Scenariusz lekcji Wojna domowa w Rosji w latach 1918-1920 Cele lekcji



Pobieranie 14,88 Kb.
Data24.01.2018
Rozmiar14,88 Kb.
  1. Scenariusz lekcji - Wojna domowa w Rosji w latach 1918-1920

    1. 1. Cele lekcji

      1. a) Wiadomości


  1. rewolucja październikowa – obalenie Rządu Tymczasowego

  2. rosyjsko-niemiecki traktat pokojowy podpisany w Brześciu w marcu 1918

  3. rozpad imperium rosyjskiego

  4. interwencja mocarstw zachodnich

  5. rozstrzelanie cara Mikołaja II i jego rodziny

  6. utworzenie Armii Czerwonej – sylwetka Lwa Trockiego

  7. co to był komunizm wojenny

  8. oddziały białych – najważniejsze zgrupowania i ich dowódcy

  9. Nestor Machno i inni uczestnicy wojny domowej w Rosji

  10. przebieg działań wojennych

  11. zwycięstwo bolszewików
      1. b) Umiejętności


  1. wymienianie uczestników wojny domowej w Rosji

  2. dostrzeganie wielości uczestników i złożoności celów, wpływających na całokształt zagadnień związanych z wojną domową w Rosji

  3. wyjaśnianie symboliki kolorów, którymi określano dwie najważniejsze strony wojny domowej 1918–1920

  4. definiowanie pojęcia „propaganda” jako sposobu manipulowania poglądami i sterowania zachowaniami społeczeństwa

  5. wyszukiwanie określonych materiałów, argumentowanie w oparciu o tekst źródłowy
    1. 2. Metoda i forma pracy


Zadanie uczniom następującego pytania: Kim byli biali, a kim czerwoni w okresie wojny domowej w Rosji? Następnie, próba zastanowienia się nad symboliką obu kolorów.

Nauczyciel zarysowuje sytuację polityczną (wewnętrzną i międzynarodową), w jakiej znalazła się Rosja po rewolucji październikowej. W formie podającej przedstawia bohaterów i przebieg wydarzeń z lat 1918–1920. Uczniowie słuchają, obserwują mapę działań wojennych i zapisują najważniejsze wiadomości.



W trakcie powyższego, czytanie i analiza materiałów propagandowych z okresu wojny domowej w Rosji.
    1. 3. Środki dydaktyczne


  1. mapa Rosji początku XX wieku

  2. kopie plakatów i manifestów propagandowych z okresu wojny domowej 1918-1920
    1. 4. Przebieg lekcji

      1. a) Faza przygotowawcza


Przedstawienie wewnętrznej i zewnętrznej sytuacji w jakiej znalazła się Rosja na początku 1918 roku. Polityczno-społeczne skutki obalenia Rządu Tymczasowego przez rewolucję październikową. Międzynarodowy aspekt decyzji bolszewików i wycofanie się z wojny. Stosunek państw zachodnich do wydarzeń w byłym Imperium. Niepodległościowe dążenia poszczególnych narodowości, zamieszkujących terytorium Rosji. Stanowisko bolszewików wobec tychże aspiracji.

Wprowadzenie ma na celu zarysowanie obrazu totalnego chaosu i anarchii, jakie zapanowały w Rosji po rewolucji październikowej, jak również przedstawienie złożoności sytuacji wewnętrznej, o której tragizmie świadczy bilans ofiar wojny domowej.
      1. b) Faza realizacyjna


  1. kto uczestniczył i o co walczył w wojnie domowej 1918–1920

    • rozpad imperium – niepodległościowe aspiracje narodów zamieszkujących terytorium Rosji (Polska, Ukraina, państwa nadbałtyckie, Zakaukazie)

    • utworzenie Armii Czerwonej – najważniejsi dowódcy (m.in. Tuchaczewski)

    • postać Lwa Trockiego jako komisarza ludowego spraw wojskowych

    • Armia Ochotnicza gen. Denikina

    • inne zgrupowania białych (Judenicz, Kołczak)

    • chłopskie partyzantki (m.in. Nestor Machno na Ukrainie)

    • interwenci zachodni – umiejscowienie i skala operacji

    • o co walczono w wojnie domowej w Rosji, od walki o władzę, poprzez żądania reform, do walki o niepodległość – wskazanie wielości celów a tym samym frontów wojny 1918-1920

  2. przebieg działań wojennych

  • podpisanie przez bolszewików traktatu pokojowego z Niemcami w marcu 1918 roku – postanowienia

  • decyzja o interwencji w Rosji mocarstw zachodnich – powody, zakres operacji

  • propaganda radziecka o spisku kapitalistów dążących do przywrócenia w Rosji starego porządku

  • opanowanie przez Korpus Czechosłowacki kolei transsyberyjskiej

  • wprowadzenie komunizmu wojennego – początki masowego terroru

  • pokonanie armii Judenicza na północy (1919)

  • zniszczenie armii Kołczaka (1920)

  • działania na froncie południowym – Armia Ochotnicza Denikina i ofensywa krymska gen. Wrangla

  • ostateczna klęska białych
      1. c) Faza podsumowująca


Zebranie wiadomości z lekcji. Przyczyny klęski białych, geneza zwycięstwa czerwonych. Zarysowanie tragicznego bilansu ofiar wojny 1918–1920 oraz przedstawienie fatalnej sytuacji ekonomicznej, w jakiej znalazła się bolszewicka Rosja na początku lat 20-tych.
    1. 5. Bibliografia


  1. Damian Fierla, Rosja 1917-1920, Warszawa 2003.

  2. Richard Pipes, Rewolucja rosyjska, przekł. Tadeusz Szafar, Warszawa 1994.

  3. Richard Pipes, Rosja bolszewików, przekł. Władysław Jeżewski, Warszawa 2005.
    1. 6. Załączniki

      1. a) Zadanie domowe


Odszukaj we współczesnej Polsce przykłady zdarzeń, wypowiedzi, kampanii, które mają charakter propagandowy. Przedstaw materiały świadczące o propagandowym charakterze danego zjawiska. Jakim epitetem określiłbyś daną propagandę? Do jakich uczuć, według Ciebie, ona apeluje? Jakie reakcje ma wywołać? (Forma pracy – wypowiedź ustna poparta materiałami źródłowymi)
    1. 7. Czas trwania lekcji


Jedna godzina lekcyjna.
    1. 8. Uwagi do scenariusza


Niniejszy scenariusz ma przede wszystkim charakter poznawczy, jego realizacja ma służyć przybliżeniu uczniom określonych wydarzeń z historii Rosji. Wojna domowa z lat 1918-1920 w mniejszym lub większym stopniu, ale funkcjonuje w naszej świadomości. Z pewnością w dużej mierze dzięki literaturze (żeby wymienić tu chociażby Białą Gwardię Michaiła Bułhakowa) i ekranizacjom filmowym (Doktor Żywago). Nie należy również zapominać, że z tym okresem są związane pierwsze lata niepodległej Polski. Historia obydwu sąsiadów będzie się tutaj często przeplatała. Przyjrzenie się wydarzeniom, które miały miejsce na wschód od Warszawy pozwoli lepiej zrozumieć okoliczności, w których odradzała się niezawisła Rzeczpospolita.




©operacji.org 2019
wyślij wiadomość

    Strona główna