Rynek pieniężny



Pobieranie 72,1 Kb.
Data26.02.2019
Rozmiar72,1 Kb.

Rynek pieniężny jest to rynek krótkoterminowych instrumentów finansowych (o terminie wykupu do 1 roku), dostarczający podmiotom finansowym i gospodarczym krótkoterminowego kapitału na finansowanie bieżącej działalności. Rynek pieniężny pozwala też zyskownie lokować nadwyżki płynności. Jest miejscem, gdzie podmioty posiadające nadmiar kapitału oferują go tym, którzy zgłaszają zapotrzebowanie na pieniądz.
Podstawowymi instrumentami rynku pieniężnego są:

lokaty (depozyty) międzybankowe,

bony skarbowe,

bony pieniężne NBP,

papiery komercyjne przedsiębiorstw (ang. commercial papers),

certyfikaty depozytowe.


Są one przedmiotem obrotu na jednym z dwóch segmentów rynku pieniężnego - rynku międzybankowym lub tzw. rynku pozabankowym.
Rynek międzybankowy jest to rynek, którego uczestnikami są wyłącznie banki, w tym również bank centralny. Dokonują one transakcji, których celem jest z jednej strony pokrycie chwilowych niedoborów środków pieniężnych, a z drugiej zagospodarowanie nadwyżek płynności.

Instrumentami rynku międzybankowego są:

lokaty międzybankowe,

bony skarbowe,

bony pieniężne.

W Polsce stopy procentowe na rynku lokat międzybankowych podawane są w formie stawek:

WIBOR (Warsaw Interbank Offered Rate)

WIBID (Warsaw Interbank Bid Rate)

WIBOR jest stopą, po której banki skłonne są pożyczać swoje środki innym bankom.

WIBID natomiast jest stopą, po której banki są skłonne przyjąć depozyt krótkoterminowy od innych banków.

Transakcje zawierane są na różne terminy, począwszy od 1 dnia do 1 roku.

Do transakcji jednodniowych należą transakcje:

O/N (ang. overnight),

T/N (ang. tommorow/next),

S/N (ang. spot/next).
Transakcje O/N rozpoczynają się w dniu zawarcia umowy i zapadają w następnym dniu roboczym.

Transakcje T/N rozpoczynają się w następnym dniu roboczym po zawarciu umowy i zapadają w kolejnym dniu roboczym.

Transakcje S/N rozpoczynają się w drugim dniu roboczym po zawarciu umowy i zapadają w następnym dniu roboczym.

Stopy WIBID/WIBOR – stan na dzień 27.01.2007



Tenor

WIBID (BID)

WIBOR (ASK)

O/N

3.92

4.08

T/N

3.93

4.10

1W

3.96

4.12

2W

3.97

4.12

1M

3.98

4.12

3M

4.01

4.19

6M

4.09

4.28

9M

4.16

4.36

1Y

4.23

4.42

Źródło: Serwis Informacyjny Reuters Polska z 27.01.2007 r.
Bony skarbowe są to krótkoterminowe papiery wartościowe na okaziciela, emitowane przez Ministerstwo Finansów w celu sfinansowania deficytu budżetowego państwa, refinansowania istniejącego zadłużenia z lat poprzednich, a także pokrycia ujemnego salda handlu zagranicznego. Bony skarbowe są sprzedawane i odkupywane przez Ministra Finansów z dyskontem w drodze przetargów, co oznacza, iż inwestor nabywa je na rynku poniżej wartości nominalnej, która wynosi 10 tys. PLN, a w dniu wykupu otrzymuje wartość nominalną. Obrót bonami odbywa się na rynku pierwotnym i rynku wtórnym. W przetargach mogą brać udział wyłącznie banki, instytucje kredytowe lub instytucje finansowe, z którymi Minister Finansów zawarł umowę w sprawie pełnienia funkcji Dealera Skarbowych Papierów Wartościowych, przyznającą im prawo do składania ofert na przetargach bonów. Ponadto w przetargach brać udział również banki państwowe, nieposiadające statusu Dealera Skarbowych Papierów Wartościowych.

Średnia rentowność1 bonów skarbowych z dnia 2.02.2007.

Średnia rentowność bonów skarbowych

Termin do wykupu

Rentowność

2 tygodnie

3.79

4 tygodnie

3.86

8 tygodni

3.86

13 tygodni

3.91

18 tygodni

3.93

26 tygodni

3.98

32 tygodnie

4.01

39 tygodni

4.10

45 tygodni

4.14

52 tygodnie

4.16

Instrumentami o podobnej konstrukcji są bony pieniężne NBP, które służą do regulowania płynności sektora bankowego. Są to papiery wartościowe na okaziciela, sprzedawane z dyskontem, o wartości nominalnej 10 tys. PLN. Bony pieniężne mają różne terminy zapadalności, choć obecnie są to głównie bony z 7-dniowym terminem wykupu. Sprzedaż bonów pieniężnych odbywa się na przetargach. Nabywcami bonów mogą być jedynie banki krajowe, będące dealerami rynku pieniężnego oraz Bankowy Fundusz Gwarancyjny.


Rynek pozabankowy jest to rynek, na którym co najmniej jedna strona transakcji jest podmiotem niebankowym. Instrumentami rynku pozabankowego są;

krótkoterminowe papiery dłużne przedsiębiorstw,

bony komunalne,

certyfikaty depozytowe,

bony skarbowe i pieniężne w obrocie pozabankowym,

Krótkoterminowe papiery dłużne przedsiębiorstw są to papiery wartościowe, z reguły dyskontowe, emitowane przez przedsiębiorstwa na okres od 7 do 364 dni. Emisja tych papierów jest jednym ze źródeł finansowania działalności przedsiębiorstw, konkurencyjnym w stosunku do krótkoterminowego kredytu bankowego. Ze względu na różne podstawy prawne emisji (kodeks cywilny, prawo wekslowe, ustawa o obligacjach) papiery te noszą różne nazwy – m. in. bony handlowe, bony komercyjne, bony inwestycyjne, komercyjne weksle inwestycyjno-terminowe (KWIT), weksle inwestycyjne, papiery komercyjne (ang. commercial papers) oraz komercyjne obligacje dyskontowe.

Krótkoterminowe papiery dłużne, których emitentem jest jednostka samorządu terytorialnego noszą nazwę bonów komunalnych. Bony komunalne są to instrumenty stanowiące zobowiązanie emitenta do zwrotu posiadaczowi bonu określonej nominalnie kwoty w dniu jego wymagalności.

Są to instrumenty dyskontowe, o terminie zapadalności zazwyczaj od 7 do 90 dni.

Certyfikaty depozytowe są to dłużne papiery wartościowe emitowane przez banki. Terminy zapadalności certyfikatów dostosowane są do aktualnych potrzeb banku – emitenta i wynoszą od 7 dni do 3 lat.
Zgodnie z Założeniami polityki pieniężnej na rok 2007 instrumentami polityki pieniężnej są:

stopa procentowa,

operacje otwartego rynku,

rezerwa obowiązkowa,

operacje kredytowo-depozytowe,

interwencje walutowe.



Krótkoterminowa stopa procentowa jest podstawowym instrumentem polityki pieniężnej. Kierunek prowadzonej polityki pieniężnej określony jest zmianami wysokości stopy referencyjnej NBP, z kolei poziomy stóp: depozytowej oraz lombardowej NBP wyznaczają pasmo wahań stóp procentowych overnight (O/N) na rynku międzybankowym.

Stopa referencyjna wyznacza minimalną rentowność podstawowych operacji otwartego rynku, wpływając jednocześnie na poziom oprocentowania lokat międzybankowych o porównywalnym terminie zapadalności.

Stopa lombardowa wyznacza koszt pozyskania pieniądza w banku centralnym, określając górny pułap dla wahań rynkowych stóp procentowych – O/N .

Stopa depozytowa stanowi dolne ograniczenie korytarza wahań krótkoterminowych stóp procentowych i jest niższa od minimalnego oprocentowania operacji otwartego rynku, czyli od stopy referencyjnej.

Podstawowe stopy procentowe NBP

Stopa procentowa

Wysokość oprocentowania

Z dnia

Stopa referencyjna

4,75 %

30.08.2007

Stopa kredytu lombardowego

6,25 %

30.08.2007

Stopa redyskonta weksli

5,0 %

30.08.2007

Stopa depozytowa

3,25 %

30.08.2007

Stopa rezerwy obowiązkowej

(od wkładów złotowych i w walutach obcych, płatnych na każde żądanie i wkładów terminowych)


3,5 %


31.10.2003




Operacje otwartego rynku (OOR) to transakcje kupna lub sprzedaży papierów wartościowych prowadzone przez bank centralny z bankami komercyjnymi, dokonywane z inicjatywy banku centralnego. Mają formę transakcji warunkowych (tzw. operacje repo i reverse repo) lub bezwarunkowych (ang. outright sale i outright purchase).

Operacje otwartego rynku dzielą się na:

operacje podstawowe (emisja 7-dniowych bonów pieniężnych NBP, których przetargi odbywają się regularnie raz w tygodniu),

dostrajające (podjęte w celu łagodzenia wpływu nieoczekiwanych zmian w poziomie płynności sektora bankowego na wysokość krótkoterminowych stóp procentowych),

operacje strukturalne (przeprowadzane w celu długoterminowej zmiany struktury płynności w sektorze bankowym).
W ramach operacji repo – warunkowego odkupu (ang. repurchase agreement) bank centralny kupuje papiery wartościowe, a bank komercyjny zobowiązuje się do odkupienia tych papierów po określonej cenie i w określonym terminie. W ten sposób bank centralny udziela bankom komercyjnym krótkoterminowych kredytów pod zastaw papierów wartościowych, zwiększając jednocześnie płynność sektora bankowego.

Operacje reverse repo – warunkowej sprzedaży (reverse repurchase agreement) polegają na sprzedaży papierów wartościowych przez bank centralny z jednoczesnym zobowiązaniem banku komercyjnego do ich odsprzedania po określonej cenie i w określonym terminie. Transakcja ta jest odpowiednikiem lokaty złożonej przez bank komercyjny w banku centralnym i zmniejsza nadmiar płynności sektora bankowego.
Rezerwa obowiązkowa jest to część środków pieniężnych zgromadzonych na rachunkach bankowych, a także środków uzyskanych ze sprzedaży papierów wartościowych oraz innych środków przyjętych przez bank, podlegających zwrotowi, z wyjątkiem środków przyjętych od innego banku krajowego, a także pozyskanych z zagranicy na co najmniej 2 lata. Utrzymywana jest na rachunkach NBP. Środki rezerwy obowiązkowej są od 1 maja 2004 oprocentowane w wysokości 0,9 stopy redyskonta weksli. Wysokość stopy rezerwy obowiązkowej ustala Rada Polityki Pieniężnej.

Operacje depozytowo-kredytowe służą łagodzeniu krótkoterminowych (w szczególności jednodniowych) wahań stóp rynku międzybankowego – wpływają na wysokość stóp procentowych na rynku pieniężnym, których górną granicę stanowi oprocentowanie kredytu lombardowego, a dolną oprocentowanie depozytu w NBP.

Kredyt lombardowy jest to kredyt krótkoterminowy udzielany bankom komercyjnym pod zastaw skarbowych papierów wartościowych do wysokości równej 80 % wartości nominalnej tych papierów. Termin spłaty kredytu to kolejny dzień operacyjny po dniu udzielenia kredytu. Oprocentowanie tego kredytu określa maksymalny koszt pozyskania pieniądza w NBP i stanowi górną granicę dla stawki rynkowej O/N.

Nadwyżki płynnych środków zagospodarowywane są w formie depozytów krótkoterminowych (O/N) w NBP, co zapobiega spadkowi krótkookresowych stóp na rynku międzybankowym poniżej stopy depozytowej. Oprocentowanie tego depozytu stanowi więc dolne ograniczenie dla stawki rynkowej kwotowanej na ten termin.





1 Rentowność w skali roku 360-dniowego obliczana na podstawie kwotowań informacyjnych banków.








©operacji.org 2019
wyślij wiadomość

    Strona główna