Przewodnik do ćwiczeń z przedmiotu „prawo międzynarodowe publiczne”; drugi rok studiów dziennych w Instytucie Stosunków Międz



Pobieranie 0,6 Mb.
Strona5/5
Data23.10.2017
Rozmiar0,6 Mb.
1   2   3   4   5
XXI. PRAWNE ASPEKTY UŻYCIA SIŁY ZBROJNEJ W STOSUNKACH MIĘDZYNARODOWYCH (ius ad bellum)

Zagadnienia tzw. prawa przeciwwojennego. Środki zapobiegania międzynarodowym konfliktom zbrojnym. Zakaz agresji w świetle współczesnego prawa międzynarodowego. Interpretacja pojęcia agresji (etapy w procesie definiowania pojęcia agresji : 1933, 1974, 2010) oraz prawa do samoobrony indywidualnej i zbiorowej. Bezpieczeństwo zbiorowe. Tzw. interwencja humanitarna, koncepcja tzw. odpowiedzialności za ochronę. Zagadnienie tzw. uprzedzenia wyprzedzającego i wojny prewencyjnej. Rozbrojenie i ograniczanie zbrojeń.



Literatura podstawowa :

1. R. Bierzanek, J. Symonides …, op.cit., rozdz. X - § 1, § 2, § 3, § 4 (s. 379-394).

2. A. Łazowski, A. Zawidzka, Prawo …, op.cit., rozdz. XII („Użycie siły zbrojnej w stosunkach międzynarodowych” ; s. 263-282).

3. W. Góralczyk, S. Sawicki …, op.cit., rozdz. XVI („Prawo przeciwwojenne” ; s. 392-410).

4. J. Barcik, T. Srogosz, Prawo międzynarodowe publiczne …, op.cit., rozdz. 19 („Użycie siły w stosunkach międzynarodowych” - p. 87 „Ius ad bellum” ; s.628-680).

5. J. Symonides, Wojna z Irakiem a prawo międzynarodowe (w :) „Rocznik Strategiczny 2003/2004”, Warszawa 2004 (s. 366-375).

6. W. Czapliński, Interwencja w Iraku z punktu widzenia prawa międzynarodowego, „Państwo i Prawo”, nr 1/2004 (s. 18-34).

7. P. Grzebyk, Wpływ zachodnich interwencji zbrojnych na ewolucję prawa do użycia siły, (w :) M. Madej (red.), Wojny Zachodu. Interwencje zbrojne państw zachodnich po zimnej wojnie, Warszawa 2017 (s. 249-273)

8. W. Czapliński, A. Wyrozumska, Prawo międzynarodowe publiczne. Zagadnienia systemowe…, op.cit., , rozdz. 5. „Odpowiedzialność międzynarodowa i egzekwowanie prawa międzynarodowego”,

§ 4. „Akcja zbiorowa w celu utrzymania międzynarodowego pokoju i bezpieczeństwa”, § 5. „Egzekwowanie prawa międzynarodowego przy użyciu siły zbrojnej” (s. 842-930).



9. M. Stolarczyk, Kontrowersje wokół militarnego zaangażowania Polski w Iraku, „Studia Politicae Universitatis Silesiensis”, tom 1/2005 (s. 263-300), http://bazhum.muzhp.pl/media//files/Studia_Politicae_Universitatis_Silesiensis/Studia_Politicae_Universitatis_Silesiensis-r2005-t1/Studia_Politicae_Universitatis_Silesiensis-r2005-t1-s263-300/Studia_Politicae_Universitatis_Silesiensis-r2005-t1-s263-300.pdf

10. Łącznie : a) Traktat o wyrzeczeniu się wojny z 27 sierpnia 1928 r. (tzw. pakt Brianda-Kellogga) ; b) Konwencja londyńska o określeniu napaści z 3 VII 1933 r.; c) Rezolucja Zgromadzenia Ogólnego ONZ Nr 3314/XXIX w sprawie definicji agresji z 14 grudnia 1974 r. (w :) M. Flemming, Międzynarodowe prawo humanitarne …, op.cit. (s. 36-38, 90-92).

11. Łącznie : a) J. Symonides, Przyjęcie zasady „odpowiedzialności za ochronę” w procesie reformowania Narodów Zjednoczonych ; b) A. Wasilkowski, Kilka uwag w kwestii użycia siły we współczesnym prawie międzynarodowym (w :) J. Menkes (red. nauk.), Prawo międzynarodowe – problemy i wyzwania. Księga pamiątkowa Profesor Renaty Sonnenfeld-Tomporek …, op.cit. (s. 514-527, 528-539).

Literatura uzupełniająca (fakultatywnie) :

12. J. Kranz, Pojęcie suwerenności w prawie międzynarodowym, Warszawa 2015, rozdz. 6 („Użycie siły zbrojnej”, s. 155-203)

13. W. Czapliński, Odpowiedzialność za naruszenia prawa międzynarodowego w związku z konfliktem zbrojnym …, op.cit., rozdz. 1 pt. „Zakaz użycia siły w prawie międzynarodowym” (s. 9-74).

14. D. Rudkowski, Interwencja humanitarna …, op.cit., rozdz. II, p. 2 i 4 („Zakaz agresji w prawie międzynarodowym”, „System bezpieczeństwa zbiorowego Narodów Zjednoczonych” ; rozdz. III, IV i V („Dotychczasowa praktyka stosowania przez państwa instytucji interwencji humanitarnej”, „Prawna dopuszczalność interwencji humanitarnych w obowiązującym prawie międzynarodowym”, „Tendencje rozwojowe w prawie międzynarodowym dotyczące interwencji humanitarnej”, s. 42-52, 59-69, 76-98, 99-202 i 203-237).

15. M. Marcinko, Wyprzedzające a prewencyjne użycie siły, „Międzynarodowe Prawo Humanitarne” (Akademia Marynarki Wojennej, Gdynia), nr 1/2010 (s. 43-62).

16. J. Zajadło, Od interwencji humanitarnej do odpowiedzialności za ochronę, „Międzynarodowe Prawo Humanitarne” (Akademia Marynarki Wojennej, Gdynia), nr 1/2010 (s. 23-42).

17. K. Karski, Agresja ZSRR na Polskę w 1939 roku. Aspekty prawnomiędzynarodowe, „Międzynarodowe Prawo Humanitarne” (Akademia Marynarki Wojennej, Gdynia), nr 1/2010 (s. 205-225).

18. T. Gadkowski, Problematyka samoobrony na tle zakazu użycia siły zbrojnej w prawie międzynarodowym, „Ruch Prawniczy, Ekonomiczny i Socjologiczny”, nr 3/2013 (s. 5-21), https://repozytorium.amu.edu.pl/bitstream/10593/11748/1/03.%20TADEUSZ%20GADKOWSKI%20RPEiS_3_2013.pdf

19. Sprawa skutków prawnych budowy muru na okupowanym terytorium palestyńskim (w :) P. Daranowski, J. Połatyńska (red.), Prawo międzynarodowe publiczne. Wybór orzecznictwa …, op.cit. (s. (s. 206-210).

20. Nt. oryginalnego stanowiska polskiego prawnika międzynarodowego Bohdana Winiarskiego wobec kwestii obrony koniecznej i wojny prewencyjnej : J. Sandorski, Bohdan Winiarski. Prawo, polityka, sprawiedliwość, Poznań 2004 - fragment rozdz. pt. „Internacjonalista i wizjoner” (s. 37-43).

21. W. Łysiak, Stulecie kłamców, Chicago-Warszawa 2000 (wydanie II), część III : „aNATOmia kłamstwa” (fragment niezwykle dosadnie komentujący interwencję NATO w Jugosławii w 1999 r.; s. 251-309).

22. M. Waldenberg, Rozbicie Jugosławii. Od separacji Słowenii do wojny kosowskiej, Warszawa 2003, część IV : „Problem Kosowa” (s. 239-414).
XXII. PRAWO KONFLIKTÓW ZBROJNYCH (ius in bello)

Zagadnienia międzynarodowego prawa wojennego. Pojęcie i klasyfikacja konfliktów zbrojnych. Podstawy prawne ograniczania swobody stron wojujących w doborze środków i metod walki. Zagadnienie dopuszczalności użycia broni atomowej. Poglądy ograniczające moc obowiązującą prawa wojennego (zasada konieczności wojennej, zasada proporcjonalności). Klauzula Martensa. Początek wojny (konwencja haska III z 1907 r.). Skład sił zbrojnych. Ograniczenia dotyczące środków szkodzenia nieprzyjacielowi. Ochrona ofiar wojny. Kontrowersje wokół statusu prawnego zatrzymywanych po 2001 r. talibów i członków al-Kaidy (pojęcie „wrogi kombatant” a III konwencja genewska z 1949 r.). Okupacja wojenna. Zakończenie konfliktów zbrojnych. Neutralność wojenna. Konflikty zbrojne niemiędzynarodowe.



Literatura podstawowa :

1. W. Góralczyk, S. Sawicki …,op.cit., rozdz. XVII (s. 411-438).

2. R. Bierzanek, J.Symonides …, op.cit., rozdz. X - § 5, § 6, §7, § 8, § 9, § 10 (s. 394-440).

3. Do wyboru : a) Opinia doradcza MTS-u w sprawie legalności użycia broni nuklearnej lub jej groźby z 8 lipca 1996 r. (w :) B. Wierzbicki (red.). Prawo międzynarodowe. Materiały …, op.cit. (s. 434-435) lub b) Legalność groźby lub użycia broni nuklearnej. Opinia doradcza Międzynarodowego Trybunału Sprawiedliwości z 8 lipca 1996 r. (Legality of the Threat or Use of Nuclear Weapons, Advisory Opinion of 8 July 1996) (w :) T. Jasudowicz, M. Szuniewicz, M. Balcerzak (oprac.), Wojna i pokój. Prawa człowieka w konfliktach zbrojnych, Toruń 2008 (s. 354-361) lub c) Sprawa legalności grożenia użyciem lub użycia broni nuklearnej (w :) P. Daranowski, J. Połatyńska (red.), Prawo międzynarodowe publiczne. Wybór orzecznictwa …, op.cit. (s. 172-178).

4. J. Symonides, Walka z terroryzmem w świetle międzynarodowego prawa humanitarnego (w :) J. Nowakowska-Małusecka (red.), Międzynarodowe prawo humanitarne. Antecedencje i wyzwania współczesności, Bydgoszcz-Katowice 2010 (s.158-180).

5. J. Barcik, T. Srogosz, Prawo międzynarodowe publiczne …, op.cit., rozdz. 19 („Użycie siły w stosunkach międzynarodowych” - p. 88 „Ius in bello” i 89 „Ius post bellum ?”; s. 681-720).

6. A. Łazowski, A. Zawidzka, Prawo …, op.cit., rozdz. XIII (s. 283-301).

Literatura uzupełniająca (fakultatywnie) :

7. Konwencja dotycząca rozpoczęcia kroków nieprzyjacielskich (III konwencja haska) z 18 października 1907 r. ; Konwencja dotycząca praw i zwyczajów wojny lądowej (IV konwencja haska) z 18 października 1907 r. oraz Regulamin dotyczący praw i zwyczajów wojny lądowej (załącznik do IV konwencji haskiej) ; Konwencja dotycząca praw i obowiązków Mocarstw i osób neutralnych w razie wojny lądowej (V konwencja haska) z 18 października 1907 r. ; Konwencja dotycząca praw i obowiązków Mocarstw neutralnych w razie wojny morskiej (XIII konwencja haska) z 18 października 1907 r.;

Cztery konwencje genewskie o ochronie ofiar wojny z 12 sierpnia 1949 r. oraz dwa protokoły dodatkowe (z 8 czerwca 1977 r.) do konwencji genewskich



(w :) M. Flemming, Międzynarodowe prawo humanitarne …, op.cit. (s. 174-183, 189-192, 241-410).

8. Protokół dodatkowy do konwencji genewskich z 12 sierpnia 1949 roku dotyczący przyjęcia Dodatkowego Znaku Rozpoznawczego (Protokół III) (w :) T. Jasudowicz (red.), Międzynarodowe prawo humanitarne we współczesnym świecie – osiągnięcia i wyzwania. Materiały Toruńskiej Konferencji Naukowej 13 grudnia 2006 roku, Toruń 2007 (s. 257-263).

9. M. Flemming, J. Wojciechowska, Zbrodnie wojenne …, op.cit., fragmenty nt. konieczności wojskowej i nt. środków masowej zagłady (s. 27-31, 53-66).

10. K. Jonca, Polityka neutralności Niemiec w wojnie polsko-radzieckiej 1920 roku, „Przegląd Prawa i Administracji”, tom XLIII, Wrocław 2000 (s. 39-78).

11. A. Knorowski, Paragrafy niezgody. Agresja sowiecka na Polskę w 1939 r. w świetle ówczesnych norm międzynarodowego prawa wojennego, Warszawa 2002, rozdz. II, III i IV (s. 64-241).

12. M. Borowiak, Stalowe drapieżniki. Polskie okręty podwodne w wojnie, Gdańsk 2005, rozdz. 2, pkt. pt. „Wrześniowa Odyseja dumy floty” (fragment nt. niezgodnego z XIII konwencją haską z 1907 r. internowania ORP Orzeł w Tallinie we wrześniu 1939 r., s. 107-120).

13. E. Mikos-Skuza, Koncepcja okupacji w świetle prawa haskiego i genewskiego a współczesna praktyka okupacji (w :) J. Nowakowska-Małusecka (red.), Międzynarodowe prawo humanitarne. Antecedencje i wyzwania współczesności …, op.cit. (s. 100-119 ).

14. P. Grzebyk, Trudności w kwalifikacji współczesnych konfliktów zbrojnych w świetle międzynarodowego prawa humanitarnego (w :) w : M. F. Gawrycki, E. Haliżak, R. Kuźniar, G. Michałowska, D. Popławski, J. Zajączkowski, R. Zięba (red.), Tendencje i procesy rozwojowe współczesnych stosunków międzynarodowych. Księga jubileuszowa z okazji 40-lecia Instytutu Stosunków Międzynarodowych Uniwersytetu Warszawskiego, Warszawa 2016 (s. 240-249)

15. J. Sandorski, Opieka dyplomatyczna a międzynarodowa ochrona praw człowieka. Zagadnienia wybrane …, op.cit., cz. V „Prawo do porozumiewania się jako podstawa skuteczności opieki dyplomatycznej i konsularnej”, p. V.3. „Sprawa kombatantów afgańskich” (s. 318-382).

16. M. Żeligowski, Nadmierne cierpienie jako granica dopuszczalności środków walki zbrojnej, „Stosunki Międzynarodowe-International Relations”, nr 3-4(tom 38)/2008 (s. 163-173).

17. W. Bieńkowski, Bronie powodujące nadmierne cierpienia i mające niekontrolowane skutki, „Międzynarodowe Prawo Humanitarne” (Akademia Marynarki Wojennej, Gdynia), nr 1/2010 (s. 103-129).

18. M. Gąska, Zagadnienie konieczności wojskowej, „Międzynarodowe Prawo Humanitarne” (Akademia Marynarki Wojennej, Gdynia), nr 2/2011 (s. 159-184).

20. Kwiecień R., Okupacja wojenna w świetle prawa międzynarodowego : natura, skutki, nowe tendencje, „Annales Universitatis Mariae Curie-Skłodowska Lublin-Polonia”, Vol. LX, 1, Section G, 2013 (s. 65-80), http://dlibra.umcs.lublin.pl/Content/21465/czas4058_60_1_2013_5.pdf


XXIII. KOLOKWIUM (w obu semestrach)

1   2   3   4   5


©operacji.org 2017
wyślij wiadomość

    Strona główna