Scenariusz uroczystości nadania imienia I sztandaru „Armii Krajowej



Pobieranie 71,43 Kb.
Data26.10.2017
Rozmiar71,43 Kb.

Scenariusz uroczystości

nadania imienia i sztandaru „Armii Krajowej”.



26. 10. 2008 r.

Wygląd sceny:

Prawa strona przedstawia fragment szlacheckiego dworku, w którym stoi stolik i dwa krzesła, kominek, na którym leży stary album.

Obok sceny monitor do prezentacji multimedialnych.

Środek sceny przypomina miejsce po bitwie, fragmenty muru, porozrzucane hełmy i karabiny, stosy suchych liści. W tle las i krzyże, na nich nekrologi z napisanymi datami

Gaśnie światło, słychać „poloneza”, , pełne światło -taniec uczniów.

Potem bicie w dzwony, przygasanie świateł . Za chwilę chłopiec z dziewczyną zapalają świece.

( Starsza pani siedzi na krześle, przegląda album ze zdjęciami)

Narrator

To nie jest tak , że historia ma swój bieg i odchodzi w niepamięć. Narodowa pamięć jest dobrem najwyższym. Wplata się w historię cieniami poległych i wyrasta z jeszcze żyjących uczestników walki, spotykanych wśród nas, na co dzień. Historia i dzieje narodu mają być źródłem nauki, aby to, co było złe, naprawić, a to, co było dobre, uszlachetnić. Dzisiaj mamy obowiązek pielęgnowania tego wszystkiego, co się zdarzyło, z czego wyrastamy, co było krwią, bliznami i cierpieniem, co było radością i triumfem. To wszystko musimy włączyć w teraźniejszość i w wielkie dzieło dążenia do przyszłości.



Kobiety w czerni ( ustawione tyłem do widowni na tle muzyki zaczynają recytację, po czym deklamując po kolei odwracają się w stronę widowni).

Kobieta 1

Przeszłość organizuje się wciąż na nowo z teraźniejszością.



Kobieta 2

Mistrzynią życia jest przeszłość.



Kobieta 3

Czas teraźniejszy i czas który minął,

Razem obce są chyba w przyszłości

A przyszłość jest zawarta w czasie, który minął.



Kobieta 4

Walka o wolność, gdy raz się zaczyna,

Z ojca krwią spada dziedzictwem na syna.

Przeszłość zachowana w pamięci staje się teraźniejszością.



Narrator

Rokrocznie w szczególny sposób przywołujemy pamięcią tych wszystkich, którzy zginęli walcząc za wolność i niepodległość naszego kraju.



Dziewczynka

Ale czym właściwe jest pamięć narodowa?

Czy pamięć narodowa jest rzeczywiście tak istotna w obecnych czasach?

Czy nie pora otrząsnąć się z przykrych doświadczeń przeszłości i żyć teraźniejszością, w nowoczesnym świecie najnowszych zdobyczy techniki, w świecie Internetu, telefonii komórkowej, turystycznych podróży w kosmos?



Narrator

Znaczenie pamięci narodowej, tradycji i kultury w historii naszego narodu świetnie opisał Jan Paweł II w swojej książce ,, Pamięć i tożsamość’’

,, Jestem synem narodu, który przetrwał najstraszliwsze doświadczenia dziejów, którego sąsiedzi wielokrotnie skazywali na śmierć – a on pozostał przy życiu i pozostał sobą.

Zachował własną tożsamość i zachował pośród rozbiorów i okupacji własną suwerenność jako naród- nie biorąc za podstawę przetrwania jakichkolwiek innych środków fizycznej potęgi jak tylko własną kulturę, która się okazała w tym przypadku potęgą większą od tamtych potęg.’’



Narrator

W 1772 roku Polska przestała istnieć na mapie Europy i pozostała pod rozbiorami do roku 1918. Wtedy to po 145 latach niewoli bardzo szybko powstało doskonale zorganizowane państwo polskie.



Kobieta 1

Sto lat niewoli znieśliśmy w pokorze, wyzuci z ziemi, pogardą kamieni, ta sprawiedliwość wszystko zwrócić może, Twoja opatrzność zło w dobro przemieni.



Kobieta2

Wojna się sroży, lud polski znękany, biedny i głodny- kiedy koniec pyta?

Kiedy opadną gniotące kajdany?

Kiedy nam przyszłość jaśniejsza zaświta!



Kobieta 3

Daj nam wytrwałość, wspomóż nasze siły, niech jedność, zgoda stale wśród nas gości.



Narrator

Przez tyle lat zaborcy próbowali narzucić Polakom swoją kulturę, język, obyczaje. Ale dzięki patriotycznym sercom naszych pradziadów najcenniejsze wartości zostały uratowane.



Narrator

To wszystko było dla nich skarbem narodowym. Polacy wtedy byli biedni, nie mieli wolnego kraju, ale mieli polską tradycję i polską kulturę: to dzięki nim wytrzymywali lata niewoli. Polska wykreślona z mapy Europy istniała.



Narrator

11 listopada, dzień niepodległości, o którą walczyli nasi ojcowie…. Krótko, bardzo krótko mogliśmy cieszyć się upragnioną wolnością. Zaledwie jedno pokolenie wyrosło w niepodległym kraju, otwarcie, dumnie mówiąc o sobie „Jestem Polakiem…. Pamiętam….”. Przyszedł rok 1939.



Na scenę wbiegają chłopcy ubrani na czarno. Równocześnie gaszą świece i znicze. Zabierają je i zbiegają ze sceny.

Fragment filmu „Kanał”- bombardowanie Warszawy.

Recytator ( podkład muzyczny)

A potem kraju runęło niebo

Tłumy obdarte z serca i ciała,

I dymił ogniem każdy kęs chleba,

I śmierć się stała.

Piasku pamiętasz? Krew czarna

W słupy związana- ciekł w wielkie mogiły

Jak złe gałęzie wiły się trupy

Dzieci- i batów skręcone żyły.

Piasku, to tobie szeptali leżąc,

Wracając w ciebie krwi nicią wąską,

Dzieci, kobiety, chłopi, żołnierze:



„ Polsko, odezwij się Polsko”(razem)

Słychać marsz oddziałów wojskowych, odgłosy bomb, wystrzałów.

Wstają chłopcy – składają przysięgę

Przyjmowany

W obliczu Boga Wszechmogącego i Najświętszej Maryi Panny, Królowej Korony Polskiej kładę na ręce ten Święty Krzyż, znak Męki i Zbawienia, i przysięgam być wiernym Ojczyźnie mej, Rzeczypospolitej Polskiej, stać nieugięcie na straży Jej honoru i o wyzwolenie Jej z niewoli walczyć ze wszystkich sił- aż do ofiary życia mego.

Prezydentowi Rzeczypospolitej Polskiej i rozkazom Naczelnego Wodza oraz wyznaczonemu przezeń Dowódcy Armii Krajowej będę bezwzględnie posłuszny, a tajemnicy niezłomnie dochowam, cokolwiek by mnie spotkać miało. Tak mi dopomóż Bóg.

14 LUTEGO 1942 roku organizacja, która nosiła nazwę Związek Walki Zbrojnej została Przemianowana na Armię Krajową . Żołnierzami AK zostają ludzie, którym sprawa niepodległości Polski jest szczególnie bliska. To oni dzięki swojej determinacji, zaangażowaniu i odwadze udowodnili , że Bóg, Honor i Ojczyzna to nie słowa, ale czyny.

Muzyka

Świadek tamtych wydarzeń, Franciszek Rechowicz, wspominając początki konspiracyjnego ruch oporu na terenie Gminy Sieciechów, pisze :

,, W pewnym okresie zgłosił się do mnie z kpt. Józefem Pawlakiem , Antoni Ciesielski pseudonim ,, Brzoza’’ z Woli Klasztornej i mimo, iż pracowałem już w konspiracji nawiązał ze mną kontakt, mianował mnie komendantem Placówki Sieciechów obejmującej teren gminy.

Stanisław Deska pełnił w tym czasie funkcję oficera od spraw saperskich przy Komendzie Obwodu.

Przez pewien czas oprócz drużyn zorganizowanych w Sieciechowie działała drużyna w Kępicach pod dowództwem Abramczyka ,, Tomasza’’, w Woli Klasztornej dowódca- Mazur.

Przy rozprowadzaniu prasy dużą aktywność wykazywała komórka w kolonii Bąkowiec, gdzie działał Bolesław Latos. W międzyczasie odpadały komórki w Kępicach i Woli Klasztornej, które w ramach utworzonych Batalionów Chłopskich zaczęły działać oddzielnie pod dowództwem Władysława Molędy ,, Graba’’ z Sarnowa. Po długich pertraktacjach oddziały te podporządkowały się jednak jesienią 1943 roku pod względem wojskowym dowództwu A.K.

Dowódca B. CH.,, Grab’’ został zastępcą komendanta Obwodu do spraw B. CH. I był dowódcą dywersji.

MUZYKA - ,, Wojenko , wojenko…

Chłopiec przebrany za żołnierza

Nasi chłopcy, działając w podporządkowanych Komendzie Obwodu, PIĄTKACH KONSPIRACYJNYCH zbierali i magazynowali broń , przeprowadzali akcję dywersyjno – sabotażowe ,zajmowali się wydawaniem i kolportażem prasy konspiracyjnej, pisma Reduta, które pisała na matrycy na maszynie i powielała na ręcznym powielaczu nasza koleżanka. Pismo dostatecznie uzupełniało centralną prasę konspiracyjną.

Narrator :

,,16 kwietnia 1944 roku… wspomina Franciszek Rechowicz Z OGROMNĄ CIERPLIWOŚCIĄ WSŁUCHIWALIŚMY SIĘ W MELODIĘ NA ZAKOŃCZENIE DZIENNIKA WIECZORNEGO W JĘZYKU POLSKIM Z LONDYNU. Wreszcie …usłyszeliśmy naszą melodię jako sygnał, że przyleci do nas samolot celem dokonania zrzutu.

Zrzut udało się przejąć … i chociaż chciałbym wymienić w tym miejscu wszystkich uczestników tej ryzykownej wielce i odpowiedzialnej akcji, ale po tylu latach nie uda mi się to …”

Recytator:

,, O Boże, któryś jesteś w niebie

Wyciągnij sprawiedliwą dłoń.

Ze wszech stron wołamy do Ciebie

O polski kraj o polską bron

O Boże skrusz ten miecz co siecze kraj

I wolnej Polski nam doczekać daj,

By stał się źródłem naszej siły

Nasz dom, nasz kraj.

Nasz dom … Nasz dom …12 LISTOPADA 1943 roku wieś Kępice została otoczona kordonem uzbrojonych niemieckich żołnierzy . Kępice – zbuntowane, szukające od zawsze drogi do wolności stają się miejscem, martyrologii . Tam już przed wybuchem wojny działała Polska Organizacja Wojskowa ,Stronnictwo Ludowe, Związek Młodzieży Wiejskiej WICI.W Kampanii wrześniowej w szeregach Wojska Polskiego walczyło 20 mieszkańców Kępic, a z chwilą powstania organizacji podziemnej BCH w jej skład wstąpiło 35 osób.

Muzyka ,, Deszcz jesienny deszcz.’’

Narrator: Brutalnie przesłuchiwani, torturowani, poniżani… nie zdradzili, twardzi i nieugięci pozostali w naszej pamięci.

Recytator (na tle muzyki)

Jest takie miejsce u zbiegu dróg

Gdzie się spotyka z zachodem wschód

Nasz pępek świata, nasz biedny raj

Jest takie miejsce, taki kraj

Nad pastwiskami ciągnący dym

Wierzby jak mary, w welonach mgły

Tu krzyż przydrożny, tam święty gaj

Jest takie miejsce, taki kraj.

Chór

Nadziei uczą, ci co na stos

Umieli rzucić, swój życia los

Za ojców groby…

Z pokoleń trudu, z ofiarnej krwi

Zwycięskiej chwały nadchodzą dni

Dopomóż Boże i wytrwać daj

Tu nasze miejsce, to nasz kraj!



Narrator
Aktywność Armii Krajowej wzrastała wraz ze zbliżeniem sie Armii Czerwonej do granic Polski w 1944 roku. Wtedy żołnierze AK na Kresach Wschodnich przystąpili do realizacji plany BURZA. Celem tej operacji było uaktywnienie walki z Niemcami i przejęcie władzy na wyzwolonych terenach zanim uczynią to agentury niemieckie. Ukoronowaniem walki była największa bitwa II wojny światowej - Powstanie Warszawskie, które wybuchło 1 sierpnia 1944 roku i trwało -
(tekst widoczny na monitorze)

... 63 dni chwały.......



Dni, w których przyjaźń zastąpiła broń

a kilka dni szczęścia.. całe życie

a wszystko po to by, pokazać światu,

czym dla Polaka jest wolność !

Narrator
Pierwszy dzień powstania w swoim pamiętniku wspomina po latach Miron Białoszewski;
Prezentacja fragmentu filmu ,, Pamiętnik z Powstania Warszawskiego ”

Narrator
W suterenach, piwnicach, na gruzach płonącej Warszawy odmawiano

Litanię autorstwa Mirona Białoszewskiego



Recytator
,, Od bomb i samolotów – wybaw nas , Panie

Od czołgów i goliatów – wybaw nas, Panie

Wybaw nas,…

Od pocisków i granatów – wybaw NAS, Panie

Od miotaczy min – Wybaw nas , Panie

Od pożarów i spalenia żywcem…’’




Narrator

Krzysztof Kamil Baczyński świadek tamtych czasów pisał



( wiersz , , Z głową na karabinie” lub „Elegia o chłopcu polskim „)


Recytator
(Baczyński Krzysztof Kamil: Elegia o ... /chłopcu polskim/)
Oddzielili cię , syneczku, od snów, co jak motyl drżą,

haftowali ci , syneczku smutne oczy rudą krwią,

malowali krajobrazy w żółte ściegi pożóg,

wyszywali wisielcami drzew płynące morze.

Wyuczyli cię syneczku, ziemi twej na pamięć,

gdyś jej ścieżki powycinał żelaznymi łzami.

Odchowali cię w ciemności, odkarmili bochnem trwóg,

przemierzyłeś po omacku najwstydliwsze z ludzkich dróg.

I wyszedłeś jasny synku, z czarną bronią w noc,

i poczułeś, jak się jeży w dźwięku minut - zło.

Zanim padłeś, jeszcze ziemię przeżegnałeś ręką.

Czy to była kula synku, czy to serce pękło ?”


Prezentacja fragmentu filmu ,, Kanał ‘’

Narrator
Powstańcy cierpieli głód, ludzie ginęli pod gruzami domów. Codziennie odbywały się egzekucje , ale na ulicach nadal budowano barykady. Po 63 krwawych dniach musieli się poddać.

Recytator

Tej nocy


Zrozumieli wszyscy, że to już koniec.

Zabrakło wody

I sił, żeby szukać wody,

Od trzech dni

Nie ma łyżki gotowanego jęczmienia,

Na brudnych bandażach

Śmierdzi ropa i krew,

Oczy, które tydzień nie spały,

Zamykają się nawet na posterunku

Bojowym pod ostrzałem,

Nogi, co się wlokły kanałami,

Męczone jak kamienie, wypada z ręki pusty pistolet

Więc kiedy usłyszeli o świcie

Grzmot czołgów wroga idących do nowego ataku,

Zrozumieli, że to koniec.

Tego ataku

Już nie odeprą.
Muzyka : Ewa Demarczyk „ Piosenka wojenna”

Narrator
ęttttTTTECCDziałalność Armii Krajowej nie ograniczała się jedynie do walki zbrojnej.

Dzięki powstałym delegaturom zajmowano się sprawami państwowymi, rożnymi dziedzinami życia społecznego. Organizowano tajne nauczanie. Na poziomie szkoły średniej objęło ono 100 tys. uczniów , na tajnych uniwersytetach studiowało ponad 10 tys. studentów.



Narrator
,, Kto panuje nad teraźniejszością ten ma również władzę nad przeszłością ”.

Słowa George ‘a Orwell znalazły szczególny wydźwięk po wojnie. Komunistyczne władze dążyły do zniszczenia pamięci o działaniach Armii Krajowej.

Inny bohater, aktywny działacz organizacji konspiracyjnych, świadek tamtych czasów pan Marian Jaskulski wspomina :

,, W dniu 15 stycznia 1945 roku do Garbatki wkraczają wojska sowieckie , wydaje nam się , że Polska wreszcie jest wolna ‘’ , ale nie była, nie o taką Wolnośc przelewali krew nasi rodacy. ,, Zostaje aresztowany i osadzony w byłym wiezieniu Gestapo , a teraz Urzędu Bezpieczeństwa i długi czas siedzę w celi z dotychczasowymi wrogami – dwoma Niemcami. Mama zaczęła szukać szansy wyrwania mnie z kolejnego wiezienia teraz ,, polskiego ‘”

Prowadzono oszczerczą politykę w stosunku do żołnierzy AK, Powstańców. W najczarniejszym okresie dyktatur, po 1949 roku zakazano jakiejkolwiek formy manifestowania pamięci o AK. A sama jej nazwa pojawiła się w relacjach prasowych i radiowych z kolejnych procesów wytoczonych żołnierzom AK.
Dziś możemy uczcić pamięć Bohaterów tamtych dni.
Chłopcy wstają

Armia Krajowa zostaje rozwiązana



Recytator
Wierzyński Kazimierz „ Na rozwiązanie Armii Krajowej”
Za dywizję wołyńską, nie kwiaty i wianki -

Szubienica w Lublinie. Ojczyste Majdanki.

Za sygnał na północy, bój pod Nowogródkiem -

Długi urlop w więzieniu. Długi i ze skutkiem.

Za bój o naszą Rossę, Ostrą Bramę, Wilno -

Sucha gałąź lub zsyłka na rozpacz bezsilną.

Za dnie i noce śmierci, za lata udręki -

Taniec w kółko: raz w oczy a drugi raz w szczęki.

Za wsie spalone, bitwy, gdzie chłopska szła czeladź -

List gończy, tropicielski: dopaść i rozstrzelać!

Za mosty wysadzone z ręki robotniczej -

Węszyć gdzie kto się ukrył, psy spuścić ze smyczy.

Za wyroki na katów, za celny strzał Krysta -

Jeden wyrok: do trumy. Dla wszystkich. Do czysta!.

Za Warszawę, Warszawę, powstańcze zachcianki -

Specjalny odział śledczy: "przyłożyć do ścianki".

* * *

Zwinąć chorągiew z masztu. Krepą jest zasnuta



Za dywizję Rataja, Okrzei. Traugutta.

Pociąć sztandar w kawałki. Rozdać śród żołnierzy,

Na drogę, niech go wezmą. Na sercu niech leży.

Napis widoczny na monitorze:

Nas nie stanie, lecz Ty nie zaginiesz

Pieśń Cię weźmie,

Legenda przechowa

Wichrem chwały w historię popłyniesz

ARMIO KRAJOWA….

Recytator
Pamiętajcie

Po wieczne czasy w całym kraju,

Pamiętajcie o tych

Co powrotu nie mają,

Nie płaczcie!

Zduście jęk w gardle

Na myśl o zbrodni,

Pamięci tych, co padli,

Bądźcie godni!
Chlebem i pieśnią

Wierszami, marzeniem,

Pracą tygodni

Każdą sekundą,

Każdym życia tchnieniem,

Bądźcie ich godni!


Ludzie,

Dopóki serca jeszcze żywe,

Zapamiętajcie, za jaką cenę zdobyto

Szczęśliwość.

Wołam- Zapamiętajcie!!!

(wszyscy) Zapamiętajcie!!!

Recytator.

Byłaś dla nas radością i dumą,

Jak stal prężna, jak żywioł surowa,

Ustom- pieśnią, sercu- krwawą łuną,

Armio Krajowa!

Zimny ogień, granat pod podłogą,

Łańcuch co dzień spajany od nowa,

Zbrojne kroki nocą leśną drogą,

Armio Krajowa!

Choć nagrodą było ci wygnanie,

Kula w plecy, cela betonowa,

Co się stało, nigdy nie odstani,

Armio Krajowa!

Odmówiono ci sławy i życia,

Ale symbol wyklęty i słowa

Imię twoje wciąż sławią z ukrycia,

Armio Krajowa!

Nas nie stanie, lecz Ty nie zginiesz.

Pieśń Cię weźmie, legenda przechowa.

Wichrem chwały w historię popłyniesz.



Armio Krajowa!




©operacji.org 2019
wyślij wiadomość

    Strona główna