzeniu rejestru działalności kantorowej, wydawaniu zezwoleń w sprawach dewizowych oraz kontroli obrotu dewizowego.
    W 2005 r. wydano ogółem 1.710 decyzji i 26 postanowień w sprawach dewizowych oraz przeprowadzono 2.454 kontrole obrotu dewizowego.
    Wg stanu na dzień 31 grudnia 2005 r. w Polsce działały 3.852 kantory.

  14. Działania Narodowego Banku Polskiego na rzecz systemu płatniczego polegały przede wszystkim na organizowaniu rozliczeń pieniężnych, prowadzeniu nadzoru nad systemami płatności, systemami autoryzacji
    i rozliczeń i systemami rozrachunku papierów wartościowych oraz przygotowywaniu odpowiednich regulacji prawnych. W 2005 r. działania NBP na rzecz systemu płatniczego koncentrowały się na integracji nowoutworzonej infrastruktury dla rozliczeń w euro z systemami funkcjonującymi w Unii Europejskiej, tj. z systemem TARGET oraz
    z systemami STEP2 i EURO1. Drugim istotnym obszarem były prace związane z nadzorowaniem systemów płatności oraz systemów autoryzacji i rozliczeń.

W 2005 r. NBP rozpoczął zbieranie i analizowanie danych statystycznych dotyczących funkcjonowania systemu płatniczego w zakresie nowych podmiotów: spółdzielczych kas oszczędnościowo-kredytowych, Poczty Polskiej, przedsiębiorców prowadzących działalność gospodarczą polegającą na dokonywaniu przekazów pieniężnych i pośrednictwie w ich realizowaniu w obrocie krajowym i zagranicznym oraz przedsiębiorców prowadzących działalność gospodarczą polegającą na pośredniczeniu w przyjmowaniu wpłat na rachunki bankowe. NBP kontynuował także współpracę ze środowiskiem bankowym, przede wszystkim w ramach Rady ds. Systemu Płatniczego oraz przedsięwzięć podejmowanych wspólnie ze Związkiem Banków Polskich. Rezultatem współpracy były m.in. działania prowadzące do rozwoju obrotu bezgotówkowego, wprowadzenie mechanizmów usprawniających rozrachunek międzybankowy, wypracowanie modelu dynamicznego zlecenia stałego na zmienne kwoty i ujednolicenie zasad dokonywania płatności masowych. NBP uczestniczył ponadto w pracach nad strategią rozwoju spółek: Krajowej Izby Rozliczeniowej SA oraz Krajowego Depozytu Papierów Wartościowych SA oraz brał udział w pracach nad nowymi ustawami regulującymi funkcjonowanie polskiego rynku finansowego.

  1. NBP prowadził działalność edukacyjną, której celem jest podniesienie poziomu wiedzy w społeczeństwie m.in. na temat banku centralnego
    i systemu bankowego, w tym pieniądza i inflacji. W 2005 r. nastąpił dalszy rozwój Portalu Edukacji Ekonomicznej - liczba osób korzystających
    z zasobów portalu wzrosła prawie trzykrotnie i przekroczyła 1,5 miliona. NBP organizował ponadto konkursy o tematyce ekonomicznej skierowane do młodzieży szkolnej, studentów i dziennikarzy oraz szkolenia dla nauczycieli. W ramach działalności informacyjnej prowadzono kampanię dotyczącą wprowadzenia euro i zorganizowano Dni Otwarte w Centrali i oddziałach okręgowych, w ramach których NBP odwiedziło ok. 9.000 osób.

  2. Prowadzona przez Narodowy Bank Polski obsługa rachunków bankowych przyczynia się do zapewnienia bezpieczeństwa i płynności rozliczeń środków publicznych. W 2005 r. NBP obsługiwał 3.500 posiadaczy rachunków
    i prowadził około 14.600 rachunków. Po raz kolejny wzrosła liczba użytkowników systemu Bankowości Elektronicznej „enbepe” i wyniosła blisko 100% wszystkich posiadaczy rachunków. W 2005 r. NBP udostępnił Ministerstwu Finansów międzysystemowy interfejs Business To Business (B2B), łączący bezpośrednio systemy finansowo-księgowe NBP i MF. Nowy system usprawnił w znaczący sposób obsługę rachunku bankowego MF
    w NBP. Bank centralny prowadził ponadto obsługę zobowiązań i należności zagranicznych budżetu państwa, obsługę obrotu skarbowymi papierami wartościowymi, a także współpracował z Ministerstwem Finansów w zakresie zarządzania długiem publicznym.

  3. W pracach badawczych w 2005 r. NBP koncentrował się na bieżących badaniach, dotyczących skuteczności polityki pieniężnej i procesów inflacyjnych, koniunktury gospodarczej, finansów publicznych, zmian strukturalnych w gospodarce, sytuacji ekonomicznej przedsiębiorstw
    i gospodarstw domowych oraz rynku pracy. Wyniki badań służyły projektowaniu polityki pieniężnej i kursowej oraz podejmowaniu decyzji przez Zarząd NBP i Radę Polityki Pieniężnej. W ramach przygotowań do przyjęcia wspólnej waluty uaktualniono dotychczasowe wyniki badań
    w zakresie m.in. optymalnego momentu wstąpienia do ERM II i optymalnego poziomu realnego efektywnego kursu złotego. Prowadzono ponadto analizy dotyczące: aktywności gospodarczej w ujęciu regionalnym, wykorzystania funduszy pomocowych UE, zależności między rynkiem pracy a polityką pieniężną. W zakresie realizacji strategii bezpośredniego celu inflacyjnego opracowano nową formułę bilansu czynników kształtujących przyszłą inflację. NBP udoskonalał model prognostyczny ECMOD, rozszerzył analizy koniunktury międzynarodowej i prowadził regularne badania dotyczące stabilności i rozwoju polskiego systemu finansowego. W 2005 r. odbyły się
    w NBP 4 międzynarodowe konferencje naukowe oraz 17 seminariów naukowych.

  4. Po przystąpieniu Polski do Unii Europejskiej, działalność statystyczna Narodowego Banku Polskiego znacznie się rozszerzyła i podlega licznym, zmieniającym się wymaganiom Europejskiego Banku Centralnego.
    W związku z tym, w 2005 r. NBP kontynuował wprowadzanie wymogów EBC w zakresie zadań statystycznych. Prace dostosowawcze dotyczyły kilku dziedzin – statystyki pieniężnej, bankowej i finansowej, bilansu płatniczego oraz rachunków finansowych i statystyki pozostałych instytucji pośrednictwa finansowego. Realizując te zadania NBP rozpoczął przekazywanie do EBC danych w zakresie bilansu skonsolidowanego monetarnych instytucji finansowych (MIF) oraz statystyki stóp procentowych i współpracował
    z Głównym Urzędem Statystycznym i Ministerstwem Finansów w ramach zespołów: ds. statystyki sektora instytucji rządowych i samorządowych, ds. statystyki sektora zagranicznego dla potrzeb rachunków narodowych i bilansu płatniczego oraz ds. statystyki dochodów z pracy rezydentów i nierezydentów. W 2005 r. NBP przystąpił, w charakterze obserwatora, do Europejskiego Komitetu Danych Bilansowych Podmiotów Niefinansowych.

  5. Przedstawiciele NBP brali udział w posiedzeniach Komitetu Rady Ministrów, Komitetu Europejskiego Rady Ministrów oraz Rady Ministrów. W 2005 r. NBP współpracował z rządem m.in. w ramach Komitetu Zarządzania Długiem Publicznym i Międzyresortowej Grupy Roboczej ds. Integracji Polski z UGW, a członkowie Rady Polityki Pieniężnej spotykali się
    z przedstawicielami Rady Ministrów. NBP współdziałał z organami państwa, opiniując projekty aktów normatywnych i nienormatywnych z zakresu polityki gospodarczej i systemu bankowego. Jako członek ESBC, NBP opiniował projekty wspólnotowych aktów prawnych.

  6. Reprezentując bank centralny i Polskę na arenie międzynarodowej, w 2005 r. przedstawiciele NBP uczestniczyli w pracach m.in. takich gremiów, jak: Rada Ogólna EBC, komitety i grupy robocze ESBC, Rada ECOFIN, komitety i grupy robocze Rady UE i Komisji Europejskiej. Współpracowali też
    z Bankiem Światowym, Międzynarodowym Funduszem Walutowym, Organizacją Współpracy Gospodarczej i Rozwoju, Bankiem Rozrachunków Międzynarodowych i Europejskim Bankiem Odbudowy i Rozwoju. NBP kontynuował program pomocy szkoleniowej udzielanej instytucjom nadzorczym w ramach Inicjatywy Szkoleniowej NBP dla Nadzoru Bankowego – Training Initiative for Banking Supervision (TIBS).

  7. W zakresie audytu wewnętrznego prowadzono dalsze prace zmierzające do zapewnienia pełnej zgodności z Międzynarodowymi Standardami Profesjonalnej Praktyki Audytu Wewnętrznego. Ponadto rozwijano wprowadzony w 2004 r. System Zarządzania Ryzykiem: opracowano uchwałę Zarządu w sprawie zarządzania ryzykiem operacyjnym w NBP oraz metodykę działań menedżerów ryzyka. Główne kierunki działalności inwestycyjnej dotyczyły modernizacji infrastruktury teleinformatycznej NBP w celu spełnienia wymagań eksploatowanego systemu sprawozdawczego NBP, zwiększenia bezpieczeństwa systemów krytycznych, poprawy zabezpieczeń bankowych i dalszej mechanizacji czynności kasowo-skarbcowych. W 2005 r. przeciętnie średnioroczne zatrudnienie w NBP wynosiło 4.627 etatów
    i zmniejszyło się w porównaniu do 2004 r. o 298 etatów, tj. o 6%. W wyniku redukcji przeprowadzonych w latach 2002-2005 zatrudnienie w NBP zmniejszyło się łącznie o 1.704 etaty, tj. o 27%. W 2005 r. zakończono także proces zmian organizacyjnych i kadrowych w jednostkach terenowych NBP - poprzez połączenie z dniem 1 maja 2005 r. Oddziału Okręgowego NBP
    w Warszawie i Głównego Oddziału Walutowo-Dewizowego w jedną jednostkę organizacyjną.

  8. Zgodnie z art. 69 ust. 1 ustawy o Narodowym Banku Polskim, Sprawozdanie finansowe NBP za 2005 r. zostało zbadane przez biegłego rewidenta, wybranego przez Radę Polityki Pieniężnej. Zdaniem biegłego rewidenta, sprawozdanie finansowe rzetelnie i jasno przedstawia wszystkie informacje istotne dla oceny wyniku finansowego za okres od dnia 1 stycznia 2005 r.
    do dnia 31 grudnia 2005 r., jak też sytuacji majątkowej i finansowej NBP
    na dzień 31 grudnia 2005 r. oraz jest zgodne z przepisami. Opinię niezależnego biegłego rewidenta zawiera załącznik nr 11 do Sprawozdania.

  9. W 2005 r. zysk NBP osiągnął wysokość 1.218.975,9 tys. zł, z tego wpłata
    do budżetu państwa wyniesie 1.158.027,1 tys. zł.




  1. FUNKCJONOWANIE ORGANÓW NARODOWEGO BANKU POLSKIEGO

Zgodnie z ustawą z dnia 29 sierpnia 1997 r. o Narodowym Banku Polskim2, obowiązującą od 1 stycznia 1998 r., organami NBP są: Prezes Narodowego Banku Polskiego, Rada Polityki Pieniężnej i Zarząd Narodowego Banku Polskiego.

    1. Prezes Narodowego Banku Polskiego

Prezes Narodowego Banku Polskiego w ramach swoich obowiązków przewodniczył Radzie Polityki Pieniężnej, Zarządowi NBP oraz Komisji Nadzoru Bankowego.
W 2005 r. Prezes NBP uczestniczył, jako pełnoprawny członek, w posiedzeniach Rady Ogólnej Europejskiego Banku Centralnego we Frankfurcie nad Menem.

Reprezentując bank centralny i Polskę w kontaktach z instytucjami zagranicznymi,


w 2005 r. Prezes NBP wziął udział m.in. w następujących spotkaniach:

  • dorocznym posiedzeniu Rady Gubernatorów Europejskiego Banku Odbudowy
    i Rozwoju w Londynie,

  • dorocznym posiedzeniu oraz regularnych posiedzeniach Gubernatorów Banku Rozrachunków Międzynarodowych w Bazylei,

  • w posiedzeniu Rady ECOFIN w składzie rozszerzonym o prezesów banków centralnych.

W 2005 r. Prezes NBP wydał 18 zarządzeń dotyczących:

  • ustalania wzorów, stopu, próby, masy i wielkości emisji monet,

  • sposobu przeprowadzania rozrachunków międzybankowych,

  • sposobów i trybu przeliczania, sortowania, pakowania i oznaczania opakowań banknotów i monet oraz wykonywania czynności związanych z zaopatrywaniem banków w znaki pieniężne,

  • upoważnienia do podejmowania decyzji dotyczących indywidualnych zezwoleń dewizowych,

  • określenia sposobu prowadzenia rejestru działalności kantorowej, wzoru rejestru oraz trybu dokonywania wpisów do rejestru.

Prezes NBP, jako przełożony pracowników, brał udział w kształtowaniu
i realizowaniu polityki kadrowej, a także sprawował nadzór nad przestrzeganiem standardów pracy w NBP.

    1. Rada Polityki Pieniężnej


  1   2   3   4   5   6   7   8   9   ...   25


©operacji.org 2017
wyślij wiadomość

    Strona główna