Pytania dotyczące konkursu nr rpsl. 11. 01. 04-iz-01-24-002/15 z dnia 24. 06. 2015



Pobieranie 102,47 Kb.
Data01.03.2019
Rozmiar102,47 Kb.

Pytania dotyczące konkursu nr RPSL.11.01.04-IZ-01-24-002/15 z dnia 24.06.2015


  1. Przy pierwszym typie operacji wskazano, że celem interwencji EFS jest rozwijanie kompetencji kluczowych, m.in. u dzieci w wieku przedszkolnym,
    a planowany konkurs ma objąć wsparciem szkoły podstawowe, gimnazja i szkoły ponadgimnazjalne. W związku z tym prosi się o wyjaśnienie tego zapisu?


Niniejszy zapis został zaczerpnięty z Wytycznych w zakresie realizacji przedsięwzięć
z udziałem środków Europejskiego Funduszu Społecznego w obszarze edukacji
na lata 2014-2020 i ma on zastosowanie zarówno do projektów kierowanych
do przedszkoli, jak i do szkół podstawowych, gimnazjów oraz szkół ponadgimnazjalnych. Wsparcie dla dzieci przedszkolnych możliwe będzie
w konkursach 11.1.1; 11.1.2 i 11.1.3, które zostaną ogłoszone w IV kwartale 2015 roku.

  1. Jak należy rozumieć zapis zamieszczony w punkcie 2.1.4 Regulaminu konkursu: "Przedsięwzięcia finansowane ze środków EFS będą stanowiły uzupełnienie działań prowadzonych przed rozpoczęciem realizacji projektu przez szkoły lub placówki systemu oświaty. Skala działań prowadzonych przed rozpoczęciem realizacji projektu przez szkoły lub placówki systemu oświaty (nakłady środków na ich realizację) nie może ulec zmniejszeniu w stosunku do skali działań (nakładów) prowadzonych przez szkoły lub placówki systemu oświaty w okresie 12 miesięcy poprzedzających rozpoczęcie realizacji projektu (średniomiesięcznie)."?

Jeżeli szkoła finansuje zajęcia np. z języka angielskiego, to po otrzymaniu dofinansowania unijnego nie może zaprzestać finansowania tych zajęć i pokryć ich środkami unijnymi. Szkoła może jedynie zwiększyć zakres zajęć, np. z jednej godziny angielskiego na dwie bądź więcej godzin angielskiego w tygodniu. W tym przypadku dodatkowe godziny będą mogły być finansowane ze środków unijnych.

  1. Na czym polega uniwersalne projektowanie?

Zgodnie z Wytycznymi w zakresie realizacji zasady równości szans i niedyskryminacji, w tym dostępności dla osób z niepełnosprawnościami oraz zasady równości szans kobiet i mężczyzn w ramach funduszy unijnych na lata 2014-2020 uniwersalne projektowanie to projektowanie produktów, środowiska, programów i usług w taki sposób, by były użyteczne dla wszystkich, w możliwie największym stopniu, bez potrzeby adaptacji lub specjalistycznego projektowania. Uniwersalne projektowanie nie wyklucza możliwości zapewniania dodatkowych udogodnień dla szczególnych grup osób z niepełnosprawnościami, jeżeli jest to potrzebne.

Wszystkie produkty projektów realizowanych ze środków EFS, EFRR

i FS (produkty, towary, usługi, infrastruktura) są dostępne dla wszystkich osób, w tym również dostosowane do zidentyfikowanych potrzeb osób z niepełnosprawnościami. Oznacza to, że muszą być zgodne z koncepcją uniwersalnego projektowania, opartego na ośmiu regułach:

1. Użyteczność dla osób o różnej sprawności

2. Elastyczność w użytkowaniu

3. Proste i intuicyjne użytkowanie

4. Czytelna informacja

5. Tolerancja na błędy

6. Wygodne użytkowanie bez wysiłku

7. Wielkość i przestrzeń odpowiednie dla dostępu i użytkowania



8. Percepcja równości.

  1. Na czym polega mechanizm racjonalnych usprawnień?

Zgodnie z Wytycznymi w zakresie realizacji zasady równości szans
i niedyskryminacji, w tym dostępności dla osób z niepełnosprawnościami oraz zasady równości szans kobiet i mężczyzn w ramach funduszy unijnych na lata 2014-2020
mechanizm racjonalnych usprawnień to konieczne i odpowiednie zmiany oraz dostosowania, nienakładające nieproporcjonalnego lub nadmiernego obciążenia, rozpatrywane osobno dla każdego konkretnego przypadku, w celu zapewnienia osobom z niepełnosprawnościami możliwości korzystania z wszelkich praw człowieka i podstawowych wolności oraz ich wykonywania na zasadzie równości z innymi osobami.

  1. Jakiego rodzaju wydatki mogą być sfinansowane w ramach tzw. mechanizmu racjonalnych usprawnień?

W ramach przykładowego katalogu kosztów racjonalnych usprawnień jest możliwe sfinansowanie:

  1. kosztów specjalistycznego transportu na miejsce realizacji wsparcia;

  2. dostosowania architektonicznego budynków niedostępnych (np. zmiana miejsca realizacji projektu; budowa tymczasowych podjazdów; montaż platform, wind, podnośników; właściwe oznakowanie budynków poprzez wprowadzanie elementów kontrastowych i wypukłych celem właściwego oznakowania dla osób niewidomych
    i słabowidzących itp.);

  3. dostosowania infrastruktury komputerowej (np. wynajęcie lub zakup i instalacja programów powiększających, mówiących, kamer do kontaktu z osobą posługującą się językiem migowym, drukarek materiałów w alfabecie Braille’a);

  4. dostosowania akustycznego (wynajęcie lub zakup i montaż systemów wspomagających słyszenie, np. pętli indukcyjnych, systemów FM);

  5. asystenta tłumaczącego na język łatwy;

  6. asystenta osoby z niepełnosprawnością;

  7. tłumacza języka migowego lub tłumacza-przewodnika;

  8. przewodnika dla osoby mającej trudności w widzeniu;

  9. alternatywnych form przygotowania materiałów projektowych (szkoleniowych, informacyjnych, np. wersje elektroniczne dokumentów, wersje w druku powiększonym, wersje pisane alfabetem Braille’a, wersje w języku łatwym, nagranie tłumaczenia na język migowy na nośniku elektronicznym, itp.);

  10. zmiany procedur;

  11. wydłużonego czasu wsparcia (wynikającego np. z konieczności wolniejszego tłumaczenia na język migowy, wolnego mówienia, odczytywania komunikatów z ust, stosowania języka łatwego itp.);

  12. dostosowania posiłków, uwzględniania specyficznych potrzeb żywieniowych wynikających z niepełnosprawności.



  1. Czy IZ RPO WSL przygotowała minimalny wzór umowy partnerskiej?

W perspektywie 2014-2020 nie został stworzony minimalny wzór umowy partnerskiej. Beneficjent jest odpowiedzialny za zapisy umowy partnerskiej. Wszystkie obligatoryjne zapisy dotyczące konstruowania ww. umowy reguluje Ustawa z dnia 11 lipca 2014 r. o zasadach realizacji programów w zakresie polityki spójności finansowanych w perspektywie finansowej 2014–2020, tzw. ustawa wdrożeniowa.

  1. W jaki sposób należy wykazać wsparcie uwzględniające współpracę z rodzicami,
    o którym mowa w typie operacji nr 3?


Wnioskodawca powinien zamieścić odpowiednie zapisy we wniosku
o dofinansowanie, z których będzie wynikało jakie zadania w projekcie będą należały do tych rodziców. Rodzice, którzy mogą stanowić grupę docelową muszą być wymienieni jako uczestnicy projektu.

  1. Z kim należy się skontaktować w przypadku problemów z korzystaniem
    z Platformy Elektronicznej Usług Publicznych PeUP SEKAP?


W sytuacji wystąpienia problemów z korzystaniem z platformy należy się skontaktować ze Śląskim Centrum Społeczeństwa Informacyjnego, które mieści się przy ul. Powstańców 34 w Katowicach.

Numer telefonu:

32 700 78 16

Numer faksu:



  1. 00 78 44



  1. Czy nowo powstała szkoła/placówka systemu oświaty, która jeszcze nie przeprowadzała do tej pory egzaminów, może aplikować w ramach
    1 i/lub 2 typu operacji przy obligatoryjnym kryterium mówiącym, iż ten typ projektu skierowany jest do szkół/placówek systemu oświaty, które osiągają najsłabsze wyniki edukacyjne w skali regionu?

Nowo powstała szkoła/placówka systemu oświaty, niemająca jeszcze możliwości przeprowadzenia dla swoich uczniów egzaminów zewnętrznych, nie dysponuje żadnymi wynikami, mogącymi posłużyć do porównania ze średnią z ostatnich egzaminów zewnętrznych w skali regionu, opublikowanych na stronie Okręgowej Komisji Egzaminacyjnej do dnia ogłoszenia o naborze wniosków o dofinansowanie (Załącznik nr 8 do Regulaminu konkursu). W związku z powyższym, szkoła/placówka systemu oświaty nie może wykazać, że osiąga najsłabsze wyniki edukacyjne w skali regionu (brak dysproporcji edukacyjnych), a tym samym nie spełnia obowiązkowego dla 1 i/lub 2 typu operacji szczegółowego kryterium dostępu i nie może aplikować w ramach tego konkursu.




  1. Czy szkoła/placówka systemu oświaty, która w ostatnim roku szkolnym,
    tj. 2013/2014 w swojej placówce nie przeprowadzała egzaminu maturalnego, może aplikować w ramach 1 i/lub 2 typu operacji przy obligatoryjnym kryterium mówiącym, iż ten typ projektu skierowany jest do szkół/placówek systemu oświaty, które osiągają najsłabsze wyniki edukacyjne w skali regionu?

Dopuszczamy możliwość porównania wyników egzaminów z roku poprzedniego, tj. ostatniego jaki się w tej szkole/placówce odbył, np. w roku szkolnym 2012/2013, do średniej z ostatnich egzaminów zewnętrznych w skali regionu, których wyniki zostały opublikowane na stronie Okręgowej Komisji Egzaminacyjnej do dnia ogłoszenia o naborze wniosków o dofinansowanie (Załącznik nr 8 do Regulaminu konkursu). W przypadku wyników na poziomie niższym niż średnia województwa uznajemy, iż szkoła/placówka wykazuje dysproporcje edukacyjne i może aplikować na 1 i/lub 2 typ operacji w ramach tego konkursu.




  1. Czy w perspektywie finansowej 2014-2020 w przypadku jednostek organizacyjnych samorządu terytorialnego nieposiadających osobowości prawnej obowiązuje dalej zapis „nazwa JST/nazwa jednostki organizacyjnej”?

W perspektywie finansowej 2014-2020 nie będzie stosowany ten zapis. We wniosku o dofinansowanie gmina będzie Wnioskodawcą/Liderem, a szkoła realizatorem (pkt. A.4.).

  1. W punkcie 2.1.20 została zawarta informacja, że Wnioskodawca w celu realizacji form wsparcia wymienionych w podpunkcie a) może wykorzystać narzędzia, metody lub formy pracy wypracowane w ramach projektów, w tym pozytywnie zwalidowanych produktów projektów innowacyjnych, zrealizowanych w latach 2007-2013 w ramach PO KL. Czy projekty te musiały być realizowane przez Beneficjenta, który ubiega się o dofinansowanie?

Nie musi być to projekt, który był realizowany przez danego Wnioskodawcę ubiegającego się o dofinansowanie. Lista takich projektów znajduje się na stronie internetowej KIW (Krajowej Instytucji Wspomagającej) - http://www.kiw-pokl.org.pl/index.php?option=com_k2&view=item&layout=item&id=32&Itemid=196&lang=pl

  1. W ramach Typu projektu nr 1 są wymienione kompetencje kluczowe.
    W porównaniu z kompetencjami kluczowymi, które były wskazywane w ramach konkursów dla Poddziałania 9.1.2 POKL nie występują: porozumiewanie się
    w języku ojczystym (polskim), kompetencje obywatelskie, świadomość i ekspresja kulturalna. Czy w związku z tym zajęcia dot. tych kompetencji są możliwe
    do zaplanowania w projekcie?


W ramach 1 typu projektów wsparcie przewidziane dla uczniów ukierunkowane jest na kształtowanie i rozwijanie tylko tych kompetencji kluczowych, które zostały wskazane w Słowniku zamieszczonym w Regulaminie konkursu, tj.:

  1. porozumiewanie się w językach obcych;

  2. kompetencje matematyczne i podstawowe kompetencje naukowo – techniczne;

  3. kompetencje informatyczne;

  4. umiejętność uczenia się;

  5. kompetencje społeczne;

  6. inicjatywność i przedsiębiorczość.



  1. Czy w ramach projektu są możliwe do realizacji zajęcia pozaszkolne, np. wyjazdy edukacyjne powiązane z zajęciami stacjonarnymi realizowanymi w szkole
    w ramach planowanego projektu z EFS?


Tak, jeśli są one uzasadnione i niezbędne  w ramach przewidzianego dla uczniów wsparcia określonego w oparciu o przeprowadzoną w szkole/placówce oświatowej diagnozę potrzeb.

  1. Czy w przypadku zadań związanych z doskonaleniem zawodowym nauczycieli możliwe jest ich wsparcie dot. podnoszenia kwalifikacji w obszarze kompetencji kluczowych oraz właściwych postaw/umiejętności?

Tak, ale należy mieć na uwadze, że zadania związane z doskonaleniem zawodowym nauczycieli muszą być ściśle powiązane z zakresem kompetencji kluczowych rozwijanych wśród uczniów objętych wsparciem w ramach danego projektu.

  1. W jaki sposób określić wkład własny niepieniężny w formie eksploatacji sal zajęciowych w przypadku kiedy występują szkoły posiadające różne stawki eksploatacyjne (lub wynajmu) ponieważ mają różne organy prowadzące?

Wkład własny niepieniężny w postaci eksploatacji sal zajęciowych w ramach udzielanego wsparcia w projekcie, należy określić bazując na stawkach określonych uchwałą rady miasta/powiatu jako organu prowadzącego. Jeżeli jest mowa o projekcie partnerskim, to konstrukcja budżetu powinna umożliwiać wykazanie kwoty wkładu własnego niepieniężnego w podziale na Partnerów z uwzględnieniem indywidualnych stawek mających zastosowanie we wszystkich jednostkach podległych.

  1. Czy Wnioskodawcy obowiązkowo muszą realizować wskaźniki dotyczące nauczycieli oraz zakupu sprzętu?

W ramach konkursu RPSL.11.01.04-IZ.01-24-002/15 założono do osiągnięcia wskaźniki produktu oraz rezultatu bezpośredniego, które podzielone są na:

  1. Wskaźniki kluczowe oraz specyficzne dla programu

Są to:

  1. wskaźniki obligatoryjne dla każdego projektu składanego w ramach przedmiotowego konkursu:

wskaźniki produktu:

  • Liczba uczniów objętych wsparciem w zakresie rozwijania kompetencji kluczowych w programie,

  • Liczba szkół, których pracownie przedmiotowe zostały doposażone w programie,

  • Liczba szkół i placówek systemu oświaty wyposażonych w ramach programu w sprzęt TIK do prowadzenia zajęć edukacyjnych

wskaźniki rezultatu bezpośredniego:

  • Liczba uczniów, którzy nabyli kompetencje kluczowe po opuszczeniu programu,

  • Liczba szkół, w których pracownie przedmiotowe wykorzystują doposażenie do prowadzenia zajęć edukacyjnych,

  • Liczba szkół i placówek systemu oświaty wykorzystujących sprzęt TIK do prowadzenia zajęć edukacyjnych,

Powyższe wskaźniki należy wykazać we wniosku bez względu na typy operacji przewidziane do realizacji w ramach projektu oraz charakter grupy docelowej. Wskaźniki te należy obowiązkowo wybrać z listy słownikowej w formularzu wniosku składanym w ramach konkursu, określić dla nich wartości oraz sposób ich pomiaru i monitorowania.

  1. Wskaźniki obligatoryjne w przypadku udzielenia wsparcia dla nauczycieli

wskaźnik produktu:

  • Liczba nauczycieli objętych wsparciem w programie,

wskaźnik rezultatu bezpośredniego:

  • Liczba nauczycieli, którzy uzyskali kwalifikacje lub nabyli kompetencje
    po opuszczeniu programu.




  1. Wskaźniki specyficzne dla projektu.

Są to:

  • Liczba uczniów ze specjalnymi potrzebami edukacyjnymi objętych wsparciem
    w programie,

  • Liczba uczniów z niepełnosprawnościami objętych wsparciem w programie.

Wskaźniki specyficzne dla projektu należą do wskaźników produktu i nie są wskaźnikami obligatoryjnymi dla wszystkich projektów składnych w ramach konkursu. Ich występowanie jest uzależnione od specyfiki projektu oraz charakteru wsparcia. Jeżeli projekt przewiduje udział uczniów wymienionych w powyższych wskaźnikach, należy je uwzględnić.

Katalog wskaźników specyficznych dla projektu wymienionych w punkcie 2 jest katalogiem zamkniętym.



  1. Proszę o wskazanie linku do katalogu wyposażenia sal przyrodniczych (brak informacji, czy katalog ten został już zatwierdzony)?

Na stronie internetowej MEN niebawem zostanie zamieszczony szczegółowy katalog wyposażenia szkolnych pracowni przedmiotów przyrodniczych. W tym momencie nie został on jeszcze opublikowany, ale gdy tylko się pojawi, to zostanie udostępniony jako załącznik na stronie internetowej, która została podana poniżej:
http://www.efs.men.gov.pl/index.php/fundusze/dokumenty/wytyczne

Do czasu opublikowania katalogu przez MEN, Wnioskodawców obowiązuje katalog zamieszczony w punkcie 2.1.11 Regulaminu konkursu, podpunkt a).



  1. Czy skład (poszczególne elementy) zestawu laboratoryjnego/ćwiczeniowego określa sam Beneficjent we wniosku o dofinansowanie?

Tak, ale musi być zgodny z katalogiem zamieszczonym w punkcie 2.1.11 Regulaminu konkursu, podpunkt a). Po opublikowaniu katalogu wyposażenia szkolnych pracowni przedmiotów przyrodniczych na stronie internetowej MEN, Wnioskodawca będzie zobligowany do korzystania z tego katalogu.

  1. Jak należy wskazać w punkcie B3 typ obszaru realizacji – czy tutaj wpisujemy nie dotyczy?

Pole to musi zostać wypełnione obowiązkowo przez każdego Wnioskodawcę. Punkt B3 „Typ obszaru realizacji” należy wybrać zgodnie z prawdą i stanem faktycznym, gdzie projekt ma być realizowany. W przypadku, gdy obszar realizacji obejmuje całe województwo, należy wtedy zaznaczyć ‘check box’ nie dotyczy.

  1. Czy należy odwołać się do strategii – punkt B7?

W przypadku gdy w projekcie występuje jakieś powiązanie ze Strategią Rozwoju Polski Południowej w obszarze województwa małopolskiego i śląskiego do roku 2020, to należy je opisać w polu B7. W innym przypadku wypełnienie tego pola nie jest wymagane. Pole to nie podlega ocenie.

  1. Czy w przypadku projektów typu 1 i 2 dla których szczegółowe kryteria dostępu
    w punkcie 3.1.7 b) sformułowano następująco:
    Realizacja typu projektu 1 lub 2 skierowana jest do szkół lub placówek, które osiągają najsłabsze wyniki edukacyjne w skali regionu – jako szkoły lub placówki systemu oświaty, które osiągają najsłabsze wyniki edukacyjne w skali regionu należy rozumieć te placówki, których średnia z egzaminów zewnętrznych jest na poziomie niższym niż średnia województwa z danego egzaminu (części egzaminu w przypadku egzaminu gimnazjalnego, bądź przedmiotu obowiązkowego w przypadku egzaminu maturalnego). Jako średnia województwa należy rozumieć średnią z ostatniego egzaminu zewnętrznego, którego wyniki zostały opublikowane na stronie Okręgowej Komisji Egzaminacyjnej do dnia opublikowania ogłoszenia o naborze. Kryterium weryfikowane na podstawie zapisów wniosku w przypadku szkół gimnazjalnych, gdzie w ramach wyniku egzaminu wskazano cząstkowe wyniki
    z konkretnych przedmiotów, a w ramach projektu zaplanowano działania związane
    z nauką efektywnego przyswajania wiedzy, tworzenia map myśli, rozwijania kompetencji kluczowych, szybkiego uczenia się, które nie są ukierunkowane na konkretny zakres przedmiotowy, który wynik należy brać pod uwagę? Czy jeśli dana szkoła przykładowo z języka polskiego, historii oraz nauk o społeczeństwie oraz nauk przyrodniczych ma wynik wyższy niż średnia woj., ale z matematyki niższy, to czy może zostać objęta wsparciem ogólnym?


Warunkiem dopuszczenia projektu do oceny merytorycznej, jak wskazują szczegółowe kryteria dostępu (punkt 3.1.7 Regulaminu konkursu), jest osiągnięcie wyniku z poszczególnego przedmiotu z poziomu podstawowego poniżej średniej wojewódzkiej, zgodnie z załącznikiem nr 8 do Regulaminu konkursu. W momencie gdy szkoła osiąga wyniki z matematyki poniżej średniej (tj. 46,00 % z matematyki
z egzaminu gimnazjalnego), wpisuje się w typ operacji nr 1 i 2. W tym momencie nacisk w przeprowadzonych zajęciach w wyrównywaniu dysproporcji edukacyjnych
w trakcie procesu kształcenia powinien w przeważającej części być skierowany
na zajęcia z matematyki. Jednocześnie zajęcia z przedmiotów, które są powyżej średniej województwa, gdzie występują największe braki mogą być przeprowadzane, jeżeli  diagnoza na to wskazuje jako dodatkowe zadania, które nie zdominują zajęć z matematyki. Nie wyklucza to możliwości realizacji w ramach projektu zajęć które wpisują się w kompetencje kluczowe i zostały wskazane w Słowniku pojęć Regulaminu konkursu.

Jednocześnie należy pamiętać, iż Wnioskodawcy nie będą mogli realizować zajęć


z języka polskiego, ponieważ język polski nie jest zaliczany do kompetencji kluczowych.

  1. Czy działania ukierunkowane na uczniów mogą być realizowane poza terenem
    woj. śląskiego – tzn. czy jeżeli planuje się realizację zajęć poza terenem szkoły (wyjazd edukacyjny do miejsc edukacji – centrum nauki, muzeum itp.) to można zaplanować taki wyjazd poza teren woj. śląskiego?


Tak, istnieje możliwość zaplanowania wyjazdu edukacyjnego poza teren
woj. śląskiego o ile taki wyjazd jest uzasadniony i odpowiada na potrzeby uczniów, wspomaga ich rozwój.

  1. Czy zakup sprzętu komputerowego na potrzeby dydaktyczne  (TiK) jest traktowany jako zakup środka trwałego i w związku z tym objęty jest limitami wynikającymi z wytycznych i regulaminu konkursu?

Tak, zakup sprzętu komputerowego (TiK) zaliczany jest do środków trwałych. Wydatki w ramach projektu na zakup środków trwałych o wartości jednostkowej równej
i wyższej niż 350 PLN netto w ramach kosztów bezpośrednich oraz wydatki w ramach cross-financingu nie mogą łącznie przekroczyć 20% poniesionych wydatków kwalifikowalnych projektu. Wydatki objęte cross-financingiem w projekcie nie
są wykazywane w ramach kosztów pośrednich i nie mogą przekraczać 10% wartości projektu. Proszę pamiętać, iż jeśli wykorzystujecie Państwo limit cross-financingu
w postaci 10%, wtedy limit środka trwałego wyniesie również 10%. W przypadku, gdy wykorzystany zostanie cross-financing do limitu 5%, wtedy limit środków trwałych zwiększy się do 15%.

  1. Czy na etapie wnioskowania musimy mieć wybrane konkretne jednostki (szkoły), które będą objęte projektem, czy też można założyć iż projekt zrealizowany będzie w szkołach spełniających kryteria dostępu (czyli tych osiągających najniższe wyniki edukacyjne)?

Składając wniosek o dofinansowanie, wnioskodawca musi mieć wybrane konkretne szkoły, ponieważ będą one realizatorem i muszą zostać wskazane we wniosku. Dodatkowo, diagnozy muszą odnosić się do konkretnych szkół i muszą być zatwierdzone przez organ prowadzący.

  1. Czy jest minimalny okres realizacji działań dla uczniów tzn. czy cykl zajęć musi być zbieżny z terminarzem roku szkolnego?

Nie wskazano minimalnego okresu realizacji działań, jednakże wskazanym jest aby korespondował on z terminarzem roku szkolnego, chociażby z uwagi na to iż wsparcie w niektórych przypadkach jest możliwe tylko i wyłącznie w konkretnej klasie (np. III typ operacji).


  1. Czy w ramach typu projektów „Realizacja kompleksowych programów wspomagających szkołę lub placówkę systemu oświaty w procesie indywidualizacji pracy z uczniem ze specjalnymi potrzebami edukacyjnymi oraz wsparcie ucznia młodszego” można realizować jeden duży projekt obejmujący zarówno uczniów ze specjalnymi potrzebami edukacyjnymi, w tym ze szczególnymi uzdolnieniami,
    z niepełnosprawnościami oraz młodszych ze wszystkich szkół, dla których gmina jest organem prowadzącym (tj. szkoły podstawowe i gimnazja)?


Przy czym:

- dla każdej placówki wsparcie uczniów jak i doposażenie oraz ew. przygotowanie nauczycieli byłoby odmienne, dostosowane do zapotrzebowania danej placówki

- w jednej placówce – gimnazjum z klasami integracyjnymi, gdzie jest uczeń poruszający się na wózku inwalidzkim, można by zrealizować budowę podjazdu
do budynku oraz ew. windy?


Czy wówczas wydatki na budowę podjazdu i windy mogłyby być realizowane
w ramach cross-financingu?

Istnieje możliwość realizacji jednego dużego projektu, niemniej jednak należy mieć


na uwadze, iż taki projekt może być trudny w realizacji. Każda ze szkół musi być wpisana we wniosku o dofinansowanie jako realizator. Dodatkowo dla każdej szkoły
z osobna będzie potrzeba przeprowadzenia diagnozy. Należy również mieć na uwadze,  iż „uczeń młodszy” to uczeń, który przekracza następujące progi edukacyjne, tj. I klasę podstawową, IV klasę podstawową oraz I klasę gimnazjum. Osoba z niepełnosprawnościami może zostać objęta wsparciem na całym etapie edukacji, natomiast uczeń ze specjalnymi potrzebami, to uczeń z klas IV-VI szkoły podstawowej oraz z wszystkich klas gimnazjum.

Dlatego też zrozumiałym jest, iż dla każdej placówki będzie potrzeba realizacji innego wsparcia, doposażenia itd.

Jeżeli chodzi o koszt usprawnień dla uczniów niepełnosprawnych to oczywiście możliwe jest, aby dostosować architektonicznie budynek (podjazd, winda), niemniej jednak na jednego uczestnika niepełnosprawnego  w projekcie nie może to być większa kwota niż 12 000,00 PLN.

Wówczas będą to wydatki, które będą mogły być wykazywane jako cross-financing.



  1. Czy w szkołach zasadniczych zawodowych kończących się egzaminem zawodowym w danej kwalifikacji przyjmujemy jako kryterium procent zdawalności danego egzaminu publikowany przez OKE w Jaworznie? Czy jakiś inny wskaźnik, np. średnia arytmetyczna przy czym egzamin składa się z dwóch części teoretycznej
    i praktycznej?


W szkołach zasadniczych zawodowych kończących się egzaminem zawodowym
w danej kwalifikacji nie ma możliwości ubiegania się o dofinansowanie. Szkoły zawodowe mogą ubiegać się o dofinansowanie w ramach typu operacji
nr 3, pod warunkiem, że wsparcie będzie skierowane tylko i wyłącznie do ucznia
z niepełnosprawnościami.

  1. Proszę o informację, czy w przypadku składania wniosku przez spółkę cywilną wystarczy podpis ePUAP jednego ze wspólników, czy wymagany jest podpis wszystkich wspólników?

W momencie składania wniosku o dofinansowanie, wniosek powinien zostać podpisany zgodnie z Umową spółki, reprezentacją i dokumentami, które daną instytucję obowiązują.



  1. Prosimy o wyjaśnienie, z którego roku średnie wyniki egzaminów zewnętrznych
    w skali regionu w województwie śląskim brane będą pod uwagę jako kryterium dostępu w ogłoszonym konkursie?

Załącznik nr 8 do Regulaminu Konkursu przestawia średnie wyniki egzaminów zewnętrznych w skali regionu w woj. śląskim za rok 2014. Wyniki te zamieszone


są na stronie internetowej OKE w Jaworznie. Wnioskodawca zobowiązany jest
do porównania wyników placówki objętej wsparciem z wynikami z roku 2014, ponieważ te wyniki będą brane pod uwagę.


  1. Czy stowarzyszenie - Wnioskodawca może skierować projekt do konkretnej szkoły (grupa docelowa byłaby grupą zamkniętą - uczniowie konkretnej szkoły)?

Wnioskodawca musi skierować projekt do konkretnej szkoły oraz uczniów do niej uczęszczających. W wybranej szkole należy zdiagnozować konkretne problemy oraz udzielić odpowiedniego wsparcia. Przypominamy, że diagnoza musi zostać zatwierdzona przez organ prowadzący.

  1. Wskaźniki pomiaru stopnia osiągnięcia założeń konkursu wskazują do osiągnięcia, dla rezultatu bezpośredniego (1 wskaźnik) 10 058 oraz (4 wskaźnik) 98 jako liczby osób, które nabyły kompetencje w ramach programu. Czy powyższe wartości wskaźników dotyczą całego programu lub muszą zostać osiągnięte przez Beneficjenta w ramach realizacji jego projektu?

Wskaźniki określone w dokumentacji są wskaźnikami do osiągnięcia dla wszystkich Wnioskodawców w ramach przedmiotowego konkursu, z uwagi na wielkość dostępnej alokacji. Wskaźniki dla całego programu są wyższe.

Poszczególni Wnioskodawcy są zobowiązani do osiągnięcia wskaźników odpowiednich dla placówki szkolnej objętej wsparciem.



  1. Czy istnieją wytyczne, które określają jak powinien wyglądać dokument, który opisuje diagnozę, czy mogą Państwo udzielić informacji jakie dane powinny być zawarte w diagnozie, czy należy użyć konkretnych narzędzi (jakich?) w celu przeprowadzenia diagnozy, czy każde dziecko w szkole powinno zostać objęte badaniem?

Czy wystarczającą diagnozą będzie np. przyrównanie wyników uczniów do wyników egzaminów zewnętrznych w województwie oraz przeprowadzenie diagnozy
np. przez nauczycieli (np. za pomocą kwestionariuszy ocen, sprawdzianów)
i wskazanie wyników diagnozy na podstawie tych badań?

Nie został sporządzony wzór dokumentu, na podstawie którego należy przeprowadzić diagnozę sytuacji problemowej danej szkoły lub placówki systemu oświaty. Dane zawarte w diagnozie powinny odzwierciedlać problemy z jakimi boryka się szkoła,
a także powinny być spójne z zadaniami planowanego projektu. Narzędzia jakie użyte zostaną przez Państwa w diagnozie powinny umożliwić rzetelne przedstawienie odpowiednich danych statystycznych.

Podmiot przeprowadzający diagnozę powinien mieć możliwość skorzystania


ze wsparcia instytucji systemu wspomagania pracy szkół, tj. placówki doskonalenia nauczycieli, poradni psychologiczno-pedagogicznej, biblioteki pedagogicznej.


  1. Czy jeden projekt składany przez jedną szkołę może obejmować więcej niż jeden typ projektu, które zostały wymienione w rozdziale 1.1 regulaminu.

Możliwe jest realizowanie kilku typów projektów w ramach jedno projektu.

  1. Czy miasto w projekcie, w którym realizatorem będzie szkoła, może jako wkład własny niepieniężny wykazać koszt wynajmu pomieszczeń lekcyjnych zgodnie
    z przyjętym przez szkołę i obecnie obowiązującym cennikiem.


Koszt wynajmu pomieszczeń lekcyjnych zgodnie z przyjętym przez szkołę i obecnie obowiązującym cennikiem może być kosztem kwalifikowalnym w ramach wkładu własnego.

  1. Czy realizowane wsparcie dla szkoły dokonywane na podstawie indywidualnie zdiagnozowanego zapotrzebowania i zatwierdzone przez organ prowadzący może odbywać się częściowo poza terenem szkoły? (Np. Czy zajęcia specjalistyczne
    dla ucznia ze specjalnymi potrzebami edukacyjnymi mogą odbywać się poza terenem szkoły? Byłyby to np. pomieszczenia Poradni Psychologiczno-Pedagogicznej czy też Specjalnego Ośrodka Szkolno-Wychowawczego)


Regulamin konkursu nie zabrania realizacji części wsparcia dla uczniów ze specjalnymi potrzebami poza szkołą lub placówką systemu oświaty. Należy pamiętać jednak,
iż trzeci typ projektu dotyczy realizacji kompleksowych programów wspomagających szkołę lub placówkę systemu oświaty. Tym samym nie ma możliwości realizacji wsparcia jedynie poza szkołą lub placówką systemu oświaty.

  1. Czy zajęcia prowadzone w ramach Projektu, powinny być prowadzone w trakcie zajęć szkolnych czy po?

Zgodnie z zapisami Regulaminu konkursu projekt edukacyjny finansowany ze środków EFS może być realizowany zarówno w czasie obowiązkowych zajęć edukacyjnych, jak
i po ich zakończeniu. Zajęcia nie mogą być realizowane w dni wolne, ferie i wakacje.

  1. Czy możemy objąć opieką w ramach projektu uczniów ze specjalnymi potrzebami edukacyjnymi, których rodzice wyrażają zgodę na objęcie indywidualnym  wsparciem, natomiast szkoła nie jest zainteresowana kompleksową pomocą? Uczniowie Ci mieliby również indywidualnie zdiagnozowane potrzeby oparte m.in. o orzeczenie o potrzebie kształcenia specjalnego. Diagnoza potrzeb byłaby wtedy podpisana przez rodzica.

Nie ma takiej możliwości. Zgodnie z zapisami regulaminu konkursu realizacja wsparcia jest dokonywana na podstawie indywidualnie zdiagnozowanego zapotrzebowania szkół lub placówek systemu oświaty w tym zakresie. Tym samym szkoła musi brać udział w realizacji projektu.

  1. Na spotkaniu informacyjnym nt. konkursu powiedziano, że jeżeli
    np. gimnazjum należy do zespołu szkół (np. gimnazjum + szkoła ponadgimnazjalna),
    to jeżeli jedna z tych szkół wykazuje najsłabsze wyniki edukacyjne w regionie (wystarczy, że z jednego przedmiotu), to czy wsparciem rzeczywiście można wtedy objąć uczniów wszystkich szkół tego zespołu szkół nawet jeżeli druga szkoła wchodząca w skład zespołu szkół wykazuje lepsze wyniki (powyżej średniej)?


W przypadku gdy projekt kierowany jest do zespołu szkół a w ramach tego zespołu szkół tylko jedna ze szkół posiada niższe od średniej wojewódzkiej wyniki edukacyjne, projekt może być kierowany również do pozostałych szkół tego zespołu w zakresie trzeciego i/lub czwartego typu projektu. Typ projektu pierwszy i drugi kierowany jest jedynie do szkół, które osiągają najsłabsze wyniki edukacyjne w skali regionu.

  1. W tabeli przedstawionej przez Państwa w przypadku egzaminu maturalnego średnia wyników z języków obcych jest prezentowana jako jedna wartość (np. 69% w przypadku j. angielskiego), natomiast w dokumentacji OKE w Jaworznie, która stanowi źródło danych w tym przypadku, wyniki maturalne prezentowane są
    w rozbiciu na maturę pisemną i ustną, co oczywiście powoduje, że w przypadku większości szkół tylko jedna z tych średnich kwalifikuje sie jako „najsłabszy wynik
    w regionie”. Która średnią należy brać pod uwagę przy ocenie czy szkoła kwalifikuje sie do otrzymania wsparcia w tym zakresie?


Dane zaprezentowane w załączniku nr 8 do Regulaminu konkursu odnoszą się jedynie do wyników z części pisemnej egzaminu. Tym samym wynik z części pisemnej danej szkoły lub placówki systemu oświaty należy przyrównywać do tych danych. Załącznik nr 8 Średnie wynik z egzaminów zewnętrznych w skali regionu w województwie śląskim zawiera dane z 2014 r.

  1. Czy jeżeli projekt zakłada oferowanie wsparcia w zakresie j. angielskiego
    i niemieckiego i utworzenie międzyszkolnych grup przygotowujących młodzież do egzaminów, to czy z każdej szkoły objętej wsparciem do projektu musi przystąpić
    co najmniej jedna osoba na kursy z każdego języka (tj. co najmniej jedna
    na angielski i co najmniej jedna na niemiecki). Pytanie to spowodowane jest faktem, że w większości szkół dominuje j. angielski, a egzamin z j. niemieckiego zdaje np. 1 lub 2 osoby (a w tej samej placówce około 60 z angielskiego). Z tego względu ważne jest dla nas, czy jeżeli wskażemy np. objecie wsparciem w zakresie przygotowania z j. niemieckiego dla 15 osób to czy z każdej szkoły objętej wsparciem co najmniej jedna osoba musi z niego skorzystać.


Wszystko zależy od przeprowadzonej diagnozy sytuacji problemowej oraz zapotrzebowania szkół, które zostaną objęte wsparciem. Jeżeli planuje się włączyć do projektu 3 szkoły, z czego tylko w dwóch szkołach zdiagnozowano zapotrzebowanie na prowadzenie zajęć z języka niemieckiego, a we wszystkich trzech
z języka angielskiego, to istnieje taka możliwość. Nie jest wymagane, aby uczniowie każdej ze szkół brali udział we wszystkich zajęciach.

  1. Planujemy złożenie wniosku obejmującego 1 typ projektu, czyli kształtowanie
    i rozwijanie u uczniów kompetencji kluczowych (...).
    Ten typ projektu nie jest nastawiony na wsparcie w postaci doposażenia pracowni i dokształcanie nauczycieli, lecz uczniów. Takie też planujemy zadania w projekcie – skierowane wyłącznie do uczniów. W Regulaminie konkursu nigdzie nie jest wspomniane,
    że należy obligatoryjnie stosować co najmniej dwa typy projektów, a wręcz powiedziane jest, że „Udział nauczycieli i kadry pedagogicznej będzie możliwy jedynie jako dodatkowe, uzupełniające działanie względem działań skierowanych do uczniów”. Jak się to ma do wskaźników obligatoryjnych dla konkursu podanych w pkt. 2.4.7 i 2.4.8? Jeżeli projekt nie zakłada uczestnictwa nauczycieli ani/albo zakupu sprzętu do pracowni, to czy taki wskaźnik może wynosić „0” i chodzi tylko
    o to, żeby go obligatoryjnie wykazać we wniosku o dofinansowanie w ogóle (nawet z wartością „0”, czy też mimo wszystko realizacja każdego projektu musi się wiązać z zakupem sprzętu i wsparciem dla nauczycieli?


Zgodnie z zapisami Regulaminu konkursu wszystkie wskaźniki wymienione w punkcie 2.4.7 są obligatoryjne bez względu na charakter grupy docelowej i typ wsparcia.
Tym samym projektodawca obligatoryjnie musi zaplanować doposażenie pracowni oraz zakup sprzętu TIK w każdym projekcie. Każdemu projektodawcy przysługuje na to limit 20% wartości projektu, Który może przeznaczyć na zakup środków trwałych oraz cross-financing. Z kolei zgodnie z zapisami pkt. 2.4.8 Regulaminu konkursu wskaźniki odnoszące się do udziału nauczycieli w projekcie nie jest obligatoryjny dla wszystkich projektów. Dotyczy on tylko tych projektów (i koniecznie musi on wtedy zostać uwzględniony), w których założono udział nauczycieli.

  1. Czy w przypadku, gdy szkoła uzyskała wyniki z Egzaminu maturalnego z języka polskiego zarówno w części pisemnej jak i ustnej poniżej średniej z Załącznika nr 8, a z pozostałych przedmiotów z ww. załącznika uzyskała wynik powyżej średniej,
    to szkoła spełnia kryterium i można przygotować projekt typu 1 lub 2 w zakresie kompetencji kluczowych wskazanych w Regulaminie?


Taka szkoła nie może przystąpić do konkursu w zakresie typu projektu 1 i 2. Pamiętać należy, iż język polski nie jest wliczany do kompetencji kluczowych na rynku pracy. Tym samym osiąganie słabych wyników edukacyjnych z języka polskiego nie może być podstawą do realizacji projektu w zakresie typu 1 i 2.

  1. Jeżeli projekt zakwalifikowałby się do dofinansowania, to od kiedy należy rozpocząć działanie w ramach konkursu? Czy zaraz po ogłoszeniu wyników, czy np. w lato
    (6 miesięcy po ogłoszeniu)? 

Instytucja Organizująca Konkurs nie narzuca Wnioskodawcom terminu rozpoczęcia realizacji projektu. Zgodnie ze schematem procesu oceny wniosków zamieszczonym w Regulaminie konkursu w punkcie 1.6.39, IOK określa orientacyjny termin zakończenia oceny wniosków na miesiąc listopad 2015 r., przy założeniu, że ocenie podlegać będzie nie więcej niż 100 wniosków.



  1. W związku z ogłoszonym przez Państwa konkursem w ramach Poddziałania 11.1.4 RPO WSL 2014-2020 proszę o wyjaśnienie pkt. 2.1.18 regulaminu przedmiotowego konkursu. Czy w świetle przedmiotowego punktu regulaminu konkursu zakupione pomoce, sprzęt lub podręczniki zawsze muszą być wykorzystane przez szkoły
    w działaniach przewidzianych w podpunktach a-c w ramach wsparcia przewidzianego w projekcie? Tzn. czy obowiązkowe jest zapisanie w projekcie działań związanych z organizowaniem i udzielaniem przez szkoły pomocy psychologiczno-pedagogicznej w trakcie bieżącej pracy z uczniem, opracowaniem
    i realizacją w trakcie bieżącej pracy z uczniem indywidualnych programów edukacyjno-terapeutycznych oraz opracowaniem i realizacją w trakcie bieżącej pracy z uczniem indywidualnych programów zajęć rewalidacyjno-wychowawczych?


Działania, które realizowane będą w ww. zakresie muszą być dobrane odpowiednio do grupy docelowej projektu i zapotrzebowania szkoły. Tym samym nie ma konieczności realizowania wszystkich trzech elementów. Wystarczającym jest aby szkoły lub placówki systemu oświaty realizowały jeden z wymienionych elementów odpowiednio dopasowany do zapotrzebowania tejże szkoły lub placówki systemu oświaty oraz jej uczniów i uczennic.

  1. Czy jest Instrukcja pisania wniosku z RPO i czy znajdują się w niej informacje
    na temat wskaźników kluczowych i specyficznych (jest to nowość w porównaniu
    z POKL, stąd moje pytanie) - proszę o przesłanie linka do niej?


Instrukcja do wypełniania wniosku o dofinansowanie w ramach EFS stanowi załącznik do Regulaminu konkursu i jest dostępna na niżej podanych stronach:
http://rpo.slaskie.pl/czytaj/zobacz_ogloszenia_i_wyniki_naborow_wnioskow
http://efs.slaskie.pl/index.php?grupa=2&art1=1432799026&art=1186994745&id_m=274&kat=&katrodzic=

  1. Czy JST jest zobowiązane do zabezpieczenia prawidłowej realizacji umowy w formie weksla in blanco?

Nie, JST nie są zobowiązane do składania zabezpieczenia prawidłowej realizacji umowy w żadnej formie.

  1. Dot. punktu 2.1.19 – czy udzielanie pomocy psychologiczno-pedagogicznej, poza formami wsparcia wymienionymi w Rozporządzeniu MEN z 30 kwietnia 2013 r.
    ws. zasad udzielania i organizacji pomocy psychologiczno-pedagogicznej (…), musi być zgodne z tym rozporządzeniem również w aspekcie liczebności uczniów
    w grupie? (np. zajęcia rozwijające uzdolnienia – max 8 uczniów w grupie; zajęcia logopedyczne – max 4 uczniów w grupie itp.)?


Przy realizacji projektów nadrzędnym jest prawo krajowe, dlatego też udzielanie pomocy psychologiczno-pedagogicznej musi być zgodne w każdym aspekcie
z rozporządzeniem MEN z 30 kwietnia 2013r. również w zakresie liczby uczniów
w grupie.

  1. Czy zajęcia rewalidacyjno - wychowawcze (pkt. 2.1.20, podpunkt a), litera v. muszą być skierowane wyłącznie do uczniów posiadających stosowne orzeczenie?
    Czy również do szerszego katalogu uczniów ze specjalnymi potrzebami edukacyjnymi (pkt.2.1.15, a) c) oraz definicja słownikowa Regulaminu)?


Zajęcia rewalidacyjno – wychowawcze  są skierowane do uczniów z upośledzeniem umysłowym w stopniu głębokim  pkt. 2.1.20 v (na podstawie zaświadczenia z poradni psychologiczno-pedagogicznej). Niniejszą kwestię reguluje Rozporządzenie MEN
w sprawie warunków i sposobu organizowania zajęć rewalidacyjno-wychowawczych dla dzieci i młodzieży z upośledzeniem umysłowym w stopniu głębokim.

  1. Czy jeśli projekt w zakresie typu 2 z założenia kierowany jest wyłącznie
    do 3 placówek – wszystkich z terenów wiejskich - (natomiast cały projekt kierowany jest do 8 placówek), to kryterium dodatkowe określone w punkcie 3.2.20 Regulaminu można uważać za spełnione” (100% szkół do których skierowany jest typ 2 znajdują się na terenach wiejskich).


W takim przypadku szczegółowe kryterium dodatkowe zostało spełnione.

  1. Beneficjent zamierza powierzyć realizację projektu w części księgowo-finansowej jednej ze swoich jednostek. Część merytoryczną natomiast zamierza realizować sam wnioskodawca. Czy zatem w pkt. A.4.1 wniosku o dofinansowanie powinniśmy wpisać jednostkę organizacyjną?

Tak, w pkt. A.4.1 można wpisać dane realizatora tj. jednostki której zostanie powierzona obsługa księgowo-finansowa.

  1. Punkt B.4 wniosku – obszar działalności gospodarczej – czy JST (powiat) ma zaznaczyć „Administracja publiczna” czy „Edukacja”?

Należy wpisać „Edukacja”.

  1. Czy Biuro projektu może funkcjonować na terenie województwa dopiero od dnia rozpoczęcia działań projektowych wskazanych w WND? Ewentualnie jaka data rozpoczęcia jego funkcjonowania jest wskazana, jeżeli firma nie posiada swojej siedziby w województwie?

Tak, biuro projektu musi funkcjonować w okresie realizacji projektu, aby wszystkie wydatki były kwalifikowalne.


  1. Zamysłem Wnioskodawcy jest realizacja m.in. pomysłów projektowych Typu operacji nr 1. Kształtowanie i rozwijanie u uczniów kompetencji kluczowych niezbędnych na rynku pracy oraz kreatywności, innowacyjności i pracy zespołowej, w tym doradztwo edukacyjno-zawodowe dla uczniów. Działania skupią się głównie wokół kompetencji informatycznych. W tym celu potrzebne jest wyposażenie szkół w niezbędny sprzęt do realizacji takich działań (np. komputer, tablica interaktywna z rzutnikiem, drukarka). Czy w ramach Działań Typu 1 dopuszczalny jest zakup takiego sprzętu oraz do jakiej wartości % jest to możliwe?

W ramach typu operacji nr 1 działania skierowane są na kształtowanie i rozwijanie kompetencji kluczowych, niezbędnych na rynku pracy i wskazanych w regulaminie konkursu.

Skierowanie głównego nacisku na kompetencje informatyczne nie jest uzasadnione. Głównymi kompetencjami, które mogą zostać objęte wsparciem w ramach projektu, to kompetencje porozumiewanie się w językach obcych oraz kompetencje matematyczne i podstawowe kompetencje naukowo-techniczne (patrz zapisy Regulaminu konkursu, w tym kryterium dostępu nr 2).

Jednocześnie wydatki w ramach projektu na zakup środków trwałych o wartości jednostkowej równej i wyższej niż 350 PLN netto w ramach kosztów bezpośrednich oraz wydatki w ramach cross-financingu nie mogą łącznie przekroczyć 20% poniesionych wydatków kwalifikowalnych projektu.

Wydatki objęte cross-financingiem w projekcie nie są wykazywane w ramach kosztów pośrednich  i nie mogą przekroczyć 10% wartości projektu.



  1. Czy Firma, która będzie zgłaszała Projekt w ramach konkursu RPSL.11.01.04-IZ.01-24-002/15, musi mieć Partnera (ew. podpisaną chęć współpracy), czy może prowadzić dany Projekt sama?

Dana firma, która będzie chciała realizować projekt w ramach konkursu RPSL.11.01.04-IZ.01-24-002/15, nie musi mieć Partnera. Firma ta może realizować projekt samodzielnie.



  1. Czy grupą docelową będzie szkoła, która wysyła swoich uczniów, czy też jej konkretni uczniowie? Jeśli uczniowie, to w jakiej formie będą podpisywane umowy z Uczestnikami Szkoleń, jeśli są to osoby niepełnoletnie?

Grupą docelową w projekcie będzie zarówno szkoła, jak i jej uczniowie. Zgodę
na uczestnictwo danego dziecka w zajęciach projektowych będą wyrażali rodzice/opiekunowie prawni.



©operacji.org 2017
wyślij wiadomość

    Strona główna