Sprawozdanie Rzeczypospolitej Polskiej z realizacji postanowień Konwencji o prawach dziecka w latach 1999-2010 spis treśCI



Pobieranie 1,26 Mb.
Strona16/25
Data15.02.2018
Rozmiar1,26 Mb.
1   ...   12   13   14   15   16   17   18   19   ...   25

Programy szkoleniowe i materiały edukacyjne

  1. W ramach współpracy organizacji pozarządowych z Krajowym Centrum ds. AIDS, realizowane są również projekty skierowane do młodzieży szkół gimnazjalnych
    i ponadgimnazjalnych, stanowiące wsparcie działań edukacyjnych realizowanych przez szkoły. W ramach działań edukacyjnych wydano między innymi:

  • broszurę dla lekarzy pediatrów i lekarzy rodzinnych pt. „Problem dziecka zakażonego HIV w opiece podstawowej” (opracowana w 2005 r.),

  • materiały edukacyjne skierowane do dzieci o tematyce HIV/AIDS (wydane w 2003 r. i wznowione w 2007 r.).

  1. W ramach „Krajowego Programu Zapobiegania Zakażeniom HIV, Opieki nad Żyjącymi z HIV i Chorymi na AIDS na lata 2004-2006”, Krajowe Centrum ds. AIDS podejmowało działania w zakresie zdrowia i edukacji zdrowotnej dzieci i młodzieży.
    W ramach ogólnopolskich i wojewódzkich programów profilaktycznych w zakresie HIV/AIDS, realizowanych przez organizacje pozarządowe, a dotowanych przez Krajowe Centrum ds. AIDS, przeszkolono łącznie: 8814 edukatorów dzieci i młodzieży (pedagogów, nauczycieli, kuratorów sądowych, pracowników socjalnych ośrodków opiekujących się osobami uzależnionymi i zakażonymi oraz tzw. Młodzieżowych Liderów Zdrowia); 6612 uczniów i studentów.

Programy szkoleniowe miały na celu m. in. ukształtowanie i wzmocnienie właściwych postaw i zachowań w odniesieniu do wybranych zagadnień HIV/AIDS oraz wobec osób żyjących z HIV/AIDS, aktywizowanie poszczególnych grup adresatów w kierunku dalszej edukacji oraz przekazywania umiejętności i wiedzy swoim podopiecznym (wychowankom), a także zwiększenie liczby profesjonalnych edukatorów w zakresie wybranych zagadnień HIV/AIDS. Dodatkowo wydano podręcznik pt. „Zapobieganie HIV/AIDS i chorobom przenoszonym drogą płciową. Edukacja młodzieży szkolnej”, przeznaczony dla osób zamierzających opracowywać program edukacyjny dla młodzieży szkolnej, dotyczący zapobiegania HIV oraz zapobiegania chorobom przenoszonym drogą płciową (rekomendowany przez ministra właściwego do spraw oświaty i wychowania).

W niektórych województwach przeprowadzono w szkołach warsztaty profilaktyczne


i spotkania dyskusyjne na temat HIV/AIDS, realizowane przez organizacje pozarządowe.
W programach uwzględniono zagadnienia z zakresu epidemiologii HIV/AIDS, dróg zakażenia HIV, ryzykownych zachowań, profilaktyki HIV/AIDS oraz postaw redukujących dyskryminację i stygmatyzację osób żyjących z HIV/AIDS.

  1. W latach 2004-2006 podejmowano także działania skierowane do osób o wysokim poziomie zachowań ryzykownych, w tym m. in. młodzieży. W ramach programu Świadomi zagrożeń, zorganizowano warsztaty, prowadzono poradnictwo oraz „bank informacji” z zakresu wiedzy o HIV/AIDS wśród młodzieży w wieku 15-18 lat. Ponadto, realizowano program o zasięgu ogólnopolskim skierowany do dzieci dotkniętych HIV/AIDS pod nazwą „W trosce o przyszłość”. Zadaniem programu było przygotowanie rodziców do informowania dzieci o chorobie i jej konsekwencjach, dostarczenie wiedzy
    i umiejętności w tej tematyce oraz wymiana doświadczeń, zwiększenie motywacji u dzieci do właściwego leczenia i dbania o własne zdrowie oraz przedstawienie rodzicom konieczności włączenia się w proces terapii dziecka. Od 2004 r. corocznie organizowano również turnusy rehabilitacyjno-edukacyjne dla dzieci dotkniętych HIV/AIDS.

  2. Kampanie społeczne organizowane przez Krajowe Centrum ds. AIDS, promujące zdrowy styl życia m. in. wśród młodzieży:

  • w 2004 r. kampania pod hasłem „Nie daj szansy AIDS. Zrób test na HIV” skierowana była do par heteroseksualnych pomiędzy 18 a 29 rokiem życia, czyli grupy wiekowej stanowiącej znaczną większość zakażonych HIV;

  • w 2005 r. kampania pod hasłem „ABC Zapobiegania” skierowana była również do młodych osób w wieku 18-29 lat;

  • w 2006 r. kampania pod hasłem „Rodzina razem przeciw AIDS” skierowana była do rodzin z dorastającymi dziećmi. Po kampanii zmniejszyła się niechęć rodziców do rozmowy z dzieckiem oraz wzrosła wiedza o problemie wśród rodziców.

  1. Zgodnie z Harmonogramem realizacji Krajowego Programu Zwalczania AIDS
    i Zapobiegania Zakażeniom HIV opracowanym na lata 2007-2011
    Krajowe Centrum ds. AIDS, działając w imieniu Ministra Zdrowia, zrealizowało następujące zadania, skierowane pośrednio lub bezpośrednio do dzieci i młodzieży,:

Obszar tematyczny: Profilaktyka zakażeń HIV (profilaktyka pierwszorzędowa)

I. Ograniczenie rozprzestrzeniania się zakażeń HIV/AIDS poprzez:



  1. Szkolenia różnych grup zawodowych i społecznych takich, jak: pracownicy medyczni (w tym lekarze ginekolodzy, lekarze rodzinni, położne, pielęgniarki), nauczyciele, katecheci, instruktorzy w zakresie HIV/AIDS, pracownicy służb interwencyjnych, funkcjonariusze policji, straż miejska, „streetworkerzy”, osoby uzależnione przebywające w ośrodkach stacjonarnych, uczniowie i studenci, edukatorzy, konsultanci i doradcy w zakresie HIV/AIDS, pracownicy ośrodków pomocy społecznej, poradni pomocy rodzinie, kuratorzy społeczni;

  2. Organizację Światowego Dnia AIDS;

  3. Organizację akcji edukacyjno-profilaktycznych;

  4. Kampanie społeczne - m. in.: „Daj szansę swojemu dziecku. Nie daj szansy AIDS!” – kampania skierowana była do kobiet w ciąży lub planujących dziecko, „W życiu jak
    w tańcu każdy krok ma znaczenie”, „Wróć bez HIV” – elementem kampanii była również gra platformowa, „Wiedza ratuje życie”;

  5. Opracowanie, wydanie i rozpowszechnienie różnorodnych materiałów profilaktycznych adresowanych do grup docelowych, m. in.: Zawsze Razem – kolorowanka dla dzieci, Mali przyjaciele – książeczka dla dzieci, Co musisz wiedzieć o HIV i AIDS bez względu na to, gdzie mieszkasz czy pracujesz – poradnik, Druga strona wakacji - ulotka dla młodzieży, Fakty na temat HIV/AIDS dla pielęgniarek
    i położnych – segregator, Jak możesz uniknąć zakażenia HIV? – zakładka do książki, Konkurs „Pocztówka Świąteczna” i druk kartek świątecznych z okazji Świąt Bożego Narodzenia i Świąt Wielkanocnych, Ulotka dla kobiet HIV+ pragnących mieć dziecko (tłumaczenie z języka angielskiego);

  6. Aktywny udział w projekcie H-CUBE – celem projektu było m.in. zapobieganie nowym zakażeniom HBV, HCV i HIV, szczególnie wśród młodych ludzi pomiędzy 15. a 24. rokiem życia;

  7. Uruchomienie Mobilnego Informatora o HIV/AIDS.

II. Zapewnienie odpowiedniego dostępu do informacji, edukacji i usług w zakresie profilaktyki HIV/AIDS poprzez:

  1. Prowadzenie strony internetowej www.aids.gov.pl, na której umieszczane są najważniejsze i najbardziej aktualne informacje z zakresu HIV/AIDS;

  2. Finansowe wsparcie działań całodobowego telefonu zaufania AIDS – dzwoniąc pod numer 022 692-82-26 można uzyskać wszystkie niezbędne informacje dotyczące tematyki HIV/AIDS, jak i tematów z nią powiązanych;

  3. Finansowanie działalności internetowej poradni HIV/AIDS. Wejście na stronę poradni możliwe jest bezpośrednio ze strony Centrum www.aids.gov.pl. Specjaliści zatrudnieni w Poradni odpowiadają bezpośrednio na adres podany przez pytającego;

  4. Wsparcie finansowe i merytoryczne działalności punktów konsultacyjno-diagnostycznych (PKD), wykonujących anonimowo i bezpłatnie badania w kierunku HIV, połączone z poradnictwem przed i po teście.

Obszar tematyczny: Poprawa jakości życia w sferze psychospołecznej osób żyjących
z HIV/AIDS, ich rodzin i bliskich
(profilaktyka drugorzędowa)

I. Poprawa jakości życia w sferze psychospołecznej osób żyjących z HIV/AIDS, ich rodzin i bliskich poprzez:



  1. Dotowanie działań organizacji pozarządowych zajmujących się prowadzeniem grup wsparcia;

  2. Dotowanie działań organizacji pozarządowych zajmujących się organizacją turnusów sanatoryjno-leczniczych;

  3. W ramach działań związanych ze zmianą nastawień społecznych w stosunku do osób żyjących z HIV/AIDS, wspieranie programu budowy koalicji na rzecz walki
    z dyskryminacją i poprawy sytuacji osób zakażonych HIV i chorych na AIDS „Razem skuteczniej”.

Obszar tematyczny: Zapewnienie szerokiego dostępu do diagnostyki oraz leczenia ARV (profilaktyka trzeciorzędowa)

I. Poprawa jakości i dostępu do diagnostyki i opieki medycznej nad ludźmi żyjącymi


z HIV/AIDS oraz osobami narażonymi na zakażenie HIV poprzez:

  1. Koordynowanie Programu „Leczenie antyretrowirusowe osób żyjących z wirusem HIV w Polsce”. Celem systemu specjalistycznego leczenia antyretrowirusowego jest ograniczenie skutków epidemii HIV/AIDS przy jednoczesnym monitorowaniu jego skuteczności u pacjentów zakażonych HIV i chorych na AIDS. Prawidłowe leczenie zmniejsza zapadalność i śmiertelność z powodu AIDS w populacji osób żyjących
    z HIV oraz zmniejsza ich zakaźność.

II. Ograniczenie zakażeń HIV wśród dzieci:

  1. Profilaktyka ARV zakażeń wertykalnych (matka–dziecko) – w ramach Programu profilaktyką zakażeń wertykalnych obejmowano kobiety ciężarne zakażone HIV (2007 r. – 73 kobiety ciężarne, 2008 r. – 70, 2009 r. – 81, 2010 r. – 67). Również noworodki otrzymały leki ARV (2007 r. – 54 noworodki, 2008 r. – 69, 2009 r. – 69, 2010 r. – 54).

  2. W ramach przedmiotowego programu terapią ARV były objęte również dzieci zakażone HIV i chore na AIDS (2007 r. – 123 dzieci, 2008 r. – 117, 2009 r. – 134, 2010 r. – 130). Wszystkie dzieci otrzymały bezpłatnie szczepionki, według specjalnego kalendarza szczepień, opracowanego indywidualnie przez Klinikę Chorób Zakaźnych Wieku Dziecięcego Warszawskiego Uniwersytetu Medycznego, finansowanego przez Ministerstwo Zdrowia w ramach programu polityki zdrowotnej.

C. Budżet

  1. W 2004 r. na świadczenia rodzinne i koszty ich obsługi wydatkowano z budżetu państwa 8.075.000 zł, z czego 2.517.000 zł (31,2%) stanowiły wydatki poniesione do
    30 kwietnia 2004 r. na zasiłki rodzinne, pielęgnacyjne i wychowawcze oraz świadczenia
    z funduszu alimentacyjnego, natomiast pozostała kwota 5.557.000 zł została wydatkowana na nowe świadczenia rodzinne, przysługujące od 1 maja 2004 r.
    W 2005 r. z budżetu państwa na świadczenia rodzinne oraz koszty obsługi świadczeń rodzinnych wydano 7.840.000 zł, w 2006 r. – 7.724.000 zł, w 2007 r. – 8.161.000 zł,
    w 2008 r. – 7.614.000 zł, w 2009 r. – 7.367.000 zł, a w 2010 r. – 8.162.000 zł. Wzrost wydatków w 2007 r. o 5,7% w porównaniu do 2006 r. spowodowany był podwyższeniem od dnia 1 września 2006 r. zasiłku rodzinnego, dodatku z tytułu wychowywania dziecka
    w rodzinie wielodzietnej, dodatku z tytułu kształcenia i rehabilitacji dziecka niepełnosprawnego, dodatku z tytułu rozpoczęcia roku szkolnego, dodatku z tytułu podjęcia przez dziecko nauki w szkole poza miejscem zamieszkania oraz zasiłku pielęgnacyjnego w wyniku ustawowej weryfikacji kwot świadczeń rodzinnych, a także zmianą zasad różnicowania zasiłków rodzinnych (do tej daty kwota świadczenia zależna była od liczby dzieci w rodzinie, obecnie zależy od wieku dziecka). Wzrost wydatków
    w 2010 r. o 10,8% w stosunku do 2009 r. był spowodowany podwyższeniem 1 listopada 2009 r. zasiłków rodzinnych oraz świadczenia pielęgnacyjnego, a także poszerzeniem grup osób uprawnionych do świadczenia pielęgnacyjnego na skutek uniezależnienia tego świadczenia od kryterium dochodowego.

D. Planowane działania państwa

Zapewnianie właściwej ochrony oraz leczenia w zakresie zdrowia psychicznego (art. 24)

  1. Wg GUS, w Polsce żyje około 7,1 mln dzieci i młodzieży (źródło GUS – Podstawowe informacje o rozwoju demograficznym Polski w latach 2000-2010, dane wstępne na koniec 2010 r.). Statystyki światowe wskazują nadto, że od 10 do 20% tej grupy wiekowej cierpi na szeroko pojęte zaburzenia psychiczne. Należy przy tym zaznaczyć,
    że największy wpływ na zdrowie psychiczne dzieci mają: środowisko rodzinne, działalność placówek oświatowych i oddziaływanie ze strony grup rówieśniczych.

W związku z powyższym, system opieki nad zdrowiem psychicznym dzieci i młodzieży ma następujące cele:

  • wspieranie rodzin, nauczycieli, służb społecznych, pediatrów, lekarzy rodzinnych
    i jednostek opieki nad matką i niemowlęciem oraz innych agend społecznych,
    w procesie wychowywania dzieci,

  • dostępność służb i programów tak szybko, jak jest to potrzebne dla dzieci, które wykazują pierwsze oznaki zaburzeń – rozwijanie systemów wczesnej interwencji.

Realizacji przedstawionych wyżej założeń służy Narodowy Program Ochrony Zdrowia Psychicznego, który będzie realizowany w latach 2011-2015 decyzją Rady Ministrów
z 28 grudnia 2010 r. Jest to pierwszy narodowy program poświęcony tej problematyce,
a jego przyjęcie wynika z uznania zdrowia psychicznego za nieodłączny element zdrowia człowieka i stanowi zobowiązanie władz publicznych do podejmowania działań, których celem jest ochrona zdrowia psychicznego społeczeństwa oraz poprawa sytuacji osób cierpiących z powodu zaburzeń psychicznych.

Zasadniczymi celami Narodowego Programu Ochrony Zdrowia Psychicznego na lata 2011-2015 są: promocja zdrowia psychicznego i zapobieganie zaburzeniom psychicznym oraz zapewnienie osobom z takimi zaburzeniami dostępu do świadczeń opieki zdrowotnej oraz innych form wsparcia i pomocy, które umożliwią im funkcjonowanie w rodzinie


i społeczeństwie, a także rozwój badań naukowych i tworzenie systemów informacji, niezbędnych do skutecznego zapobiegania zaburzeniom psychicznym.

Najistotniejszym działaniem podejmowanym w ramach realizacji Programu będzie unowocześnienie lecznictwa psychiatrycznego, opierające się na założeniach modelu środowiskowego i polegające na:

- przekształceniu dużych szpitali psychiatrycznych w placówki specjalistyczne

- tworzeniu oddziałów psychiatrycznych w szpitalach ogólnych

- zwiększeniu udziału pozaszpitalnych form opieki zdrowotnej w rehabilitacji psychiatrycznej.
Uwzględniając cele ww. Programu i aktualną sytuację psychiatrycznej opieki zdrowotnej Minister Zdrowia uznaje za priorytetowe działania w następujących obszarach:

- profilaktyka,

- zaburzenia depresyjne,

- samobójstwa,

- zaburzenia geriatryczne, związane ze starzeniem się,

- zaburzenia spowodowane używaniem alkoholu,

- przewlekłe, nawracające choroby typu schizofrenicznego i afektywne.

Narodowy Program Ochrony Zdrowia Psychicznego na lata 2011-2015 jest realizowany przez Ministrów: Zdrowia, Edukacji Narodowej, Pracy i Polityki Społecznej, Nauki


i Szkolnictwa Wyższego, Sprawiedliwości, Obrony Narodowej oraz Spraw Wewnętrznych i Administracji. W jego realizację zaangażowany będzie również Narodowy Fundusz Zdrowia oraz samorządy województw, powiatów i gmin. Będą mogły w nim uczestniczyć m.in.: organizacje społeczne, stowarzyszenia, fundacje, samorządy zawodowe i kościoły. Realizacją ww. Programu będzie kierował Minister Zdrowia, koordynujący także wykonanie zadań. Program jest finansowany z budżetu państwa, ze środków własnych samorządów oraz ze środków Unii Europejskiej.

Opracowanie Narodowego Programu Zdrowia Psychicznego na lata 2011-2015 stanowi również odpowiedź na postanowienia wyrażone w Deklaracji przyjętej przez uczestników Europejskiej Konferencji Ochrony Zdrowia Psychicznego zwołanej przez Europejskie Biuro Regionalne Światowej Organizacji Zdrowia w styczniu 2005 r. w Helsinkach. Przyjęty w tym samym czasie Plan Działania, stanowiący propozycję wdrożenia postanowień zawartych w Deklaracji, wytycza priorytety europejskiej polityki w kwestii ochrony zdrowia psychicznego na okres najbliższych 5-10 lat i należą w tej materii do najważniejszych dokumentów międzynarodowych o charakterze programowym.



  1. System edukacji w Polsce zapewnia rozwój osobowy i włączenie ucznia niepełnosprawnego w ogólny nurt życia społecznego. Pierwszym krokiem w kierunku włączającego społeczeństwa jest dążenie do tego, aby funkcjonujące w tym systemie niepełnosprawne dzieci i młodzież stały się maksymalnie niezależne.

W tym celu będą kontynuowane i ulepszane dotychczasowe działania tak, by środowisko kształcenia i wychowania stało się środowiskiem optymalnym, w którym zarówno akceptuje się fakt zróżnicowania potrzeb rozwojowych uczniów, jak i umożliwia się ich realizację.

Zostaną zintensyfikowane działania wszystkich typów szkół w kierunku podnoszenia świadomości uczniów w zakresie problemów związanych z niepełnosprawnością, zarówno tych, na które napotykają sami niepełnosprawni i ich rodziny, jak również wiążących się z funkcjonowaniem osób pełnosprawnych w relacji z niepełnosprawnymi.

W odniesieniu do szeroko pojętej edukacji społecznej, działania w tym zakresie będą kierowane do mediów, ale także do architektów, pracodawców, pracowników służb medycznych i socjalnych, wolontariuszy i członków samorządów lokalnych. Ważnym elementem edukacji społecznej będą również działania adresowane do rodzin osób niepełnosprawnych, przygotowujące je i wspierające w rozwiązywaniu problemów.

Istotnym obszarem działań powinno także być integrowanie działań adresowanych do niepełnosprawnych dzieci i młodzieży, związane z ponadresortowym charakterem problemu. Kontynuacja współpracy resortów udzielających różnorodnej pomocy niepełnosprawnym dzieciom i młodzieży, w tym edukacji, zdrowia, pomocy społecznej, stanowi warunek efektywności i skuteczności tej pomocy.



ROZDZIAŁ VII: OŚWIATA

(art. 28, 29 i 31 Konwencji)

A. Realizacja zaleceń Komitetu Praw Dziecka

CRC/C/15/Add.194 - pkt 45:

Komitet zaleca, aby państwo strona zapewniło żeby dzieci na obszarach wiejskich miały równe szanse dostępu do wykształcenia wysokiej jakości, które zapewni im zdobycie umiejętności pozwalających na dostęp do rynku pracy lub wykształcenia wyższego zgodnie z ich wynikami, poprzez:

a) poszukiwanie innowacyjnych środków promocji poznawczego, społecznego i emocjonalnego rozwoju dzieci między innymi poprzez programy, które stymulują interakcje pomiędzy dziećmi a ich rówieśnikami, programy edukacji rodziców co do korzyści edukacji małych dzieci, zapewniając istnienie wystarczających i odpowiednich placówek wychowania przedszkolnego dla wszystkich dzieci z terenów wiejskich, oraz polepszając system oświatowy z zamiarem osiągnięcia celów wspomnianych w art. 29 ust. 1 Konwencji i Komentarzach Ogólnych Komitetu w sprawie Celów Oświaty oraz wprowadzenie praw człowieka, włączając prawa dziecka do programów szkolnych;

b) zapewnienie, żeby obszary wiejskie oraz uboższe społeczności miały dostęp do dodatkowych funduszy mających na celu umożliwienie im zapewnienia tej samej jakości wykształcenia i poziomu zajęć ponadprogramowych co w szkołach miejskich;

c) zapewnienie, żeby uczniowie z ubogich rodzin, jak również ci z obszarów wiejskich mieli dostęp do stypendiów lub innych form pomocy finansowej umożliwiającej im uczęszczanie do liceów ogólnokształcących przygotowujących do studiów w szkołach wyższych.

Upowszechnianie wychowania przedszkolnego

  1. Koncepcja upowszechnienia wychowania przedszkolnego ma charakter systemowy. Została oparta na sprawdzonych w innych krajach europejskich rozwiązaniach z zakresu tzw. polityki małego dziecka. Wdrażane przez Ministerstwo Edukacji Narodowej rozwiązanie obejmuje:

- rozwój sieci placówek wychowania przedszkolnego i udostępnienie różnych form wychowania przedszkolnego dla dzieci w wieku przedszkolnym,

- wsparcie pedagogiczne oraz pomoc w rozwiązywaniu problemów dla rodziców wychowujących małe dzieci, w tym prowadzenie różnych form edukacji rodziców,

- wprowadzenie w edukacji przedszkolnej diagnozy gotowości do podjęcia nauki
w szkole,

- zapewnienie pomocy psychologiczno-pedagogicznej i specjalistycznej mającej na celu wspieranie rozwoju i edukacji dzieci, wyrównywanie opóźnień i dysharmonii rozwojowych oraz terapię zaburzeń.



  1. Od dnia 1 września 2004 r. dzieci sześcioletnie zostały objęte obowiązkiem rocznego przygotowania przedszkolnego w przedszkolu albo w oddziale przedszkolnym zorganizowanym w szkole podstawowej. W poprzednim stanie prawnym dziecko nie miało takiego obowiązku. Od r. szk. 2009/2010 dzieci w wieku pięciu lat mają prawo do odbycia rocznego przygotowania przedszkolnego w przedszkolu, oddziale przedszkolnym zorganizowanym w szkole podstawowej lub innej formie wychowania przedszkolnego. Równocześnie w edukacji przedszkolnej obowiązkowo uczestniczą nadal sześciolatki, które nie rozpoczęły obowiązku nauki w klasie I szkoły podstawowej.

Z obniżeniem wieku rozpoczynania edukacji szkolnej wiąże się wiele działań wspierających to przedsięwzięcie, mających wpływ na jakość kształcenia i przygotowanie szkół na przyjęcie sześciolatków, m.in. upowszechnienie wychowania przedszkolnego, indywidualizacja procesu kształcenia i związana z tym zmiana metod nauczania, przygotowanie nauczycieli do nowych wyzwań oraz modernizacja bazy szkolnej. Od
2009 r. sukcesywnie wprowadzana jest nowa podstawa programowa kształcenia ogólnego, która korzystnie wpływa na zmianę sposobu nauczania najmłodszych uczniów, dostosowując wymagania, oczekiwania i metody kształcenia do ich wieku oraz indywidualnych potrzeb. Realizowany jest również projekt systemowy „Indywidualizacja procesu nauczania i wychowania uczniów klas I-III szkół podstawowych” jego celem jest wsparcie wszystkich szkół podstawowych w działaniach w tym zakresie. Istotne znaczenie ma również realizacja „Rządowego programu wspierania w latach 2009-2014 organów prowadzących w zapewnianiu bezpiecznych warunków nauki, wychowania
i opieki w klasach I-III szkół podstawowych i ogólnokształcących szkół muzycznych
I stopnia – Radosna szkoła”, w ramach którego w ok. 80% szkół specjalne miejsca służące rekreacji i prowadzonej aktywnymi metodami edukacji uczniów klas I-III wyposażono
w nowoczesne pomoce dydaktyczne. Powstało blisko 1.000 zewnętrznych placów zabaw. W 2010 r. z rezerwy części oświatowej subwencji ogólnej na doposażenie sal lekcyjnych
i gimnastycznych w szkołach podstawowych oraz bieżące remonty obiektów kwotę ponad 52.000.000 zł.

Od r. szk. 2011/2012 dzieci w wieku pięciu lat będą podlegały obowiązkowi rocznego przygotowania przedszkolnego. Przewiduje się, że spowoduje to znaczny wzrost liczby dzieci objętych wychowaniem przedszkolnym (96,4% pięciolatków objętych jest wychowaniem przedszkolnym - wg stanu na dzień 30 września 2010 r.).



  1. W celu zwiększenia upowszechnienia edukacji przedszkolnej Ministerstwo Edukacji Narodowej wprowadziło zmiany ułatwiające dostęp do wychowania przedszkolnego dzieci w wieku do 5. roku życia. Wydane zostało rozporządzenie Ministra Edukacji Narodowej z dnia 10 stycznia 2008 r. w sprawie rodzajów innych form wychowania przedszkolnego, warunków tworzenia i organizowania tych form oraz sposobu ich działania.

W związku z wejściem w życie ustawy z dnia 19 marca 2009 r. o zmianie ustawy o systemie oświaty oraz zmianie niektórych innych ustaw oraz ustawy z dnia 5 sierpnia 2010 r. o zmianie ustawy o systemie oświaty, powyższe rozporządzenie zostało zastąpione odpowiednio rozporządzeniem Ministra Edukacji Narodowej z dnia 27 maja 2009 r. w sprawie rodzajów innych form wychowania przedszkolnego, warunków tworzenia i organizowania tych form oraz sposobu ich działania oraz rozporządzeniem Ministra Edukacji Narodowej z dnia 31 sierpnia 2010 r. w sprawie rodzajów innych form wychowania przedszkolnego, warunków tworzenia i organizowania tych form oraz sposobu ich działania.

Powyższe akty wykonawcze pozwoliły na tworzenie – obok istniejących w systemie przedszkoli – punktów przedszkolnych i zespołów wychowania przedszkolnego, a tym samym na upowszechnianie dostępu do edukacji przedszkolnej, szczególnie na terenach wiejskich.



Zakładanie i prowadzenie innych form wychowania przedszkolnego zarówno przez gminy jak i osoby prawne i fizyczne jest rozszerzeniem katalogu miejsc realizacji wychowania przedszkolnego. Tworzenie punktów przedszkolnych lub zespołów wychowania przedszkolnego jest korzystne dla gmin ze względu na niższe koszty ponoszone na dziecko uczęszczające na zajęcia w innej formie wychowania przedszkolnego niż koszty utrzymania dziecka w przedszkolu. Nie oznacza to jednak, że tradycyjne przedszkola mają być zastąpione przez inne formy wychowania przedszkolnego. Tylko w przypadkach uzasadnionych warunkami demograficznymi i geograficznymi rada gminy może uzupełnić sieć publicznych przedszkoli i oddziałów przedszkolnych w szkołach podstawowych o inne formy wychowania przedszkolnego.

  1. Zgodnie z powyższymi przepisami dotyczącymi funkcjonowania innych form wychowania przedszkolnego, zarówno punkty przedszkolne jak i zespoły wychowania przedszkolnego są zobowiązane do realizacji wybranych programów wychowania przedszkolnego uwzględniających podstawę programową wychowania przedszkolnego,
    a nauczyciele zatrudnieni w innych formach wychowania przedszkolnego muszą posiadać takie same kwalifikacje jak nauczyciele w przedszkolach. Dzienny wymiar zajęć
    w punkcie lub zespole, ustalony przez organ prowadzący punkt lub zespół, nie może być niższy niż wymiar godzin zajęć, w czasie których jest realizowana podstawa programowa wychowania przedszkolnego, wskazany w cytowanym wyżej rozporządzeniu. Równocześnie nic nie stoi na przeszkodzie, aby inna forma wychowania przedszkolnego zapewniała dziecku opiekę w pełnym wymiarze. Dzienny wymiar godzin zajęć wychowania przedszkolnego w punkcie lub zespole musi być dostosowany do możliwości dzieci oraz potrzeb rodziców.

  2. Zadania dotyczące edukacji przedszkolnej są i będą współfinansowane
    z Europejskiego Funduszu Społecznego w ramach Priorytetu IX Programu Operacyjnego Kapitał Ludzki 2007-2013. Szczegółowy opis tego Priorytetu w ramach Działania 9.1 Wyrównywanie szans edukacyjnych i zapewnienie wysokiej jakości usług edukacyjnych świadczonych w systemie oświaty przewiduje różne obszary wsparcia w zakresie edukacji przedszkolnej. W poddziałaniu 9.1.1 Zmniejszanie nierówności w stopniu upowszechnienia edukacji przedszkolnej, projekty konkursowe dotyczą: tworzenia przedszkoli (w tym również uruchamiania innych form wychowania przedszkolnego)
    na obszarach i w środowiskach o niskim stopniu upowszechnienia edukacji przedszkolnej (w szczególności na obszarach wiejskich), wsparcia istniejących przedszkoli (w tym również funkcjonujących innych form wychowania przedszkolnego) w celu umożliwienia większej liczbie dzieci korzystania z wychowania przedszkolnego np. poprzez wsparcie dla placówek zagrożonych likwidacją, wydłużenie godzin pracy placówek, uruchomienie dodatkowych oddziałów, zatrudnienie dodatkowego personelu, itp.

  3. Efektem negocjacji między polskim rządem a Komisją Europejską było ustalenie,
    że za realizację działań w ramach Priorytetu IX PO KL odpowiedzialne są samorządy województw, jako Instytucje Pośredniczące. We wszystkich województwach realizacja działań rozpoczęła się w 2008 r. Na powyższe cele zaplanowano w latach 2007-2013 łącznie ponad 243.000.000 Euro.

Ministerstwo Edukacji Narodowej ściśle współpracuje z samorządami wojewódzkimi oraz Ministerstwem Rozwoju Regionalnego w celu jak najlepszego i najbardziej efektywnego wykorzystania środków finansowych Unii Europejskiej dla rozwoju wychowania przedszkolnego. Ponadto, w Ministerstwie Rolnictwa i Rozwoju Wsi w ramach działania 3.2 Tworzenie mikroprzedsiębiorstw w Programie Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013 przewidziano środki na tworzenie nowych placówek przedszkolnych na obszarach wiejskich.

Z danych Systemu Informacji Oświatowej wynika, że systematycznie rośnie liczba publicznych i niepublicznych punktów przedszkolnych oraz zespołów wychowania przedszkolnego. W 2009 r. było ogółem 819 publicznych i niepublicznych punktów przedszkolnych oraz zespołów wychowania przedszkolnego, w tym na wsi 883. W 2010 r. (według danych na 30 września 2010 r.) było to odpowiednio 1.240 i 650.

Należy również zaznaczyć, że od 2008 r. wzrasta również liczba przedszkoli (publicznych i niepublicznych). W 2009 r. było ich 8.470, w tym na wsi 2.835, 2010 r. odpowiednio 8.821 i 2.906. W tym samym czasie zwiększyła się liczba oddziałów przedszkolnych
w szkołach podstawowych. W 2008 r. było ich 11.161, w tym na wsi 7.906, w 2009 r. odpowiednio – 11.931 i 8.215, zaś w 2010 r. 12.570 i 8.576. W stosunku do 2008 r. liczba placówek wychowania przedszkolnego zwiększyła się w 2009 r. o 6,8 %, natomiast w 2010 r. o 13,9%.

Jednocześnie systematycznie wzrasta wskaźnik upowszechnienia wychowania przedszkolnego. W r. szk. 2007/2008 wskaźnik upowszechnienia wychowania przedszkolnego ogółem wynosił 47,2 %, a na wsi 23,1%. W r. szk. 2009/2010 w Polsce wychowaniem przedszkolnym objętych było ogółem już 59, 7% dzieci. Na wsi odsetek ten wynosił 37,5%.

Podobnie sytuacja przedstawia się w odniesieniu do poszczególnych roczników.
W r. szk. 2007/2008 wychowaniem przedszkolnym objętych było 36,1% trzylatków, 48,1% czterolatków i 57,8% pięciolatków. W r. szk. 2009/2010 było 45,7% trzylatków, 59,4% czterolatków i 74,8% pięciolatków.

W liczbach bezwzględnych dynamika wzrostu liczby dzieci objętych wychowaniem przedszkolnym przedstawia się w sposób następujący: w r. szk. 2006/2007 wychowaniem przedszkolnym było objętych 862.700 dzieci, w 2007/2008 – 871.900 dzieci,


w 2008/2009 – 919.100 dzieci, w 2009/2010 – 994.100 dzieci, w 2010/2011 – 1.060.200 dzieci.

O skuteczności podejmowanych działań świadczy fakt, iż jeszcze w 2007 r. w 539 gminach na terenie całego kraju nie było żadnej placówki wychowania przedszkolnego. Obecnie w każdej gminie funkcjonuje przedszkole lub oddział przedszkolny w szkole podstawowej, albo punkt lub zespół wychowania przedszkolnego. Na tak istotną zmianę wpływ miał m. in. rozwój innych form wychowania przedszkolnego.

Polityka rządu wyznacza szczególną rolę samorządom lokalnym, od których oczekuje się efektywnego prowadzenia finansowania edukacji oraz umiejętnego dostosowywania polskiej szkoły do lokalnych możliwości i potrzeb. Efektem już podejmowanych działań jest systematycznie wzrastający wskaźnik upowszechnienia wychowania przedszkolnego.


  1. W 2010 r. MEN podjęło działania na rzecz dalszego wyrównywania szans edukacyjnych dzieci i młodzieży ze specjalnymi potrzebami edukacyjnymi, w tym niepełnosprawnych. W tym celu prowadzone były prace legislacyjne mające na celu modyfikację, a tym samym polepszenie warunków organizacyjno-prawnych, stanowiących podstawę do zapewniania kształcenia, wychowania i opieki dostosowanego do indywidualnych potrzeb rozwojowych i edukacyjnych uczniów niepełnosprawnych.

Dokonano nowelizacji sześciu rozporządzeń regulujących obszar pomocy psychologiczno-pedagogicznej oraz kształcenia uczniów ze specjalnymi potrzebami edukacyjnymi, w tym dzieci i młodzieży z niepełnosprawnościami, w przedszkolach, szkołach i placówkach różnych typów (ogólnodostępnych, integracyjnych lub specjalnych), w których ci uczniowie spełniają odpowiednio obowiązek rocznego przygotowania przedszkolnego, obowiązek szkolny lub obowiązek nauki.

Zmiany te mają charakter systemowy i polegają m.in. na:

- wdrażaniu na każdym etapie edukacyjnym bardziej elastycznego modelu kształcenia uczniów niepełnosprawnych, lepiej dopasowanego do ich indywidualnych potrzeb rozwojowych i edukacyjnych oraz możliwości psychofizycznych,

- tworzeniu rozwiązań organizacyjnych, które będą sprzyjały systematycznemu polepszaniu warunków i dostosowywaniu metod nauczania do indywidualnych potrzeb uczniów niepełnosprawnych oraz wdrażaniu młodego człowieka do świadomego dokonywania wyboru kierunku kształcenia zawodowego, w tym kształcenia na poziomie wyższym,

- realizacji prawa do przystępowania do sprawdzianu i egzaminów zewnętrznych
w warunkach i formie jeszcze bardziej dostosowanej do potrzeb edukacyjnych
i możliwości psychofizycznych uczniów niepełnosprawnych,

- zapewnienia uczniowi wsparcia i zindywidualizowanej pomocy nauczycieli


i specjalistów, udzielanego w ramach pomocy psychologiczno-pedagogicznej, jak najwcześniej po rozpoznaniu takiej potrzeby, już na terenie przedszkola i szkoły.

W kolejnych latach kontynuowane będzie wdrażanie zmian w obszarze kształcenia, wychowania i opieki nad uczniami niepełnosprawnymi poprzez wprowadzanie dalszych niezbędnych zmian legislacyjnych oraz przygotowanie nauczycieli i specjalistów zatrudnionych w przedszkolach, szkołach i placówkach oświatowych do wdrażania tych rozwiązań. Służyć temu będą działania podejmowane przez MEN w ramach realizowanego projektu systemowego pn. „Podniesienie efektywności kształcenia uczniów ze specjalnymi potrzebami edukacyjnymi”, realizowanego w okresie od marca 2010 r. do końca 2011 r. Dzięki tym działaniom znacznie lepiej wykorzystane zostaną kompetencje kadry pedagogicznej przedszkoli, szkół i placówek systemu oświaty, w tym poradni psychologiczno-pedagogicznych, w celu zapewnienia uczniom niepełnosprawnym wsparcia i zindywidualizowanej pomocy podczas obowiązkowych


i dodatkowych zajęć, odpowiednio do rozpoznanych potrzeb edukacyjnych
i rozwojowych oraz ich możliwości psychofizycznych, niezależnie od miejsca ich edukacji.


1   ...   12   13   14   15   16   17   18   19   ...   25


©operacji.org 2017
wyślij wiadomość

    Strona główna