Rachunek bieżący



Pobieranie 45,73 Kb.
Data24.04.2018
Rozmiar45,73 Kb.

  1. Rachunek bieżący opisuje wartość przychodów i wydatków całej gospodarki Polski. Źródła przychodów i wydatków podzielono na cztery główne grupy: towary, usługi, dochody oraz transfery.

Dochody z tytułu zagranicznej sprzedaży towarów są określane jako eksport, natomiast wartość wydatków na dobra wyprodukowane poza granicami Polski - import. Różnica pomiędzy wartością eksportu i importu jest równa saldu towarowemu. W tabeli przedstawiono bilans płatniczy dla Polski w latach 2000-2004. Dane wskazują, że w tym okresie import był wyższy od eksportu: przykładowo w 2004 r. deficyt towarowy wynosił 20,8 mld złotych.


Drugą pozycją rachunku bieżącego są obroty usługami. W tej grupie przedstawiane są dochody i wydatki związane m.in. z usługami transportowymi, ubezpieczeniowymi, budowlanymi, pocztowymi, telekomunikacyjnymi, finansowymi, podróże, etc. Dane przedstawione w tabeli wskazują, że w 2004 r. wartość sprzedanych usług była wyższa od wartości nabytych usług o 3,5 mld złotych.

Następna pozycja opisuje przypływy związane z dochodami z pracy oraz z tytułu własności aktywów zagranicznych. Innymi słowy, w saldzie dochodów znajdują się informacje dotyczące wynagrodzeń polskich obywateli pracujących zagranicą, płatności odsetkowych na rzecz kredytodawców zagranicznych, wypłat dywidend ze spółek krajowych na rzecz inwestorów zagranicznych itd. Ze względu na zadłużenie zagraniczne Polski i związane z tym płatności odsetkowe oraz wypłaty dywidend, w 2004 r. odnotowano deficyt na saldzie dochodów w wysokości 41,5 mld złotych.

Ostatnia pozycja rachunku bieżącego, tj. saldo transferów, opisuje dochody i wydatki z tytułu darowizn, bezzwrotnej pomocy, spadków, rent oraz podatków i opłat na rzecz polskiego sektora rządowego. W związku z wejściem do Unii Europejskiej, Polska uzyskuje wysokie wpływy z tytułu transferów środków unijnych, co jest odzwierciedlone w nadwyżce na saldzie transferów: w 2004 r. nadwyżka ta wyniosła 20,3 mld złotych.

Suma sald: towarowego, usług, dochodów i transferów jest równa saldu na rachunku obrotów bieżących. W efekcie, w 2004 r. Polska odnotowała deficyt na rachunku obrotów bieżących w wysokości 38,6 mld złotych.




B. Rachunek kapitałowy opisuje wartość transferów kapitałowych, takich jak nieodpłatne przekazanie środków inwestycyjnych, umorzenie długu, zakup/sprzedaż praw własności patentów, praw autorskich, znaków handlowych itp. W 2004 r. saldo rachunku kapitałowego było dodatnie i wynosiło 3,6 mld złotych.



  1. Rachunek finansowy przedstawia sposób finansowania deficytu (lub w jaki została ulokowana nadwyżka) na rachunku obrotów bieżących i kapitałowych. Wyróżnia się cztery pozycje rachunku finansowego.


Inwestycja bezpośrednia (Foreign Direct Investment, FDI) jest to inwestycja dokonana przez podmiot zagraniczny w krajowe przedsiębiorstwo, przy założeniu, że inwestor ten posiada co najmniej 10% udział w danym przedsiębiorstwie. Inwestycja bezpośrednia może dotyczyć nabycia istniejącego już przedsiębiorstwa (brownfield FDI) lub budowę nowego obiektu (greenfield FDI). Napływ kapitału z tytułu inwestycji bezpośrednich jest postrzegany jako bardzo bezpieczny sposób finansowania deficytu na rachunku obrotów bieżących. Saldo inwestycji bezpośrednich wyniosło w 2004 r. 42,8 mld złotych.
Inwestycje portfelowe dotyczą transakcji papierami wartościowymi pomiędzy podmiotami krajowymi i zagranicznymi. Transakcje te mogą dotyczyć papierów dłużnych, czyli obligacji, lub udziałowych, czyli akcji. Przykładowo, jeżeli inwestor zagraniczny nabywa obligacje wyemitowane przez polski rząd, mamy do czynienia z napływem kapitału portfelowego. W 2004 r. napływ netto, czyli różnica pomiędzy napływem a odpływem inwestycji portfelowych był wysoki i ukształtował się na poziomie 35,2 mld złotych.
Pozostałe inwestycje opisują przepływy kapitału wynikającego głównie z tytułu zaciągniętych kredytów oraz udzielonych pożyczek, jak również transakcji na rachunkach bieżących. Saldo pozostałych inwestycji w 2004 r. było ujemne. Oznacza to, że nastąpił odpływ netto kapitału o wartości 46,7 mld PLN.
Ostatecznie, do rachunku finansowego zalicza się saldo finansowych instrumentów pochodnych. Opisuje ono transakcje wszelkimi instrumentami finansowymi, których cena bezpośrednio lub pośrednio pochodzi od ceny instrumentu podstawowego, takiego jak akcja, obligacja, indeks giełdowy, kurs walutowy, cena surowca, poziom stopy procentowej itp. Przykładowymi instrumentami pochodnymi są opcje, czy kontrakty terminowe typu futures oraz swap. Saldo napływu kapitału zagranicznego z tytułu transakcji instrumentami pochodnymi w 2004 r. wyniosło 0,6 mld PLN.

D. Saldo błędów i opuszczeń

Suma czterech poprzednich pozycji powinna teoretycznie wynosić zero, co w praktyce nie zawsze jest prawdą. Dzieje się tak, ponieważ przy zbieraniu danych statystycznych dotyczących wszystkich transakcji może wkraść się błąd. Co więcej, czasami pojawiają się transakcje zagraniczne, które trudno jest zakwalifikować do jednej z czterech powyżej omówionych pozycji. Suma błędów, powiększona o wartość "nietypowych" transakcji, opisana jest w saldzie błędów i opuszczeń.



E. Aktywa rezerwowe

Deficyt obrotów bieżących może być finansowany przez napływ netto kapitału zagranicznego lub poprzez spadek poziomu rezerw walutowych, które są utrzymywane przez Narodowy Bank Polski. Ponieważ NBP aktualnie prowadzi politykę płynnego kursu walutowego oznacza to, że nie interweniuje on na rynku walutowym. Aktywa rezerwowe, jednakże, czasami zmieniają się, m.in. w związku z operacjami pomiędzy NBP i Skarbem Państwa.



Bilans Płatniczy na bazie transakcji dla Polski


w latach 2000-2004 (mld PLN)





2000

2001

2002

2003

2004

A. Rachunek bieżący

-43,3

-21,8

-20,4

-17,9

-38,6

Saldo obrotów towarowych

-53,5

-31,3

-29,5

-22,3

-20,8

Eksport

156,2

170,6

190,5

237,3

297,7

Import

209,7

201,9

220,1

259,5

318,4

Saldo usług

6,2

3,3

3,4

2,0

3,5

Saldo dochodów

-6,4

-5,6

-7,7

-14,1

-41,5

Saldo transferów bieżących

10,4

11,9

13,4

16,5

20,3

B. Rachunek kapitałowy

0,2

0,3

0,0

-0,2

3,6

C. Rachunek finansowy

44,6

12,9

29,4

33,8

32,0

Saldo inwestycji bezpośrednich

41,0

23,7

15,9

16,7

42,8

Saldo inwestycji portfelowych

13,9

4,6

7,9

9,5

35,2

Saldo pozostałych inwestycji

-11,5

-13,9

9,4

11,0

-46,7

Pochodne instrumenty finansowe

1,2

-1,5

-3,7

-3,4

0,6

D. Saldo błędów i opuszczeń

1,6

6,8

-6,2

-11,1

7,0

E. Oficjalne aktywa rezerwowe

-3,0

1,7

-2,8

-4,7

-4,0


Źródło: Narodowy Bank Polski, www.nbp.pl




©operacji.org 2019
wyślij wiadomość

    Strona główna