RachunkowośĆ finansowa – wykłAD



Pobieranie 202,59 Kb.
Strona1/2
Data10.11.2017
Rozmiar202,59 Kb.
  1   2

1. System rachunkowości

Definicja rachunkowości


Rachunkowość jest całościowym i zwartym systemem gromadzenia i przetwarzania danych dotyczących majątku jednostki gospodarczej i jej działalności oraz prezentacji informacji ekonomiczno-finansowych.

Rachunkowość jest opartym na dokumentach systemem ewidencji gospodarczej, który posługując się miernikiem pieniężnym w sposób ciągły i systematyczny rejestruje zdarzenia gospodarcze zachodzące w jednostkach gospodarczych.

Podstawowym celem rachunkowości jest opracowywanie i dostarczanie informacji o składnikach majątku i prowadzonej przez jednostkę działalności gospodarczej. Informacje te służą otoczeniu jednostki, powiązanemu z nią transakcjami gospodarczymi i kapitałami oraz zarządowi jednostki do poznania i oceny sytuacji majątkowej i finansowej, efektywności wykorzystania zasobów i kapitałów, wyników finansowych, obciążeń podatkowych, pozycji jednostki na rynku oraz podejmowania decyzji strategicznych, taktycznych i operacyjnych.

Zdarzenia gospodarcze są to zjawiska i procesy, które wywierają wpływ na majątek lub wyniki działalności jednostki i dlatego podlegają ewidencji w jej księgowości. Ewidencji zdarzeń gospodarczych dokonuje się w oparciu o dokumenty. Ewidencji podlegają tylko zdarzenia gospodarcze wyrażone w mierniku pieniężnym. W księgach rachunkowych dokumenty własne (faktury sprzedaży, listy płac, raporty kasowe) uszeregowane są pod datą wystawienia, a dokumenty obce uporządkowane są pod datą wpływu. Każdy okres sprawozdawczy powinien być przymknięty do 10 dnia następnego miesiąca.



Podsystemy rachunkowości


  • Rachunkowość finansowa – ewidencjonuje zdarzenia gospodarcze, prezentuje ich efekty w zagregowanej formie w postaci sformalizowanych, wynikających z przepisów sprawozdań finansowych;

  • Rachunkowość zarządcza – dostarcza informacji grupie użytkowników wewnętrznych, w celu umożliwienia im podejmowania decyzji gospodarczych; posiada nie skodyfikowane narzędzia umożliwiające optymalne gospodarowanie posiadanymi zasobami i osiąganie maksymalnych zysków;

        • Rachunkowość podatkowa

        • Rachunkowość budżetowa

        • Rachunkowość odpowiedzialności społecznej

        • Rachunkowość ekologiczna

Rachunkowość finansowa jest obligatoryjnie prowadzona przez jednostki gospodarcze określone w ustawie o rachunkowości, a także banki, ubezpieczycieli, jednostki budżetowe oraz inne podmioty, jeśli otrzymują na realizację zadań dotacje lub subwencje z budżetu państwa, gminy lub funduszy celowych. Od obowiązku prowadzenia ksiąg rachunkowych zwolnione są tylko osoby fizyczne, spółki cywilne osób fizycznych, spółki jawne osób fizycznych lub spółki partnerskie, których przychody netto ze sprzedaży towarów, produktów i operacji finansowych za poprzedni rok obrotowy są niższe niż 800 000 € w przeliczeniu na złote polskie.

Do prowadzenia ksiąg rachunkowych zgodnie z przepisami ustawy o rachunkowości, zobligowane są mające siedzibę lub miejsce sprawowania zarządu na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej [Art. 2.Ustawy o rachunkowości, w skrócie UoR]:

1) spółki handlowe (osobowe i kapitałowe, w tym również w organizacji) oraz spółki cywilne, z zastrzeżeniem pkt 2 dotyczącego wielkości przychodów, oraz inne osoby prawne, z wyjątkiem Skarbu Państwa i Narodowego Banku Polskiego,

2) osoby fizyczne, spółki cywilne osób fizycznych, spółki jawne osób fizycznych oraz spółki partnerskie, jeżeli ich przychody netto ze sprzedaży towarów, produktów i operacji finansowych za poprzedni rok obrotowy wyniosły co najmniej równowartość w walucie polskiej 800 000 euro według średniego kursu NBP z 30 września ubiegłego roku,

3) jednostki organizacyjne działające na podstawie Prawa bankowego, przepisów o obrocie papierami wartościowymi, przepisów o funduszach inwestycyjnych, przepisów o działalności ubezpieczeniowej lub przepisów o organizacji i funkcjonowaniu funduszy emerytalnych, bez względu na wielkość przychodów,

4) gminy, powiaty, województwa i ich związki, a także państwowe, gminne, powiatowe i wojewódzkie:

a) jednostki budżetowe,

b) gospodarstwa pomocnicze jednostek budżetowych,

c) zakłady budżetowe,

d) fundusze celowe niemające osobowości prawnej,

5) jednostki organizacyjne niemające osobowości prawnej, z wyjątkiem spółek, o których mowa w pkt 1 i 2,

6) zagraniczne osoby prawne, zagraniczne jednostki nieposiadające osobowości prawnej oraz zagraniczne osoby fizyczne, prowadzące na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej działalność osobiście, przez osobę upoważnioną, przy pomocy pracowników - w odniesieniu do działalności prowadzonej na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, bez względu na wielkość przychodów,

7) jednostki otrzymujące na realizację zadań zleconych dotacje lub subwencje z budżetu państwa, budżetów jednostek samorządu terytorialnego lub funduszów celowych - od początku roku obrotowego, w którym dotacje lub subwencje zostały im przyznane.



Osoby fizyczne, spółki cywilne osób fizycznych, spółki jawne osób fizycznych oraz spółki partnerskie mogą prowadzić księgi rachunkowe zgodnie z przepisami ustawy o rachunkowości również od początku następnego roku obrotowego, jeżeli ich przychody netto ze sprzedaży towarów, produktów i operacji finansowych za poprzedni rok obrotowy są niższe niż równowartość w walucie polskiej 800 000 euro według średniego kursu NBP z 30 września ubiegłego roku, ale przed rozpoczęciem roku obrotowego są obowiązane do zawiadomienia o tym urzędu skarbowego, właściwego w sprawach opodatkowania podatkiem dochodowym.

Od 2005 r. banki, emitenci papierów wartościowych dopuszczonych do publicznego obrotu oraz emitenci zamierzający ubiegać się lub ubiegający się o dopuszczenie do obrotu na jednym z rynków regulowanych krajów Europejskiego Obszaru Gospodarczego [Art. 45 ust. 1a, Art. 55 ust. 6a-6b UoR], jak również jednostki wchodzące w skład grupy kapitałowej, w której jednostka dominująca sporządza skonsolidowane sprawozdanie finansowe zgodnie z MSR [Art. 45 ust. 1b, Art. 55 ust. 6c UoR] mogą sporządzać sprawozdania finansowe zgodnie z Międzynarodowymi Standardami Rachunkowości. Decyzję w sprawie sporządzania sprawozdań finansowych zgodnie z MSR przez wyżej wymienione jednostki podejmuje organ zatwierdzający lub organ zatwierdzający jednostki dominującej. [Art. 45 ust. 1c, Art. 55 ust. 6d UoR].


Jeżeli nie jest możliwe z ważnych przyczyn stosowanie jednakowych metod wyceny i sporządzania sprawozdań finansowych lub jeżeli jednostka dominująca sporządza sprawozdania finansowe zgodnie z MSR, a jednostki, których dane objęte są skonsolidowanym sprawozdaniem finansowym, nie sporządzają sprawozdań finansowych oraz skonsolidowanych sprawozdań finansowych zgodnie z MSR, to należy dokonać odpowiednich przekształceń sprawozdań finansowych tych jednostek, których dane finansowe są istotne dla rzetelnego i jasnego przedstawienia sytuacji majątkowej i finansowej oraz wyniku finansowego [Art. 63b ust. 2 UoR].

Jednostki sporządzające sprawozdania finansowe zgodnie z Międzynarodowymi Standardami Rachunkowości, Międzynarodowymi Standardami Sprawozdawczości Finansowej oraz związanymi z nimi interpretacjami ogłoszonymi w formie rozporządzeń Komisji Europejskiej (MSR) stosują przepisy ustawy o rachunkowości oraz przepisy wykonawcze wydane na jej podstawie, w zakresie nieuregulowanym przez MSR, tj. w zakresie zasad prowadzenia ksiąg rachunkowych czy sposobu dokumentacji operacji gospodarczych.

Charakterystyka rachunkowości finansowej


    • Informacje rachunkowości finansowej są przeznaczone dla odbiorców zewnętrznych;

    • Rachunkowość finansowa jest prowadzona wartościowo (w jednostkach wartościowych);

    • Zasada podwójnego zapisu – ewidencja operacji gospodarczej polega na zapisie tej samej kwoty na dwóch różnych kontach po dwóch różnych stronach;

    • Regulacje prawne określają wymagania co do dokumentacji, wyceny i ewidencji;

    • Zakładowy plan kont;

    • Dane liczbowe i informacje dotyczą przeszłości;

    • Dokładność, rzetelność i sprawdzalność ewidencji i informacji;

    • Zasada ciągłości;

    • Podział czasowy na miesiące i lata obrotowe w ewidencji i sprawozdawczości;

Funkcje rachunkowości:


      • funkcja informacyjna – tworzenie określonych zbiorów informacji na potrzeby zarządzania jednostką gospodarczą (stan i wykorzystanie majątku, efektywność gospodarowania, struktura kapitałów, wielkość zadłużenia, płynność finansowa, osiągane przychody, poniesione koszty, uzyskane wyniki finansowe) oraz odbiorców zewnętrznych (inwestorów, kredytodawców, urzędów skarbowych, urzędów celnych, Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, Głównego Urzędu Statystycznego, Narodowego Banku Polskiego, pracowników);

      • funkcja kontrolna – obowiązek dokumentowania każdej operacji gospodarczej, ujęcie w księgach wszystkich składników majątku, porównanie stanów ewidencyjnych składników majątku ze stanem faktycznym ustalonym za pomocą inwentaryzacji;

      • funkcja dowodowa – prowadzenie rachunkowości i archiwowanie jej urządzeń w sposób umożliwiający przedstawienie dokumentów, ksiąg rachunkowych i sprawozdań finansowych na żądanie sądów, organów ścigania przestępstw, urzędów skarbowych jako wiarygodnych dowodów w postępowaniu sądowym i podatkowym;

      • funkcja analityczna – interpretacja, badanie i ocena informacji pochodzących z rachunkowości w celu ustalenia przyczyn i czynników, które spowodowały określone skutki gospodarcze;

      • funkcja optymalizacyjna – opracowywanie wariantów rozwiązań i wybór najbardziej korzystnego z punktu widzenia realizacji celu ustalonego przez jednostkę gospodarczą;

      • funkcja sprawozdawcza – sporządzanie sprawozdań finansowych przekazywanych urzędom skarbowym, urzędom statystyki państwowej (GUS), Narodowemu Bankowi Polskiemu oraz sporządzanie sprawozdań publikowanych przez spółki kapitałowe na potrzeby akcjonariuszy, udziałowców czy kontrahentów;

      • funkcja ochrony mienia właścicieli – wyposażenie środków trwałych jednostki gospodarczej w dokumenty przyjęcia środka trwałego do użytkowania OT, stanowiące swoisty dowód osobisty środka trwałego, określający datę jego nabycia, datę przyjęcia do użytkowania, miejsce użytkowania oraz osobę materialnie odpowiedzialną za środek trwały.

Rachunkowość jednostki obejmuje [Art. 4.3. UoR]:

1) przyjęte zasady (politykę) rachunkowości,

2) prowadzenie, na podstawie dowodów księgowych, ksiąg rachunkowych, ujmujących zapisy zdarzeń w porządku chronologicznym i systematycznym,

3) okresowe ustalanie lub sprawdzanie drogą inwentaryzacji rzeczywistego stanu aktywów i pasywów,

4) wycenę aktywów i pasywów oraz ustalanie wyniku finansowego,

5) sporządzanie sprawozdań finansowych,

6) gromadzenie i przechowywanie dowodów księgowych oraz pozostałej dokumentacji przewidzianej ustawą,

7) poddanie badaniu i ogłoszenie sprawozdań finansowych przewidziane ustawą.

Jednostka może w ramach przyjętych zasad (polityki) rachunkowości stosować uproszczenia, jeżeli nie wywiera to istotnie ujemnego wpływu na rzetelne i jasne przedstawienie sytuacji majątkowej i finansowej oraz wyniku finansowego [Art. 4.4. UoR]. Kierownik jednostki ponosi odpowiedzialność za wykonywanie obowiązków w zakresie rachunkowości określonych ustawą [Art. 4.5. UoR], w tym z tytułu nadzoru, również w przypadku, gdy określone obowiązki w zakresie rachunkowości - z wyłączeniem odpowiedzialności za przeprowadzenie inwentaryzacji w formie spisu z natury - zostaną powierzone innej osobie za jej zgodą. Przyjęcie odpowiedzialności przez inną osobę powinno być stwierdzone w formie pisemnej. W przypadku gdy kierownikiem jednostki jest organ wieloosobowy, a nie została wskazana osoba odpowiedzialna, odpowiedzialność ponoszą wszyscy członkowie tego organu.

Badanie i ogłaszanie sprawozdań finansowych

Roczne sprawozdanie finansowe jednostki podlega zatwierdzeniu przez organ zatwierdzający, nie później niż 6 miesięcy od dnia bilansowego. Przed zatwierdzeniem roczne sprawozdanie finansowe jednostek podlega badaniu [Art. 53 ust. 1 UoR].

Kierownik jednostki, w tym jednostki dominującej sporządzającej roczne skonsolidowane sprawozdanie finansowe grupy kapitałowej, składa we właściwym rejestrze sądowym roczne sprawozdanie finansowe, opinię biegłego rewidenta, jeżeli podlegało ono badaniu, odpis uchwały bądź postanowienia organu zatwierdzającego o zatwierdzeniu rocznego sprawozdania finansowego i podziale zysku lub pokryciu straty [Art. 69 ust. 1, 3 UoR], a w przypadku spółek kapitałowych, spółek komandytowo-akcyjnych, towarzystw ubezpieczeń wzajemnych, spółdzielni, przedsiębiorstw państwowych także sprawozdanie z działalności jednostki [Art. 49 ust. 1 UoR] w ciągu 15 dni od dnia zatwierdzenia rocznego sprawozdania finansowego. Jeżeli zatem rok obrotowy pokrywa się z rokiem kalendarzowym, przekazanie rocznego sprawozdania finansowego do sądu rejestrowego następuje nie później niż 15 lipca roku następującego po roku, którego sprawozdanie dotyczy.

W przypadku jednostki sporządzającej uproszczone sprawozdanie finansowe, tzn. jednostki, która w roku obrotowym, za który sporządza sprawozdanie finansowe oraz w roku poprzedzającym ten rok obrotowy nie osiągnęła dwóch z następujących trzech wielkości:

1) średnioroczne zatrudnienie w przeliczeniu na pełne etaty wyniosło nie więcej niż 50 osób,

2) suma aktywów bilansu na koniec roku obrotowego w walucie polskiej nie przekroczyła równowartości 2 000 000 euro,

3) przychody netto ze sprzedaży produktów i towarów oraz operacji finansowych w walucie polskiej nie przekroczyły równowartości 4 000 000 euro [Art. 50 ust. 2 UoR],

kierownik jednostki w miejsce opinii biegłego rewidenta, składa do rejestru sądowego informację o rodzaju tej opinii wraz ze wskazaniem czy zawiera ona dodatkowe objaśnienia [Art. 69 ust. 1a UoR]. W uproszczonym sprawozdaniu finansowym wykazuje się informacje w zakresie ustalonym w bilansie i rachunku zysków i strat literami i cyframi rzymskimi, a informację dodatkową sporządza się w odpowiednio uproszczonej formie [Art. 50 ust. 2 UoR].

Jeżeli sprawozdanie finansowe nie zostało zatwierdzone w terminie 6 miesięcy od dnia bilansowego, to należy je złożyć w rejestrze sądowym w ciągu 15 dni po tym terminie [Art. 69 ust. 2 UoR]. Wówczas należy złożyć do sądu rejestrowego niezatwierdzone sprawozdanie finansowe w terminie 15 dni od dnia, w którym powinno być zatwierdzone, czyli nie później niż 15 lipca.

Kierownik jednostki dominującej niesporządzającej skonsolidowanego sprawozdania finansowego składa we właściwym rejestrze sądowym przetłumaczone na język polski przez tłumacza przysięgłego skonsolidowane sprawozdanie finansowe wraz ze skonsolidowanym sprawozdaniem z działalności jednostki dominującej wyższego szczebla oraz opinią biegłego rewidenta z badania tego skonsolidowanego sprawozdania finansowego - w ciągu 30 dni od dnia jego zatwierdzenia [Art. 69 ust. 4 UoR]

W celu złożenia sprawozdania finansowego do sądu rejestrowego wypełnia się urzędowy formularz KRS-Z30 „Wniosek o zmianę wpisu w Krajowym Rejestrze Sądowym. Sprawozdania finansowe i inne dokumenty”. W części D.I.2 „Informacja o załączonych dokumentach” wymienia się poszczególne składniki sprawozdania finansowego, wskazując, czy zostały sporządzone w formie papierowej czy elektronicznej. W przypadku składania większej liczby dokumentów za kilka okresów sprawozdawczych dołącza się formularz KRS-ZN.

Zgodnie z art. 40 ustawy z 20 sierpnia 1997 r. o Krajowym Rejestrze Sądowym (Dz.U. z 2001 r. nr 17, poz. 209 ze zm., dalej: ustawa o KRS), w dziale 3. rejestru przedsiębiorców ujmuje się:


  • przedmiot działalności według Polskiej Klasyfikacji Działalności (PKD), z tym, że w przypadku oddziałów przedsiębiorców zagranicznych oraz głównych oddziałów zagranicznych zakładów ubezpieczeń określa się przedmiot działalności oddziału,

  • wzmiankę o złożeniu rocznego sprawozdania finansowego i rocznego skonsolidowanego sprawozdania finansowego grupy kapitałowej, z oznaczeniem dat ich złożenia,

  • wzmiankę o złożeniu opinii biegłego rewidenta, jeżeli sprawozdanie podlegało obowiązkowi badania przez biegłego na podstawie przepisów o rachunkowości,

  • wzmiankę o złożeniu uchwały bądź postanowienia o zatwierdzeniu sprawozdania finansowego i skonsolidowanego sprawozdania grupy kapitałowej oraz podziale zysku lub pokryciu straty,

  • wzmiankę o złożeniu sprawozdania z działalności, jeżeli przepisy o rachunkowości wymagają jego złożenia do sądu rejestrowego.

Badaniu i ogłaszaniu podlegają roczne sprawozdania finansowe jednostek powiązanych, w tym roczne skonsolidowane sprawozdania finansowe grup kapitałowych, a także roczne sprawozdania finansowe - kontynuujących działalność:

1) banków oraz zakładów ubezpieczeń,

2) jednostek działających na podstawie przepisów o obrocie papierami wartościowymi oraz przepisów o funduszach inwestycyjnych,

2a) jednostek działających na podstawie przepisów o organizacji i funkcjonowaniu funduszy emerytalnych,

3) spółek akcyjnych, z wyjątkiem spółek będących na dzień bilansowy w organizacji,

4) pozostałych jednostek, które w poprzedzającym roku obrotowym, za który sporządzono sprawozdania finansowe, spełniły co najmniej dwa z następujących warunków:

a) średnioroczne zatrudnienie w przeliczeniu na pełne etaty wyniosło co najmniej 50 osób,

b) suma aktywów bilansu na koniec roku obrotowego stanowiła równowartość w walucie polskiej co najmniej 2 500 000 euro według kursu z dnia bilansowego,

c) przychody netto ze sprzedaży towarów i produktów oraz operacji finansowych za rok obrotowy stanowiły równowartość w walucie polskiej co najmniej 5 000 000 euro według kursu z dnia bilansowego [Art. 64 ust. 1 UoR],

5) roczne połączone sprawozdania finansowe funduszy inwestycyjnych z wydzielonymi subfunduszami oraz roczne sprawozdania jednostkowe subfunduszy [Art. 64 ust. 3 UoR].

Badaniu podlegają sprawozdania finansowe spółek przejmujących i spółek nowo zawiązanych, sporządzone za rok obrotowy, w którym nastąpiło połączenie [Art. 64 ust. 3 UoR].

Ogłaszaniu nie podlega roczne sprawozdanie finansowe oddziału instytucji kredytowej lub finansowej, chyba że oddział instytucji kredytowej lub finansowej mającej siedzibę w państwie spoza Europejskiego Obszaru Gospodarczego, ogłasza również, podlegające obowiązkowi badania, roczne sprawozdanie finansowe oddziału wraz z opinią biegłego rewidenta, jeżeli:

1) roczne sprawozdanie finansowe tej instytucji kredytowej lub finansowej nie jest sporządzane według zasad przyjętych bądź równoważnych z przyjętymi w Europejskim Obszarze Gospodarczym lub

2) w państwie siedziby tej instytucji kredytowej lub finansowej nie jest spełniony warunek wzajemności w odniesieniu do instytucji kredytowych lub finansowych mających siedzibę w państwie z Europejskiego Obszaru Gospodarczego [Art. 64b UoR].

Obowiązkowi badania i ogłaszania sprawozdań nie podlegają te jednostki, których działalność nie będzie kontynuowana, na przykład w likwidacji, lub takie, których upadłość została ogłoszona.

Prowadzenie ksiąg rachunkowych


Księgi rachunkowe prowadzi się w języku polskim i w walucie polskiej. [Art. 9. UoR]

Księgi rachunkowe prowadzi się w siedzibie jednostki (przedstawicielstwa lub oddziału zagranicznej osoby prawnej), a w przypadku posiadania oddziałów (zakładów) - w siedzibie jednostki albo oddziałów (zakładów). Księgi rachunkowe mogą być prowadzone na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej poza siedzibą jednostki (oddziału, zakładu) w razie powierzenia ich prowadzenia osobie fizycznej, osobie prawnej lub jednostce nieposiadającej osobowości prawnej, uprawnionej do świadczenia usług księgowych. [Art. 11. UoR]

W przypadku nieprowadzenia ksiąg rachunkowych w siedzibie jednostki (oddziału, zakładu) kierownik jednostki obowiązany jest:

1) powiadomić właściwy urząd skarbowy o miejscu prowadzenia ksiąg w terminie 15 dni od dnia wydania ksiąg poza siedzibę jednostki (oddziału, zakładu),

2) zapewnić dostępność ksiąg rachunkowych do badania przez upoważnione organy kontroli zewnętrznej w siedzibie jednostki (oddziału, zakładu).

Księgi rachunkowe obejmują zbiory zapisów księgowych, obrotów (sum zapisów) i sald [Art. 13. UoR], które tworzą:

1) dziennik,

2) księgę główną,

3) księgi pomocnicze,

4) zestawienia: obrotów i sald kont księgi głównej oraz sald kont ksiąg pomocniczych,

5) wykaz składników aktywów i pasywów (inwentarz).

Księgi rachunkowe, z uwzględnieniem techniki ich prowadzenia, powinny być:


  1. trwale oznaczone nazwą (pełną lub skróconą) jednostki, której dotyczą (każda księga wiązana, każda luźna karta kontowa, także jeżeli mają one postać wydruku

Rysunek 1. Zakres przedmiotowy rachunkowości finansowej






Zestawienie obrotów i sald

Źródło: opracowanie własne.

komputerowego lub zestawienia wyświetlanego na ekranie monitora komputera), nazwą danego rodzaju księgi rachunkowej oraz nazwą programu przetwarzania,

2) wyraźnie oznaczone co do roku obrotowego, okresu sprawozdawczego i daty sporządzenia,

3) przechowywane starannie w ustalonej kolejności.
Prowadzenie ksiąg rachunkowych przy użyciu komputera

Przy prowadzeniu ksiąg rachunkowych przy użyciu komputera [Art. 13. UoR] za równoważne z księgami rachunkowymi uważa się zasoby informacyjne rachunkowości, zorganizowane w formie oddzielnych komputerowych zbiorów danych, bazy danych lub wyodrębnionych jej części, bez względu na miejsce ich powstania i przechowywania. Wymagane jest posiadanie przez jednostkę oprogramowania umożliwiającego uzyskiwanie czytelnych informacji w odniesieniu do zapisów dokonanych w księgach rachunkowych, poprzez ich wydrukowanie lub przeniesienie na inny komputerowy nośnik danych.

Przy prowadzeniu ksiąg rachunkowych przy użyciu komputera należy zapewnić automatyczną kontrolę ciągłości zapisów, przenoszenia obrotów lub sald. Wydruki komputerowe ksiąg rachunkowych powinny składać się z automatycznie numerowanych stron, z oznaczeniem pierwszej i ostatniej, oraz być sumowane na kolejnych stronach w sposób ciągły w roku obrotowym. Księgi rachunkowe należy wydrukować nie później niż na koniec roku obrotowego. Za równoważne z wydrukiem uznaje się przeniesienie treści ksiąg rachunkowych na inny komputerowy nośnik danych, zapewniający trwałość zapisu informacji, przez czas nie krótszy od wymaganego dla przechowywania ksiąg rachunkowych
Księgi rachunkowe otwiera się [Art. 12. UoR]:

1) na dzień rozpoczęcia działalności, którym jest dzień pierwszego zdarzenia wywołującego skutki o charakterze majątkowym lub finansowym,

2) na początek każdego następnego roku obrotowego,

3) na dzień zmiany formy prawnej, z zastrzeżeniem przekształcenia spółki osobowej oraz spółki cywilnej w inną spółkę osobową,

4) na dzień wpisu do rejestru połączenia jednostek lub podziału jednostki, powodujących powstanie nowej jednostki (jednostek),

5) na dzień rozpoczęcia likwidacji lub wszczęcia postępowania upadłościowego



- w ciągu 15 dni od dnia zaistnienia tych zdarzeń.
Księgi rachunkowe zamyka się:

1) na dzień kończący rok obrotowy,

2) na dzień zakończenia działalności jednostki, w tym również jej sprzedaży i zakończenia likwidacji lub postępowania upadłościowego,

3) na dzień poprzedzający zmianę formy prawnej, z zastrzeżeniem przekształcenia spółki osobowej oraz spółki cywilnej w inną spółkę osobową,

4) w jednostce przejmowanej na dzień połączenia związanego z przejęciem jednostki przez inną jednostkę, w szczególności na dzień wpisu do rejestru tego połączenia,

5) na dzień poprzedzający dzień podziału lub połączenia jednostek, jeżeli w wyniku podziału lub połączenia powstaje nowa jednostka, w szczególności na dzień poprzedzający dzień wpisu do rejestru połączenia lub podziału.

6) na dzień poprzedzający dzień postawienia jednostki w stan likwidacji lub upadłości,

7) na inny dzień bilansowy określony odrębnymi przepisami



- nie później niż w ciągu 3 miesięcy od dnia zaistnienia tych zdarzeń.

Można nie zamykać i nie otwierać ksiąg rachunkowych w przypadku przekształcenia spółki osobowej oraz spółki cywilnej w inną spółkę osobową, jak również w przypadku połączenia jednostek, gdy w myśl ustawy rozliczenie przejęcia jednostki następuje metodą łączenia udziałów i nie powoduje powstania nowej jednostki.



Ostateczne zamknięcie i otwarcie ksiąg rachunkowych jednostki kontynuującej działalność powinno nastąpić najpóźniej w ciągu 15 dni od dnia zatwierdzenia sprawozdania finansowego za rok obrotowy.

Zamknięcie ksiąg rachunkowych polega na nieodwracalnym wyłączeniu możliwości dokonywania zapisów księgowych w zbiorach tworzących zamknięte księgi rachunkowe.


Dziennik [Art. 14. UoR] zawiera chronologiczne ujęcie zdarzeń, jakie nastąpiły w danym okresie sprawozdawczym. Bez względu na technikę prowadzenia ksiąg rachunkowych dziennik powinien umożliwiać uzgodnienie jego obrotów z obrotami zestawienia obrotów i sald kont księgi głównej.

obroty dziennika = obroty zestawienia obrotów i sald kont księgi głównej

Zapisy w dzienniku muszą być kolejno numerowane, a sumy zapisów (obroty) liczone w sposób ciągły. Sposób dokonywania zapisów w dzienniku powinien umożliwiać ich jednoznaczne powiązanie ze sprawdzonymi i zatwierdzonymi dowodami księgowymi poprzez stosowanie numeracji w dzienniku, tzw. śladu rewizyjnego. Przy prowadzeniu ksiąg rachunkowych przy użyciu komputera zapis księgowy powinien posiadać automatycznie nadany numer pozycji (ślad rewizyjny), pod którą został wprowadzony do dziennika, a także dane pozwalające na ustalenie osoby odpowiedzialnej za treść zapisu.

Jeżeli stosuje się dzienniki częściowe, grupujące zdarzenia według ich rodzajów, to należy sporządzić zestawienie obrotów tych dzienników za dany okres sprawozdawczy.


Księga główna [Art. 15. UoR] zawiera zapisy o zdarzeniach w ujęciu systematycznym dokonane na kontach w ewidencji syntetycznej. Na kontach księgi głównej obowiązuje ujęcie zarejestrowanych uprzednio lub równocześnie w dzienniku zdarzeń, zgodnie z zasadą podwójnego zapisu.

Zapisów na określonym koncie księgi głównej dokonuje się w kolejności chronologicznej.
Księgi pomocnicze [Art. 16. UoR] na kontach zawierają zapisy będące uszczegółowieniem i uzupełnieniem zapisów kont księgi głównej. Prowadzi się je w ujęciu systematycznym jako wyodrębniony system ksiąg, kartotek (zbiorów kont), komputerowych zbiorów danych (ewidencja analityczna), uzgodniony z saldami i zapisami na kontach księgi głównej.

Na kontach ksiąg pomocniczych można w ciągu okresu sprawozdawczego stosować, obok lub zamiast jednostek pieniężnych, jednostki naturalne. Należy wówczas sporządzić na koniec okresu sprawozdawczego zestawienie zapisów dokonanych na kontach ksiąg pomocniczych w jednostkach naturalnych i ustalić ich wartość.



Konta ksiąg pomocniczych prowadzi się w szczególności dla [Art. 17. 1. UoR]:

1) środków trwałych, w tym także środków trwałych w budowie, wartości niematerialnych i prawnych oraz dokonywanych od nich odpisów amortyzacyjnych lub umorzeniowych,

2) rozrachunków z kontrahentami,

3) rozrachunków z pracownikami, a w szczególności jako imienną ewidencję wynagrodzeń pracowników zapewniającą uzyskanie informacji, z całego okresu zatrudnienia,

4) operacji sprzedaży (kolejno numerowane własne faktury i inne dowody, ze szczegółowością niezbędną do celów podatkowych),

5) operacji zakupu (obce faktury i inne dowody, ze szczegółowością niezbędną do wyceny składników aktywów i do celów podatkowych),

6) kosztów i istotnych dla jednostki składników aktywów,

7) operacji gotówkowych w przypadku prowadzenia kasy.




  1   2


©operacji.org 2019
wyślij wiadomość

    Strona główna