Republika e Shqipërise (Republika Albanii)



Pobieranie 380,55 Kb.
Strona1/2
Data25.02.2019
Rozmiar380,55 Kb.
  1   2

Republika e Shqipërise (Republika Albanii)


Powierzchnia: 28 748 km2

Liczba ludności (2009): 3 639 453

Prezydent (od 2007, kadencja: 5 lat): Bamir Topi (Partia Demokratyczna Albanii)

Premier (od 2005, kadencja parlamentu: 4 lata): Sali Berisha (Partia Demokratyczna Albanii)




Partia

Poglądy

Geneza

Ludzie

Wyniki wyborów: liczba mandatów (% głosów)

Republikańska Partia Albanii (PRSh) - Partia Republikane ë Shqipërisë

-reformy rynkowe (zwrot ziemi do 60 ha na rodzinę, prywatyzacja)

- walka z korupcją

- Albania etniczna, przyłączenie Czamerii

- nacjonalistyczna, antygrecka

- integracja z UE


wyrosła z opozycji antykomunistycznej

o ideologii konserwatywnej; powstała w 1991

2001 - część koalicji BF


Skendar Hoti

Sabri Godo Fatmir Mediu


•1992 - 1

•1996 - 3

•1997 - 1 (0,65%)

•2001 - 5

•2005 – 11 (20,1%)

2009-1 (2,11%)




Partia Narodowego Frontu Albańskiego (PBK) – Partia Balli Kombёtar Shqiptar

- ustanowienie etnicznej Albanii, opierają się na programie z 1943

- prywatyzacja, ale nie według projektu PRSh

- prawa dla powracających emigrantów, powrót Czamów

- na czele Cerkwi powinni stać Albańczycy, nie Grecy



- istniała od zawsze, tj. od 1943

- nacjonalistyczna partia sformułowana podczas II WŚ do walki z włoskimi faszystami i komunistami; odtworzona w 1991,

2001 - część BF


Sheptim Rroqi

Hysen Selfo

Abaz Ermeni

•1996 – 2

•1997 – 3 (1,94%)

•2001 – 4

•2005 – 18

 


Ruch Legalność (PLL) - Partia Lëvizja e Legalitetit

- monarchiści, powrót księcia Leka I Zogu




Eqerem Spahia

Guri Durollari

•1997 – 2

•2001 – 5

2009 – 0 (0,71%)


Demokratyczna Partia Albanii (PDSh) - Partia Demokratike e Shqipërisë


- prawicowa, konserwatywna

- przeciwna zmianom granic siłą

- za stabilnością Macedonii, ale za prawami Albańczyków w Macedonii


koalicja komunistycznych reformistów, dawnych więźniów politycznych i dzieci bezpieki

2001 - kierowała koalicją Unia dla Zwycięstwa (BF)



Sali Berisha

Eduard Selami

Genc Pollo

•1991 - 75 (Zgromadzanie Ludowe)

•1992 - 92

•1996 –122

•1997 – 28 (25, 7%)

•2001 – 32 (37,1%)

•2005 – 56

2009 – 68 (40,18%)


Nowa Partia Demokratyczna (PDR) - Partia Demokrate e Re




utworzona w 2000 przez Genca Pollo, który wystąpił z PDSh

Genc Pollo

•2001 – 6 (5,1%)

•2005 – 4




Partia Prawicy Demokratycznej (PDD) - Partia e Djathe Demokratike

- antykomunistyczna i nacjonalistyczna

- popiera Albanię w granicach etnicznych



- powstała w 1994

- grupa Kallakuli (Enver Koloski, Rushi) była prawym skrzydłem PDSh



Petrit Kalakulla

Nikoli Nikolla

Arianit Kokobobo




Partia Sojuszu Demokratycznego (PAD) - Partia Aleanca Demokratike

- liberalizm gospodarczy (prywatyzacja, decentralizacja)

- szybka integracja z UE za pośrednictwem Grecji i Włoch

-żądają niepodległości Kosowa, ale nie atakują Macedonii i Grecji.


-reformistyczna inteligencja partyjna

-założona w 1992 przez Gramoza Pashko z grupą byłych członków (PDSh) – obawiali się radykalizacji polityki prawego skrzydła partii przez byłych więźniów politycznych



Neritan Ceka

Gramoz Pashko

Arben Imami

Preç Zogaj
 

•1997 - 2 (1,29%)

•2001 - 3 (2,14%)

•2005 - 3

2009 – 0 (o,31%)

 


Partia Sprawiedliwości i Integracji - (Partia për Drejtësi dhe Integrim, PDI)

- centroprawicowa

-podtrzymywanie roszczeń wobec państwa greckiego, od którego Czamowie domagają się odszkodowania za znacjonalizowany majątek. W realizacji tych planów partia współpracuje z najliczniejszą organizacją reprezentującą Czamów - Patriotycznym Stowarzyszeniem Czamerii ( Shoqata Patriotike Çamëria).

-


Utworzona w 2005, skupia w swoich szeregach Albańczyków, pochodzących z Czamerii

Tahir Muhedini Kryetar Partisë

(przewodniczący

Partii)

2009-1 (0,95%)


Partia Zjednoczenie na rzecz Praw Człowieka (PBDN) – Partia Bashkimi për të Drejtat e Njeriut



-reprezentuje mniejszość grecką (po likwidacji Omonia), współpracuje z Atenami

- poglądy liberalno-centrowe

- likwidacja konfliktów narodowościowych, reprezentowanie wszystkich mniejszości narodowych


partia mniejszości narodowych, głównie greckiej;

utworzona w 1992




Vangiel Dule

Vasil Melo

Vasilis Bolanos


•1991- 5

•1992 - 2

•1996 - 3

•1997 - 4 (2,58%)

•2001 - 3 (2,14%)

•2005 – 2 (4,1%)

2009 – 1 (1,19%)


Socjaldemokratyczna Partia Albanii (PSdSh) - Partia Socialdemokrate e Shqipërisë

- państwo socjalne (reformy rynkowe + hasła socjalne)

- przeciwni zupełnej prywatyzacji

- dobre stosunki z Grecją


komunistyczni reformiści

powstała w 1991

1997 - z PSSh stworzyła koalicję rządową


Skënder Gjinushi

Haxhi Aliko

•1992 -7

•1996 – 0

•1997 -9

•2001 - 4 (2,86%)

•2005 - 7

2009 – 0 (1,76%)



Unia Liberalno- Demokratyczna (BLD) - Bashkimi Liberal Demokrat

 

Powstała po rozłamie PSdSh, początkowo - Unia Socjaldemokratyczna, w 2001 - część koalicji BF

Arian Starova

•2001 – (mniej niż 1%)

•2005 – 1



Partia Demokracji Socjalnej Albanii (PDSSh) - Partia Demokracia Sociale e Shqipërise




Odłączyła się od Partii Socjaldemokratycznej (PSdSh).

Paskal Milo

•2005 – 2

2009 – 0 (0,68%)



Socjalistyczny Ruch Integracji (LSI) - Lëvizja Socialiste për Integrim




- założona w 2004 przez Ilira Metę po jego odejściu z PSSh

Ilir Meta

•2005 - 5

2009 – 4 (4,85%)



Partia Socjalistyczna Albanii (PSSh) - Partia Socialiste e Shqipërisë

- socjaldemokratyczna

- nie jest ideowym monolitem - każdy region ma swoich faworytów z różnymi pomysłami na rządzenie; najsilniejszy elektorat na prowincji

- sukcesorka Albańskiej Komunistycznej Partii Pracy (PPSH)

- twardogłowi komuniści



Edi Rama

Fatos Nano

Gramoz Ruçi

Servet Pellumbi

Pandeli Majko

Ilir Meta

•1991 - 169 (Zgromadzanie Ludowe)

•1992 - 38

•1996 - 10

•1997 -101 (52,8%)

•2001 - 73 (42 %)

•2005 - 42

2009 – 65 (40,85%)


Chrześcijańsko-Demokratyczna Partia Albanii - Partia Demokristiane e Shqipërisë (PDKSh)

- centroprawicowa

1991 – utworzenie partii.

2007- rozlam  powsatnie Ruchu Chrześcijańsko-Demokratycznego z Nikolle Lesi



Nard Ndoka

Zef Bushati

•1996 – (1,3%)

•1997 – 1 (1%)

•2001 – (1%)

•2005 – 2 (3,4%)

•2009 – 0 (0,88%)


Agrarna Partia Ekologiczna (PAA) - Partia Agrare Ambientaliste

- reformatorzy

- wolny rynek



Powstała w 1991, do 2003 – Agrarna Partia Albanii (Partia Agrare e Shqipërisë)

W 2005 wystąpiła razem z PSSh



Lufter Xhuveli

•1997 – 1 (0,65%)

•2001 - 2 (1,43%)

•2005 – 4 (6,5%)


G99 (alb. Grupim 99)

-lewicowa

-wolny rynek, ale nie odmawiają kontroli państwa w niektórych sektorach

-przeciwko wszystkim konserwatywnym ideom


Powstała w 2008, założona przez aktywistów Ruchu Mjaft – Dość (największa pozapaństwowa organizacja w Albanii).Staje się coraz bardziej popularna,bo 50% populacji Albanii jest młodzi




•2009- 0,86%

Posłowie Bezpartyjni

 

 

 

•1997 - 3

•2001 - 2

•2005 - 1

•2009 – 0 (0,05%)




Koalicje:
2009- Sojusz dla Zmiany (Aleanca për Ndryshim) i Sojusz Socjalistyczny na rzecz Integracji (Aleanca Socialiste për Integrim)

  • Demokratyczna Partia Albanii (PDSh)

  • Republikańska Partia Albanii (PRSh)

  • Partia Sprawiedliwości i Integracji (PDI)

  • Socjalistyczny Ruch Integracji (LSI)


2005 - Sojusz Wolności, Sprawiedliwości i Dobrobytu (Aleanca për Liri, Drejtësi dhe Mirëqenie) – ALDM

  • Front Narodowy - PBK

  • Partia Republikańska Albanii - PRSh

  • Nowa Partia Demokratyczna - PDR

  • Partia Chrześcijańsko-Demokratyczna Albanii - PDKSh

  • Unia Liberalno- Demokratyczna - BLD

  • Partia Front Narodowy Demokratyczny - PBKD

  • Partia Albańskiej Unii Demokratycznej – PBDSh

  • Ruch Liberalizacji Praw Człowieka - LDLN


2001 – Unia dla Zwycięstwa (Bashkimi për Fitoren) - BF

  • Demokratyczna Partia Albanii (PDSh)

  • Unia Liberalno- Demokratyczna (BLD)

  • Ruch Legalność (PLL)

  • Partia Narodowego Frontu Albańskiego (PBK)

  • Republikańska Partia Albanii (PRSh)


Prezydenci Albanii


  1. Ramiz Alia (30 kwietnia 1991 – 3 kwietnia 1992)

  2. Sali Berisha (9 kwietnia 1992 – 24 lipca 1997)

  3. Rexhep Mejdani (24 lipca 1997 – 24 lipca 2002)

  4. Alfred Moisiu (24 lipca 2002 – 23 lipca 2007)

  5. Bami Topi (od 23 lipca 2007)


Premierzy Albanii


  1. Fatos Nano (1991) Albańska Partia Pracy (PPSh→ PSSh)

  2. Ylli Bufi (1991) PPSh→ PSSh

  3. Vilson Ahmeti (1991-1992) bezpartyjny

  4. Aleksande Meksi (1992-1994; 1194-1996; 1996-1997) PDSh

  5. Bashkim Fino (1997) PSSh

  6. Fatos Nano (2 razy) (1997-1998) PSSh

  7. Pandeli Majko (19982-1999) PSSh (FRESH)

  8. Ilir Meta (1999-2002) PSSh (FRESH)

  9. Pandeli Majko (2 razy) (2002) PSSh

  10. Fatos Nano (3 razy) (2002-2005) PSSh

  11. Sali Berisha (2005-) PDSh


Rezultaty wyborów do jednoizbowego parlamentu Albanii (1991, 1992, 1996, 1997, 2001)

Partie polityczne

2001

1997

1996

1992

1991

%

M

%

M

%

M

%

M

%

M

PSSh

41,5

73

65,2

101

7,14

10

27,1

38

67.9

169

BF*

PDSh

36,8

32

18,1

28

87,1

122

65,7

92

30,1

75

PLL

5

1,29

2

-

-

-

-

-

-

PBK

4

1,94

3

1,43

2

-

-

-

-

PRSh

5

0,65

1

2,14

3

0,71

1

-

-

BLD

1

0,65

1

-

-

-

-

-

-

PDR

5,1

6




-

-

-

-

-

-

-

PSdSh

3,7

4

5,81

9

-

-

5

7

-

-

PBDN

2,6

3

2,58

4

2,14

3

1,43

2

2,01

5

PAA

1,43

2

0,65

1

-

-

-

-

-

-

PAD

2,5

3

1,29

2

-

-

-

-

-

-

Bezpartyjni




2

1,94

3

-

-

-

-

-

-

Razem




140

100

155

100

140

100

140

100

249

BF – Unia dla Zwycięstwa
Wybory parlamentarne 03.07.2005

Partia

Liczba głosów LK

%

Mandaty

Okręgi wyborcze

LK

Razem

Partia Demokratyczna Albanii - PDSh

104 796

7,67

56

0

56

Partia Socjalistyczna Albanii - PSSh

121 412

8,89

42

0

42

ALDM- Front Narodowy - PBK

457 143

33,46

0

18

18

ALDM- Partia Republikańska Albanii - PRSh

-

11

11

ALDM- Nowa Partia Demokratyczna - PDR

-

4

4

ALDM- Partia Chrześcijańsko-Demokratyczna Albanii - PDKSh

-

2

2

ALDM- Unia Liberalno- Demokratyczna - BLD

-

1

1

Socjaldemokratyczna Partia Albanii - PSdSh

174 103

12,74

0

7

7

Socjalistyczny Ruch Integracji - LSI

114 798

8,40

1

4

5

Agrarna Partia Ekologiczna - PAA

89 635

6,56

-

4

4

Partia Sojuszu Demokratycznego – PAD

65 093

4,76

-

3

3

Partia Demokracji Socjalnej Albanii – PDSSh

57 998

4,25

-

2

2

Partia Zjednoczenie na rzecz Praw Człowieka - PBDN

56 403

4,13

-

2

2

Bezpartyjni

 

 

1




1

Razem

1 366 226

100,0

100

40

140

LK – lista krajowa

ALDM - Sojusz Wolności, Sprawiedliwości i Dobrobytu


Wybory parlamentarne 28.06.2009


Partie

Liczba głosów

%

Mandaty

Partia Demokratyczna Albanii - PDSh (Partia Demokratike e Shqipërisë)

PD

610463

40.18

68

Partia Republikańska Albanii - PRSh (Partia Republikane e Shqipërisë)

PR

31990

2.11

1

Partia Sprawiedliwości i Integracji- PDI (Partia për Drejtësi dhe Integrim)

PDI

14477

0.95

1

Partia Agrarna (Ochrony) środowiska - PAA (Partia Agrare Ambientaliste)

PAA

13296

0.88

0

Partia Ruchu Legalności – PLL (Partia Lëvizja e Legalitetit)

PLL

10711

0.71

0

Razem: Sojusz dla Zmiany (Aleanca për Ndryshim)




712745

46,92

70

Partia Socjalistyczna Albanii - PSSh (Partia Socialiste e Shqipërisë)

PS

620586

40.85

65

Socjaldemokratyczna Partia Albanii - PSdSh (Partia Socialdemokrate e Shqipërisë)

PSD

26700

1.76

0

Partia Unii na rzecz Praw Człowieka - PBDN (Partia Bashkimi për të Drejtat e Njeriut)

PBDNJ

18078

1.19

1

G99 (Grupim 99)

G99

12989

0.86

0

Socjaldemokratyczna Partia Albanii - PSdSh (Partia Demokracia Sociale e Shqipërisë)

PDS

10365

0.68

0

Razem: Zjednoczenie na rzecz zmian (Bashkimi për Ndryshim)




688748

45,34

66

Socjalistyczny Ruch Integracji - LSI (Lëvizja Socialiste për Integrim)

LSI

73678

4.85

4

Prawdziwa Partia Socjalistyczna’91 (Partia Socialiste e Vërtetë '91)

PSV '91

6548

0.43

0

Ruch na Rzecz Praw Człowieka i Wolności (Lëvizja për të Drejtat dhe Liritë e Njeriut)

LDLNj

2931

0.19

0

Partia Zielona (Partia e Gjelbër)

PGj

437

0.03

0

Partia Obrony Praw Emigrantów (Parti për Mbrojtjen e të Drejtave të Emigrantëve)

PMDE

376

0.02

0

Razem: Sojusz Socjalistyczny na Rzecz Inegracji (Aleanca Socialiste për Integrim)




84407

5,56

4

Partia Chrześcijańsko-Demokratyczna Albanii - PDKSh (Partia Demokristiane e Shqipërisë)

PDK

13308

0.88

0

Ruch na Rzecz Narodowego Rozwoju (Lëvizja për Zhvillim Kombëtar)

LZhK

10753

0.71

0

Razem: Słup Wolności (Poli i Lirisë)




27655

1,82

0

Bezpartyjni (Pavarur)

PAVARUR

756

0.05

0

Razem

1519176

100.00

140



Komitet Wyborczy

Liczba oddanych głosów

Liczba Mandatów




Demokratyczna Partia Albanii

610 463

68




Socjalistyczna Partia Albanii

620 586

65




Socjalistyczny Ruch Integracji

73 678

4




Republikańska Partia Albanii

31 990

1




Partia Unii na rzecz Praw Człowieka

18 078

1




Partia Sprawiedliwości i Integracji

14 477

1







Razem

1 519 176

140

Wybory parlamentarne:

1991: 31 marca, 7 kwietnia , 14 kwietnia;

1992: 22 kwietnia, 29 kwietnia;

1996: 26 maja, 2 czerwca, 16 czerwca;

1997: 29 czerwca, 6 lipca;

2001: 24 czerwca, 8 lipca, 22 lipca;

2005: 3 lipca.



2009: 28 czerwca
Rządy:

Premier

Przynależność partyjna premiera

Okres sprawowania władzy

Skład rządu

Adil Çarçani (I)

PPSh

18.01.1982 – 19.02.1987

PPSh

Adil Çarçani (II)

PPSh

19.02.1987 – 22.02.1991

PPSh

Fatos Nano (I)

PPSh

22.02.1991 – 12.05.1991

PPSh

Fatos Nano (II)

PPSh

12.05.1991 – 05.06.1991

PPSh

Ylli Bufi

PPSh / PSSh

05.06.1991 – 11.12.1991

PPSh / PSSh + PDSh + PSdSh + PRSh + PASh

Vilson Ahmeti

n/p

11.12.1991 – 13.04.1992

n/p

Aleksandër Meksi (I)

PDSh

13.04.1992 – 14.12.1994

PDSh + PRSh + PSdSh

Aleksandër Meksi (II)

PDSh

04.12.1994 – 11.07.1996

PDSh + PSdSh

Aleksandër Meksi (III)

PDSh

11.07.1996 – 11.03.1997

PDSh + PRSh + PBSD + PDK

Bashkim Fino

PSSh

11.03.1997 – 24.07.1997

PSSH + PDSh + PBSD + PLL + PDKSh + PSdSh + PRSh + PBDN *

Fatos Nano (III)

PSSh

24.07.1997 – 02.10.1998

PSSh + PSdSh + PAD + PBDN + PASh

Pandeli Majko (I)

PSSh

02.10.1998 – 29.10.1999

PSSh + PSdSh + PAD + PBDN + PASh

Ilir Meta (I)

PSSh

29.10.1999 – 12.09.2001

PSSh + PSdSh + PAD + PBDN + PASh

Ilir Meta (II)

PSSh

12.09.2001 – 22.02.2002

PSSh + PSdSh + PAD + PBDN + PASh

Pandeli Majko (II)

PSSh

22.02.2002 – 13.07.2002

PSSh + PSdSh + PBDN + PASh

Fatos Nano (IV)

PSSh

13.07.2002 – 11.09.2005

PSSh + PSdSh + PBDN + PASh/PAA

Sali Berisha

PDSh

11.09.2005 -

PDSh + PRSh + PBDN + PAA + PDR + PDKSh+ PDI+LSI **

Sali Berisha

PDSh

28.06.2009-do dziś

PDsh+PRSh+PDI+LSI

* Rząd jedności narodowej

** PDK dołączyła 20.03.2007


PASh (Partia Agrare e Shqipërisë) – poprzednia nazwa PAA (Partia Agrare Ambientaliste e Shqipërisë)
© Copyright ZPC, Roberto Ortiz de Zárate, 1996-2005

Partia Republikańska Albanii (Partia Republikane e Shqipërisë) – PRSh

- prawicowa, konserwatywna, narodowa

10.01.1991 - powstanie

2001 – członek Unii Zwycięstwa (BF)

2005 – 11 mandatów (3. największa siła w parlamencie) – w rządzie z PDSh
Fatmir Mediu (ur. 1967 w Durrës)

- studiował geologię, inżynierię naftową

1991 – 1992 – przewodniczący Partii Republikańskiej w Fier

1992 – 1997 – wiceprzewodniczący PRSh

1997 – przewodniczący PRSh
Sabri Godo (ur. 1929 w Delvinë)

01.1991 – założył PRSh

1991 – 1997 – przewodniczący PRSh

Partia Narodowego Frontu Albańskiego (Partia Balli Kombëtar Shqiptar) - PBK
1943 – powstanie Balli Kombëtar w Albanii pod okupacją włoską (założyciel Midhat Frashëri, syn Abdyla, pisarz, publicysta, polityk, zm. 1949 w Nowym Jorku)

- partia przetrwała na emigracji

17.09.1993 – odnowiona w Albanii; zamknięta dla członków partii komunistycznej.

- najważniejsza jest kwestia narodowa i ustanowienie jednej etnicznęj Albanii

- opierają się na programie z 1943 roku i są dość oddaleni od rzeczywistości

- od początku byli za zwrotem ziemi byłym właścicielom, prywatyzacją kuponową z pierwszeństwem dla byłych więźniów politycznych, likwidacją własności państwa, równymi prawami dla powracających z zagranicy Albańczyków jak dla obywateli.

- uważają, że Albańczycy powinni kierować Cerkwią, nie należy mianować głową Cerkwi Greka, ale kształcić tylko albańskich kapłanów.

- żądają powrotu umów, zwrotu ich majątków, praw narodowych, referendum nad samookreśleniem - czy chcą, czy nie chcą pozostać z Grekami.


Abas Ermenji (ur. 1913 w Skrapari, pd. Albania, zm. 2003)

- polityk, historyk, pisarz

1934-38 – studiował literaturę historyczną na Sorbonie

- jeden z załozycieli i przywódców Balli Kombëtar

- po przejęciu władzy przez komunistów wyjechał do Paryża, gdzie stał na czele Komitetu Narodowego Demokratycznego „Wolna Albania” (Komitetin Kombëtar Demokrat "Shqipëria e Lirë")

1991 – odtworzył partię Balli Kombëtar w Albanii

1994 – wybrany na przewodniczącego
Hysen Selfo – faktyczny przywódca Frontu Narodowego do 1998, kiedy założył partię Balli Kombëtar Demokrat, która nigdy nie wprowadziła żadnego posła do parlamentu.

W 2005 r. Kongres Balli Kombëtar Shqiptar odrzucił propozycję połączenia obu partii.



Ruch Legalność (Partia Lëvizja e Legalitetit) - PLL

- lider: Eqerem Spahia

- Guri Durollari

- wiceprzewodniczący: Luka Alvami, Ahmed Kalxini, Ramiz Mena

- 50 tys. Członków (sierpień 1994)

2001 – członek Unii dla Zwycięstwa (BF)


- referendum nad formą rządów - monarchia czy republika (parlamentarna lub prezydencka),

- kandydat na króla – Leka I Zogu (ur. 1939, syn Zogu I z dynastii Zogu)

- zwrot majątków

- Albania w granicach etnicznych - nie uznają aktualnych granic Albanii i chcą je zmienić drogą pokojową, ale jeśli to okaże się niemożliwe - "będziemy walczyć" (Durollari).


Eqerem Spahia (ur. 1960)

1998 – aresztowany za “organizowanie zbrojnego powstania i udział w nim”, kiedy uzbrojona demonstracja usiłowała obalić rząd Nano i oddać władzę księciu Lece I





  1   2


©operacji.org 2017
wyślij wiadomość

    Strona główna