Spis treśCI



Pobieranie 1,53 Mb.
Strona21/21
Data23.10.2017
Rozmiar1,53 Mb.
1   ...   13   14   15   16   17   18   19   20   21
Россия: конфессиональный состав населения, http://otechestvo.org.ua/analitika/2004_02/an_26_01.htm; Россия – страна православная, „Вера” 2001, nr 396, http://vera.mrezha.ru/396/6.htm; М. Ряховская, Почему Россию захлестнула волна суеверий, http://www.ruscourier.ru/archive.php?id=2009; С.Б. Филатов, Р.Н. Лункин, Статистика российской религиозности: магия цифр и неоднозначная реальность, „Социологические исследования”, 2005, nr 4.

277 Wszystko zależy od tego, kogo uważać za praktykującego. Według danych czasopisma „Вера” 3,6 proc. osób uważających się za prawosławnych, uczęszcza do cerkwi raz w tygodniu albo i częściej, 5,8 proc. bywa na nabożeństwach raz w miesiącu, 20,3 proc. przychodzi do cerkwi na wielkie święta religijne, 23,3 proc. raz do roku albo rzadziej. Aż 46,3 proc. tzw. prawosławnych stwierdziło, że nigdy nie chodzą do cerkwi. Według innych danych raz w miesiącu cerkiew odwiedza 7 proc. prawosławnych, kilka razy do roku – 18 proc., raz w roku albo rzadziej – 15 proc., a aż 60 proc. ludzi, którzy uważają się za prawosławnych, nigdy nie chodzi do cerkwi (dane centrum J. Lewady, zob. Статистика христианства ...).

278 С. Д. Лебедев, Религиозность: что считать критерием? http://club.fom.ru/print/entry.html?entry=2538 [6.01.2007], Ю. Ю Синелина, О критериях определения религиозности населения, „Социологические исследования” 2001, nr 7 С.Б. Филатов, Р.Н. Лункин, Статистика российской религиозности.

279 Россия – страна православная.

280 Статистика христианства в Pоссии.

281 Россия – страна православная.

282 Zob. М. Ряховская, Почему Россию.

283 Zob. np.: В. П. Берков, А. В. Беркова, О. В. Беркова, Как мы живем. Пособие по страноведению для изучающих русский язык, Złatoust 2003.

284 Prawdopodobnie łączy się to z czynnikiem językowym. W języku rosyjskim нож jest rodzaju męskiego, вилка i ложка – żeńskiego.

285 W zbiorze Гадание opracowanym przez M. Pastunowę (Dniepropietrowsk 1990) samych tylko zwiastunów związanych ze swędzeniem różnych części ciała jest 20, a ponadto wiele wiąże się kichaniem, zakrztuszeniem się, czkawkami, uderzeniami, potknięciami, (s. 88-95).

286 W niektórych regionach zabijanie pająków wróży sukces.

287 Stypa, czyli obfita uczta (czasem ze śpiewem) od razu po pogrzebie, na dziewiąty i czterdziesty dzień po śmierci oraz w rocznicę śmierci (nierzadko na grobie), obowiązująca każdego prawosławnego, jest pogańską tradycją,

288 Chodzi o to, że nie wolno zamiatać dookoła stojącego lub siedzącego gdzieś człowieka, ponieważ pozostaje on niejako w kole „brudnym”, „nieczystym”, pełnym „złych mocy”, oddzielonym od całego świata.

289 Zob.: М. Ряховская, Почему Россию.

290 Zob. Наиболее типичные суеверия, w: Транстелеком, http://support.ttc-net.ru/oi.php.

291 М. Эпштейн, Русская культура на распутье, „Звезда”, 1999, nr 1, s. 202-220; nr 2, s. 155- 176.

292 Zob. Д. Драгунский, Особенности национального проектирования, „Русский журнал”, 9.01.98, http://www.russ.ru/journal/odna_8/98-01-09/dragun.htm [6.04.2006],

293 Fragment ten można przetłumaczyć tak: „W Rosji dwa nieszczęścia:/ Na dole władza ciemności,/ A na górze ciemność władzy”, przy czym zastrzegam, że jeśli chodzi o słowo ciemność, nie jest ono adekwatne pod względem kategorialnym w stosunku do rosyjskiego тьма.

294 Na temat binarności rosyjskiej mentalności zob.: А. В. Бабаева Ритуальное и профанное поведение в русском культурном пространстве, http://anthropology.ru/ru/texts/babaeva/ritprof.html, Т.Славянова, Некротические мотивы нашей ментальности, „Невероятный мир ”, 1998.

295 А. П. Павлов, Природа коммуникативного порядка, http://res.krasu.ru/paradigma/2/2.htm .

296 В. И. Моисеев, Российская декларация синтеза, http://www.grajdanin.ru/dnd_books/467079074.doc [7.04.2006].

297 Tamże.

298 Chodzi zarówno o rozmiary, jak i o doniosłość.

299 С. М. Поздяева, Российский менталитет и модернизация, http://vatandash.bashedu.ru/konkurs/bagautdinov/bgu/pozdaeva.htm

300 Н. Турунен, Л. И. Харченкова, Ассоциативный эксперимент как средство выявления картины мира у представителей разных культур, w: Русское и финское коммуникативное поведение, Woronież 2000, s. 74-78.

301 Zob.: M. Baczwarow, Rosyjskie koncepcje geopolityczne, „Obywatel” 2002, nr 3, http://www.obywatel.org.pl/index.php?module=subjects&func=viewpage&pageid=154.

302 Cudzysłów wskazuje na umowny charakter tych określeń. Po pierwsze, w epoce ogólnej sekularyzacji i w społeczeństwach otwartego typu wskaźnik religijny ma raczej charakter substratu i pewnego obyczajowo-kulturowego podłoża. Po drugie, chodzi nie tyle o zwarte makrosystemy, ile o pewne tendencje i priorytety – zarówno ekonomiczne lub polityczne, jak i światopoglądowe – w doświadczeniu większości członków pewnego społeczeństwa. W społeczeństwach „katolickich” może być wiele elementów typowo „protestanckich”, i na odwrót.

303 USJP, t. 1, s. 858.

304 USJP, t. 2, s. 715 [wyróżnienia O.L.].

305 NSJP, s. 473.

306 Nawet w społeczeństwie polskim (rzekomo katolickim) można zauważyć tę różnicę: północny zachód kraju jest bardziej racjonalno-praktyczny i praworządny niż południowy wschód, gdzie można spotkać nawet elementy turańskie (w Polsce nazywa się je pierwiastkiem sarmackim).

307 W Stanach Zjednoczonych, Kanadzie i Meksyku ten typ kapelaństwa (nazywany kapelaństwem firmowym) pełni funkcje psychoanalityczne i jest elementem systemu zarządzania wielu przedsiębiorstw.

308 USJP, t. 2, s.1602.

309 TVN24, 7 stycznia 2007 roku.

310 Naruszenie dóbr osobistych – egzekucja świadczeń niepieniężnych. Uchwała SN z 28.6.2006 r., III CZP 23/06, „Monitor Prawniczy” 2007, nr 14, http://www.monitorprawniczy.pl/index.php?mod=m_artykuly&cid=23&id=1969.

311 M. Marcjanik, Polska grzeczność językowa, Kielce 2002.

312 T. Lysakowski, Psychologia przepraszania, w: Retoryka codzienności. Zwyczaje językowe współczesnych Polaków, red. M. Marcjanik, Warszawa 2006, s. 257.

313 Zob. też: К. Гудзик, Сила извинения, „День” 2005, nr 10, http://www.day.kiev.ua/131009.

314 Zob.: Podstawowe statystyki wypadków drogowych na zamiejskiej sieci dróg krajowych w roku 2005, http://66.102.9.104/search?q=cache:xJt1MRnsSaMJ:www.gddkia.gov.pl/viewattach.php/id/b5ef01576b51f7d6ddb38d42f3bf6778+statystyka+ofiar&hl=pl&ct=clnk&cd=3&client=opera.

315 Zob.: Przemoc w „czterech ścianach”, http://www.ksp.waw.pl/?page=Structure&id=12&nid=1837.

316 USJP, t. 2, s. 463.

317 NSJP, s. 412.

318 Wyraz separacja nie ma odpowiednika w języku rosyjskim, ponieważ w Rosji nie istnieje takie zjawisko. Zwrot jesteśmy w separacji można w dużym przybliżeniu przetłumaczyć za pomocą zwrotów мы разошлись albo мы разъехались.

319 Bez względu na zapożyczony rdzeń wyraz ten, w przeciwieństwie do „obco” brzmiącego менталитет, ma rodzime przyrostki –н- oraz -ость-.

320 Zob.: В. В. Колесов, Двенадцать тезисов к обсуждению проблемы, w: „Философский клуб”, Ежеквартальный журнал электронных публикаций январь-июнь 1999 года, http://res.krasu.ru/club/.

321 Zob.: M. Król, Polsko-rosyjska quasi-analogia leksykalna. Analiza funkcjonalno-pragmatyczna (praca doktorska), Kielce 2005, s. 184-185.

322 USJP, t. 3, s. 1397.

323 USJP, t. 3, s. 543.

324 USJP, t. 1, s. 33.

325 NSJP, s. 20.

326 NSJP, s. 885; USJP, t. 3, s. 1101.

327 Przypomnijmy sobie reklamę no-spa o taksówkarce i księdzu, która nie mogłaby powstać w innej przestrzeni kulturowej.

328 Z tych samych honoryfikacyjnych powodów w środowisku inteligencji w Polsce zachował się obyczaj całowania ręki kobiet.

329 M. Marcjanik, Przez grzeczność na skróty. O nonszalancji zachowań młodego pokolenia, w: Retoryka codzienności. Zwyczaje językowe współczesnych Polaków, red. M. Marcjanik, Warszawa 2006, s. 230-238.

330 Tamże.

331 Tamże, s. 238.

332 USJP, t. 1, s. 1039.

333 Właśnie w społeczeństwach typu łacińskiego jest również odwołanie się do rodowego nazwiska kobiety (w konstrukcjach typu z domu...lub z...[jakich]), zwłaszcza matki (w najróżniejszych ankietach jest to element obligatoryjny).

334 O tym mówiłem na początku tomu, omawiając zachowanie przez kobiety nazwisk panieńskich po wyjściu za mąż.

335 Drugie, potoczne znaczenie słowa Rosjanin w USJP (t. 3, s. 971) to ‘mieszkaniec Związku Radzieckiego’.

336 Podobnie mówi się o mieszkańcach Moskwy w stosunku do innych Rosjan.

337 Pierwiastek indywidualny jest silnie wyrażony również w niektórych protestanckich kulturach Starego Świata, lecz tutaj kompensuje go formalizm prawny i racjonalizm poznawczy.

338 USJP, t. 3, s. 611.

339 USJP, t. 3, s. 612.

340 И. А. Стернин, Улыбка в русском коммуникативном поведении, w: Русское и финское коммуникативное поведение, Woronież 2000, s. 54.

341 J. Kossecki, Podstawy nowoczesnej nauki, s. 60.

342 W świecie azjatyckim już teraz dochodzi do pierwszych prób globalizacji we własnym wydaniu. Jej centrum stał się Hongkong – najbardziej ekonomicznie rozwinięty, kulturowo wymieszany i najbardziej areligijny ośrodek życia społecznego w Azji (według danych Instytutu Gallupa 64 proc. społeczeństwa nie przyznaje się do żadnej religii).


1   ...   13   14   15   16   17   18   19   20   21


©operacji.org 2017
wyślij wiadomość

    Strona główna