Sprawozdanie Rzeczypospolitej Polskiej z realizacji postanowień Konwencji o prawach dziecka w latach 1999-2010 spis treśCI



Pobieranie 1,26 Mb.
Strona5/25
Data15.02.2018
Rozmiar1,26 Mb.
1   2   3   4   5   6   7   8   9   ...   25

Odpowiedź na zalecenie CRC/C/15/Add.194 - pkt 20b)

  1. Coroczne sprawozdania z funkcjonowania Programu Zapobiegania Niedostosowaniu Społecznemu i Przestępczości wśród Dzieci i Młodzieży wykazują, że zarówno organy administracji rządowej, jak i jednostki samorządu terytorialnego zdiagnozowały stan zagrożenia przestępczością i niedostosowaniem społecznym na danym terenie. Działania zaproponowane w ww. Programie obejmują profilaktykę pierwszorzędową, drugorzędową i trzeciorzędową. Bardzo szeroka jest także grupa docelowa, do której adresowany jest Program tj. dzieci, młodzież, rodzice, nauczyciele, pracownicy społeczni, pracownicy wymiaru sprawiedliwości oraz społeczność lokalna.

  2. W kolejnych sprawozdaniach z realizacji Programu Zapobiegania Niedostosowaniu Społecznemu i Przestępczości wśród Dzieci i Młodzieży podmioty zaangażowane
    w działania przekazały szereg propozycji dotyczących priorytetów i nowych działań do realizacji w latach następnych. Są to m.in. następujące propozycje:

  1. rozszerzenie sfery finansowania zadań wynikających z ww. Programu,

  2. aktywizowanie organizacji pozarządowych, w tym przede wszystkim wolontariatu, do rozszerzenia form pracy z dzieckiem i rodziną,

  3. coroczne przyjmowanie do realizacji zadań priorytetowych z planem monitoringu
    i ewaluacji,

  4. rozszerzenie systemu pomocy metodycznej dla osób pracujących z młodzieżą zagrożoną niedostosowaniem społecznym,

  5. tworzenie nowych klubów i świetlic środowiskowych,

  6. pełniejsze wykorzystywanie przez sędziów rodzinnych istniejących już przepisów
    ustawy o postępowaniu w sprawach nieletnich m.in. poprzez wydawanie postanowień zobowiązujących nieletnich i ich rodziców do uczestnictwa w zajęciach prowadzonych przez placówki wsparcia dziennego,

  1. wspieranie i inspirowanie szkół oraz placówek do zagospodarowywania czasu wolnego uczniów i wychowanków poprzez tworzenie kół zainteresowań, świetlic szkolnych, zajęć sportowych itp.,

  2. aktywizowanie społeczności lokalnych,

  3. zadania przeciwdziałające niedostosowaniu społecznemu najmłodszych dzieci, już
    w wieku przedszkolnym,

  4. opracowanie systemu wsparcia edukacyjnego i psychoterapeutycznego dla dzieci
    i rodzin w sytuacji wyjazdu rodzica do pracy za granicą.

  1. Ministerstwo Sprawiedliwości zainicjowało szereg zmian legislacyjnych, związanych z realizacją Programu Zapobiegania Niedostosowaniu Społecznemu i Przestępczości wśród Dzieci i Młodzieży, w szczególności dotyczących ustawy z dnia 26 października 1982 r. o postępowaniu w sprawach nieletnich oraz ustawy z dnia 25 lutego 1964 r. Kodeks rodzinny i opiekuńczy oraz ustawy z dnia 19 sierpnia 1994 r. o ochronie zdrowia psychicznego.

  2. Działania w zakresie ograniczania patologii wśród młodzieży realizowane są także na bieżąco poprzez pracę kuratorów sądowych, którzy realizują zadania o charakterze wychowawczo-resocjalizacyjnym, diagnostycznym, profilaktycznym i kontrolnym, związane z wykonywaniem orzeczeń. Do poprawy efektywności ich pracy, poprzez podniesienie poziomu profesjonalizmu wśród kuratorów, zmierzają działania resortu sprawiedliwości oparte na wdrożeniu modelu zawodowo-społecznego kurateli sądowej. Co roku w budżecie Ministerstwa Sprawiedliwości zapewniane są środki na uruchomienie dodatkowych etatów kuratorskich.

  3. Coroczne sprawozdania z realizacji programu wykazują, że dzięki funkcjonowaniu Programu Zapobiegania Niedostosowaniu Społecznemu i Przestępczości wśród Dzieci
    i Młodzieży
    :

1) wzrosła świadomość uczniów, rodziców, nauczycieli oraz innych osób na temat szeroko rozumianych zjawisk patologicznych oraz możliwości ich zapobiegania,

2) poprawiła się skuteczność oddziaływań wychowawczych w szkołach poprzez wszelkiego rodzaju działania informacyjne i szkoleniowe,

3) poprawiła się dostępność do specjalistycznej pomocy psychologiczno-pedagogicznej,

4) nastąpiła poprawa umiejętności społecznych uczniów,

5) nastąpiło ulepszenie sposobów zagospodarowania czasu wolnego dzieci i młodzieży,

6) dzięki opracowaniu i wdrożeniu szczegółowych procedur postępowania w przypadkach kryzysowych wzrosło bezpieczeństwo uczniów w szkołach,



7) wzrosło zainteresowanie rodziców problemami ich dzieci.

  1. Wskazane jest, aby w kolejnych latach szczególny nacisk położyć na działania zachęcające dzieci i młodzież do wycofywania się z podejmowanych zachowań ryzykownych, wspierające ich ogólny rozwój, a także pokazujące jak właściwie zagospodarować czas wolny.

CRC/C/15/Add.194 - pkt 22:

Komitet podkreśla ważną rolę, którą społeczeństwo obywatelskie odgrywa, jako partner przy wdrażaniu postanowień Konwencji, jak również zaleca, aby państwo strona włączyło organizacje pozarządowe w sposób bardziej systematyczny i skoordynowany na wszystkich szczeblach wdrażania postanowień Konwencji, w tym także przy opracowywaniu polityki, na szczeblu ogólnokrajowym i regionalnym.
Patrz również odpowiedź na zalecenie CRC/C/15/Add.194 - pkt 16

  1. W zakresie współpracy ze społeczeństwem obywatelskim na rzecz realizacji postanowień Konwencji o prawach dziecka, Rząd prowadzi ścisłą i systematyczną współpracę z organizacjami pozarządowymi. W celu ułatwienia wzajemnych kontaktów, w Ministerstwie Edukacji Narodowej powołano Departament Młodzież i Organizacji Pozarządowych. Do zakresu działania ww. Departamentu należą m.in. zagadnienia
    i sprawy dotyczące współpracy z organizacjami młodzieżowymi i z organizacjami pozarządowymi działającymi w obszarze oświaty i wychowania, w tym w zakresie realizacji zadań publicznych, których celem jest rozwój edukacji pozaformalnej dzieci
    i młodzieży, organizacja krajoznawstwa i turystyki oraz wypoczynku dzieci i młodzieży. Przykładowe działania prowadzone w ramach ww. współpracy: przedkładanie do zaopiniowania projektów rozporządzeń w sprawach kształcenia, wychowania i opieki nad uczniami niepełnosprawnymi, wczesnego wspomagania rozwoju dziecka oraz organizacji i zasad działania placówek oświatowych; ocenianie realizacji, przez placówki publiczne
    i niepubliczne założeń programów rządowych nt. dostosowania form kształcenia i programów do potrzeb i możliwości dzieci z różnymi niepełnosprawnościami oraz stopniami upośledzenia umysłowego; udzielanie pomocy organizacjom pozarządowym
    w prowadzeniu szkoleń dla rodziców na temat praw dzieci i młodzieży niepełnosprawnej do zgodnego z ich predyspozycjami i zainteresowaniami kształcenia i wychowania we wszystkich typach szkół.

  2. W zakresie wyrównywania szans edukacyjnych dzieci romskich, założenia polityki edukacyjnej na rzecz Romów oraz ich realizacja w poszczególnych środowiskach lokalnych na terenie całego kraju są konsultowane z organizacjami i stowarzyszeniami romskimi w Polsce. Przedstawiciele tych organizacji uczestniczą również
    w przygotowywaniu wniosków składanych przez samorządy terytorialne w ramach Programu na rzecz społeczności romskiej w Polsce, koordynowanego przez Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji. Wnioski składane do ww. Programu dotyczą m.in. działań na rzecz edukacji dzieci romskich. W ramach współpracy powierzono również organizacjom romskim organizowanie systemu stypendialnego dla uczniów romskich szczególnie uzdolnionych oraz systemu stypendialnego dla studentów romskich.

  3. Przedstawiciele organizacji pozarządowych uczestniczyli, z głosem doradczym, w pracach nad Programem Zapobiegania Niedostosowaniu Społecznemu i Przestępczości wśród Dzieci i Młodzieży, w którym zostały zawarte propozycje zadań do realizacji dla organizacji pozarządowych. W ramach ww. Programu, organizacje pozarządowe są włączane, w możliwie szerokim zakresie, zarówno w proces konsultacji projektów aktów prawnych i innych dokumentów rządowych, jak i w konkretne działania praktyczne. Należy przy tym podkreślić, że Program rekomenduje „sprawdzone” programy profilaktyczne poszczególnych organizacji pozarządowych i placówek naukowych. Jednocześnie, lista rekomendacji jest systematycznie poszerzana i uzupełniana o nowe inicjatywy.

  4. Rozwijanie stałej współpracy Rządu ze społeczeństwem obywatelskim odbywa się
    w drodze porozumień o współpracy, np.: Porozumienie pomiędzy Ministrem Edukacji Narodowej i Związkiem Harcerstwa Polskiego, podpisane 23 maja 2010 r., na podstawie którego Związek Harcerstwa Polskiego (ZHP) deklaruje m.in. możliwość prowadzenia zajęć opiekuńczych i wychowawczych, udział instruktorów w posiedzeniach rady pedagogicznej poświęconych problemom wychowawczym, współpracę z kuratoriami oświaty oraz dyrektorami szkół i placówek, zaś MEN deklaruje m.in. promowanie dobrych praktyk ZHP dot. działalności wychowawczej oraz konsultowanie z ZHP projektów aktów prawnych z zakresu oświaty i wychowania dzieci i młodzieży; Porozumienie Komendanta Głównego Policji i Naczelnika Związku Harcerstwa Polskiego z dnia 12 lipca 2008 r. w sprawie współpracy jednostek organizacyjnych Policji i Związku Harcerstwa Polskiego, którego celem jest poprawa porządku publicznego oraz bezpieczeństwa dzieci i młodzieży, a także zapobieganie negatywnym zjawiskom społecznym.

  5. Ministerstwo Edukacji Narodowej wspiera proces tworzenia Polskiej Rady Organizacji Młodzieżowych (PROM), pozostawiając jednak organizacjom społecznym pełną swobodę w kształtowaniu Rady, która będzie organizacją niezależną od struktur państwowych. Działania te są wyrazem zaangażowania MEN w tworzenie europejskich standardów dialogu społecznego.

Konsultacje nt. potrzeby powołania krajowej rady młodzieży zostały zainicjowane przez MEN, zaproszeniem (w lutym 2009 r.) największych polskich organizacji młodzieżowych do rozmów. W marcu 2010 r. MEN zorganizowało publiczne konsultacje dot. wypracowania formuły działania PROM. W maju 2010 r. powstała Grupa Inicjatywna,
w której działania zaangażowało się ponad czterdzieści organizacji młodzieżowych
i zrzeszających młodzież. Następnie Sejmowa Podkomisja Stała ds. Młodzieży zorganizowała posiedzenie z udziałem reprezentantów kilku organizacji uczestniczących we wcześniejszych konsultacjach. Zarówno posłowie jak i przedstawiciele MEN wyrazili zainteresowanie kontynuacją współpracy z organizacjami młodzieżowymi, jako stabilnymi i zorganizowanym formami współdziałania młodzieży. W październiku 2010 r. ponad pięćdziesięciu młodych przedstawicieli polskich i międzynarodowych organizacji młodzieżowych uczestniczyło w „Dniach Networkingowych” w Zakopanem. Spotkanie to, zorganizowane przez Europejskie Forum Młodzieży, Związek Harcerstwa Polskiego
i Grupę Inicjatywną, przy wsparciu Ministerstwa Edukacji Narodowej, miało na celu wymianę doświadczeń z przedstawicielami narodowych rad z innych krajów w zakresie tworzenia przez nich struktur reprezentacji młodzieży oraz pogłębienie współpracy pomiędzy polskimi organizacjami młodzieżowymi nad tworzeniem PROM.

Polska Rada Organizacji Młodzieżowych zostanie zarejestrowana w oparciu o przepisy polskiego prawa jako związek stowarzyszeń. Prawo polskie nie przewiduje innej formuły dla osób prawnych zrzeszających się w celach niezarobkowych. Dzięki temu PROM będzie niezależna od struktur państwowych i samorządna, działając w oparciu


o demokratyczne regulacje. Ta forma prawna jest zwyczajowo nazywana federacją.

Wśród celów, stawianych sobie przez organizacje zaangażowane w proces tworzenia PROM, są m.in. współtworzenie polityki młodzieżowej, upowszechnianie idei uczestnictwa młodzieży w życiu publicznym, wspieranie współdziałania, wymiany informacji i doświadczeń pomiędzy organizacjami młodzieżowymi, zrzeszającymi młodzież i działającymi na rzecz młodzieży, ułatwianie nawiązywania kontaktów pomiędzy polskimi organizacjami młodzieżowymi i zrzeszającymi młodzież, a partnerami zagranicą, wspieranie rozwoju polskich organizacji młodzieżowych i zrzeszających młodzież oraz informowanie opinii publicznej o sytuacji młodzieży w Polsce.



CRC/C/15/Add.194 - pkt 24:

Komitet zaleca, aby państwo strona wzmogło swoje wysiłki zmierzające do rozwoju świadomości i zachęca państwo stronę do prowadzenia systematycznej edukacji i szkoleń odnośnie zasad i postanowień Konwencji w szczególności zaś skierowanych do parlamentarzystów, przedstawicieli organów ścigania, członków korpusu służby cywilnej, pracowników gminnych, personelu zatrudnionego w zakładach i miejscach odosobnienia nieletnich, służby zdrowia, włączając psychologów, pracowników socjalnych, przywódców religijnych, jak również do dzieci i ich rodziców.

  1. W ramach Programu Zapobiegania Niedostosowaniu Społecznemu i Przestępczości wśród Dzieci i Młodzieży realizowano zadanie stałe pn. „Powszechna Edukacja Społeczna”, które opiera się o strategie informacyjne, polegające m.in. na:
    1) przygotowaniu zróżnicowanych programów informacyjnych i edukacyjnych, kierowanych do ogółu społeczeństwa;

2) wzbogacaniu programów kształcenia osób, pracujących z dziećmi i młodzieżą albo na ich rzecz, o treści związane z zapobieganiem niedostosowaniu społecznemu;

3) wdrażaniu systemu pomocy metodycznej dla osób pracujących z młodzieżą zagrożoną niedostosowaniem społecznym, demoralizacją i przestępczością;

4) wzbogacaniu programów nauczania szkół wszystkich typów oraz podręczników, zatwierdzonych do użytku szkolnego, o treści i programy z zakresu profilaktyki społecznej;

5) wdrożeniu edukacji społeczno-prawnej, realizowanej w ramach obowiązku szkolnego na wszystkich poziomach nauczania.



  1. Zauważając powszechną potrzebę edukacji dla bezpieczeństwa dzieci i młodzieży Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji ogłosił otwarty konkurs ofert na realizację w 2006 r. zadania publicznego, polegającego na podejmowaniu działań mających na celu prospołeczną i prawną edukację dzieci i młodzieży. Zadanie to ma na celu propagowanie wiedzy prewencyjnej oraz tzw. bezpiecznych zachowań, m. in. poprzez realizację programów w zakresie budowy bezpiecznego środowiska rozwoju dzieci i młodzieży oraz kształtowania świadomości i kompetencji związanych z przewidywaniem
    i przeciwdziałaniem zagrożeniom występującym we współczesnym świecie, prowadzenie akcji i kampanii promujących właściwe postawy zgodne z prawem i normami społecznymi, edukacji dzieci i młodzieży w zakresie umiejętności dokonywania prawidłowych wyborów i kształtowania właściwych postaw, w tym wykształcenia umiejętności opierania się naciskom ze strony otoczenia (zwłaszcza grup rówieśniczych), realizację programów informacyjnych o tematyce obejmującej m. in. bezpieczeństwo ogólne i bezpieczeństwo w ruchu drogowym, oraz przeciwdziałania agresji i przemocy rówieśniczej.

Szkolenia dla pracowników Policji

  1. W grudniu 2004 r. z polecenia Komendanta Głównego Policji, w każdej Komendzie Wojewódzkiej Policji i Szkole Policji powołano Pełnomocników Komendantów ds. Ochrony Praw Człowieka. Do obowiązków Pełnomocników należy m. in. monitorowanie i koordynowanie działań Policji ukierunkowanych na przestrzeganie praw człowieka, praw dziecka zawartych w Konwencji o prawach dziecka i przeciwdziałanie dyskryminacji.

  2. Osobą powołaną do koordynowania działań Policji w obszarze praw człowieka na terenie całego kraju oraz reprezentowania Polski przed instytucjami i organami na forum międzynarodowym jest Pełnomocnik Komendanta Głównego Policji do spraw Ochrony Praw Człowieka powołany Decyzją Nr 96 Komendanta Głównego Policji z dnia 3 marca 2005 r.

  3. Działania Policji, ukierunkowane na promowanie zasad i postanowień Konwencji, skoncentrowane były przede wszystkim na placówkach o charakterze izolacyjnym – policyjnych izbach dziecka. Policjanci pełniący służbę w tych placówkach są systematycznie szkoleni m.in. w zakresie przestrzegania praw nieletnich pozbawionych wolności oraz zasad i postanowień Konwencji. Umieszczenie w policyjnej izbie dziecka jest rodzajem środka, który oprócz izolacji nie powinien wiązać się z dodatkowymi dolegliwościami.

  4. W 2007 r. przeprowadzono badania, dotyczące przestrzegania praw osób umieszczonych w policyjnych izbach dziecka. Wynika z nich, że na ich terenie nie wystąpiły przypadki łamania praw nieletnich. Ponadto na podstawie analizy dokumentacji spraw zatrzymanych zaobserwowano duże zaangażowanie personelu policyjnych izb dziecka w rozwiązywaniu indywidualnych spraw nieletnich.

  5. Wśród funkcjonariuszy Policji rozpowszechnianie informacji o prawach dziecka odbywa się również poprzez system szkolenia i doskonalenia zawodowego.

  6. W latach 2004-2006 policjanci w ramach kursów otrzymali kompleksową wiedzę na temat Konwencji, międzynarodowego i krajowego systemu ochrony praw dziecka oraz przeszli trening umiejętnościowy przygotowujący do prowadzenia spotkań z różnymi grupami odbiorców w tym z dziećmi, rodzicami i nauczycielami. Na początku 2007 r. wprowadzono nowy program doskonalenia zawodowego dla policjantów służby prewencyjnej w specjalności do spraw nieletnich, w którym przedmiotowa tematyka odgrywa zasadniczą rolę. W szkolnictwie policyjnym problematyka związana z prawami dziecka jest realizowana na zajęciach programowych na wszystkich szczeblach szkolenia podstawowego, specjalistycznego i studiów wyższych oraz kursów doskonalenia kadry dydaktycznej i studiów licencjackich.

Szkolenia dla pracowników wymiaru sprawiedliwości

  1. Prawa dziecka, w tym tematyka postępowania z dzieckiem-uczestnikiem postępowania, w szczególności dzieckiem-ofiarą przestępstwa, pozostają stałym elementem szkoleń dla prokuratorów i sędziów. Zajęcia te od kilku lat są i będą nadal uwzględniane w harmonogramach Krajowej Szkoły Sądownictwa i Prokuratury (wcześniej: Krajowego Centrum Szkolenia Kadr Sądów Powszechnych i Prokuratury), której zadaniem jest m.in. szkolenie i doskonalenie zawodowe sędziów i prokuratorów.

Szkolenia odnoszące się do praw dziecka (jak i praw człowieka w ogóle) mają często charakter interdyscyplinarny, obejmują zagadnienia prawne, psychologiczne, pedagogiczne, socjologiczne itp. i mają na celu lepsze przygotowanie osób mających kontakt z dzieckiem do udzielania koniecznej pomocy dzieciom, które padły ofiarą przestępstwa.

Przykłady szkoleń specjalistycznych dotyczących w całości bądź części przestrzegania praw dziecka – patrz odpowiedź na zalecenie CRC/C/15/Add.194 - pkt 35a) (pkt 225-226 niniejszego sprawozdania).



  1. Wytyczne Prokuratora Generalnego dotyczące sposobu prowadzenia postępowań
    z udziałem małoletnich – patrz odpowiedź na zalecenie CRC/C/15/Add.194 - pkt 35 (pkt 241 niniejszego sprawozdania).

Działania edukacyjne o prawach dziecka skierowane do dzieci i młodzieży

  1. Nowa podstawa programowa, wprowadzona rozporządzeniem Ministra Edukacji Narodowej z dnia 23 grudnia 2008 r. w sprawie podstawy programowej wychowania przedszkolnego oraz kształcenia ogólnego w poszczególnych typach szkół, uwzględnia treści nauczania z zakresu praw człowieka, w tym praw dziecka. Problematyka praw dziecka została podkreślona w treściach nauczania przedmiotów takich jak historia
    i społeczeństwo, wychowanie do życia w rodzinie, etyka, wiedza o społeczeństwie, przyroda, biologia
    oraz wychowanie fizyczne.

  2. Budowanie systemu wartości rozpoczyna się od wychowania przedszkolnego,
    a następnie rozwijane jest i utrwalane w kolejnych etapach edukacyjnych. Programy nauczania dopuszczone do użytku w szkole są zgodne z treściami podstawy programowej kształcenia ogólnego, a więc również zawierają zagadnienia praw człowieka, w tym praw dziecka. Zadaniem szkoły jest respektowanie trójpodmiotowości oddziaływań wychowawczych i kształcących: uczeń-szkoła-dom rodzinny. Obowiązkiem szkoły jest poszanowanie godności dziecka, zapewnienie dziecku przyjaznych, bezpiecznych
    i zdrowych warunków do nauki i zabawy, działania indywidualnego i zespołowego.

  3. Działania edukacyjne odnoszące się do praw małoletnich w ciąży realizowane są przez resort zdrowia. Zgodnie z ustawą z dnia 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych oraz ustawą z dnia 7 stycznia 1993 r.
    o planowaniu rodziny, ochronie płodu ludzkiego i warunkach dopuszczalności przerywania ciąży, kobiecie w okresie ciąży – niezależnie od wieku – przysługują:

1) prawo do korzystania ze świadczeń opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych, na zasadach określonych w ustawie, wszystkim kobietom w okresie ciąży, porodu i połogu, bez względu na ich wiek oraz uprawnienia wynikające z tytułu ubezpieczenia zdrowotnego,

2) dostęp do badań profilaktycznych obejmujących kobiety w ciąży, w tym badań prenatalnych oraz profilaktyki stomatologicznej.



Patrz również pkt 418-420 niniejszego sprawozdania.

B. Planowane działania państwa

  1. W konsekwencji prac Międzyresortowego Zespołu do spraw edukacji dzieci odmiennych rasowo i kulturowo, powołanego przez Pełnomocnika Rządu do spraw Równego Traktowania, planowane jest przygotowanie materiału edukacyjnego dla szkół w celu poprawy jakości nauczania i większego dostępu do publikacji na temat problemów związanych z edukacją tej grupy uczniów na terenie całego kraju.

  2. Trwają prace legislacyjne, przetargowe i wdrożeniowe dotyczące uruchomienia zaprojektowanego przez Ministerstwo Sprawiedliwości Systemu Informatycznego „Statystyka Wymiaru Sprawiedliwości” oraz Systemu Informatycznego „Zarządzanie
    i Wymiana Informacji”. Systemy te przewidują umożliwienie, dzięki zastosowaniu resortowej sieci teleinformatycznej, szybkiego i szczegółowego zbierania danych statystycznych bezpośrednio z urządzeń ewidencyjnych prowadzonych w sądownictwie powszechnym i powszechnych jednostkach organizacyjnych prokuratury. Wdrożenie wskazanych systemów pozwoli na pełniejsze wyodrębnienie z bazy danych informacji dotyczących obszarów objętych Konwencją o prawach dziecka.

  3. Analiza zaleceń Komitetu Praw Dziecka nasunęła szereg pytań związanych z ustaleniem szczegółowości zbieranych informacji, m.in. jak szczegółowo powinny być zbierane dane statystyczne dotyczące Konwencji Haskiej z 1993 roku o ochronie dzieci i współpracy w dziedzinie przysposobienia międzynarodowego. Od 2001 r. informacje dotyczące prawomocnych orzeczeń wobec nieletnich pozyskiwane są w ograniczonym zakresie. Wynika to z przepisów ustawy o Krajowym Rejestrze Karnym i ustawy
    o ochronie danych osobowych. Od czterech lat nie są pozyskiwane m.in. dane
    o nadużywaniu alkoholu i narkotyków przez nieletnich sprawców przestępstw. Wskazane byłoby utworzenie mechanizmów pozwalających na zbieranie informacji także z tego zakresu. W opracowaniu jest przetarg na oprogramowanie umożliwiające wykonywanie zestawień statystycznych wg wskazanych parametrów oraz monitorowanie jakości wprowadzanych danych.

ROZDZIAŁ II. DEFINICJA DZIECKA

(art. 1 Konwencji)

  1. Realizacja zaleceń Komitetu Praw Dziecka

CRC/C/15/Add.194 - pkt 26:

Komitet zaleca, aby, wobec faktu, że ustawa o postępowaniu w sprawach nieletnich z 1982 r. uznaje za nieletnich osoby znajdujące się w przedziale wiekowym od 13 do 17 lat, państwo strona ustanowiło przynajmniej 13 lat jako jedyny najniższy wiek, w jakim ponosi się odpowiedzialność karną, poniżej którego dzieci nie będą mogły być skazywane ani na środki korekcyjne ani na wychowawcze

  1. Zgodnie z treścią art. 10 § 1 Kodeksu karnego, odpowiedzialność karną ponosi ten, kto popełnia czyn zabroniony po ukończeniu 17 lat. Natomiast zgodnie z art. 10 § 2 Kk, osoby, które po ukończeniu 15 lat dopuściły się najpoważniejszych zbrodni (enumeratywnie wyliczonych w § 2 tego artykułu, tj. m.in. zabójstwo, zabójstwo ze szczególnym okrucieństwem, spowodowanie ciężkiego uszczerbku na zdrowiu, zgwałcenie wspólnie z inną osobą, wzięcie zakładnika, uprowadzenie statku wodnego lub powietrznego) mogą odpowiadać na zasadach określonych w Kk, jednak tylko wtedy, gdy okoliczności sprawy oraz stopień rozwoju sprawcy, jego właściwości i warunki osobiste za tym przemawiają, a w szczególności, jeżeli poprzednio stosowane środki wychowawcze lub poprawcze okazały się bezskuteczne. Oznacza to, że w żadnym przypadku osoba, która nie ukończyła 15. roku życia nie ponosi odpowiedzialności karnej i wobec niej nie może zostać orzeczona kara.

  2. Przypadki zastosowania art. 10 § 2 Kk – pociągnięcia do odpowiedzialności karnej osób, które ukończyły 15. rok życia, a nie ukończyły 17. roku życia są sporadyczne i tak: w 2005 r. było to 21 osób, w 2006 r. – 15, w 2007 r. – 21, w 2008 r. – 9, w 2009 r. – 19,
    w 2010 r. – 11, podczas gdy osób dorosłych skazanych prawomocnymi wyrokami było:
    w 2005 r. – 504.281 osób, w 2006 r. – 462.937, w 2007 r. – 426.377, w 2008 r. – 420.729, w 2009 r. – 415.272, a w 2010 r. – 432.891.

  3. Zgodnie z art. 54 Kk, wymierzając karę nieletniemu albo młodocianemu, sąd kieruje się przede wszystkim tym, aby sprawcę wychować.

  4. W stosunku do sprawcy, który popełnił występek po ukończeniu lat 17, lecz przed ukończeniem lat 18, sąd zamiast kary stosuje środki wychowawcze, lecznicze albo poprawcze przewidziane dla nieletnich, jeżeli okoliczności sprawy oraz stopień rozwoju sprawcy, jego właściwości i warunki osobiste za tym przemawiają (art. 10 § 4 Kk).

  5. Co do zasady, zgodnie z art. 15 ustawy o postępowaniu w sprawach nieletnich, sprawy osób, które nie ukończyły 17 lat, należą do właściwości sądu rodzinnego chyba,
    że przepis szczególny stanowi inaczej. Sąd rodzinny stosuje w takich przypadkach przepisy ww. ustawy.

  6. Na mocy ustawy o postępowaniu w sprawach nieletnich sąd rodzinny może zastosować wobec nieletniego, który wykazuje przejawy demoralizacji lub popełnił czyn karalny środki o charakterze wychowawczym lub poprawczym. Kieruje się przy tym przede wszystkim dobrem nieletniego. Orzeczony środek nie ma charakteru kary – nie jest więc zgodne z prawdą stwierdzenie, że osoba poniżej 17 roku życia (w szczególnych przypadkach określonych powyżej – osoba poniżej 15 lat) może być skazana.
    Z preambuły Upn wynika, że celem stosowania tej ustawy jest dążenie do przeciwdziałania demoralizacji i przestępczości nieletnich i stwarzanie warunków powrotu do normalnego życia nieletnim, którzy popadli w konflikt z prawem bądź zasadami współżycia społecznego, oraz dążenie do umacniania funkcji opiekuńczo-wychowawczej i poczucia odpowiedzialności rodzin za wychowanie nieletnich na świadomych swych obowiązków członków społeczeństwa.

  7. Zastosowanie środków określonych w ustawie o postępowaniu w sprawach nieletnich ma zawsze na celu osiągnięcie korzystnych zmian w osobowości i zachowaniu się nieletniego oraz dążenie w miarę potrzeby do prawidłowego spełniania przez rodziców lub opiekuna ich obowiązków wobec nieletniego, uwzględniając przy tym interes społeczny (art. 3 Upn).

  8. Ustawa o postępowaniu w sprawach nieletnich zawiera szeroki wachlarz środków, które sąd rodzinny może zastosować wobec nieletniego, zależnie od określonego przypadku. W postępowaniu z nieletnim bierze się pod uwagę osobowość nieletniego,
    a w szczególności wiek, stan zdrowia, stopień rozwoju psychicznego i fizycznego, cechy charakteru, a także zachowanie się oraz przyczyny i stopień demoralizacji, charakter środowiska oraz warunki wychowania nieletniego.

  9. Zanim sąd zdecyduje o zastosowaniu określonego środka, zapoznaje się każdorazowo z wynikami wywiadu środowiskowego, które obejmują informacje na temat zachowania się i warunków wychowawczych nieletniego, sytuacji bytowej rodziny, przebiegu nauki nieletniego i sposobu spędzania czasu wolnego, jego kontaktów środowiskowych, stosunku do niego rodziców lub opiekunów, podejmowanych oddziaływań wychowawczych, stanu zdrowia i znanych w środowisku uzależnień nieletniego. Ponadto, sąd może (a przed umieszczeniem nieletniego w ośrodku o charakterze wychowawczym albo w zakładzie poprawczym – musi) zwrócić się o wydanie opinii do rodzinnego ośrodka diagnostyczno-konsultacyjnego. Opinia taka jest kompleksową diagnozą osobowości nieletniego, wymagającą wiedzy pedagogicznej, psychologicznej lub medycznej, oraz określenia właściwych kierunków oddziaływania na nieletniego. Ponadto, sąd wysłuchuje nieletniego. Czyni to w warunkach zbliżonych do naturalnych
    i dąży do zapewnienia mu pełnej swobody wypowiadania się (art. 19 Upn). Uzyskanie przez sąd rodzinny tak szerokich informacji ma na celu umożliwienie sądowi wybór najodpowiedniejszego sposobu oddziaływania na konkretnego nieletniego.



1   2   3   4   5   6   7   8   9   ...   25


©operacji.org 2019
wyślij wiadomość

    Strona główna